AB liderlerinin gündemi Türkiye ile ilişkiler

AB devlet ve hükümet başkanlarının zirvesinde mülteci mutabakatının güncellenmesi ve Türkiye'ye ek yaptırım kararı alınıp alınmayacağı ele alınacak.

DÜNYA 24.06.2021, 15:40 Tugs Enkh
11
AB liderlerinin gündemi Türkiye ile ilişkiler

Avrupa Birliği (AB) devlet ve hükümet başkanları, 24-25 Haziran'da Brüksel'de bir araya geliyor. Zirvede Covid-19 pandemisiyle mücadelenin yanı sıra AB'nin Rusya ve Türkiye ile ilişkileri ele alınacak. Türkiye ile ilişkiler başlığının altında ise Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki doğal gaz arama faaliyetleri ve 18 Mart 2016 tarihli mülteci mutabakatının güncellenmesi var. AB ile Türkiye'nin beş yıl önce Suriyeli mültecilerin Avrupa'ya kaçak geçişlerini önlemeye yönelik üzerinde mutabakatın geleceği konusunda Brüksel ve Ankara arasında görüşmeler sürüyor. AB liderler zirvesi öncesinde özellikle Almanya'dan gelen açıklamalar, yeni bir mutabakatla ilgili adımların atılabileceğine işaret ediyor.

Berlin'de Salı günü İtalya Başbakanı Mario Draghi'yi ağırlayan Almanya Başbakanı Angela Merkel, mülteci mutabakatının uzatılması gerektiğini vurgulayarak AB'nin Türkiye'ye desteğinin sürmesi gerektiğini söyledi. Merkel, açıklamasında Draghi'ye de işaret ederek "İkimiz de Türkiye'nin işbirliği olmadan yol alamayacağımız konusunda hemfikiriz diye düşünüyorum" dedi. Draghi de Merkel'in görüşünü paylaştığını söyledi.

Zirve öncesi Ankara-Brüksel arasındaki temaslar ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasında gerçekleşti. Görüşmede, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi müzakerelerine bir an evvel ve önkoşulsuz şekilde başlanılması gerektiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, kamu sağlığı, iklim değişikliği ile içişleri, göç ve terörizmle mücadelede iş birliği alanlarını da içerecek şekilde Yüksek Düzeyli Diyalog toplantılarının başlatılması niyetini dile getirdi. Erdoğan ayrıca vize serbestisinin temininin de Türk halkının uzun süredir beklediği bir adım olduğunu belirterek 18 Mart mutabakatının tüm unsurlarıyla ve güçlendirilerek hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Görüşmeyle ilgili açıklama yapan von der Leyen, mutabakatın gelecekte Türkiye'deki Suriyeli sığınmacıların sosyo-ekonomik açıdan desteklenmesi doğrultusunda ilerlemesi gerektiğini ifade ederek, "Artık çok fazla akut insani yardıma ihtiyacımız olmayacak. Ancak insanlara perspektif sunulması önemli" diye konuştu.

Doğu Akdeniz'de çözüm arayışları

Doğu Akdeniz'de Türkiye ve Yunanistan arasındaki görüşmeler sonrası tansiyon biraz olsun düşmüş olsa da zirveden yine de Türkiye'ye karşı bu konuda nasıl bir mesaj çıkacağı merak ediliyor. AB, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki doğal gaz faaliyetleri nedeniyle Kasım 2019'da yaptırımlar için yasal çerçevede uzlaşmış, ancak yaptırım listesinin sonradan doldurulması kararlaştırılmıştı. Şubat 2020'de ise Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) iki yöneticisi yaptırım listesine alınmıştı. Son olarak Mart ayında yapılan liderler zirvesinde ise ek yaptırım kararının 24-25 Haziran'daki zirveye bırakılmasında anlaşılmıştı. Zirve sonrası yayınlanan bildiride bir yandan işbirliği ve diyalog mesajları verilirken diğer yandan da yaptırım tedbirlerinin hâlâ masada olduğu bir söylem hakimdi.

 İktisadi Kalkınma Vakfı Genel Sekreteri Çiğdem Nas

İktisadi Kalkınma Vakfı Genel Sekreteri Çiğdem Nas

Ancak Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) AB Çalışmaları Merkezi Direktörü Nilgün Arısan Eralp, ek bir yaptırım kararı alınacağını tahmin etmiyor. Türkiye'ye karşı olumlu bir hava olduğunu vurgulayan Eralp, "AB'nin Türkiye'den iki beklentisi var: Biri Doğu Akdeniz'de istikrara katkıda bulunması ya da istikrarsızlığa yol açmaması, diğeri ise mülteciler konusunda AB’ye destek olması" diyor.

"AB'nin amacına ulaştığını" belirten İktisadi Kalkınma Vakfı Genel Sekreteri Çiğdem Nas da "Türkiye, Doğu Akdeniz’de gerilimi düşürücü politikalar izlediği için durum şu anlık aciliyetini kaybetti" ifadelerini kullanıyor. Nas'a göre "Türkiye'yi tamamen dışarıda bırakmak istemeyen" Avrupa Birliği, "yaptırım kararı" almayacak. Nas, AB'nin özellikle mülteci ve güvenlik konularında "Türkiye'ye ihtiyacı olduğunu" vurgulayarak "Türkiye'yi zor bir duruma sokacak lüksü yok" şeklinde konuşuyor.

18 Mart mutabakatının güncellenmesi talepleri

Zirvede Türkiye ile ilgili bir diğer gündeme de mülteci mutabakatanını güncellenmesi olacak. 2016 tarihli anlaşma, Türkiye ve AB arasındaki mülteci anlaşması, yasadışı yollardan Yunanistan'a geçenlerin Türkiye'ye geri gönderilmesini, Türkiye'nin geri aldığı her bir sığınmacı karşılığında, AB'nin de Türkiye'den Suriyeli bir sığınmacıyı Avrupa'ya kabul etmesini öngörüyordu. Mutakabat, AB'nin Türkiye'ye mülteciler için mali destek sağlamasını da kapsıyordu. Türkiye şimdi bu mali yardımların da artırılmasını talep ederken AB'den de bu konuda olumlu sinyaller geliyor.

Türk-Alman Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Erdoğan da "Mutabakatın ardından gerçekleşen neredeyse tek unsur mali işbirliği oldu" değerlendirmesini yapıyor. AB'nin "Biz size para verelim, siz de mültecileri tutun" noktasına gelmiş olduğuna değinen Erdoğan, "Bu Türkiye'nin parayla mültecilere korumacılık yaptığı gibi bir durum oluşturdu. İşbirliği sadece mali alanda kaldığı için sürdürülebilir değil" görüşünü dile getiriyor.

Türkiye Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün Haziran ayı verilerine göre Türkiye'de 3,6 milyon kayıtlı Suriyeli geçici koruma kapsamında bulunuyor. BM verilerine göre de en çok Suriyeli'ye ev sahipliği yapan ülkelerin başında Türkiye geliyor. Suriyeliler Barometresi 2020 raporunu hazırlayan Prof. Murat Erdoğan, "Her geçen gün Suriyelilerin içinde Avrupa'ya gitme konusunda bir istek, talep var" diyor ve sözlerini "Ekonomi kötüleştikçe bu talepler daha da artıyor. İşlerini kaybettiler, özellikle pandemi döneminde daha da yoksullaştılar" diye konuşuyor.

Raporun tamamı ise önümüzdeki haftalarda açıklanacak.

 Prof. Dr. Murat Erdoğan

Prof. Dr. Murat Erdoğan

"Beş yıl öncesine göre bambaşka bir noktadayız"

AB-Türkiye mutabakatı, yalnızca yasadışı göçün önlenmesiyle sınırlı değil. Mutabakatta, Türkiye'nin AB ile müzakere sürecinin canlandırılması, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve Türk vatandaşlarına vize serbestisi getirilmesi gibi başka başlıklar da bulunuyor. Ankara, AB'nin bu başlıklarda da adımlar atmasını istiyor. Ancak başta vize serbestisi olmak üzere bu başlıklarda belirgin bir ilerleme sağlanamadı.

Mülteciler konusunda ise nasıl yeni bir işbirliği olacağı konusunda belirsizliğin sürdüğüne işaret eden Nilgün Arısan Eralp,  AB liderlerinin AB Komisyonu'na talimat verdiğini belirterek Komisyon'un "sadece Türkiye'ye, aynı zamanda Lübnan ve Ürdün'e de mülteciler konusunda yapılan yardımın devam etmesi konusunda bir çalışma hazırladığına dikkat çekiyor.

Türkiye'de Suriyeli mültecinin yanı sıra 320 bin civarında da farklı uyruklardan mülteciler de bulunuyor. Yaklaşık 1,5 milyon da düzensiz göçmen olduğunu belirten Murat Erdoğan, beş yıl öncesine göre farklı bir noktada olunduğunu ifade ediyor. AB ile yapılacak yeni bir mutabakatta sadece Suriyelilerin gündeme gelmemesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, "Diğer mülteciler konusunda da işbirliği gerekiyor" diyor. Erdoğan ayrıca, AB'den gelen desteğin Türkiye'deki Suriyelilerin bütün ihtiyaçlarını karşılayacak bir destek olmadığını da sözlerine ekliyor.

Murat Erdoğan ile benzer görüşleri paylaşan İktisadi Kalkınma Vakfı Genel Sekreteri Çiğdem Nas da "Türkiye'deki mülteci ya da düzensiz göçmen dediğimiz kişiler sadece Suriyeli değil. Afganistan'dan, İran'dan, Irak'tan gelenler var. AB ile sürecin sadece Suriyeliler üzerinden değil daha geniş perspektiften ele alınması gerekiyor" değerlendirmesini yapıyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 18 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı