ABD İran yaptırımlarında ısrarlı

ABD yönetimi, uluslararası nükleer anlaşma ile kaldırılan İran’a yönelik yaptırımların yeniden yürürlüğe konulduğunu duyurdu. Ancak karar hem ABD’nin müttefikleri hem de İran tarafından eleştirildi.

DÜNYA 21.09.2020, 16:12 Tugs Enkh
35
ABD İran yaptırımlarında ısrarlı

ABD, İran ile 2015 yılında nükleer anlaşma kapsamında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) tarafından kaldırılan yaptırımları yeniden yürürlüğe koyduğunu açıkladı.

Resmi adı Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JCPOA) olan ve Tahran'ın nükleer faaliyetlerine sınırlama getiren tarihi anlaşmaya göre, İran’a uygulanan konvansiyonel silah ambargosunun süresi 18 Ekim’de sona erecek.

Ancak ABD, İran'ın anlaşma yükümlülüklerini yerine getirmediğini savunarak, 18 Ekim'de sona erecek silah ambargosunun süresize çevrilmesini istiyor.

İran'ın Batılı ülkeler ile yapılan nükleer anlaşma olarak bilinen JCPOA'da belirtilen yükümlülüklere uymadığını savunan ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, "Gösterilen tavizler tarih boyunca bu tür rejimleri güçlendirmiştir" ifadelerini kullandı.

ABD daha önce de İran'ın Kapsamlı Ortak Eylem Planı JCPOA'da belirtilen uranyum stokunun 10 kat üzerine çıktığını ileri sürmüş, BMGK'yi de "buna göz yummakla” suçlamıştı. İran'a yönelik yaptırımların sınırsız uzatılması konusunda BMGK üyelerini ikna edemeyen ABD, snapback mekanizmasını gündeme getirmişti.

BM Güvenlik Konseyi, ağustos ayında ABD’nin ambargonun uzatılması girişimini reddetmiş, 15 üyeli BMGK'de sadece bir ülke Dominik Cumhuriyeti ABD'nin tasarısı lehine oy kullanmıştı.

Snapback (Geri tepme) mekanizması

ABD Başkanı Obama döneminde yapılan anlaşmada yer alan "Snapback” mekanizması, İran’ın anlaşmanın şartlarını ihlal etmesi halinde daha önce yürürlükte olan tüm yaptırımların yeniden devreye sokulmasını garantiye almak için anlaşmaya eklenmişti.

Bu mekanizma, diğer BM Güvenlik Konseyi kararlarından farklı olarak, beş daimî üyeye veto hakkı tanımıyor.

Müttefikler ve İran tepkili

ABD'nin İran'la varılan nükleer anlaşmadan Mayıs 2018'de çekilmesine rağmen yaptırım kararını yeniden uygulamaya koyduğuna yönelik açıklaması tepkiyle karşılandı.

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani devlet televizyonundaki açıklamasında, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları yeniden yürürlüğe koyma girişiminin "yenilgiyle sonuçlanacağını" belirterek, bu kararın uluslararası toplumun tepkisiyle karşılaşacağını söyledi. "İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, "Washington yönetiminin propaganda yaptığını ve kararının dayanaksız olduğunu" söyledi.

ABD yönetiminin kararı, AB ve Güvenlik Konseyi'nin diğer üyeleri tarafından da eleştirildi. ABD'nin İran nükleer anlaşmasından çekildiğini ve anlaşmaya taraf olmayan bir ülkenin yaptırımların yeniden devreye sokulmasına olanak veren yasal mekanizmayı hayata geçiremeyeceği vurgulandı.

Almanya, Fransa, İngiltere'nin Dışişleri Bakanları, ABD'nin anlaşmadan tek taraflı çekildiğini ve bu nedenle sözleşmede yer alan kararları uygulamada söz sahibi olamayacağını kaydetti.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell de yayınladığı açıklamada dışişleri bakanlarının görüşüne destek verdi.

Fransa ve İngiltere'nin yanı sıra BMGK'nin daimî üyeleri arasında yer alan Rusya da "ABD'nin adımının diğer ülkeler için hukuki bir sonucu olmayacağını” savundu.

Şimdi ne olacak?

Uluslararası gözlemciler, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlardaki ısrarı uluslararası büyük bir krize evrilebileceği görüşünde. Birçok ülkenin itirazına rağmen ABD'nin gelecekteki tavrının ne olacağı belirsizliğini koruyor. ABD'nin İran ve Venezuela Özel Temsilcisi Elliot Abrams, Tahran'a yönelik yaptırımların yanı sıra Washington'un BM silah ambargosunu ihlal edenlere de yaptırım uygulamayı planladığını ifade etmişti.

Yorumlar (0)
11°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:14
Öğle 13:21
İkindi 15:55
Akşam 18:19
Yatsı 19:42