Alman sensörlü SİHA’ların Türkmenistan’da ne işi var?

Greenpeace, Alman sensör sisteminin entegre edildiği Bayraktar TB2 SİHA'larının Türkmenistan'da kullanıldığının tespit edildiğini açıkladı. Örgüt, baskıcı rejimlere dolaylı askeri ihracatın durdurulmasını talep etti. 

DÜNYA 04.12.2021, 17:47 Tugs Enkh
8
Alman sensörlü SİHA’ların Türkmenistan’da ne işi var?

İklim, çevre ve barış alanında faaliyetler yürüten uluslararası Greenpeace örgütü, dünyanın otoriter rejimlerinden Türkmenistan'da Alman malı elektro optik sensör sistemiyle donatılmış Bayraktar TB2 modeli silahlı insansız hava araçları (SİHA) tespit edildiğini açıkladı.

Örgütün görseller ve video kayıtları üzerinde yaptığı incelemelere göre, Türk şirketi Baykar'ın ürettiği ve Türkmenistan'a sattığı Bayraktar TB2 model SİHA'ların "gözü" diye nitelenen sensörler, Alman Hensoldt şirketinin Güney Afrika'daki kuruluşu Hensoldt Optronics Pty tarafından üretildi ve Türkiye'ye ihraç edildi. Örgüt, böylece Bayraktar TB2 model SİHA'larla birlikte Argos II sensörünün de dünyaya satışının yapıldığına dikkat çekti.

Greenpeace, Kanadalı L3 Harris Technologies şirketinin Kanada hükümetinin Türkiye'ye ihracat yasağı kararı alması sonrasında Hensoldt'ün devreye girdiği ve Türkiye'ye satış yaptığını tahmin edittiklerini açıkladı.

Baykar, geçen ay sosyal medyadan yaptığı bir paylaşımda, Bayraktar TB2'nin 13 ülkeye satıldığını duyurmuştu. Bu ülkelerin hangileri olduğu ise tam olarak bilinmiyor.

Almanya'dan askeri malzeme satışı sıkı kontrole tabi

Almanya'da ülke dışına silah ve silahlanma malzemelerinin satışı yasal düzenlemelere bağlı. Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyelerinin yanı sıra müttefik ülkeler (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda, İsviçre) dışında kalan "üçüncü ülkeler"e ise satış kuralları daha da sert.

Almanya'daki düzenlemelere göre silah ihracatı ancak hükümetin onayı ile yapılabiliyor. Hükümet de onay verirken silah satışının yapılacağı ülkelerde insan hakları ihlalleri olup olmadığını da göz önünde bulundurmak zorunda. İşte bu düzenlemeye dikkat çeken Greenpeace, Alman teknolojisinin insan haklarının ihlal edildiği Türkmenistan'da kullanılmasının Almanya'daki kuralları deldiğini ve bu şekilde Alman mallarının temel insan hak ve ihlalleri yaşanan baskıcı rejimlere dolaylı yoldan satılmış olduğunu savundu.

Örgüt, Hensoldt örneğinde de görüldüğü gibi Almanya'dan yapılamayacak bir ihracatının Güney Afrika'da şirket kurularak gerçekleştirilmiş olduğuna işaret etti.

Hensoldt'a Alman hükümeti de yüzde 25,1 ile ortak

Greenpeace'in verdiği bilgilere göre Güney Afrika'daki Hensoldt Optronics Pty'nin yüzde 70'ini elinde tutan ana şirket Hensoldt'ün yüzde 25,1'lik hissesi Alman hükümetinin elinde.

Almanya'da devlet, kritik çıkarların bulunduğu alanlardaki bazı şirketlerde, önemli kararların alınmasında etkili olma hakkını saklı tutmak adına, şerh veya veto koyabilecek oranda hisse sahibi olma yoluna gidiyor. Hensoldt şirketinde de bu oran yüzde 75. Yani büyük hissedar yüzde 75 pay sahibiyse önemli kararları tek başına alması mümkün. Ancak Alman devleti de bunu engellemek ve gerekirse "azınlık itirazı hakkını" saklı tutabilmek için yüzde 25,1 ile ortak olup büyük hissedarın payını yüzde 74,9 ile sınırlamış oluyor.

Greenpeace'in askeri donanım alanı uzmanı Alexander Lurz

Greenpeace'in askeri donanım alanı uzmanı Alexander Lurz

Greenpeace'in askeri donanım alanı uzmanı Alexander Lurz, "Durum böyleyken, Alman devleti de şirkete ortak iken, Alman devletinin diktatörlerle yapılan kirli işlerden para kazanması halen iktidarda olan hükümetin ne kadar ahlaktan uzak davranabildiğini gösteriyor" eleştirisini yöneltti. DW Türkçe'ye konuşan Lurz, "Hensoldt'ün Güney Afrika'daki kardeş şirketi, Türk şirketi Baykar'a Argos II sensörü satıyor, o da bunu Bayraktar TB2'de kullanıyor. Bu model SİHA da son yıllarda uluslararası alanda yoğun rağbet görüyor" ifadelerini kullandı.

Greenpece uzmanları olarak geçen aylarda Türkmenistan'da düzenlenen askeri bir geçit törenine dair görselleri ve video kayıtlarını incelediklerini aktaran Lurz, "Türkmenistan'ın elindeki Bayraktar TB2'lerde kullanılan sensörlerin Hensoldt'ün Argos II'si olduğunu şüphe götürmez biçimde gördük" dedi. Greenpeace donanım uzmanı Lurz, görevi devralacak olan yeni Alman hükümetinden de AB ve NATO ülkeleri dışında silah ve askeri teçhizat satışını tamamen yasaklamasını talep etti. 

Türkiye'ye Almanya'dan silah satışları

Azerbaycan-Dağlık Karabağ krizinde Türk malı SİHA'ların kullanılması Avrupa'da, özellikle de Almanya'da siyasi, askeri ve etik açıdan yoğun tartışmalara yol açmıştı. Özellikle de SİHA'ların vurulan hedefle duygusal bağ ya da empati kuramaması nedeniyle sorunlu bulunuyor. Alman Ordusu'nun SİHA'ları yok. Son yıllarda yurt dışı misyonlarda görevli Alman askerlere yönelik saldırılardaki yaralanmalar üzerine ordunun SİHA ile donatılması tartışması daha da alevlenmişti.

Türkiye'ye yapılan askeri malzeme, teknik ve teçhizat satışları da sıklıkla tartışmaya neden oluyor. Türkiye'nin Suriye veya Kuzey Irak'a yönelik operasyonları ile tartışma yeniden alevlenmişti. Türk ordusunun Kuzey Irak'a düzenlediği bir SİHA saldırısında bir hastanenin vurulduğu, sekiz kişinin hayatını kaybettiği, 4 kişinin de yaralandığı saldırı da devletler hukukunun ihlali olarak nitelenmişti.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 30 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı