Alman sensörlü SİHA’ların Türkmenistan’da ne işi var?

Greenpeace, Alman sensör sisteminin entegre edildiği Bayraktar TB2 SİHA'larının Türkmenistan'da kullanıldığının tespit edildiğini açıkladı. Örgüt, baskıcı rejimlere dolaylı askeri ihracatın durdurulmasını talep etti. 

DÜNYA 04.12.2021, 17:47 Tugs Enkh
1
Alman sensörlü SİHA’ların Türkmenistan’da ne işi var?

İklim, çevre ve barış alanında faaliyetler yürüten uluslararası Greenpeace örgütü, dünyanın otoriter rejimlerinden Türkmenistan'da Alman malı elektro optik sensör sistemiyle donatılmış Bayraktar TB2 modeli silahlı insansız hava araçları (SİHA) tespit edildiğini açıkladı.

Örgütün görseller ve video kayıtları üzerinde yaptığı incelemelere göre, Türk şirketi Baykar'ın ürettiği ve Türkmenistan'a sattığı Bayraktar TB2 model SİHA'ların "gözü" diye nitelenen sensörler, Alman Hensoldt şirketinin Güney Afrika'daki kuruluşu Hensoldt Optronics Pty tarafından üretildi ve Türkiye'ye ihraç edildi. Örgüt, böylece Bayraktar TB2 model SİHA'larla birlikte Argos II sensörünün de dünyaya satışının yapıldığına dikkat çekti.

Greenpeace, Kanadalı L3 Harris Technologies şirketinin Kanada hükümetinin Türkiye'ye ihracat yasağı kararı alması sonrasında Hensoldt'ün devreye girdiği ve Türkiye'ye satış yaptığını tahmin edittiklerini açıkladı.

Baykar, geçen ay sosyal medyadan yaptığı bir paylaşımda, Bayraktar TB2'nin 13 ülkeye satıldığını duyurmuştu. Bu ülkelerin hangileri olduğu ise tam olarak bilinmiyor.

Almanya'dan askeri malzeme satışı sıkı kontrole tabi

Almanya'da ülke dışına silah ve silahlanma malzemelerinin satışı yasal düzenlemelere bağlı. Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyelerinin yanı sıra müttefik ülkeler (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda, İsviçre) dışında kalan "üçüncü ülkeler"e ise satış kuralları daha da sert.

Almanya'daki düzenlemelere göre silah ihracatı ancak hükümetin onayı ile yapılabiliyor. Hükümet de onay verirken silah satışının yapılacağı ülkelerde insan hakları ihlalleri olup olmadığını da göz önünde bulundurmak zorunda. İşte bu düzenlemeye dikkat çeken Greenpeace, Alman teknolojisinin insan haklarının ihlal edildiği Türkmenistan'da kullanılmasının Almanya'daki kuralları deldiğini ve bu şekilde Alman mallarının temel insan hak ve ihlalleri yaşanan baskıcı rejimlere dolaylı yoldan satılmış olduğunu savundu.

Örgüt, Hensoldt örneğinde de görüldüğü gibi Almanya'dan yapılamayacak bir ihracatının Güney Afrika'da şirket kurularak gerçekleştirilmiş olduğuna işaret etti.

Hensoldt'a Alman hükümeti de yüzde 25,1 ile ortak

Greenpeace'in verdiği bilgilere göre Güney Afrika'daki Hensoldt Optronics Pty'nin yüzde 70'ini elinde tutan ana şirket Hensoldt'ün yüzde 25,1'lik hissesi Alman hükümetinin elinde.

Almanya'da devlet, kritik çıkarların bulunduğu alanlardaki bazı şirketlerde, önemli kararların alınmasında etkili olma hakkını saklı tutmak adına, şerh veya veto koyabilecek oranda hisse sahibi olma yoluna gidiyor. Hensoldt şirketinde de bu oran yüzde 75. Yani büyük hissedar yüzde 75 pay sahibiyse önemli kararları tek başına alması mümkün. Ancak Alman devleti de bunu engellemek ve gerekirse "azınlık itirazı hakkını" saklı tutabilmek için yüzde 25,1 ile ortak olup büyük hissedarın payını yüzde 74,9 ile sınırlamış oluyor.

Greenpeace'in askeri donanım alanı uzmanı Alexander Lurz

Greenpeace'in askeri donanım alanı uzmanı Alexander Lurz

Greenpeace'in askeri donanım alanı uzmanı Alexander Lurz, "Durum böyleyken, Alman devleti de şirkete ortak iken, Alman devletinin diktatörlerle yapılan kirli işlerden para kazanması halen iktidarda olan hükümetin ne kadar ahlaktan uzak davranabildiğini gösteriyor" eleştirisini yöneltti. DW Türkçe'ye konuşan Lurz, "Hensoldt'ün Güney Afrika'daki kardeş şirketi, Türk şirketi Baykar'a Argos II sensörü satıyor, o da bunu Bayraktar TB2'de kullanıyor. Bu model SİHA da son yıllarda uluslararası alanda yoğun rağbet görüyor" ifadelerini kullandı.

Greenpece uzmanları olarak geçen aylarda Türkmenistan'da düzenlenen askeri bir geçit törenine dair görselleri ve video kayıtlarını incelediklerini aktaran Lurz, "Türkmenistan'ın elindeki Bayraktar TB2'lerde kullanılan sensörlerin Hensoldt'ün Argos II'si olduğunu şüphe götürmez biçimde gördük" dedi. Greenpeace donanım uzmanı Lurz, görevi devralacak olan yeni Alman hükümetinden de AB ve NATO ülkeleri dışında silah ve askeri teçhizat satışını tamamen yasaklamasını talep etti. 

Türkiye'ye Almanya'dan silah satışları

Azerbaycan-Dağlık Karabağ krizinde Türk malı SİHA'ların kullanılması Avrupa'da, özellikle de Almanya'da siyasi, askeri ve etik açıdan yoğun tartışmalara yol açmıştı. Özellikle de SİHA'ların vurulan hedefle duygusal bağ ya da empati kuramaması nedeniyle sorunlu bulunuyor. Alman Ordusu'nun SİHA'ları yok. Son yıllarda yurt dışı misyonlarda görevli Alman askerlere yönelik saldırılardaki yaralanmalar üzerine ordunun SİHA ile donatılması tartışması daha da alevlenmişti.

Türkiye'ye yapılan askeri malzeme, teknik ve teçhizat satışları da sıklıkla tartışmaya neden oluyor. Türkiye'nin Suriye veya Kuzey Irak'a yönelik operasyonları ile tartışma yeniden alevlenmişti. Türk ordusunun Kuzey Irak'a düzenlediği bir SİHA saldırısında bir hastanenin vurulduğu, sekiz kişinin hayatını kaybettiği, 4 kişinin de yaralandığı saldırı da devletler hukukunun ihlali olarak nitelenmişti.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 27 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı