Ermenistan'ın, ordunun istifasını istediği eski gazeteci başbakanı Nikol Paşinyan

Ermenistan'da 2018'de değişim vaadiyle iktidara gelen Başbakan Nikol Paşinyan, Dağlık Karabağ'daki çatışmalar ve ardından kendisine yönelen eleştiriler nedeniyle en zor dönemlerinden birini geçiriyor.

DÜNYA 25.02.2021, 16:26 Tugs Enkh
6
Ermenistan'ın, ordunun istifasını istediği eski gazeteci başbakanı Nikol Paşinyan

Ermenistan'da 2018'de değişim vaadiyle iktidara gelen Başbakan Nikol Paşinyan, Dağlık Karabağ'daki çatışmalar ve ardından kendisine yönelen eleştiriler nedeniyle en zor dönemlerinden birini geçiriyor.

Son olarak ordunun istifasını istediği Paşinyan, bunu bir "darbe girişimi" olarak adlandırarak halkı sokağa çağırdı ve Genelkurmay Başkanı Onik Gasparyan'ı görevden aldığını duyurdu.

Genelkurmay Başkanlığı'nın açıklamasında, "Ermenistan Başbakanı ve hükümeti, Ermeni ulusu için kritik önem taşıyan mevcut kriz durumuyla ilgili makul kararlar alabilecek durumda değildir" denildi.

Açıklamada, Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin "görevdeki yetkililerin ordunun itibarını sarsmayı amaçlayan saldırılarına hoşgörü göstermeyeceği" de vurgulandı.

45 yaşındaki Paşinyan, eski bir gazeteci. 2000'lerin sonuna doğru siyasete girdi. Hem gazetecilik hem de siyasi kariyerini eski Cumhurbaşkanı ve Başbakan Serj Sarkisyan'a muhalefet üzerine kurdu.

Uzun yıllar halk desteği pek fazla olmayan ufak muhalif yapılara liderlik etti. Ancak 2018 yılındaki sokak gösterileri ve "Kadife Devrim" olarak adlandırılan, Sarkisyan'ın istifasıyla sona eren süreç Paşinyan'ı da önce muhalefetin en önemli liderliğine, sonra da iktidara taşıdı.

Paşinyan, kendisini ideolojilerden bağımsız, insanların mutluluğunu temel alan bir hareketin lideri olarak tanımlıyor. Ancak kendisine hedef ve programını net bir şekilde ortaya koymadığı, somut adımlar içeren bir planı olmadığı eleştirileri yöneltiliyor.

Dağlık Karabağ'da Eylül sonunda başlayan çatışmalar Paşinyan'ın başbakanlığında karşılaştığı en önemli süreçlerden biri olarak gösteriliyor.

Verdiği mülakatlarda sıklıkla Türkiye'nin Azerbaycan'ın yanında savaşa dahil olduğunu öne süren ve hatta "soykırımın devam ettirildiği" iddialarında bulunan Paşinyan kim ve bugüne kadar hangi politikaları takip etti?

Notları iyiydi, devamsızlıktan atıldı

1975 yılında Ermenistan'ın kuzeydoğusunda Azerbaycan sınırında bulunan Ijevan'da doğan Paşinyan, 1990'ların başında gazetecilik eğitimi almak üzere Erivan'a yerleşti.

Okul hayatı boyunca hep yüksek notlar aldı ancak devamsızlık nedeniyle okuldan atıldı. 1990'ların sonunda Armenian Time adını verdiği bir gazete kurdu.

Paşinyan, verdiği mülakatlarda siyasi görüşlerinin Ermenistan'ın ilk Cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan'dan etkilendiğini söylüyor.

1991-98 yılları arasında iktidarda olan Ter-Petrosyan, Birleşmiş Milletler tarafından Azerbaycan toprağı kabul edilen Dağlık Karabağ ve etrafındaki rayonların işgaliyle sonuçlanan savaşın liderliğini yapan isimdi.

Ter-Petrosyan'ın iktidardan ayrılmasıyla birlikte Paşinyan'ın da muhalefet tonunu artırdığı görülüyor. Armenian Time, 2000'li yılların başından itibaren ülkenin en önemli muhalif yayınlarından biri haline gelirken, Paşinyan da zaman içerisinde siyasi alana geçmeye başladı.

2008 yılında yapılan seçimleri Ter-Petrosyan'ın kaybetmesinin ardından hile yapıldığı gerekçesiyle protesto gösterileri düzenlendi. Paşinyan, bu gösterilerde ilk kez muhaliflerin önde gelen isimleri arasında yer aldı.

Gösteriler, güvenlik güçleri tarafından oldukça sert şekilde bastırıldı. Hakkında soruşturma açılan Paşinyan bir süre kaçak yaşadı. 2009 yılında yakalandı ve yedi yıl hapis cezasına çarptırıldı. 2011 yılında genel afla serbest bırakıldı ve bir yıl sonra da Ter-Petrosyan'ın liderlik ettiği muhalefet blokunun içinde parlamentoya girdi. Daha sonra Ter-Petrosyan'la da yolları ayrıldı ve kendi hareketini kurdu.

Sarkisyan ve Paşinyan

Sarkisyan ve Paşinyan

2018 protestolarının lideri

Paşinyan'ın siyasi kariyeri açısından 2018 yılındaki protestolar belirleyici rol oynadı.

2015 yılındaki referandumla yönetim sisteminin yarı başkanlıktan parlamenter demokrasiye değiştirilmesinin ardından Sarkisyan'ın bu değişikliği kendisini başbakan yaparak görev süresini uzatmak için kullanacağı yönündeki kaygılar protestoları tetikledi.

Paşinyan ve liderlik ettiği muhalif blok sokağa indi. Paşinyan bu dönemde kamuflaj desenli tişörtü ve kasketiyle Kadife Devrim'in lideri ve imgesine dönüştü.

Paşinyan parlamentoda üç ufak muhalif partinin oluşturduğu Çıkış Hareketi'nin içindeydi. Bu hareket, Avrupa ile entegrasyonun artırılmasını, Batı ile yakınlaşmanın sağlanmasını ve Avrupa Birliği ile serbest ticaret anlaşması yapılmasını savunuyordu.

Protestolar sonucunda Sarkisyan, "Nikol Paşinyan haklıydı. Ben haksızdım. Görevimi bırakıyorum" sözleriyle başbakanlıktan istifa etti.

Parlamentoda yapılan oylamada Paşinyan başbakan seçildi. Başbakan seçilmesinin ardından başkent Erivan'da sevinç gösterileri düzenlendi. Aralık 2018'deki genel seçimlerde de liderliğini yaptığı Benim Adımım bloku oyların yüzde 70,4'ünü aldı.

Eşitlik ve insan haklarına saygı vaat etti

Nikol Paşinyan, ilk seçildiği dönemde belli bir ideolojiye bağlı olmadığını söyleyerek, herkesin yasa önünde eşit olduğu, insan haklarına saygılı bir sistem kurma vaadinde bulundu.

Paşinyan, 2018'de yaptığı bir konuşmada, siyasi görüşünü "Kendimi liberal olarak görmüyorum. Modern dünyada artık 'izm'ler eskiden sahip oldukları anlamları yitiriyor. Artık insanların mutluluğun güvence altına alındığı, belli görüşleri temsil eden 'izm'lerin değil, insanların mutluluk ve özgürlüğünün önemli olduğu bir dönem başladı" sözleriyle açıklıyordu.

Başbakan seçilmesinin yaptığı konuşmada da benzer sözler sarf etti. Kimsenin ayrıcalıklı olmadığı, herkesin yasalar önünde eşit olacağı bir düzen kurma vaadinde bulundu.

O dönem Paşinyan'a yöneltilen eleştirilerin başında bu vaatlerini nasıl yerine getireceğine dair somut bir planının olmaması geliyordu.

Ancak son iki yıl içerisinde Freedom House ve Uluslararası Şeffaflık Örgütü gibi uluslararası kuruluşların açıkladığı raporlar, Ermenistan'ın ifade özgürlüğü, yolsuzlukla mücadele ve insan hakları gibi alanlarda ilerleme kaydettiğini gösteriyor.

Ayrıca Ermenistan ekonomisi de son yıllarda eski Sovyetler Birliği ülkeleri içinde en fazla büyüyenler arasında yer aldı. Ancak 2020'de koronavirüs salgını ve Dağlık Karabağ çatışmalarıyla Ermenistan mali açıdan zora girdi, ekonomi hızlı daraldı ve ülkenin kredi notu düşürüldü.

putın ve paşinyan

KAYNAK,GETTY IMAGES

Dış politikada izlediği yol

Nikol Paşinyan, başbakan olduktan sonraki ilk ziyaretini Dağlık Karabağ'ın yönetim merkezi olan Hankendi'ye, ikincisini de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek üzere Soçi'ye gerçekleştirdi.

Paşinyan muhalefette olduğu dönemde, Avrupa ve Batı ile entegrasyonun artırılması gerektiğini savunan bloğun içinde yer almış, Rusya ile yapılan geniş çaplı bazı ekonomik ve askeri anlaşmaları protesto etmiş ve dış politikadaki konumunu "Ne Rus yanlısı, ne Batı yanlısıyım. Ben Ermenistan yanlısıyım" sözleriyle tanımlamıştı.

Ancak başbakan olduktan sonra Rusya'nın önemli bir müttefik olduğunu belirterek, ilişkilerin önem taşıdığına vurgu yapmaya başladı.

Eski Sovyet ülkesi olan Ermenistan'da Rus askeri üsleri bulunuyor. Paşinyan, ülkedeki Rus etkisini kırmak isterken bir yandan da "Türkiye ile ilişkilerimizi düşünürsek, Rus askeri üsleriyle bir sorunum yok. Üsler ülkemizin bu sınırını koruyor, bu yüzden onlara ihtiyacımız var" demişti.

Ayrıca, ABD ve AB ile ilişkileri geliştirme ve daha fazla işbirliği sözü vermiş, Moskova ile de "arayı bozmayacağını" vurgulamıştı.

Paşinyan'ın seçim öncesi vaatlerinden birisi de Dağlık Karabağ meselesini çözüme kavuşturmaktı.

Daha önce yaptığı açıklamalarda Türkiye'nin Dağlık Karabağ sorununda Azerbaycan'ın yanında yer almasını eleştirmiş; bu sorun sebebiyle 1993'ten bu yana sınırın kapalı olmasını "kötü bir politika" olarak değerlendirmişti.

Paşinyan, "Türkiye ile ilişkileri önkoşulsuz normalleştirmeye hazırız" dedi ancak 1915 olaylarıyla ilgili Erivan'ın tutumunu koruyacağını açıkladı ve şunları söyledi:

"Bu, 1915 Ermeni soykırımının uluslararası çapta tanınmasına verdiğimiz önemi azaltmaya hazır olduğumuz anlamına gelmiyor. Bizim için bu, ikili ilişkilerdeki bir sorun ve uluslararası güvenlik meselesi."

Yorumlar (0)
12°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23