İdlib'de Türk-Rus ortak devriyelerine ara verilmesinin arka planında ne var?

Türkiye ve Rusya 5 Mart'ta imzaladıkları mutabakatın ardından 15 Mart'ta, İdlib'in güneyindeki M4 karayolunda ortak devriyelere başlamıştı. Karayolunun kuzeyinde ve güneyinde 6'şar kilometrelik alanda güvenli şerit oluşturulacak ve böylece karayolu da kullanıma açılacaktı.

DÜNYA 24.09.2020, 17:48 Tugs Enkh
10
İdlib'de Türk-Rus ortak devriyelerine ara verilmesinin arka planında ne var?

Türkiye ve Rusya 5 Mart'ta imzaladıkları mutabakatın ardından 15 Mart'ta, İdlib'in güneyindeki M4 karayolunda ortak devriyelere başlamıştı. Karayolunun kuzeyinde ve güneyinde 6'şar kilometrelik alanda güvenli şerit oluşturulacak ve böylece karayolu da kullanıma açılacaktı.

Ancak Temmuz ve Ağustos aylarında Türk ve Rus askeri konvoylarına devriyeler sırasında yapılan saldırılar arttı. Araçlar hasar görürken Ağustos ayı sonunda 26. ortak devriye sırasında düzenlenen bir saldırıda bir Rus askeri hafif şekilde yaralandı.

Daha sonra da ortak devriyelere, bölgedeki radikal grupların saldırıları nedeniyle ara verildiği duyuruldu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 21 Eylül Pazartesi günü Birleşik Arap Emirlikleri'nin Al Arabiya kanalına verdiği röportajda, Türkiye ile Rusya'nın İdlib'deki ortak devriyelerinin neden durduğunu şu sözlerle açıkladı:

"[5 Mart'ta imzalanan] Mutabakat metni hâlâ yürürlükte, M4 karayolundaki ortak devriyeler güvenlik endişesi sebebiyle durdu. Hayat Tahrir eş-Şam (HTŞ) silahlı provokasyonlarına ve Suriye hükümetinin pozisyonlarıyla Rusya'nın Hmeymim'deki hava üssüne saldırmaya devam ediyor. Türk mevkidaşlarımız, bu terör saldırılarına karşı savaşmaya ve hükümetle diyaloğa hazır olan muhaliflerle bu teröristleri birbirinden ayırmaya yönelik verdikleri söze sadık olduklarını söylüyor."

Lavrov sözlerini "M4 karayolundaki ortak devriyelere yakında, ortalık yeniden sakinleştiğinde başlayacağımızın garantisini verebilirim" diyerek bitirdi. HTŞ'in İdlib'de kontrol ettiği alanın da gittikçe daraldığını belirtti.

Lavrov, 7 Eylül'de Şam'a giderek Devlet Başkanı Beşar Esad'la görüşmüştü

İdlib'de Huraseddin, HTŞ'ye göre daha büyük bir tehdit mi?

Lavrov, Pazartesi günü verdiği röportajda ısrarla HTŞ'ye vurgu yaparken ve Suriye ordusunun geniş çaplı operasyonlar yapmadan sadece HTŞ pozisyonları hedef aldığını söyledi.

Sahada ise HTŞ ile diğer cihatçı gruplar arasındaki çatışmalar şiddetleniyor. Mart ayından bu yana HTŞ'ye bağlı kişiler devriyeleri eylemler düzenleyerek engellemeye çalışsa da, son dönemde Rus ve Türk askeri konvoylarını hedef alanların, HTŞ'nin İdlib'deki en büyük rakibi Huraseddin'e bağlı silahlı kişiler olduğu belirtiliyor.

El Kaide'yle bağının kalmadığını iddia eden HTŞ, El Kaide'ye doğrudan bağlılık bildiren Huraseddin örgütüyle uzun süredir kırılgan bir işbirliği içindeydi. Ancak son dönemde Huraseddin, Suriye ordusuyla savaşmadığı ve "Batı'yla ve Türkiye'yle temas halinde olduğu" gerekçesiyle HTŞ'ye daha sert bir cephe aldı. İki örgüte bağlı üst düzey isimler karşılıklı olarak yakalandı, bazıları öldürüldü.

Huraseddin örgütü üyeleri

Huraseddin ile birlikte Ensar el Tevhid, Ensar el Furkan örgütleri de doğrudan El Kaide lideri Eymen Ez-Zevahiri'ye bağlılığını bildiren; Afganistan, Irak ve diğer Arap ülkelerinden gelen savaşçıların çoğunluğunu oluşturduğu yaklaşık 2 bin kişilik bu grup, İdlib'de bu süreçte daha aktif rol oynamaya başladı. IŞİD lideri Ebu Bekir El Bağdadi de, Ekim 2019'da ABD'nin düzenlediği operasyonda öldürülene kadar birkaç ay boyunca Huraseddin komutanlarının evinde saklanmıştı.

Huraseddin, Birleşmiş Milletler'in hazırladığı bir rapora göre, çoğunlukla İdlib kent merkezinin güneybatısındaki kırsal bölgede üslenmiş durumda. Dünyanın birçok yerindeki El Kaide'ye bağlı savaşçılara da, bölgeye gelip örgüte katılma çağrısı yapıyor. Rusya da son birkaç haftada İdlib'in güneyindeki Huraseddin hedeflerine yönelik bombardımanlar düzenledi.

Moskova, Türkiye'nin gözlem noktalarından çekilmesini istiyor

Rusya ve Türkiye arasındaki İdlib konulu teknik görüşmeler de Ağustos ayından bu yana sürüyor.

Rus basınında çıkan haberlere göre, iki ülkenin dışişleri bakan yardımcıları, istihbarat görevlileri ve üst düzey askeri komutanların katıldığı görüşmelerde Moskova, Türk askerlerinin bazı gözlem noktalarından çekilmesini istedi.

Rus basını, Rusya yetkililere dayandırdığı haberlerde, Türkiye'nin bunun karşılığında iki şartı olduğunu yazdı:

  • Tel Rıfat ve Menbic'den Rus askerleriyle Halk Savunma Birlikleri'nin (YPG) çekilmesi; Türk ordusu ile Türkiye'nin desteklediği silahlı muhaliflere verilmesi
  • M4 karayolundaki ortak devriyelerin başkent Şam ve Halep arasındaki M5 karayolunda da yürütülmesi

Rusya ise bu şartları reddetti ve Türk heyete; HTŞ ile Huraseddin'in durdurulmaması halinde Suriye ordusunun İdlib'e operasyon düzenleyebileceğini söyledi.

Rus basınında çıkan haberleri sorduğumuz, görüşmelere yakın bir Türk yetkili, "Masada her şey konuşulur, her şey mümkündür. Bizim önceliğimiz mevcut gözlem noktalarımızın güvenliğini sağlamak" yanıtını verdi.

Yetkili aynı zamanda "Mutabakatın şartlarının Türkiye için geçerli olduğunu, devriyelere her an devam etmeye hazır olduklarını" da belirtti.

Türkiye, Rusya ve İran, Eylül 2018'de varılan bir anlaşma çerçevesinde İdlib çevresinde gözlem noktaları oluşturmuştu. Türkiye'nin İdlib'in güneyinde ve doğusunda oluşturduğu bazı gözlem noktaları ise operasyonlarına zaman zaman devam eden Suriye ordusunun kontrolündeki bölgelerin içinde kaldı.

Ankara, bu noktalardan çekilmeyeceğini söylerken ve bu noktalara takviyelere devam ederken Rusya, Türkiye'nin buralardan çekilmesini ve kontrolün tamamen Şam'ın elinde olmasını talep ediyor.

Yorumlar (0)
10°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 29 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 12 Nisan 2021
İmsak 04:52
Güneş 06:23
Öğle 13:10
İkindi 16:51
Akşam 19:47
Yatsı 21:12