İdlib'de Türk-Rus ortak devriyelerine ara verilmesinin arka planında ne var?

Türkiye ve Rusya 5 Mart'ta imzaladıkları mutabakatın ardından 15 Mart'ta, İdlib'in güneyindeki M4 karayolunda ortak devriyelere başlamıştı. Karayolunun kuzeyinde ve güneyinde 6'şar kilometrelik alanda güvenli şerit oluşturulacak ve böylece karayolu da kullanıma açılacaktı.

DÜNYA 24.09.2020, 17:48 Tugs Enkh
9
İdlib'de Türk-Rus ortak devriyelerine ara verilmesinin arka planında ne var?

Türkiye ve Rusya 5 Mart'ta imzaladıkları mutabakatın ardından 15 Mart'ta, İdlib'in güneyindeki M4 karayolunda ortak devriyelere başlamıştı. Karayolunun kuzeyinde ve güneyinde 6'şar kilometrelik alanda güvenli şerit oluşturulacak ve böylece karayolu da kullanıma açılacaktı.

Ancak Temmuz ve Ağustos aylarında Türk ve Rus askeri konvoylarına devriyeler sırasında yapılan saldırılar arttı. Araçlar hasar görürken Ağustos ayı sonunda 26. ortak devriye sırasında düzenlenen bir saldırıda bir Rus askeri hafif şekilde yaralandı.

Daha sonra da ortak devriyelere, bölgedeki radikal grupların saldırıları nedeniyle ara verildiği duyuruldu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 21 Eylül Pazartesi günü Birleşik Arap Emirlikleri'nin Al Arabiya kanalına verdiği röportajda, Türkiye ile Rusya'nın İdlib'deki ortak devriyelerinin neden durduğunu şu sözlerle açıkladı:

"[5 Mart'ta imzalanan] Mutabakat metni hâlâ yürürlükte, M4 karayolundaki ortak devriyeler güvenlik endişesi sebebiyle durdu. Hayat Tahrir eş-Şam (HTŞ) silahlı provokasyonlarına ve Suriye hükümetinin pozisyonlarıyla Rusya'nın Hmeymim'deki hava üssüne saldırmaya devam ediyor. Türk mevkidaşlarımız, bu terör saldırılarına karşı savaşmaya ve hükümetle diyaloğa hazır olan muhaliflerle bu teröristleri birbirinden ayırmaya yönelik verdikleri söze sadık olduklarını söylüyor."

Lavrov sözlerini "M4 karayolundaki ortak devriyelere yakında, ortalık yeniden sakinleştiğinde başlayacağımızın garantisini verebilirim" diyerek bitirdi. HTŞ'in İdlib'de kontrol ettiği alanın da gittikçe daraldığını belirtti.

Lavrov, 7 Eylül'de Şam'a giderek Devlet Başkanı Beşar Esad'la görüşmüştü

İdlib'de Huraseddin, HTŞ'ye göre daha büyük bir tehdit mi?

Lavrov, Pazartesi günü verdiği röportajda ısrarla HTŞ'ye vurgu yaparken ve Suriye ordusunun geniş çaplı operasyonlar yapmadan sadece HTŞ pozisyonları hedef aldığını söyledi.

Sahada ise HTŞ ile diğer cihatçı gruplar arasındaki çatışmalar şiddetleniyor. Mart ayından bu yana HTŞ'ye bağlı kişiler devriyeleri eylemler düzenleyerek engellemeye çalışsa da, son dönemde Rus ve Türk askeri konvoylarını hedef alanların, HTŞ'nin İdlib'deki en büyük rakibi Huraseddin'e bağlı silahlı kişiler olduğu belirtiliyor.

El Kaide'yle bağının kalmadığını iddia eden HTŞ, El Kaide'ye doğrudan bağlılık bildiren Huraseddin örgütüyle uzun süredir kırılgan bir işbirliği içindeydi. Ancak son dönemde Huraseddin, Suriye ordusuyla savaşmadığı ve "Batı'yla ve Türkiye'yle temas halinde olduğu" gerekçesiyle HTŞ'ye daha sert bir cephe aldı. İki örgüte bağlı üst düzey isimler karşılıklı olarak yakalandı, bazıları öldürüldü.

Huraseddin örgütü üyeleri

Huraseddin ile birlikte Ensar el Tevhid, Ensar el Furkan örgütleri de doğrudan El Kaide lideri Eymen Ez-Zevahiri'ye bağlılığını bildiren; Afganistan, Irak ve diğer Arap ülkelerinden gelen savaşçıların çoğunluğunu oluşturduğu yaklaşık 2 bin kişilik bu grup, İdlib'de bu süreçte daha aktif rol oynamaya başladı. IŞİD lideri Ebu Bekir El Bağdadi de, Ekim 2019'da ABD'nin düzenlediği operasyonda öldürülene kadar birkaç ay boyunca Huraseddin komutanlarının evinde saklanmıştı.

Huraseddin, Birleşmiş Milletler'in hazırladığı bir rapora göre, çoğunlukla İdlib kent merkezinin güneybatısındaki kırsal bölgede üslenmiş durumda. Dünyanın birçok yerindeki El Kaide'ye bağlı savaşçılara da, bölgeye gelip örgüte katılma çağrısı yapıyor. Rusya da son birkaç haftada İdlib'in güneyindeki Huraseddin hedeflerine yönelik bombardımanlar düzenledi.

Moskova, Türkiye'nin gözlem noktalarından çekilmesini istiyor

Rusya ve Türkiye arasındaki İdlib konulu teknik görüşmeler de Ağustos ayından bu yana sürüyor.

Rus basınında çıkan haberlere göre, iki ülkenin dışişleri bakan yardımcıları, istihbarat görevlileri ve üst düzey askeri komutanların katıldığı görüşmelerde Moskova, Türk askerlerinin bazı gözlem noktalarından çekilmesini istedi.

Rus basını, Rusya yetkililere dayandırdığı haberlerde, Türkiye'nin bunun karşılığında iki şartı olduğunu yazdı:

  • Tel Rıfat ve Menbic'den Rus askerleriyle Halk Savunma Birlikleri'nin (YPG) çekilmesi; Türk ordusu ile Türkiye'nin desteklediği silahlı muhaliflere verilmesi
  • M4 karayolundaki ortak devriyelerin başkent Şam ve Halep arasındaki M5 karayolunda da yürütülmesi

Rusya ise bu şartları reddetti ve Türk heyete; HTŞ ile Huraseddin'in durdurulmaması halinde Suriye ordusunun İdlib'e operasyon düzenleyebileceğini söyledi.

Rus basınında çıkan haberleri sorduğumuz, görüşmelere yakın bir Türk yetkili, "Masada her şey konuşulur, her şey mümkündür. Bizim önceliğimiz mevcut gözlem noktalarımızın güvenliğini sağlamak" yanıtını verdi.

Yetkili aynı zamanda "Mutabakatın şartlarının Türkiye için geçerli olduğunu, devriyelere her an devam etmeye hazır olduklarını" da belirtti.

Türkiye, Rusya ve İran, Eylül 2018'de varılan bir anlaşma çerçevesinde İdlib çevresinde gözlem noktaları oluşturmuştu. Türkiye'nin İdlib'in güneyinde ve doğusunda oluşturduğu bazı gözlem noktaları ise operasyonlarına zaman zaman devam eden Suriye ordusunun kontrolündeki bölgelerin içinde kaldı.

Ankara, bu noktalardan çekilmeyeceğini söylerken ve bu noktalara takviyelere devam ederken Rusya, Türkiye'nin buralardan çekilmesini ve kontrolün tamamen Şam'ın elinde olmasını talep ediyor.

Yorumlar (0)
11°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:14
Öğle 13:21
İkindi 15:55
Akşam 18:19
Yatsı 19:42