İran nükleer tesislerinde ‘baskın’ denetim iznini kaldırıyor

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran ile nükleer tesislerdeki denetimlerine üç ay daha devam edebilmek için anlaştı.

DÜNYA 22.02.2021, 15:05 Tugs Enkh
İran nükleer tesislerinde ‘baskın’ denetim iznini kaldırıyor

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran ile nükleer tesislerdeki denetimlerine üç ay daha devam edebilmek için anlaştı.

Fakat aceleyle yapılan bu anlaşma, ajansın baskın denetimler yapma iznini sonlandırdı.

İran bu kararı ABD'deki Joe Biden yönetiminin, Donald Trump'ın 2017'de geri getirdiği yaptırımları kaldırmaması sonucu aldıklarını söyledi.

Bu üç aylık süreçte Washington ve Tahran'ın, yaptırımların kaldırılması için müzakere yapması bekleniyor.

Fakat Trump yönetimi 2017'de bu anlaşmadan tek taraflı çekilerek yaptırımları geri getirmişti.

Bu kararın ardından İran, anlaşma sonucu yapmamayı kabul ettiği bazı nükleer faaliyetlerine geri dönmüştü.

Son karar ne anlama geliyor?

Salı günü İran Meclisi'nde kabul edilmesi beklenen yasa, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun ani denetimler yapma imkanını elinden alacak.

Bir haftadır Tahran'da müzakereler yürüten ajansın yöneticisi Rafael Grossi, "Bu yasa uygulamaya girince maalesef ek protokol sayesinde yaptığımız bu denetimler sonlanacak" dedi ve ekledi:

"Tesislere erişimimiz daha zor olacak, bunu kabul etmemiz lazım. Ama yine de yeterli miktarda takip ve denetim yapabileceğiz."

İran söz konusu denetimlerin yapılmasını 2006 yılında yasaklamış, 2015'te ise anlaşma sonucu tekrar izin vermişti.

Bu denetimler İran'ın 1970 yılında imzaladığı bir BM anlaşması olan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması kapsamında yapılıyordu.

İran geçen yıl ajansın iki denetim talebini aylar boyunca geri çevirdikten sonra izin vermişti.

Daha az detayın incelediği rutin denetimler ise 2015'te anlaşıldığı şekilde sürecek.

Rafael Grossi yeni anlaşmanın İran'ın tutumundaki değişikliği yansıttığını söyledi ve "İstikrarlı ve sürdürülebilir bir anlaşma için siyasi müzakereler gerekli, bu da benim karar verebileceğim bir konu değil" dedi.

Anlaşma çok değerli bir süre tanıdı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı yöneticisi Rafael Grossi bunun iyi bir sonuç olduğunu söylüyor.

Bu anlaşma 2015'te imzalanan nükleer anlaşmayı hayata döndürme ve İran'ın nükleer faaliyetleri etrafındaki kriz halini sonlandırma potansiyeli taşıyor.

İran'ın Salı günü çıkarması beklenen yasa ajansın denetim imkanlarını ciddi biçimde azaltacak olsa da bu yeni anlaşma, geçici süreliğine bazı denetimlere izin sağlamaya devam edecek.

Anlaşmayı eleştirenler de olacaktır, özellikle 2015'teki anlaşmanın ve onu hayata döndürme girişimlerinin bir hata, anlamsız ve hatta tehlikeli olduğunu düşünenler arasında…

Fakat Biden yönetiminin müzakere masasına dönme isteğini açıklamasından sonra varılan bu anlaşma taraflara çok değerli bir süre tanıdı.

İran neden şimdi harekete geçti?

İran kısa vadede ABD üzerinde baskı kurmak istiyor. Anlaşmanın diğer imzacılarına da ABD'nin petrol, bankacılık ve finans sektöründeki yaptırımlarını kaldırması için baskı yapıyor.

Biden yönetimi ise ABD'nin bu anlaşmaya geri dönmesi için önce İran'ın anlaşmaya eksiksiz bir şekilde uyması gerektiğini söylüyor.

İran'ın ruhani lideri Ayetullah Hamaney ise ilk adımı ABD'nin atması gerektiğini belirtiyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 21 Şubat Pazar günü İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile telefonda konuşmuş, ABD'nin anlaşmaya geri dönmesini beklediklerini söylemişti.

ABD'nin anlaşmadan çekilmesiyle birlikte İran'ın da şartları yerine getirmemesi, nükleer bomba yapmasına olanak sağlayacağı nedeniyle endişeye yol açıyor.

ABD Dışişleri Bakanı Anthony Blinken geçen ayki konuşmasında İran'ın birkaç hafta içinde nükleer silah yapabilecek malzemelere erişmesinin mümkün olabileceğini söylemişti.

Güncel İsrail tahminleri ise İran'ın nükleer bomba yapmasının iki yıl alabileceği yönünde.

Yorumlar (0)
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Ankara Keçiörengücü 24 39
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 24 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 01 Mart 2021
İmsak 06:09
Güneş 07:33
Öğle 13:22
İkindi 16:27
Akşam 19:00
Yatsı 20:19