İsrail Dışişleri Bakanının Birleşik Arap Emirlikleri ziyareti neden önemli?

İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid'in Salı günü Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) yaptığı ziyaret hem kendi ülkesi hem de Arap dünyası için bir dönüm noktası. 

DÜNYA 29.06.2021, 16:43 Tugs Enkh
38
İsrail Dışişleri Bakanının Birleşik Arap Emirlikleri ziyareti neden önemli?

İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid'in Salı günü Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) yaptığı ziyaret hem kendi ülkesi hem de Arap dünyası için bir dönüm noktası. 

İsrail'in BAE ve Bahreyn ile dokuz ay önce ilişkilerin normalleşmesi için imzaladığı tarihi anlaşmadan sonra ilk kez İsrailli bir bakan, Körfez ülkesini ziyaret ediyor. 

İki günlük ziyaret kapsamında Lapid, Emirlik'teki mevkidaşı Şeyh Abdullah bin Zayed el Nahyan ile görüşüyor ve İsrail Büyükelçiliği'nin, Abu Dabi ve Dubai'deki konsoloslukların açılışını yapıyor.

Ziyaretin sembolik öneminin yanı sıra, İsrail ile Gazze arasında Mayıs ayında yaşanan gerilimden sonra gerçekleşen ilk resmi temas olma özelliği de var.

Birleşmiş Milletler'in verilerine göre Mayıs ayında Gazze'de en az 256 kişi, İsrail'de de 13 kişi öldü.

Mayıs'ta yaşanan 11 günlük çatışma, iki ülke arasında yeni filizlenen ilişki için de ilk sınav niteliğindeydi. BAE yönetimi, normalleşme anlaşmasını İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da ilhak planlarına son vermesi için bir fırsat olarak değerlendiriyordu. 

Çatışmaların başlarında BAE, İsrail'in Filistinlileri Doğu Kudüs'teki yerleşimlerden tahliye etme girişimlerini kınamıştı ve İsrail'e gerginliği azaltması çağrısı yapmıştı. 

Ancak BAE, Yahudi devletinin, binlerce roketin fırlatıldığı Gazze'ye yönelik saldırılarının boyutunu sınırlandırması konusunda diplomatik nüfuzunu fazla kullanamadı. 

Otokrat bir devlet olan BAE'deki tartışmalı siyasi meseleler konusunda halkın tutumunu ölçmek kolay değil. Ama sosyal medyada İsrail'in eylemlerinin, Filistinlilerin desteklendiği mesajlar öfkeyi açıkça gösteriyordu.

Buna rağmen, Dubai merkezli siyaset bilimci Abdulkhaleq Abdullah, Lapid'in tarihi ziyaretinin her iki ülkenin bu zorlu süreci atlattıklarına işaret ettiği görüşünde:

"İkili ilişkiler ilk sınavı geçti ve bu durum artık geri dönüşün olmadığını gösteriyor."

"BAE iki yolu benimsiyor: Birincisi normalleşme yolu, ikincisi de hala Filistinlilerin kendi devletlerine sahip olma haklarına desteği."

Bölgesel hırslar

Geçen sene ilişkileri normalleştirme kararı aldıklarında İsrail ve BAE'nin farklı amaçları vardı. Abu Dabi açısından güvenlik bu kararın temel nedeniydi, İsrail için ise BAE ile ekonomik işbirliği ve bir Arap devleti tarafından tanınma iki ana gerekçeydi. 

"Abraham Accords" (İbrahim Anlaşması) olarak bilinen anlaşma imzalandığında o dönem ABD Başkanı olan Donald Trump ve yönetimi 50 F-35 savaş uçağının BAE'ye satışına onay verdi. Bu BAE için oldukça teşvik edici bir adımdı. Böylece yalnızca askeri kapasitesi güçlenmiş olmayacak aynı zamanda BAE'ye bölgede stratejik bir eşik de sağlamış olacaktı.

Carnagie Orta Doğu Merkezi'nden Kuveyt merkezli araştırmacı Bader al-Saif'e göre İsrail ile yapılan anlaşma BAE'nin uzun vadede küresel arenada önemli bir jeopolitik oyuncu olma hevesini de yansıtıyor:

"Bu anlaşma ile BAE bölgedeki güvenlik itibarını da artırmayı da umuyor. 

"Kendilerini önemli bir ekonomik merkez olarak kabul ettirdiler şimdi de Orta Doğu'daki ana liderlerden biri olmak istiyorlar."

İsrail'e fayda sağladı

Anlaşmadan sonra ekonomik ortalık da güçlendi. Sağlık hizmetleri, yapay zeka, savunma ve seyahat dahil birçok farklı sektörlerde bir dizi iş anlaşması imzalandı. 

Nisan ayında Abu Dabi devlet fonu Mubadala Yatırım, İsrail'in doğal gaz sahasından 1,1 milyar dolara kadar hisse satın alacağına dair mutabakat anlaşması imzaladı. Eğer anlaşma gerçekleşirse bu iki ülke arasındaki en büyük anlaşma olacak.

Veriler, ticari ilişkiler konusunda şimdilik kazanan tarafın İsrail olduğunu gösteriyor.

Orta Doğu Enstitüsü Ekonomi ve Enerji Programı Müdürü Karen Young'a göre, Eylül 2020 ile Mart 2021 arasında BAE'den İsrail'e yapılan toplam yatırımların miktarı 80 milyon doları buldu.

Aynı dönemde İsrail'den BAE'ye sermaye akışı 25 milyon doların altındaydı. 

BAE'nin İsrail'e yatırımları devlet iktisadi teşebbüsleri üzerinden ilerledi. Young, İsrail-Filistin arasındaki şiddet olaylarından sonra bu eğilimin devam edeceğini öngörüyor:

"Mayıs'ta yaşananlar, İsrail'e yatırımcı olarak gitmek isteyebilecek BAE'deki birçok özel şirketi caydırdı."

BAE'deki özel yatırımcıların çekimser kalması beklense de Young, BAE hükümeti için öncelikli olan özellikle teknoloji, savunma, su ve gıda konusunda devlet iktisadi teşebbüsleri üzerinden yatırımların devam edeceğini düşünüyor:

"Bu ilişkiyi sürdürmekte açıkça bazı zorluklar olacak, bunlara yatırım bağlantıları açmak dahil. Ama sağlam duracaklar çünkü BAE hükümeti bu anlaşmanın sonunu görmeye kendini adamış halde."

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 25 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı