Myanmarlı kadınlar anlatıyor: Gözaltında işkence gördük

BBC'nin elde ettiği bilgilere göre, Şubat ayında ordunun yönetimi ele geçirdiği Myanmar'da, kadınlar gözaltında işkence görüyor, cinsel tacize uğruyor ve tecavüz tehdidiyle karşı karşıya kalıyor. 

DÜNYA 10.12.2021, 19:53 Tugs Enkh
2
Myanmarlı kadınlar anlatıyor: Gözaltında işkence gördük

Askeri darbeyi protesto ettikleri için tutuklanan beş kadın, yaşadıklarını BBC'ye anlattı. Güvenliklerini tehlikeye atmamak için haberde gerçek isimleri kullanılmadı.

Myanmar'da Şubat ayındaki askeri darbeden bu yana, ülkenin her yanında protesto gösterileri düzenleniyor ve kadınlar direniş hareketinde önemli bir rol oynuyor. 

İnsan hakları grupları, Myanmar ordusunun önceden de rehine alma ve işkence taktiklerine başvurduğunu, ancak darbeden sonra şiddetin daha da yaygınlaştığını bildiriyor.

Kâr amacı gütmeyen insan hakları kuruluşu Siyasi Tutuklulara Yardım Derneği 'Assistance Association for Political Prisoners' (AAPP), ordunun demokrasi yanlılarını hedef aldığı olaylarda ölen sivil sayısının, 8 Aralık tarihi itibarıyla 1318'e ulaştığını bildirdi.

Bunlardan 93'ü kadın ve aralarından en az sekizi gözaltında öldü. Bu kadınlardan dördüne, bir sorgulama merkezinde ölene kadar işkence edilmişti.

Toplam olarak 2000'den fazlası kadın, 10 bin 200 kişi de tutuklandı.

BBC

Demokrasi aktivisti Ein Soe May, neredeyse altı ay tutuklu kaldı. Bunun ilk 10 gününü, Myanmar'ın kötü şöhretli sorgulama merkezlerinden birinde geçirdi. Orada cinsel saldırıya uğradığını ve işkence gördüğünü söylüyor.

Soe May, BBC'ye bir sabah protesto gösterisi için pankart hazırlarken tutuklandığını ve bir kamyonetin arkasına atıldığını anlattı. 

"(Nerede olduğu bilinmeyen bir yere) vardığımızda gece olmuştu. Gözlerim bağlıydı ve sorgu odasına giderken, benimle dalga geçmek için, orada olmayan nesneleri yoklamamı istediler" diyor Soe May.

Onu sorgulamış ve cevaplarını beğenmeyince bambudan bir sopayla dövmüşler.

Soe May, ısrarla cinsel yaşamının ayrıntılarını sorduklarını söylüyor. Aralarından biri, "Buraya düşen kadınlara ne yaparız biliyor musun? Tecavüz eder ve öldürürüz" diye tehditte bulunmuş. 

Daha sonra, gözleri bağlıyken cinsel saldırıya uğradığını anlatıyor: "Üzerimdeki bol bluzu çekip çıkardılar, bunu yaparken bana dokundular ve vücudumu açıkta bıraktılar."

BBC

Gözündeki bağ çıkarılınca muhafızlardan birinin, bir tanesi hariç, silahındaki bütün mermileri boşalttığını görmüş. 

Tanıdığı kişilerin isimlerini vermeyince, silahı zorla ağzına sokup tehdit etmişler. 

'Yanlışlıkla gözaltı'nda işkence

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nden (Human Rights Watch) Manny Maung'a göre, Myanmar'da askeri kışlada bir odadan, metruk bir resmi binaya kadar birçok yer, sorgulama merkezi olarak kullanılıyor. 

Adının açıklanmasını istemeyen bir kadın avukat da BBC'ye aynı şeyi söyledi. Sorgulama sırasında işkenceye ve cinsel saldırıya uğradığını söyleyen bazı kadınları savunan avukat, şunları anlattı:

"Müvekkillerimden birinin kimliği konusunda hata yapılmış, ama yine de tutuklanmış. Yetkililerin aradığı kişi olmadığını söyleyince bayılana kadar bir demir çubukla işkence görmüş." 

Tutuklu kadın daha sonra bir başka sorgulama merkezine gönderilmiş, orada da bir erkek gardiyan, "benimle birlikte olursan, serbest bırakılmanı sağlarım" demiş. 

Avukat, Myanmar'da hukuk sisteminin şeffaf olmadığını ve kimi zaman çaresiz kaldıklarını belirtiyor.

Tutuklamalar ve sorgulamalara itiraz etmeye çalıştıklarını, ancak kendilerine sürecin usûle uygun olduğunun söylendiğini aktarıyor. 

Soe May'in anlattıklarının gerçeği ne ölçüde yansıttığını belirlemek imkansız ancak BBC'nin görüştüğü diğer kadınlar da sorgulama merkezlerinde işkenceye uğradıklarını ve taciz edildiklerini söylediler.

Gözaltına alınan bir kadın "Bir saatten fazla bir süre, üç parmağımı kaldırarak elimle direniş selamı vermeye zorlanırken bir yandan da bir gardiyan beni yıldırmak için saçımı okşadı" dedi. 

Shwe Pyi Thar kasabasındaki bir başka sorgulama merkezine götürülen bir kadın da, "kızları odadan çıkardılar, geri döndüklerinde bazılarının düğmeleri açık ya da kopuktu" ifadesini kullandı. 

'Yalan haberler'

BBC, Soe May'in anlattıklarını Myanmar Enformasyon Bakanı Yardımcısı Maj Gen Zaw Min Tun'a aktardı, ancak Min Tun, ordunun herhangi bir işkence yaptığı yolundaki haberleri "yalan" diye niteledi.

Bu yılın başlarında Myanmar ordusu bir kadın tutuklunun fotoğrafını yayımlamıştı. 

Yüzü tanınamayacak haldeydi. Resim, sosyal medyada viral olmuştu.

O kadın hala cezaevinde bulunuyor.

Öncesi/Sonrası

Öncesi/Sonrası

BBC, Maj Gen Zaw Min Tun'a ordunun fotoğrafta neden yaraları gizlemediğini sordu. 

Min Tun'un buna yanıtı, "Tutuklama sırasında böyle şeyler olabilir. Kaçmaya çalışıyorlar, bizim de onları ele geçirmemiz gerekiyor" şeklinde oldu. 

Hücre tecridi

Gizli sorgulama merkezlerinin dışında da taciz olayları yaşanıyor.

50'li yaşlarda, adına Bayan Lin diyeceğimiz bir aktivist, BBC'ye Yangon'daki Insein Cezaevi'nde 40 günden fazla tek başına hücrede tutulduğunu anlattı. 

Bayan Lin, yanında üzerindeki kıyafetler dışında hiçbir şeyi, hatta alması gereken ilaçlar bile olmadan hücrede tutulmuş ve gözaltı süresinde kendini çok zayıf hissetmiş. 

"Karanlıkta yatıyor ve öleceğimi sanıyordum" diyor ve ekliyor: 

"Bazen, diğer hücrelerden çığlıklar ve ağlama sesleri duyuyordum. Hep, acaba kimi dövüyorlar diye merak ediyordum."

BBC

Bir gün hücreye biri erkek, birkaç gardiyan girmiş. Hücreden çıkarlarken, erkek olanın kendisini filme aldığını fark etmiş, şikayette bulunmuş, ancak bir karşılık almamış. 

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nden Manny Maung BBC'ye yaptığı açıklamada, cezaevlerinde çoğu zaman, en fazla 100 kişi alabilecek odalara yaklaşık 500 kadın konulduğunu, hepsi aynı anda yatamadıkları için, sırayla uyumak zorunda kaldıklarını söyledi.

Maung, bu kadınların en temel temizlik ihtiyaçlarından mahrum bırakıldıklarını anlattı. 

Shwe Pyi Thar sorgulama merkezine götürülen kadın da cezaevinde bu koşullar altında kalmış. 

"Sorgulama merkezinden gelen kadınların yaraları kapanmamıştı, bazıları regli olmuştu. Ancak yedi gün sonra duş almalarına izin veriliyordu" diyor. 

Ekim ayında 5 binden fazla tutuklunun serbest bırakıldığı aftan yararlanan Soe May, mücadelesinin tekrar tutuklanma korkusuna değdiğini söylüyor. 

"Her zaman tekrar tutuklanabileceğimi ve ölebileceğimi biliyorum, ama ülkem için bir şey yapmak istiyorum" diyor

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 27 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı