Taliban Afganistan'da kontrolü altındaki toprakları nasıl genişletti?

Taliban, Afganistan'da geçtiğimiz iki ay içerisinde yeniden ele geçirdiği bölgelerle birlikte, 2001'deki devrilişinden bu yana en geniş topraklara sahip oldu.

DÜNYA 27.07.2021, 18:47 27.07.2021, 19:01 Tugs Enkh
6
Taliban Afganistan'da kontrolü altındaki toprakları nasıl genişletti?

BBC Afgan servisi tarafından yapılan araştırmalar, Taliban'ın kuzey ve kuzeydoğu ile Gazne ve Maidan Vardak gibi merkezdeki iller de dahil olmak üzere ülke genelinde güçlü bir varlığa sahip olduğunu gösteriyor.

Militanlar ayrıca Kunduz, Herat, Kandahar ve Leşkergah gibi büyük şehirlere de yaklaşıyor.

Araştırmalarda "kontrolü ele geçirmek" olarak yapılan tanım, idari merkezin, kolluk güçlerinin ve diğer tüm devlet kurumlarının Taliban tarafından ele geçirilmesini kapsıyor.

Taliban, 11 Eylül saldırılarıyla bağlantılı Usame Bin Ladin ve diğer El Kaide üyelerine ev sahipliği yapıyordu.

ABD liderliğindeki güçler, Ekim 2001'de Taliban'ı Afganistan'da iktidardan indirmişti.

Ancak bölgede uluslararası askeri birliklerin devam etmesine ve Afgan hükümetine yapılan milyarlarca dolarlık desteğe rağmen, Taliban varlığını sürdürdü, yeniden bir araya geldi. Uzak bölgelerde ise kademeli olarak güç kazandı.

Örgüt, güney ve güneybatıda yer alan kuzey Helmand, Kandahar, Uruzgan ve Zabul kentlerinde güçlü kaldı. Kuzeybatıda da Faryab tepeleri, kuzeydoğuda da Badakşan dağlarında da etkisini sürdürdü.

2017'de yapılan bir BBC araştırması, Taliban'ın bazı ilçelerin tam kontrolünü sağladığını gösterdi. Öte yandan aynı araştırma Taliban güçlerinin de ülkenin pek çok yerinde aktif olduklarını ve bazı yerlere haftalık ya da aylık saldırılar düzenlediğini aktardı.

Araştırmada, 15 milyon civarında insanın (bu da ülke nüfusunun yaklaşık yarısı ediyor) ya Taliban kontrolünde olan bölgelerde ya da Taliban'ın açık bir biçimde hükümet güçlerine saldırılar düzenlediği bölgelerde yaşadığı bildirildi.

Taliban ne kadar bir alanı kontrol ediyor?

Taliban güçleri, her ne kadar 2001'den bu yana sahip olduğundan daha fazla bölgeyi kontrol etse de sahadaki durum oldukça değişken.

Hükümet, bazı ilçelerde Taliban'ın baskısına dayanamayarak idari merkezleri terk etmek zorunda kaldı. Bazı bölgeler ise güç kullanılarak ele geçirildi.

Afgan hükümeti, genel olarak nüfusun büyük bölümün yaşadığı, ovalarda veya sulak arazilerde bulunan şehirleri ve ilçeleri elinde tutuyor.

Taliban'ın en çok güce sahip olduğu bölgelerde ise nüfus oldukça seyrek. Birçok bölgede kilometrekareye 50'den az kişi düşüyor.

Afgan hükümeti, 24 Temmuz itibarıyla başkent Kabil ile Pençşir ve Nangarhar haricinde tüm ülkede sokağa çıkma yasağı ilan etti. Hükümet, Taliban tehdidinin olduğu her bölgeye askeri birliklerini gönderdiğini de açıkladı.

Taliban Herat ve Kandahar gibi merkezlere yaklaşıyor gibi görünseler de, henüz bir netice elde edemedi. Ancak toprak kazanımları müzakere süreçlerinde ellerini güçlü tutmasını sağlamakla birlikte, vergi ve savaş ganimetleri ile de gelir elde etmelerine olanak tanıyor.

2021'nin ilk 6 ayında BM'nin çoğunu Taliban ve diğer hükümet karşı unsurları sorumlu tuttuğu, bin 600 sivil ölüm gerçekleşti. Çok sayıda insan da evlerini terk etmek zorunda kaldı.

Yılın başından bu yana 300 bin kişi yerinden edildi. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), Taliban'ın kırsal alanlardaki ilerleyişi ile birlikte Badakşan, Kunduz, Balkh, Bağlan ve Takar şehirlerinde yeni bir göç dalgası da gelebileceğini söylüyor.

Pek çok insan daha güvenli olan komşu köylere ya da ilçelere kaçarken, bazıları ise ülkeyi terk etti. AFP haber ajansı, Taliban saldırılarının pek çok Afgan askerin ve sivilin sınırı geçerek Tacikistan'a kaçmasına sebep olduğunu aktardı.

Her ne kadar savaşın belirsizliği sebebiyle miktarı tam olarak belli olmasa da, ülkeye giren malların gümrük vergisi de Taliban tarafından elde ediliyor. 

İran sınırındaki İslam Kala, ayda 20 milyon dolarlık bir ticaret kapasitesine sahipti. 

Ayrıca İthalat ve ihracatta yaşanan aksamalar, yakıt ve gıda maddelerinin fiyatlarını da olumsuz etkiledi.

Bu haber BBC Afgan Servisi'nin katkılarıyla hazırlanmıştır.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 18 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı