Taliban'la diyalog arayışı ne anlama geliyor, Ankara'da hangi seçenekler tartışılıyor?

ABD ve NATO'nun çekilme kararının ardından, Taliban'ın başkent Kabil'i ele geçirdiği Afganistan'da, Türkiye, atılacak adımları netleştirmek için yeni yönetimin şekillenmesini bekliyor. Afganistan'da geçiş hükümeti kurulması ya da Taliban'ın doğrudan hükümetini ilan etmesi seçeneklerine göre "bekle-gör" politikası izleme eğilimindeki Ankara, yeni rejimi tanıma konusunda ise uluslararası toplumla birlikte hareket etmeyi planlıyor.

DÜNYA 20.08.2021, 11:04 20.08.2021, 11:23 Tugs Enkh
27
Taliban'la diyalog arayışı ne anlama geliyor, Ankara'da hangi seçenekler tartışılıyor?

Taliban'la diyalog kanalları açık tutulmaya çalışılırken, hükümet kaynakları; yeni rejim şekillenene kadar, başta "göç sorunu" olmak üzere yeni dönemde yaşanacak sıkıntıları olabildiğince bertaraf etmek için şimdilik Türk askerinin çekilmesi konusunda harekete geçilmeyeceğine işaret ediyorlar.

NATO ve ABD'nin Afganistan'dan çekilme süreci tamamlanmadan, Taliban'ın Kabil'i ele geçirmesi, ülkedeki Türk askerinin durumu ve Kabil Hamit Karzai Havaalanı'nın güvenliğini sağlama planı konusundaki belirsizlik sürüyor.

Afganistan'daki siyasi yapılanmanın nasıl oluşacağı konusunda şimdilik "bekle-gör" politikası izleyen Türkiye, Taliban'la da diyalog çabasını sürdürüyor.

Hükümet ve iktidar partisi kaynakları, geçiş sürecinde yeni yönetimin nasıl şekilleneceğinin bilinemediğine işaret ederek, "Taliban şu anda tek başına yönetime gelebilecek mi? Afganistan içinde de Amerika yanlısı, Rus yanlısı taraflar var, Taliban içinde farklı gruplar var. O nedenle tutum almak için biraz bunların şekillenmesini beklemek lazım, şimdiden asker meselesi, havaalaanı güvenliği konularında aceleyle adım atmak doğru olmaz" görüşünü dile getiriyorlar.

"Diyalog, tanıma anlamına gelmez"

Taliban'la görüşülmesinin, yeni rejimi tanımaya dönük bir adım olarak değerlendirilmesinin de doğru olmadığı belirtiliyor.

Kabil'i ele geçirmeden önce Hamit Karzai Havaalanı'nın güvenliği konusunda temas kurulan Taliban'ın siyasi temsilcisinin Türkiye'ye davet edildiğini belirten kaynaklar, son gelişmelerin ardından da farklı kanallardan iletişimin sürdüğüne işaret ediyorlar.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Perşembe günkü Kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada, ABD'nin Afganistan'dan çekilişi sonrasında Türkiye'nin inisiyatif üstlenmesi konusunda bir süredir çeşitli görüşmeler yaptığını hatırlatarak "Henüz bu görüşmelerimiz neticelenmeden Taliban ülkenin kontrolünü aldı. Gerekirse Taliban'ın kuracağı hükümetle de görüşüp ortak gündemlerimizi konuşacağız" dedi.

Taliban

Afganistan'daki yeni rejime ilişkin tanıma konusunda ise farklı bir prosedürün devrede olacağı, bu konuda uluslararası toplumla hareket edileceği, hatta ortak tutum belirlenmesi konusunda da Türkiye'nin birçok ülkeyle temas trafiği yürüttüğü vurgulanıyor. Ayrıca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) 1267 sayılı kararıyla ilan ettiği uluslararası terör örgütü listesinden Taliban'ı çıkarıp çıkarmayacağının da bekleneceği ifade ediliyor.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da gazetecilerin konuya ilişkin sorusu üzerine, Taliban rejiminin tanınıp tanınmayacağı konusunda uluslararası toplumla hareket edileceği mesajı verdi:

"'Kapsayıcı bir hükümet kuracağız' diyorlar. Gerçekten kapsayıcı bir hükümet kurulacak mı kurulmayacak mı bunu görmemiz lazım. Uluslararası toplumla birlikte hareket edeceğiz. Vereceğimiz mesajlar da atacağımız adımlar da koordine edilecek. Cuma günü NATO Dışişleri Bakanları toplantısı olacak. Uluslararası toplumla birlikte koordine edip birlikte hareket etmemiz lazım. Şu anda önceden bir karar vermek doğru olmaz."

Taliban'la iletişim kanallarını açık tuttuklarını belirten Çavuşoğlu, "gerek Kabil, gerek Doha üzerinden temaslarımız var" bilgisini paylaştı.

Pençşir vilayetinin merkezi Pazrek'te Taliban'a karşı Afgan güvenlik güçlerini destekleyen silahlı bir grup - 19 Ağustos 2021

Pençşir vilayetinin merkezi Pazrek'te Taliban'a karşı Afgan güvenlik güçlerini destekleyen silahlı bir grup - 19 Ağustos 2021

Tezkerenin yenilenmesi gerekiyor mu?

Merak edilen konulardan birisi ise Afganistan'daki yeni durumun, Türk askerinin ülkede kalabilmesi için Meclis'ten yeni bir tezkereyle yetki istenip istenmeyeceği. AKP kaynakları, , "teknik bir mesele" olduğunu, yeni gelişen duruma göre yeniden bir değerlendirme yapılabileceğini ifade ediyorlar:

"Şu anda askerlerimiz orada. Ama Afganistan'da bir geçiş dönemi yaşanıyor. Bu dönemin netleşmesinin ardından tezkere konusunda ne yapılacağına bakılır."

Kaynaklar, Kabil havalimanının güvenliği konusunun hala kritik mesele olduğu ve bu konuda Türk askerinin tahliyeler konusunda önemli rol oynadığı, sadece Türk vatandaşlarının değil, başka ülkelerden vatandaşların da tahliyesine yardımcı olduğuna vurgu yapılıyor.

"İdeolojiye değil, uygulamaya bakmak gerekir"

Türkiye'nin Afganistan'dan çekilme konusunda aceleci olmamasının nedenlerinden birisi olarak da olası Türkiye'yi de yakından ilgilendiren "göç dalgası" gösteriliyor.

Afganistan'ın Çin ve Pakistan'la ilişkilerinin nasıl şekilleneceğinin de önemli olduğuna dikkat çekerek, "Afganistan'ın huzuru, bizim de huzurumuz demek. İran, göç dalgasına karşı duvar örüyor. Yeni bir göç dalgasıyla karşılaşılmaması için Türkiye'nin görüşmeler yapması olağan karşılanmalı" görüşü dile getiriliyor.

Taliban'ın şu anda bir terör örgütü olduğunu, ancak devlet sorumluluğu üstlenmesi halinde yapacağı uygulamaların önemli olacağı vurgulanıyor. Taliban'ın özellikle yabancı misyon ve yabancı ülke askerlerine yönelik çok sert söylemden kaçındığına dikkat çekilerek, "Taliban'ın ideolojisi tartışılabilir, ancak bizim ideolojiden bağımsız olarak uygulamalarına bakmamız gerekiyor" yorumu yapılıyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 26 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı