Taliban rejiminde LGBTİ+ olarak yaşamak

Afganistan'da iktidara gelen Taliban ülkedeki LGBTİ+ların peşine düşmeye başladı. Afganistan’daki LGBTİ+ toplumunun üyeleri her zamankinden daha endişeli.

DÜNYA 20.09.2021, 11:50 Tugs Enkh
10
Taliban rejiminde LGBTİ+ olarak yaşamak

26 Ağustos günü öğleden sonra 20 yaşındaki üniversite öğrenci Rabia Balki* Kabil Havaalanı’nın dışındaki kalabalığın arasındaydı. Biraz ötede Taliban savaşçıları aralıklarla havaya uyarı ateşi açıyor, insanları sopalarla dövüyordu. İnsanlar panik içinde dört bir yana kaçışınca, Rabia’nın havaalanına girmesi daha da zorlaştı. Ancak o direndi. DW’nin konuştuğu Rabia, eşcinsel bir kadın olduğu için Afganistan'dan kaçmak zorunda olduğunu söyledi. Zira İslamcı örgüt için LGBTİ+ toplumunun varlığı kabul dahi edilemez.

Rabia, tüm zorlukların üstesinden gelip nihayet havaalanı girişine ulaştı. Ancak kapıdaki Taliban görevlisi onu içeri almadı. Arkasını dönüp gitmekten başka çaresi yoktu. Bir saat sonra bir intihar bombacısı kalabalığın içinde kendini havaya uçurdu. Rabia’nın akrabalarından biri olay yerinde hayatını kaybetti. Rabia, saldırıdan kurulduğu için mutlu. Ancak Taliban'ın LGBTİ+ avından sağ çıkıp çıkamayacağını bilmiyor. DW’ye “Taliban, bizim toplumda çöp olduğumuzu düşünüyor. Bizi ortadan kaldırmak istiyorlar” diye anlatıyor Rabia.

LGBTİ+ toplumuna yer yok

Eşcinselliğin ahlaksız ve İslam’a aykırı kabul edildiği Afganistan’da, LGBTİ+ toplumu aslında en başından beri gizli bir hayat yaşamak zorundaydı. Eşcinsel ilişkiye girmekten “suçlu bulunan” bir kişi, ülkenin 2017'deki ceza kanunu ve şeriat yasaları gereği ömür boyu hapis cezasına çarptırılabilir, hatta idam edilmesi yönünde karar bile verilebilir.

LGBTİ çatı örgütü Uluslararası Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İnterseks Birliği'nin (ILGA) raporuna göre 2001'den beri Afgan hükümetleri eşcinsel ilişkilere ölüm cezası vermedi. Ancak Taliban döneminde bu değişebilir.

Taliban’ın yönettiği yeni Afganistan’da LGBTİ+’lar için neredeyse hiç yer yok. Afganistan'ın merkez eyaletlerinden birinde Taliban’a bağlı yargıç olarak çalışan Gül Rahim, Temmuz ayında Alman Bild gazetesine verdiği bir röportajda şunları söylemişti:

“Eşcinseller için sadece iki ceza olabilir: Ya taşlama ya da üzerine duvar yıkma. Duvarın yüksekliği 2.5 ile 3 metre arasında olmalı.”

Ölümle burun buruna

Taliban'ın Kabil’i almasından birkaç gün sonra, 25 yaşındaki eşcinsel bir erkek olan Faraz*, bir eşcinsel arkadaşının ölüm haberini aldı. Arkadaşının nasıl bir ceza aldığı konusunda bilgi sahibi değil. Tek bildiği, Taliban’ın eşcinsellerin peşine düşme konusunda ciddi olduğu ve kendisinin de arkadaşıyla aynı kaderi paylaşabileceği gerçeği.

DW’ye konuşan Faraz, “Birileri şikayet edince Taliban tarafından yakalandı. Taliban onu bir yere götürdü, öldürdü ve ardından cesedini ailesine teslim etti" diye dedi.

"Taliban içinde eşcinselleri arayan belirli bir grup var" diyen Faraz, “Sokak sokak dolaşıyorlar ve birinin eşcinsel olduğunu öğrendiklerinde onu öldürmekten çekinmiyorlar” diye anlatıyor.

Amerikalı-Afgan aktivist Nemat Sedat, DW'ye verdiği demeçte Taliban'ın ülkeyi yönetmeye başlamasından sonraki ilk iki haftada, Afgan LGBTİ+ toplumunun üyelerinden toplam 357 mesaj aldığını ancak bunlardan yalnızca birinin ülkeyi terk etmeyi başardığını söyledi. Sedat, bu kişinin İspanya'ya gitmeyi başardığı bilgisini verdi.

Sedat, LGBTİ+’ların bir listesini derleyip ABD Dışişleri Bakanlığı'na sunsa da ABD ülkeden çekilmesini 31 Ağustos'ta bitirdiğinden, LGBTİ+’ları tahliye etme planının uygulanabilmesi zorlaştı. “Uzun bir mücadele” olacak diyen Sedat, sürecin birkaç yılda tamamlanabileceğini öngörüyor. Ancak Sedat, Afganistan'daki LGBTİ+ dostlarının ne kadar zamanları kaldığından emin değil:

“Taliban, gazetecilere, Batılı hükümetlere yardım edenlere,  kadınların eğitimlerine devam etmelerine izin veren kişilere, bir çeşit af çıkarabileceğini söyledi. İnsanlar halen şüpheyle bakıyor ama en azından bir söz verdiler. Ancak Taliban, LGBTİ+ toplumu için söz veriyormuş gibi yapma zahmetine bile girmedi.”

Farkındalık yaratmak

1979 yılında Afganistan'da doğan Sedat, henüz 8 aylıkken ailesiyle birlikte yurtdışına taşındı. En sonunda ABD'ye yerleşti. 2012 yılında Afganistan’a döndü ve buradaki bir Amerikan okulunda yardımcı doçent ünvanıyla ders vermeye başladı. Görevi süresince LGBTİ+’ların sorunları üzerine farkındalık yaratmayı amaçladı.

Sedat, "O zamanlar LGBTi+lar ile ilgili hiçbir şey konuşulmuyordu. Sınıfta tartışmalar düzenleyerek, öğrencilerden LGBTİ+ topluluğu lehinde ve aleyhinde konuşmalarını istedim" diyor.

Uluslararası kuruluşlarla birlikte çalışarak LGBTİ+ meseleleriyle ilgili sunumlar yapan Sedat, “Arkada herhangi bir belge bırakmamaya dikkat ettik” diyor. Ancak buna rağmen, o zamanki Afgan hükümetinden de tepki alan Sedat, işten çıkarıldı ve 2013 yazında ABD'ye dönmek zorunda kaldı. Bu esnada, eşcinselliğini açıklamak zorunda kalmasıyla, Sedat, Afganistan’daki ilk açık kimlikli eşcinsel aktivist oldu.

Sedat, ardından Afganistan'daki LGBTİ+’lardan mektuplar almaya başladı. Bu sayede, Sedat, ülkedeki LGBTİ+ toplumunun, bastırılmış olsalar da toplumsal ilerlemeyi teşvik ettiğini gördüğünü söylüyor.

"İlerlemeler de kaydedildi"

Aktivistlere göre Afganistan, son yirmi yılda LGBTİ+’ların toplumsal kabulünde bazı ilerlemeler kaydetti. Öyle ki, bazı LGBTİ’lar medyada çeşitli meslekler icra edip, televizyon programlarının yapılmasına yardımcı olabiliyor ve gençlik eğitim programları düzenliyordu. Sedat, "İnsanlar Afganistan'ın değişmediğini söylüyor ama ben buna katılmıyorum. LGBTİ’lar, Afgan toplumunu değiştirmek için çaba sarf ettiler” diyor.

Faraz'a göre ise önceki Afgan hükümeti de LGBTİ+ topluluğuna karşı baskıcıydı. Ancak polis tarafından yakalandıklarında en kötü ihtimalle hapse ya da para cezasına çarptırılıyorlardı. Bu durum da Kabil'de az kişiyle de olsa bir LGBTİ+ toplumu yaratmak için biraz alan açtı. DW'ye konuşan Faraz, “Şehirde eşcinsel erkeklerin buluşabileceği bazı yerler var. Ben insanlarla tanışmak için telefon uygulamalarını kullanıyorum” diye anlatırken Taliban'ın, eşcinsel erkekleri cezbetmek için farklı numaralar kullanıp yakalamasından korktuğu için söz konusu telefon uygulamalarını kullanmaktan artık çekindiğini söylüyor. Ayrıca, Taliban'ın eşcinsellere gazeteci kılığında sosyal medya aracılığıyla yaklaştığı durumları anlatıyor.

Evde izole ve depresif

Faraz ayrıca, birçok eşcinsel erkeğin, Taliban'ın cep telefonları aracılığıyla onları takip edebilme ihtimalinden korkup cep telefonu konum paylaşımlarını kapattıklarını da söylüyor. Faraz, "Başkalarıyla pek bağlantım yok. Şikayet edecek kimsem de yok" diyor. Lezbiyen bir kadın olan Rabia da son üç haftada evinden yalnızca iki kez ayrılmış: Bir kez havaalanına gitmek, bir kez de bankaya para çekmek için. Sokakta Taliban üyeleriyle karşılaşmaktan korkuyor. Ayrıca cinsel kimliğini öğrenirlerse peşine düşeceklerinden endişe ediyor. "Ev çok sıkıcı. Depresif hissetmemek için biraz kitap okumaya çalışıyorum” diyor Rabia.

*Haberde adı geçen kişilerin isimleri güvenlik gerekçesiyle değiştirilmiştir.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 24 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı