Türkiye ile BAE arasında 9 alanda doğrudan yatırımları içeren anlaşmalar imzalandı

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) fiili lideri Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan, resmi temaslarda bulunmak üzere Ankara'ya gitti. Al Nahyan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştü. Görüşme sonrası Türkiye ile BAE arasında, 9 alanda Türkiye'ye doğrudan yatırımları içeren anlaşmalar imzalandı.

DÜNYA 25.11.2021, 04:58 Tugs Enkh
22
Türkiye ile BAE arasında 9 alanda doğrudan yatırımları içeren anlaşmalar imzalandı

Yatırım anlaşmaları enerji, petrokimya, teknoloji, ulaşım, altyapı, sağlık, finansal hizmetler, gıda ve tarım alanlarını kapsıyor. 

Abu Dabi Kalkınma Holdingi (ADQ) Yönetim Kurulu Başkanı Mohamed Hasan Al Suwaidi, Türkiye ile BAE arasında yapılan anlaşmalar kapsamında 10 milyar dolarlık bir fonun tahsis edildiğini açıkladı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ile BAE Merkez Bankası arasında da iş birliğine yönelik mutabakat zaptı imzalandı.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Aralık ayında BAE'nin başkenti Abu Dabi'ye bir ziyaret gerçekleştireceğini açıkladı.

Çavuşoğlu, bugün iki ülke arasında çok verimli bir görüşme gerçekleştirildiğini söyledi. 

Türkiye-BAE ilişkilerinde normalleşme

Yakın zamana kadar uluslararası arenada ve birçok bölgesel sorunda birbirlerini "düşmanca" davranmakla suçlayacak kadar ilişkileri bozuk olan Türkiye ve BAE, son aylarda ivme kazanan normalleşme çabalarını somutlaştırdılar. 

Türkiye ile BAE arasındaki normalleşme çabaları 2020 sonundan bu yana devam eden bir süreç. Birçok gözlemciye göre, bu sürecin başlangıç noktası ABD'de başkanlık seçimlerini Demokrat aday Joe Biden'ın kazanması ve Washington'un yeniden aktif bir dış politikaya yönelmesi. 

Aralarında Türkiye, BAE, Katar, Suudi Arabistan, İsrail ve Mısır gibi birçok ülke Biden'ın işbaşına gelmesinin ardından dış politikalarında önemli değişimlere gitmeyi tercih ettiler. 

Bu bağlamda BAE ve Suudi Arabistan'ın, Türkiye'nin en önemli bölgesel müttefiklerinden Katar'a 2017'den beri uyguladıkları ambargoyu sonlandırmaları bu ülkelerin Ankara ile olan sancılı ilişkilerinin de tamir edilmesi için fırsat yarattı. Ankara da benzer bir düşünceyle 2021 başından itibaren BAE, Mısır ve İsrail ile ilişkilerini restore etmek için çabalarını sürdürüyor. 

Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan

KAYNAK, GETTY IMAGES

Ağustos ayında temaslarda Türkiye-BAE ilişkilerinin normalleşmesi sürecinde ekonomik ilişkilere öncelik verilmesi kararlaştırılmış ve bu resmi açıklamalara yansımıştı. 

Zorlu bir süreçten geçen Türk ekonomisi için özellikle Körfez'den gelecek sıcak para ve yatırıma önem veren Ankara'nın, Abu Dabi ile bu konularda bir uzlaşma arayacağı öngörülüyor. 

Türkiye ve BAE arasında son resmi ziyaretler dışişleri bakanları Mevlüt Çavuşoğlu ve Şeyh Abdullah bin Zayed el Nahyan'ın 2016 senesinde yaptıkları karşılıklı geziler sırasında gerçekleşmişti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan

KAYNAK, DHA

2013-2021 arası sancılı dönem

İki ülke arasındaki bu hızlı normalleşme sürecini önemli ve farklı kılan unsur, Türkiye ve BAE'nin 2013'ten bu yana ilişkilerinde hiç görülmedik düzeyde gerilimin yaşanmış olması ve tarafların birbirlerini en ağır şekilde suçlamış olmaları. 

İki ülke arasındaki ilişkileri koparan süreç, Mısır'da Temmuz 2013'te yaşanan askeri darbe sonucunda ülkenin seçimle işbaşına gelmiş olan Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin iktidardan uzaklaştırılması oldu. Arap Baharı'nın en yoğun hissedildiği Mısır'da Müslüman Kardeşler üyesi Mursi'nin iktidara gelmesi, demokratik taleplerin kendilerini de vuracağından kaygılanan Suudi Arabistan ve BAE'nin harekete geçmesine ve kabinede Savunma Bakanı olarak yer alan Abdülfettah es-Sisi'nin darbesine destek vermeye itti.

O dönemde başbakan koltuğunda oturan Recep Tayyip Erdoğan, Mısır darbesine en sert ve kesintisiz tepki veren lider olurken, Sisi'nin yanı sıra ona destek veren Körfez ülkeleri ve darbeye sessiz kalan Batı'yı hedefine koymuştu. 

İki ülke arasındaki fırtınalı dönem, iddialı ve son derece dinamik bir dış politikayı savunan Prens Muhammed'in Veliaht Prens olarak göreve başlamasının ardından daha da sertleşti. İran'ın yayılan etkisi ve Müslüman Kardeşler'e olan karşıtlığıyla bilinen Muhammed bin Zayed Al Nahyan, BAE'nin bölgesel sorunlarda askeri ve siyasi olarak etkisini artırdı ve Yemen, Somali, Libya, Suriye ve Doğu Akdeniz'de önemli roller oynamaya başladı. Bu süreç, Türkiye ve BAE'nin sadece ikili alanda değil bölgesel çatışma alanlarında da karşı karşıya gelmesine neden oldu. 

Türkiye, BAE'yi 2016 darbesinde rol oynamakla suçlamıştı

Türkiye ile BAE arasında 2016 senesinde karşılıklı ziyaretlerle bir diyalog kapısı açıldı ancak Temmuz 2016 darbe girişiminde Abu Dabi'nin rol oynadığı ve darbecileri desteklediğine ilişkin iddialar ilişkilerin yeniden soğumasına neden oldu. 

Türk medyasında BAE ve Muhammed bin Zayed Al Nahyan hakkında son derece ağır suçlamalar yer alırken, BAE'nin de bazı Türk muhalif medya organlarını desteklediği iddia edildi. Ankara'da BAE liderliğinin Türkiye'ye karşı karalama kampanyası yürüttüğü de sıklıkla dile getirildi. 

BAE'nin darbe girişimindeki rolü ile ilgili en somut girişim 2020 Ağustos'unda yapıldı. Muhammed bin Zayed Al Nahyan'ın önde gelen danışmanlarından Muhammed Dahlan hakkında 15 Temmuz darbe girişimini finanse etmek, anayasal düzeni zorla değiştirmeye teşebbüs etmek gibi çok ciddi suçlamalardan dolayı Uluslararası Polis Teşkilatı'ndan (Interpol) "kırmızı bülten" talebinde bulunuldu. 

Bu dönemde bölgesel çatışma alanlarındaki karşıtlık da tepe noktasına çıktı. Bu süreçte özellikle Libya'da karşıt grupları destekleyen Türkiye ve BAE, zaman zaman askeri olarak da karşı karşıya geldiler. Türk birliklerinin kontrolündeki Vatiyye Hava Üssü'ne 2020'de düzenlenen hava saldırısının BAE tarafından organize edilerek uygulandığı Türk basınında sıkça yer almıştı. Ankara'daki resmi kaynaklar, saldırıyla ilgili açıkça konuşmamakla birlikte BAE'yi işaret etmişlerdi. 

BAE'nin bu süreçte Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile ilişkilerini geliştirmesi ve bölgesel güçlerle birlikte askeri tatbikatlar gerçekleştirmesi Ankara'da rahatsızlık yaratan bir başka unsur olmuştu.

Sedat Peker

KAYNAK, GETTY IMAGES

Sedat Peker BAE yetkililerince uyarıldığını ve bu nedenle videolarına ara vereceğini açıkladı.

Normalleşmenin perde arkası

Türkiye ile BAE arasında yaşanan bu hızlı normalleşme sürecinin ardında, tarafların birbirlerine verdikleri zararın giderek arttığını görmeleri ve yeni oluşan bölgesel ve uluslararası koşullara göre pozisyon alma gereksinimi yattığı değerlendiriliyor. 

BAE'nin ekonomik gücü Körfez ile beraber değerlendirildiğinde Türkiye açısından artık daha fazla gözden çıkarılamayacak bir unsur olarak görülürken, Abu Dabi de Trump sonrası dönemde İran'ın yeniden uluslararası topluma kabul edilmesi, nükleer müzakerelere dönme sinyalinin gelmesi ile bölgede Türkiye kartını oynama isteğine sahip görülüyor. 

Bunlara ek olarak, Libya'da durumun göreceli olarak sakinleşmesi, BAE ile Türkiye'nin daha fazla ön planda oyun bozucu olarak görünmek istememeleri de durumu pozitife çeviren bir gelişme olarak değerlendiriliyor. 

Bu sürecin dikkat çeken bir başka gelişmesi ise suç örgütü lideri Sedat Peker'in BAE'de barınması ve YouTube üzerinden yayımladığı başta İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'yu hedef alan videolarla gündeme gelmesi oldu. 

En son videosunu 6 Haziran'da yayımlayan Peker, 20 Haziran'da yaptığı bir açıklamayla "yüksek güvenlik riski nedeniyle" BAE yetkililerince uyarıldığını ve bu nedenle videolarına ara vereceğini duyurmuştu. Bu süreçte, Türkiye ve BAE istihbaratlarının görüşme halinde oldukları Türk basınında iddia edilmiş ve iki ülke ilişkilerinin normalleşmesinde, Peker'in kısıtlanmasının pazarlık noktalarından biri olduğu öne sürülmüştü. O tarihten sonra Peker'in zaman zaman Twitter mesajları dışında bir yayında bulunmaması dikkat çekti.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 13 14
17. Watford 13 13
18. Norwich City 14 10
19. Burnley 12 9
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 14 33
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 02 Aralık 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı