Koronavirüs ekonomik tedbir paketi: Kime, hangi güvence sunuluyor?

Hükümetin 18 Mart Çarşamba günü açıkladığı ekonomik tedbir paketi, detaylı bir eylem planından ziyade ayrıntıların zaman içerisinde belirleneceği genel konu başlıkları niteliğinde. 

EKONOMİ 19.03.2020, 16:37 Tugs Enkh
96
Koronavirüs ekonomik tedbir paketi: Kime, hangi güvence sunuluyor?

Hükümetin 18 Mart Çarşamba günü açıkladığı ekonomik tedbir paketi, detaylı bir eylem planından ziyade ayrıntıların zaman içerisinde belirleneceği genel konu başlıkları niteliğinde. 

Tahmin ediyorum önümüzdeki günlerde bu başlıkların altlarını dolduracak detaylar gelecektir. 

Pakette işini kaybetme endişesi yaşayanlar için alınan önlemlerin birkaç kanaldan geleceği ifade ediliyor: 

1- Krizden en çok etkilenen hizmetler sektöründeki işverenlerin vergi yükümlülükleri, SGK primlerini ve kredi borçları ertelenecek

Bu tedbirler vasıtasıyla koronovirüs nedeni ile üretiminde ciddi bir düşüş yaşayan, bu nedenle gelir akışı duran firmaların likidite sıkıntısını azaltmak amaçlanıyor. Bu şekilde işten çıkarmaların da önüne geçilmek isteniyor. 

2- Kredi Garanti Fonu (KGF) limiti yükseltilerek teminat sorunu nedeni ile kredi alamayan firmaların banka kredilerine erişiminin kolaylaştırılması

Ekonomik kriz dönemleri likidite ihtiyacının çok hızlı yükseldiği dönemler oluyor. Panik ortamında bir yandan gelir akışı azalırken bir yandan herkes nakite geçmek istiyor. Bu paniği gidermek için likidite kanallarının açılması ve KGF kanalının devreye sokulması şu sıralar pek çok hükümet tarafından devreye sokulan bir araç.

KGF sayesinde bankacılık sistemini aşırı risk almaya zorlamadan (ya da riski kısmen devletin üstlenmesi yoluyla) kredi kanallarını açık tutmak ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeleri desteklemek amaçlanıyor. Nihai olarak bu adım sonucunda da sözkonusu işletmelerin ekonomik faaliyetlerini sürdürümeleri ve bu işletmelerde çalışanların iş güvenliğinin sağlanması amaçlanıyor. 

3- Kısa çalışma ödeneği ile üretime ara veren işyerlerinde çalışanlara geçici gelir desteği

Bu önlemin süresi ve kapsamına ilişkin bir detay verilmiş değil. Dolayısı ile diğer ülkelerle kıyaslama yapabilmek zor. 

Diğer ülkelerde açıklanan paketlere baktığımızda, üç aylık bir dönemde firmaların maaş ödemelerine yüzde 90'a varan katkı (Hollanda), kriz nedeniyle yarı zamanlı çalışmaya zorlanan vatandaşların maaş kayıplarının telafisi (Almanya, Fransa) gibi tedbirlerin devreye sokulduğunu görüyoruz. 

Ayrıca Avrupa'da kriz paketlerinden bağımsız olarak işsizlik sigortası, sağlık sigortası ve hastalık izinlerinin oldukça etkin işlediğini unutmamak lazım. 

4- İhtiyaç sahibi ailelere 2 milyar TL'lik bir kaynak aktarımı

Dünyada şu sıralar "helikopter para" dedigimiz devletin herkese para dağıtması tedbirleri konuşuluyor. Normal şartlar altında böyle bir adıma enflasyonist sonuçlar doğuracağından sıcak bakılmaz. Ancak kriz döneminde talepte ciddi bir daralma olacağından bu tür bir önlemin enflasyon yaratmadan ekonomiye yeniden momentum kazandırabileceği düşünülüyor. 

Helikopter paranın bir avantajı, tek tek kim krizden daha çok etkilendi diye düşünmeden hızlı bir şekilde uygulamaya sokulabilmesi. Bu tür bir aracın en büyük zorluğu bütçeye verdiği yük. Henüz resmi olarak ilan edilmemekle birlikte ABD'de tüm vatandaşlara 1000 USD'lik çek gönderilebileceği konuşuluyor. İtalya ise ihtiyaç duyan mevsimsel işçilerin ve kendi işinde çalışanların Mart ayında 600 Euro'luk ödeme yardımına başvurabileceklerini açıkladı. 

 

100 milyar TL'lik destek paketine kaynak nereden bulunacak?

Bu önemli bir soru. Dün açıklanan pakette bu konuya değinilmemiş. Bir taraftan vergi gelirleri ötelenirken bir taraftan hükümet harcamalarının artırılabilmesi için borçlanmanın artması gerekiyor. Başka bir yolu yok. Bu da bütçe açığının artması demek. 

Malesef geçen sene uygunalan genişlemeci maliye politikası sonucu fazla bir mali alanımız kalmadı. Elbette krizler olağanüstü durumlardır ve olağanüstü tedbirler gerektirir. Ancak bizim gibi gelişmekte olan ülkeler risk iştahının düştüğü kriz dönemlerinde malesef daha da kırılgan hale geliyorlar. Yabancı sermayedar gelmeden önce iki kere düşünüyor. Bu da kur üzerinde ciddi bir baskı yaratıyor. 

Bugün kimse Türkiye'yi ya da herhangi bir ülkeyi genişlemeci politikalar nedeni ile eleştiremez. Kriz zamanları ekonomiye destek verme zamanlarıdır. 

Ancak bu genişlemeyi yapabilmek de bir lükstür. İhtiyaç olduğuda bu ek harcamayı yapabilmek için bir kenarda biriktirdiğiniz sermayeniz, kredibiliteniz, makroekonomik istikrarınız olmalı. 

Aksi takdirde krize elinizde az sermaye ile yakalanırsanız hem daha sınırlı bir destek verebiliyorsunuz hem de verdiğiniz destek kırılganlıklarınızı da artırdığından etkinliği düşük oluyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 26 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı