Türkiye ekonomisini 2019’da neler bekliyor?

BBC Türkçe'ye konuşan ekonomistler 2018'in dördüncü çeyreğinden 2019'un ikinci yarısına kadar devam edecek olan ekonomik daralmaya işaret ediyor. 

EKONOMİ 27.12.2018, 04:31 Tugs Enkh
176
Türkiye ekonomisini 2019’da neler bekliyor?

BBC Türkçe'ye konuşan ekonomistler 2018'in dördüncü çeyreğinden 2019'un ikinci yarısına kadar devam edecek olan ekonomik daralmaya işaret ediyor. 

Enflasyon rakamlarında önümüzdeki 6 ay boyunca büyük bir gerileme beklenmezken, dış borç ödemelerinin finansmanı için yabancı yatırımcıya ihtiyaç var. 

Türk Lirası'nda belirgin biçimde yaşanan değer kaybının devam edip etmeyeceği ise büyük oranda Merkez Bankası'nın duruşuna ve döviz rezervlerinin korunmasına bağlı olacak.

Enflasyon

'Enflasyon çift hanede devam edecek'

2018 Ocak ayında, yüzde 10,35 olarak gerçekleşen yıllık enflasyon oranı, Ekim ayında son 15 yılda ilk kez yüzde 25 seviyesinin üzerine çıkmış, mobilyada uygulanan KDV'de (Katma Değer Vergisi), beyaz eşya ve motorlu araçlarda uygulanan ÖTV'de (Özel Tüketim Vergisi) indirim ve petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte Kasım ayında ise yüzde 21'e geriledi. 

Ekonomistler 2019'un ilk yarısında enflasyonun yüzde 20 üzerinde seyretmesini bekliyor. Yılın ikinci yarısında düşüş görülebilir ancak enflasyon çift haneli rakamlarda kalmaya devam edecek.

Merkezi Londra'da bulunan BlueBay portföy yönetimi şirketinin gelişmekte olan piyasalar masasından stratejist Timothy Ash, 2019'un ikinci yarısında enflasyonun para politikasına, kur seviyesine, reel ekonomide ne olacağına ve ekonomik durgunluğun derinliğine bağlı olacağını vurguluyor. 

Spinn Danışmanlık Kurucu Ortağı Özlem Derici Şengül ise enflasyonun "yapışkan" olarak tanımlanamayacağını ancak enflasyon görünümündeki bozulmayı geri almanın kolay olmayacağını ifade ediyor. 

Derici "İşçi ücretlerine zamlar gelecek, özel sektör de bir miktar ayarlama yapacak ve kira artışları söz konusu olacak. Hepsi enflasyona dayalı olacağı için önümüzdeki dönemin işini epeyce bir zorlaştıracak gibi görünüyor" yorumunda bulunuyor.

Büyüme

'Sert iniş' uyarıları

Ekonomi 2018'in ilk çeyreğinde yüzde 7,3, ikinci çeyrekte ise yüzde 5,3 büyümüştü. 2018'in üçüncü çeyreğinde ekonominin büyüme ivmesi yavaşlamış ve yüzde 1,6 olmuştu. 

Ekonomistler 2018'in son çeyreğinde başlayacak olan ekonomik durgunluğun 2019'un ilk yarısında devam edeceğine dikkat çekiyor. Yılın ikinci yarısında ekonomi pozitif duruma geçebilir ancak yılın geneli için resesyon beklentisi var.

Timothy Ash, geçmişte büyümenin büyük oranda banka kredilerinden beslendiğini ifade ediyor. Bankaların bilançolarında onarma yapmanın, daha az risk alan pozisyona geçilmesiyle mümkün olacağını vurgulayan Ash "Bankalar aslında kredi portföylerini genişletmek istemiyor. Bu nedenle büyümenin gelecek yıl çok zayıflayacağını düşünüyorum. Türkiye oldukça sert bir inişe hazırlanıyor" ifadelerini kullanıyor.

Washington merkezli Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), Avrupa Gelişen Piyasalar Araştırma Birimi Başkan Yardımcısı Uğraş Ülkü, iç talepteki zayıflamayla 2019'un geneli için yüzde 0,9 daralma beklediklerini belirtirken, Özlem Derici Şengül yıl genelinde yüzde 2 daralma olabileceğini belirtiyor.

Türk Lirası

'Seçimler kur üzerinde etkili olacak'

Yıl içerisinde ABD Doları karşısında TL'deki değer kaybı yüzde 45'e kadar yükselirken, Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 24'e çıkarması ve ABD Türkiye ilişkilerindeki olumlu gelişmeler kurun önemli ölçüde toparlanmasını sağladı.

31 Mart 2019'da gerçekleştirilecek olan yerel seçimler ve dış borç ödemelerinin nasıl finanse edileceği TL'nin değeri üzerinde etkili olacak.

Timothy Ash, Merkez Bankası'nın seçimlerden önce politik baskılarla faiz indirimini gerçekleştirmesi halinde TL'de tekrar değer kaybının hızlanacağını düşünüyor.

"Bence Merkez Bankası'nın güvenilirliği görece hala zayıf durumda. Faizlerde çok erken bir dönemde indirime giderlerse, piyasa kötü tepki verebilir ve TL'de enflasyonu da tetikleyen aşağı yönlü hareket görebiliriz." 

Uğraş Ülkü, Türkiye'nin 2019'da yaklaşık 175 milyar dolar dış borç ödemesi gerçekleştireceğini ve borç finansmanı için yabancı yatırımcının ülkeye çekilmesi gerektiğini vurguluyor.

"Türkiye dış finansman için döviz rezervlerini kullanmak zorunda kalırsa, bunun lira üzerinde olumsuz etkisi olacaktır" 

Öte yandan parasal genişleme programına son verdiğini açıklayan Avrupa Merkez Bankası (AMB) ve gelecek sene için faiz artış beklentisini düşüren Amerika Merkez Bankası (Fed) yakından takip edilecek. 

Derici "Fed faiz artışı beklentisini düşürmüş olabilir. Ancak parasal sıkılaştırma devam ediyor. Ayrıca Avrupa Merkez Bankası da faizi hemen artıramasa bile, parasal genişleme programını sonlandırmış vaziyette. O yüzden bütün gelişmekte olan ülke kurlarıyla birlikte Türkiye'nin kuru üzerinde yukarı yönlü baskı olacak" ifadelerini kullanıyor.

'Önümüzdeki dönem şirketler biraz daha zorlayabilir'

Dış finansmana bağımlılık, kur riskinin yüksek olması, borcun özel sektör ağırlıklı olarak artmış olması özellikle döviz cinsinden borçlu şirketleri zorluyor.

Derici, önümüzdeki dönemde bu şartların kolay hafiflemesini beklemediğini belirtiyor ve "Zaten zor döneme girildi ama önümüzdeki dönem şirketleri biraz daha zorlayabilir" diye ekliyor.

Eylül ayında işsizliğin yüzde 11 olduğunu hatırlatan Derici, "Son çeyrekteki daralmanın etkileri yansımadan oran yüzde 11'in üzerinde. Bu yıl içerisinde bir takım kamu destekleri olabilir. Ama özel sektör tarafında zayıflık devam edecek ve en azından önümüzdeki 6 ayda işsizlik oranının arttığını göreceğiz" diyor.

Timothy Ash reel sektörde, bankacılık ve kredi piyasası bakımından bazı gizlenmiş sorunların olduğunu ve çözümü için zaman gerektiğine dikkat çekiyor. 

Ash, geçmişteki resesyonları göz önünde bulundurduğunda toplanmanın hızlı gerçekleştiğini ifade ederek "Türkiye nüfus, girişimci ruh, kamu finansmanı ve bankacılık sektörü bakımından iyi durumda" diye vurguluyor.

Yorumlar (0)
28°
açık
Günün Anketi Tümü
Yeni Haber Sitemiz hakkında puanlama yaparmısınız?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 12 Ağustos 2020
İmsak 04:26
Güneş 06:04
Öğle 13:14
İkindi 17:04
Akşam 20:14
Yatsı 21:46