Afgan göçmenler: "Kızım asit dökülmeden okusun diye geldik"

Türkiye'ye sığınan Afgan göçmenler, savaş ve yoksulluktan kaçmak zorunda kaldıklarını anlattı. Aralarında düzensiz göçle gelenler olsa da vize alarak Türkiye'ye sığınanlar da var.

GÜNCEL 29.07.2021, 15:55 Tugs Enkh
39
Afgan göçmenler: "Kızım asit dökülmeden okusun diye geldik"

"Taliban okulları kapatıyor, kız çocuklarının eğitimine izin vermiyor. Asit döküyorlar. Afganistan'ı terk etme sebeplerimizden biri de kızımızın asit dökülmeden okuyabilmesi…"

Sefiullah-Rengine Feyzi çiftinin henüz üç yaşında Sefiye adlı bir kızı var. Türkiye'ye bir sene önce gelen Afgan çift, İstanbul'un Esenyurt ilçesinde yaşıyor. Sefiullah Feyzi, babasından kalan araziyi "savaş ağası" olarak bilinen bir çete liderine satmayı reddettiği için ölümle tehdit edildiklerini ve bu nedenle Afganistan'ı terk etmek zorunda kaldıklarını anlatıyor. Feyzi çift, çoğu Afgan göçmenin aksine vize alarak Türkiye'ye gelmiş:

"Çok zor vize aldık. Bir aile düşmanımız nedeniyle vize almamız engellendi. Sonunda torpil kullandık ve epey para ödeyerek vizeye kavuştuk."

Evlerini satıp Türkiye'ye gelme hikâyeleri böyle başlamış. Afganistan'daki yoksullukları, burada da devam ediyor. Sefiullah Feyzi, İstanbul'da çaydanlık yapımında, günde 10 saat çalışan bir işçi. Aylık kazancı, 2.400 TL. Bu paranın 1.600 TL'si ev kirasına gidiyor. Esenyurt'taki üç odalı evi, aynı aileden 11 kişi paylaşıyor. Yine çoğu Afgan göçmenin erişim imkânı olmayan geçici kimlik belgesini alabilmişler, ancak bugünlerde belgelerini yenilemeleri gerekiyor. Onun için de para gerekiyor. Fakat belge yenilemek için ödemeleri gereken paraları yok.

Sefiullah Feyzi, "Eğer yenileyemezsek kaçak olarak kalacağız. Sabrediyoruz" diyor.

Rengine Feyzi, iki aylık hamile. Üç kişilik çekirdek ailesinin maddi durumunun, yeni doğacak çocuğuyla daha da zorlanacağının farkında. Afganistan'da gittiği okulun Taliban tarafından saldırıya uğradığını, o günden sonra eğitimine devam edemediğini, ailesinin de okula gitmesine izin vermediğini söylüyor. Kocasının asker kuzeni, 25 yaşında Taliban tarafından öldürülmüş. Feyzi çifti, çocuklarının silah ve çatışmalardan uzak, eğitim alabilmelerini istiyor: 

"Tabii ki Afganistan'ı özlüyoruz, memleketimizdir ama orada savaş olduğu için gidemiyoruz. Burada kalmak zorundayız. Türkiye'nin güzellikleri var ama fakirlikten dolayı hayat burada da zor. Her şey çok pahalı…"

Ahmed Ferhad Zeytinburnu'nda yaşıyor

Ahmed Ferhad Zeytinburnu'nda yaşıyor

"'İkamet izni çıkartacağız' diyenler tarafından dolandırıldım"

Afganistan'da, NATO birliklerinin çekilmesinin ardından Taliban'ın yeniden güç kazanmasıyla gözler, göç yollarına düşecek Afganlara çevrildi. Bu durumun diğer ülkelere göçü artıracağı endişesi ise Türkiye'de göçmen karşıtı söylemlerin yaygınlaşmasına neden oldu. Türkiye, ülkelerini terk eden Afganların uğrak rotalarından biri. Afganistan'ı terk edenlerin çoğu, düzensiz yollarla Türkiye'ye giriş yapıyor. Kolluk kuvvetleri tarafından yakalanan düzensiz göçmen listesinde başı, Afgan vatandaşları çekiyor. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün Temmuz 2021 istatistiklerine göre, bu yıl 29 bin 118 düzensiz göçle Türkiye'ye gelen Afgan yakalandı. Bu sayı 2019'da 201 bin 437, 2020'de ise 50 bin 161 idi. 

İstanbul'da Afganların en yoğun yaşadığı ilçelerden biri, Zeytinburnu. Ahmed Ferhad da burada yaşıyor. 20 yaşındaki Ferhad, üç sene önce Türkiye'ye nasıl geldiğini anlatıyor:

"Önce Pakistan'a gidiyoruz, oradan İran'a giriş yapıyoruz. İran'a kadar dağlarda yattık. Orada yemek falan yoktu. O zamanlarda, yani dolar yükselmeden önce, İran'dan Türkiye'ye gelmek için kaçakçılara 450 dolar ödeme yapmıştık."

İstanbul'da yalnız yaşayan Ahmed Ferhad'ın kardeşleri, Almanya'da yaşıyor. Afganistan'da devlet memuru olan amcasının cinayete kurban gitmesi ve akabinde ailesinin de ölümle tehdit edilmesi üzerine 14 yaşında İran'a kaçtığını söylüyor. Afganistan'da okuduğu sırada her sene sınıf birincisi olduğunu söylüyor. Liseyi bitirebilmiş ancak devam edememiş. Ferhad'ın babası, doktor. O da tıp okumak istiyor ancak Türkiye'de halen ikamet izni yok ve çalışmak zorunda. Türkiye'de Temmuz 2021 itibari ile ikamet izni bulunan 51.527 Afgan var.

Ferhad, "'İkamet izni çıkartacağım' diyen kişiler paramı aldılar, dolandırıcılık yaptılar. Şimdi onları arıyorum, telefonumu açmıyorlar. Yaklaşık 5 bin liramı aldılar" diyor.

Afgan Mülteciler Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği kurucularından Zakira Hekmat

Afgan Mülteciler Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği kurucularından Zakira Hekmat

"Taksi şoförü taksimetreyi açmıyor"

Ferhad'a, ırkçı tepki ya da uygulamalarla karşılaşıp karşılaşmadığını sorduğumuzda "Bazen" yanıtını alıyoruz. 20 yaşındaki genç, "Müslüman kardeş olduğumuz için insanların çoğundan memnunuz. Ama aşağılayanlar da oluyor" diyor. Geçici kimlik belgesi olmadığı için HES kodu da olmadığını söyleyen Ferhad, HES kodu bildirme zorunluluğu olan toplu taşıma araçlarını kullanamıyor:

"Metroyla herhangi bir yere gidemiyorum. Taksiyle gitmek zorunda kaldığımda iki kat para vermek zorunda kalıyorum. Taksi şoförü taksimetreyi açmıyor. 'Bu kadar para vereceksin, götüreceğim seni' diyor."

Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre, 2020 sonu itibari ile Türkiye'de en çok uluslararası koruma başvurusu yapanlar, Afganlar. Geçen sene 22 bin 606 Afgan, uluslararası koruma için başvuruda bulundu. DW Türkçe'ye konuşan Afgan Mülteciler Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği kurucularından Zakira Hekmat, Afganistan'daki durumun giderek kötüleştiğini ifade ediyor:

"Taliban, sivil halkın evlerine giriyor. Gittiği köylerde para istiyor. Kadın ve kız çocuklarını 'Erkek olmadan evden çıkamazsınız' diye tehdit ediyor. Bazı yerlerde okulları kapattı şu an. Çoğu insan dağlara sığınmak zorunda kalıyor."

Hekmat, Türkiye'deki durumun özellikle Afgan genç erkekler için zor olduğunu da hatırlatıyor. Bekar Afgan erkeklerin üç senedir kayıt altına alınmadığını belirterek gelenlerin Avrupa'ya gitme hayali kurduğunu dile getiriyor. 

İlhan, çocuk yaşta yoksulluk nedeniyle ailesinden ayrılmış

İlhan, çocuk yaşta yoksulluk nedeniyle ailesinden ayrılmış

"Burada kazanıp anne-babamıza bakıyoruz"

Afgan vatandaşların ülkelerini terk etmelerinde iki neden ön plana çıkıyor: Savaş ve yoksulluk. 22 yaşındaki İlhan, çocuk yaşta yoksulluk nedeniyle ailesinden ayrı kalmış. Dokuz sene önce Afganistan'ın başkenti Kabil'den yola düşen İlhan, düzensiz yollarla Türkiye'ye gelen göçmenlerden bir diğeri. Çoğu Afgan genç erkek gibi o da Zeytinburnu'nda bir tekstil atölyesinde çalışıyor. Burada kazandığının büyük kısmını her ay Afganistan'daki ailesine gönderiyor. Türkiye'ye gelme sebebini, "iş yoktu" diye özetliyor. İlhan'ın da geçici kimlik belgesi yok, yani İstanbul'daki hayatını kayıt dışı idame ettiriyor:

"Hâlâ kaçağız. Kimlik, hiçbir şeyimiz yok. Ama kimseye zararımız yok. Sabah işe geliyor, akşam gidiyoruz. O kadar. Anne-babamıza bakarız, ondan yani."

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 26 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı