Afrin'e operasyonu etkileyecek faktörler

Zeytin Dalı Harekâtı'nın ikinci gününde kara operasyonu başladı. Operasyonun gidişatını hangi faktörler etkileyebilir? Ortadoğu uzmanı Serhat Erkmen değerlendirdi.

GÜNCEL 22.01.2018, 18:14 Tugs Enkh
302
Afrin'e operasyonu etkileyecek faktörler

Operasyonun ikinci günü kara harekatı başladı. Bir önceki güne göre daha az olsa da hava akınları devam ederken Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve Özgür Suriye Ordusu'nun (ÖSO) kara operasyonlarını başlattığı görüldü. Beklendiği gibi, YPG, TSK’yı yavaşlatmak için bazı bölgelerde çatışmaya girse de yavaş ve kademeli olarak meskun mahallere çekilme stratejisini uyguluyor. İlk gün çatışma daha çok kuzey, kuzey batı ve batı hattında gerçekleşse de, ilerleyen günlerde asıl çatışmaların Afrin’in doğusu ve Tel Rifat’ta olacağı söylenebilir.

Çok fazla detay yayınlanmasa da ilk gelen görüntüler ve sosyal medya paylaşımlarından operasyona katılan ÖSO gruplarının önemli bir kısmının "Milli Ordu" bileşenleri olduğu anlaşılıyor. Milli Ordu, Fırat Kalkanı Bölgesi’ndeki grupların tek bir çatı altında toplanarak örgütlenmesiyle oluşan bir yapı. Bu yapı altındaki grupların bir kısmı Fırat Kalkanı Bölgesi’nin sakinlerinden oluşuyor. Ancak aralarında Tel Rifat ve civarı gibi bölgelerden gelenler de var. Operasyon’a katılan diğer ÖSO grupları arasında Idlib’ten gelen, henüz Milli Ordu’ya katılmamış kalabalık gruplar var. Feylaq El Şam başta olmak üzere çeşitli gruplar bu çerçevede değerlendirilebilir. Her ne kadar medyada sayıları 25-30 bin olarak telaffuz edilse de başlangıçta operasyona dahil edilen gruplar dikkate alındığında bu sayının çok abartılı olduğu görülüyor.

Reyhanlı'ya roket saldırıları 

İlk günün sonunda iki mesele daha dikkat çekici hale geldi. Bunlardan birincisi Hatay’ın Reyhanlı ilçesine yönelik roket saldırıları. Hatırlanacağı gibi Fırat Kalkanı Operasyonu’nun ilk günlerinde IŞİD de benzer yöntemleri kullanmış, sonra sınırdan uzaklaşınca bu örnekler azalmıştı. Fakat, Zeytin Dalı’nda farklı bir olasılık daha var. Eğer, YPG çatışmayı Türkiye-Suriye sınırının doğusuna doğru taşırsa, çatışmanın boyutu ve gidişatı çok farklı bir biçim alır.

Türkei beginnt Offensive Operation Afrin in Syrien

Dikkat çeken ikinci konu ise teyit edilememesine rağmen Halep’in Şeyh Maksut mahallesinden Afrin’e doğru YPG'lilerin getirildiği haberi. Eğer bu doğruysa Suriye rejiminin ve İran’ın operasyon hakkındaki yaklaşımı hakkında önemli bir fikir verecektir. Ancak bu bilgilere şüpheyle yaklaşmak lazım. Çünkü bir propaganda savaşı yaşandığı da unutulmamalı.

Operasyon, zamanlaması ve Suriye'nin kuzeyindeki dengeler çerçevesindeki önemi açısından en az Fırat Kalkanı kadar önemli olmaya doğru gidiyor. Operasyonun yaratabileceği etki tahmin edilenden daha farklı bir büyük olabilir. Bu nedenle değerlendirmelerde detaylardan sıyrılıp süreci etkileyecek faktörlere odaklanmak daha faydalı olur. Operasyonun gidişatını etkileyecek temelde dört faktör bulunuyor: Rusya'nın operasyona yaklaşımı; Türkiye'nin askeri hedeflerinin niteliği ve coğrafyaya göre dağılımı; YPG'nin direnç kapasitesi ve bu doğrultuda alacağı destek; İran'ın ve rejimin tutumları ve el altından atacakları operasyonu destekleyen ya da engelleyen adımlar.

Rusya’nın, operasyona yeşil ışık yaktığı ancak bu yeşil ışığın sonsuz bir destek olmadığı söylenebilir. Bazı yorumlarda  Rusya’nın, Afrin'de vereceği desteğe karşılık İdlib'te Türkiye'nin muhalif gruplara desteğini kesmesini isteyeceği belirtiliyor. Bu yorum Ebu Zuhur Operasyonu başlamadan doğru olabilirdi. Fakat, Batı ve Kuzey Halep'ten hedeflerine yavaş yavaş ulaşan Suriye Ordusu'na dikkat edilecek olursa Rusya'nın pazarlığı "Ver İdlib'i-Al Afrin'i" şekilde kurgulamadığı gibi görülebilir. Yakın gelecekte Rusya muhtemelen İdlib'teki ilk aşama planlarını tamamlamış olacak. Bu nedenle Rusya daha fazlasını hedefliyor gibi.

Rusya'nın hedefleri 

Rusya'nın hamlesi daha farklı ve uzun vadeli iki hedefi içeriyor: Birincisi ABD'nin Suriye'deki varlığına önemli bir darbe vurmak. "ABD ve Rusya, Suriye'de anlaştı" görüşü tam doğru değil. Rusya Suriye'deki etkinliğini Şam üzerinden kurmaya çalışmasına karşılık aynı şeyi ABD PYD üzerinden yapıyor. Rusya, Zeytin Dalı Operasyonu'nu Türkiye'nin YPG'ye karşı bir kazanımı olarak değil kendisinin ABD'nin etki alanını sınırlandırma politikasının uzantısı olarak görüyor. Her ne kadar ABD, "Afrin bizim alanımız değil" şeklinde bir mesaj verse de operasyonun Menbiç'e uzanması tüm dengeleri değiştirecektir. Bu nedenle, Rusya’nın operasyon sırasında Afrin'de bazı hamlelerle Türkiye’yi kısıtlamaya çalışacağı, ancak Menbiç'e doğru teşvik edeceği söylenebilir. Özetle, bu operasyon sonuçları açısından sadece Afrin’de değil, Suriye’deki Rus-Amerikan güç mücadelesi üzerinde sonuç üretecektir.

Türkiye'nin hedefi

Operasyonun ikinci belirleyicisi Türkiye'nin ulaşmak isteyeceği hedefler olacak: Türkiye kısa sürede net bir başarı elde ederse, Suriye'den kaynaklanan tehditleri ya da Suriye konusunda yaşadığı açmazları askeri güç kullanarak aşmak yolunda çok önemli bir adım atmış olur. Başka bir deyişle Fırat Kalkanı'ndan sonra Zeytin Dalı Operasyonu ile birlikte, koşullara bağlı olsa bile Türkiye'nin askeri güç kullanma kapasitesinde süreklilik yaratmış olur. Uzun vadede bu durum Türkiye'nin Suriye'nin kuzeydoğusunda da benzer bir politika geliştirmesini sağlayabilir. Bu nedenle operasyon boyunca Türkiye'nin tüm aktörler tarafından engellenmesi ya da yavaşlatılması beklenmeli. Operasyonun Afrin'den çıkıp Menbiç'e doğru yönelmesi tüm süreci değiştirecek bir hamle olacağından bu süreçte ABD’nin de el altından farklı araçlar kullanması mümkündür.

Türkei beginnt Offensive Operation Afrin in Syrien

YPG'nin kapasitesi 

Operasyonun kaderini belirleyecek üçüncü faktör YPG'nin direnç kapasitesi olacak. ABD'nin uzun süredir silahlandırdığı ve çatışmaya hazırlık yapan YPG'nin bir anda çekilip gitmesi veya çökmesi gerçekçi değil. YPG, gerek yerleşim yerlerinde gerekse seçtiği stratejik alanlarda Türkiye'ye ciddi kayıplar verdirmeye ve böylece iç kamuoyunda tepki yaratmaya çalışacaktır. Muhtemelen TAK gibi örgütler de Türkiye'nin içinde 2016 yılındakine benzer terör eylemleri gerçekleştirme arayışına gidebilir. Bu durum Türkiye’nin kararlılığını etkilemese de YPG’nin operasyonu etkilemek için başvuracağı yöntemlerden birisi olacaktır.

Syrien YPG Kämpfer in Qamishli

Son olarak, Şam yönetiminin ve İran’ın pozisyonlarını atlamamak lazım. Şam, diplomatik tepkisini ortaya koydu. Ancak asıl önemli olan Halep’in güneyinde ve İdlib’te operasyonu etkileyecek pratikteki adımlar. İran’ın Nubbul ve Zehra üzerinden atacağı adımlar, Şam’ın Menbiç-Afrin bağlantısını kesmesi ya da işler tutması operasyonu etkileyecektir. PYD’nin ABD’ye yakınlaşması her iki aktörün sürece yaklaşımını etkilese de Türkiye’nin bölgede güçlenmesini istemeyeceklerini düşünmek yanlış olmayacaktır.

Deutsche Welle Türkçe

Yorumlar (0)
12°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Hatayspor 34 53
6. Alanyaspor 34 52
7. Gaziantep FK 33 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 22 Nisan 2021
İmsak 04:35
Güneş 06:09
Öğle 13:08
İkindi 16:54
Akşam 19:57
Yatsı 21:24