Aşı siparişlerinde hangi ülke ne durumda?

İlaç şirketleri üçüncü faz deneylerin ardından aşıları için onay başvurusunda bulunmaya başladı.

GÜNCEL 03.12.2020, 16:56 Tugs Enkh
18
Aşı siparişlerinde hangi ülke ne durumda?

İlaç şirketleri üçüncü faz deneylerin ardından aşıları için onay başvurusunda bulunmaya başladı.

Nature dergisinde yayınlanan bir makaleye göre dört şirket 2021'in sonuna kadar dünyanın üçte birine yetecek kadar aşı üretme kapasitesine sahip.

ABD'deki Duke Küresel Sağlık İnovasyon Merkezi'ne göre düşük gelirli ülkelerde yaşayanlar aşı için 2023 veya 2024'e kadar beklemek zorunda kalabilir.

Londra merkezli analiz şirketi Airfinity'den Rasmus Bech Hansen, şirketlerin kısa vadede üretim hedeflerini düşürdüğünü açıkladı.

AstraZeneca, Pfizer ve Moderna'nın 2021 sonuna kadar 2,6 ile 3,1 milyar kişiye yetecek kadar aşı üretebileceği, Rusya'daki Gamaleya'nın da 500 milyon kişi için aşı üretebileceği düşünülüyor.

Şirketlerin bugüne kadar açıkladıkları aşı üretim kapasitelerinin çoğu satın alındı.

Avrupa Birliği'nin 27 üye ülkesi ve diğer beş zengin ülke aşıların yarısını satın almak için sözleşme imzaladı.

Bu ülkeler dünya nüfusunun yüzde 13'ünü oluşturuyor.

ülkelerin aşı anlaşmaları

Türkiye'nin siparişleri

Türkiye'nin aşı konusunda önde gelen bu üç şirketten (AstraZeneca, Pfizer ve Moderna) kesinleşmiş bir siparişi yok.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Çin şirketi Sinovac ile 50 milyon doz aşı için sözleşme imzalandığını duyurmuştu.

Koca Aralık'ta 10 milyon doz aşı alacaklarını ve bunu 20'ye çıkarmaya çalıştıklarını, Ocak'ta 20 milyon aşı alacaklarını, Şubat'ta da en az 10 milyon doz daha aşı geleceğini söylemişti.

Fahrettin Koca, Pfizer ile de Aralık'ta 1 milyon, ilerleyen süreçte 25 milyon doz aşı için görüşmelerin sürdüğünü, diğer aşı şirketleriyle de irtibat halinde olduklarını açıklamıştı.

Kişi başına aşı dozunda dünya lideri Kanada

Kişi başına düşen aşı sözleşmelerinde Kanada dünya lideri konumunda. Kişi başına dokuz dozluk sözleşme imzalanmış.

Kanada'yı Birleşik Krallık, Avustralya, Şili, AB, Japonya ve ABD takip ediyor.

Kanada, aşı çalışamalarında başı çeken üç konsorsiyumla da alım sözleşmeleri imzalamış ve toplamda 96 milyon dozluk alımı kesinleştirmiş durumda.

Eşitsizlik daha fazla kişiyi öldürebilir

Öte yandan bu durum aşıların tüm ülkeler arasında eşit bir şekilde paylaşılmayacağını gösteriyor.

Bilim insanları aşıların dünya genelinde bu şekilde dağılması durumunda daha fazla kişinin hayatını kaybedeceğini belirtiyor.

Airfinity'nin hesaplamalarına göre üçüncü faz deneyleri devam eden diğer aşılar da dahil edildiğinde imzalanan aşı sözleşmeleri 7,4 milyar doza çıkıyor. 2,9 milyar doz için sözleşme görüşmeleri de devam ediyor.

Çoğu aşıda insanların iki doza ihtiyaç olması nedeniyle kaç kişinin aşı olacağını hesaplamak için bu sayıları ikiye bölmek gerekiyor.

Bu aşılar da dahil edildiğinde Avrupa Birliği ve beş zengin ülke bütün aşıların yarısı için sözleşme yaptı.

Duke Küresel Sağlık ve İnovasyon Merkezi'nden Andrea Taylor, "Aşı haberleriyle herkes iyimser hissediyor. Fakat çok sayıda ülkenin henüz bir sözleme imzalamış olmaması korkutucu" diyor.

Aşılar için yerel üretim anlaşmaları da ilk aşıları hangi ülkelerin alacağını belirlemek açısından önemli.

Dünyanın en büyük aşı üreticisi olan Hindistan'daki Serum Enstitüsü, üretim kapasitesini ilaç şirketlerine açması sayesinde 2 milyar dozdan fazla aşı sözü aldı.

aşı kapasiteleri

Aşı üretim kapasitesine sahip olmayan Peru gibi bazı ülkeler ise, toplumlarında aşı deneyi yapılmasına izin vererek aşı sözleşmesi imzaladı.

Bütün bunlar sonucu düşük ve orta gelirli ülkelerin alabileceği az miktarda aşı kalmış gibi gözüküyor.

Bu ülkelerin çoğu Dünya Sağlık Örgütü'nün liderliğinde kurulan Covax'tan gelecek yardıma bağımlı.

Bugüne kadar 700 milyon doz için sözleşme yapan Covax 2021 sonuna kadar 2 milyar doz aşı almak istiyor.

Bu da bu ülkelerin nüfusunun yüzde 20'sine yetecek bir miktar.

Zengin ülkeler, kendi nüfuslarını aşıladıktan sonra ellerindeki fazla aşıları Covax'a bağışlayabilir.

Duke Küresel Sağlık ve İnovasyon Merkezi'nden Taylor "Covax'ın böyle işlemesi planlanmıyordu ama gidişat bu yönde" diyor.

Aşıların fiyatları da şirketten şirkete değişiyor.

ülkelerin kişi başı aşı siparişleri

AstraZeneca'nın aşısının 3-4 dolara satılacağı, bunun da diğer şirketlerin 5'te veya 10'da biri olacağı düşünülüyor.

AnstraZeneca salgın boyunca aşıları kâr amacı gütmeden üretme ve yoksul ülkelere de gönderme sözü verdi.

Diğer aşı şirketlerinin böyle bir sözü bulunmuyor.

Duke Küresel Sağlık ve İnovasyon Merkezi'e göre şirketlerin aşı üretim kapasitelerini geliştirmek mümkün, fakat bunun da sınırları var.

Duke'a göre orta gelire sahip Hindistan gibi ülkelerdeki aşı çalışmalarının sonuca ulaşıp onay alması durumunda dünyadaki aşı dağılımının durumu değişebilir.

Aşılar ülkelerin içinde nasıl dağıtılacak?

Dünya Sağlık Örgütü koronavirüs aşılarının öncelikle Covid-19'da mücadelede önemli rol oynayan kişilere yapılmasını tavsiye ediyor.

Bunlar arasında sağlık çalışanları, çiftçiler, bakıcılar ve güvenlik görevlileri bulunuyor.

Bu grubun ardından da kronik rahatsızlığı olanlar ve yaşlılara aşı yapılması, son olarak nüfusun geri kalanına sunulması tavsiye ediliyor.

Yorumlar (0)
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 22 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 25 Şubat 2021
İmsak 06:13
Güneş 07:38
Öğle 13:22
İkindi 16:25
Akşam 18:57
Yatsı 20:16