Aşı siparişlerinde hangi ülke ne durumda?

İlaç şirketleri üçüncü faz deneylerin ardından aşıları için onay başvurusunda bulunmaya başladı.

GÜNCEL 03.12.2020, 16:56 Tugs Enkh
20
Aşı siparişlerinde hangi ülke ne durumda?

İlaç şirketleri üçüncü faz deneylerin ardından aşıları için onay başvurusunda bulunmaya başladı.

Nature dergisinde yayınlanan bir makaleye göre dört şirket 2021'in sonuna kadar dünyanın üçte birine yetecek kadar aşı üretme kapasitesine sahip.

ABD'deki Duke Küresel Sağlık İnovasyon Merkezi'ne göre düşük gelirli ülkelerde yaşayanlar aşı için 2023 veya 2024'e kadar beklemek zorunda kalabilir.

Londra merkezli analiz şirketi Airfinity'den Rasmus Bech Hansen, şirketlerin kısa vadede üretim hedeflerini düşürdüğünü açıkladı.

AstraZeneca, Pfizer ve Moderna'nın 2021 sonuna kadar 2,6 ile 3,1 milyar kişiye yetecek kadar aşı üretebileceği, Rusya'daki Gamaleya'nın da 500 milyon kişi için aşı üretebileceği düşünülüyor.

Şirketlerin bugüne kadar açıkladıkları aşı üretim kapasitelerinin çoğu satın alındı.

Avrupa Birliği'nin 27 üye ülkesi ve diğer beş zengin ülke aşıların yarısını satın almak için sözleşme imzaladı.

Bu ülkeler dünya nüfusunun yüzde 13'ünü oluşturuyor.

ülkelerin aşı anlaşmaları

Türkiye'nin siparişleri

Türkiye'nin aşı konusunda önde gelen bu üç şirketten (AstraZeneca, Pfizer ve Moderna) kesinleşmiş bir siparişi yok.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Çin şirketi Sinovac ile 50 milyon doz aşı için sözleşme imzalandığını duyurmuştu.

Koca Aralık'ta 10 milyon doz aşı alacaklarını ve bunu 20'ye çıkarmaya çalıştıklarını, Ocak'ta 20 milyon aşı alacaklarını, Şubat'ta da en az 10 milyon doz daha aşı geleceğini söylemişti.

Fahrettin Koca, Pfizer ile de Aralık'ta 1 milyon, ilerleyen süreçte 25 milyon doz aşı için görüşmelerin sürdüğünü, diğer aşı şirketleriyle de irtibat halinde olduklarını açıklamıştı.

Kişi başına aşı dozunda dünya lideri Kanada

Kişi başına düşen aşı sözleşmelerinde Kanada dünya lideri konumunda. Kişi başına dokuz dozluk sözleşme imzalanmış.

Kanada'yı Birleşik Krallık, Avustralya, Şili, AB, Japonya ve ABD takip ediyor.

Kanada, aşı çalışamalarında başı çeken üç konsorsiyumla da alım sözleşmeleri imzalamış ve toplamda 96 milyon dozluk alımı kesinleştirmiş durumda.

Eşitsizlik daha fazla kişiyi öldürebilir

Öte yandan bu durum aşıların tüm ülkeler arasında eşit bir şekilde paylaşılmayacağını gösteriyor.

Bilim insanları aşıların dünya genelinde bu şekilde dağılması durumunda daha fazla kişinin hayatını kaybedeceğini belirtiyor.

Airfinity'nin hesaplamalarına göre üçüncü faz deneyleri devam eden diğer aşılar da dahil edildiğinde imzalanan aşı sözleşmeleri 7,4 milyar doza çıkıyor. 2,9 milyar doz için sözleşme görüşmeleri de devam ediyor.

Çoğu aşıda insanların iki doza ihtiyaç olması nedeniyle kaç kişinin aşı olacağını hesaplamak için bu sayıları ikiye bölmek gerekiyor.

Bu aşılar da dahil edildiğinde Avrupa Birliği ve beş zengin ülke bütün aşıların yarısı için sözleşme yaptı.

Duke Küresel Sağlık ve İnovasyon Merkezi'nden Andrea Taylor, "Aşı haberleriyle herkes iyimser hissediyor. Fakat çok sayıda ülkenin henüz bir sözleme imzalamış olmaması korkutucu" diyor.

Aşılar için yerel üretim anlaşmaları da ilk aşıları hangi ülkelerin alacağını belirlemek açısından önemli.

Dünyanın en büyük aşı üreticisi olan Hindistan'daki Serum Enstitüsü, üretim kapasitesini ilaç şirketlerine açması sayesinde 2 milyar dozdan fazla aşı sözü aldı.

aşı kapasiteleri

Aşı üretim kapasitesine sahip olmayan Peru gibi bazı ülkeler ise, toplumlarında aşı deneyi yapılmasına izin vererek aşı sözleşmesi imzaladı.

Bütün bunlar sonucu düşük ve orta gelirli ülkelerin alabileceği az miktarda aşı kalmış gibi gözüküyor.

Bu ülkelerin çoğu Dünya Sağlık Örgütü'nün liderliğinde kurulan Covax'tan gelecek yardıma bağımlı.

Bugüne kadar 700 milyon doz için sözleşme yapan Covax 2021 sonuna kadar 2 milyar doz aşı almak istiyor.

Bu da bu ülkelerin nüfusunun yüzde 20'sine yetecek bir miktar.

Zengin ülkeler, kendi nüfuslarını aşıladıktan sonra ellerindeki fazla aşıları Covax'a bağışlayabilir.

Duke Küresel Sağlık ve İnovasyon Merkezi'nden Taylor "Covax'ın böyle işlemesi planlanmıyordu ama gidişat bu yönde" diyor.

Aşıların fiyatları da şirketten şirkete değişiyor.

ülkelerin kişi başı aşı siparişleri

AstraZeneca'nın aşısının 3-4 dolara satılacağı, bunun da diğer şirketlerin 5'te veya 10'da biri olacağı düşünülüyor.

AnstraZeneca salgın boyunca aşıları kâr amacı gütmeden üretme ve yoksul ülkelere de gönderme sözü verdi.

Diğer aşı şirketlerinin böyle bir sözü bulunmuyor.

Duke Küresel Sağlık ve İnovasyon Merkezi'e göre şirketlerin aşı üretim kapasitelerini geliştirmek mümkün, fakat bunun da sınırları var.

Duke'a göre orta gelire sahip Hindistan gibi ülkelerdeki aşı çalışmalarının sonuca ulaşıp onay alması durumunda dünyadaki aşı dağılımının durumu değişebilir.

Aşılar ülkelerin içinde nasıl dağıtılacak?

Dünya Sağlık Örgütü koronavirüs aşılarının öncelikle Covid-19'da mücadelede önemli rol oynayan kişilere yapılmasını tavsiye ediyor.

Bunlar arasında sağlık çalışanları, çiftçiler, bakıcılar ve güvenlik görevlileri bulunuyor.

Bu grubun ardından da kronik rahatsızlığı olanlar ve yaşlılara aşı yapılması, son olarak nüfusun geri kalanına sunulması tavsiye ediliyor.

Yorumlar (0)
21°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 13 Haziran 2021
İmsak 03:25
Güneş 05:24
Öğle 13:09
İkindi 17:09
Akşam 20:43
Yatsı 22:34