Brunson sonrası kurda yaşanan düşüş kalıcı mı?

ABD'li Rahip Brunson'ın serbest bırakılmasının ardından yönünü aşağı çeviren Dolar/TL’deki düşüşün kaderini uzmanlara göre ABD’nin İran yaptırımlarının devreye girmesinin yansımaları belirleyecek.

GÜNCEL 18.10.2018, 18:33 Tugs Enkh
74
Brunson sonrası kurda yaşanan düşüş kalıcı mı?

ABDli rahip Andrew Brunson'ın serbest bırakılmasının ardından ABD ile ilişkilerin iyileşeceğine yönelik piyasalarda esen iyimser hava ile Dolar/TL 5,55’e kadar geriledi. Ancak bu iyimser havanın daha ne kadar devam edeceği merak konusu.

Brunson'ın serbest bırakılmasının ardından piyasalar için önemli bir riskin ortadan kalktığını belirten uzmanlar, önümüzdeki dönemde Türkiye-ABD ilişkilerinin ne yönde şekilleneceğinin ve yaptırımlarla ilgili gelişmelerin belirleyici olacağını söylüyor. 

Yaptırım tehdidi

ABD-Türkiye ilişkilerinde Brunson gerilimi geride kalırken, gözler Trump yönetiminin 4 Kasım’dan sonra başlayacak İran yaptırımlarına ve bu yaptırımların Türkiye’ye olası etkileri ile Ankara’nın alacağı tutuma çevrildi. 

Tahran'la yapılan nükleer anlaşmadan çekilen ABD, bu mutabakatla birlikte kaldırdığı yaptırımların bir kısmını geçen Ağustos ayında yeniden yürürlüğe sokmuştu. ABD'nin İran'ın ham petrol ihracatını sınırlamaya yönelik yaptırımları ise 4 Kasım‘da devreye girecek. ABD İran ile iş yapan diğer ülkelerin şirketlerini de cezalandırmakla tehdit etmişti.

Uzmanlar ABD’nin yaptırım tehdidi ortadan kalkmadan piyasalardaki çalkantının dinmeyeceğini ve önümüzdeki dönemde Türkiye-ABD ilişkilerinin nasıl şekilleneceğinin ve yaptırımlara yönelik gelişmelerin yön belirleyici olacağına işaret ediyor.

Nomura'dan gelişmekte olan piyasalar stratejisti Henrik Gullberg TL’deki değerlenmenin kalıcı olabilmesi için "ABD'nin İran yaptırımlarının tarihi yaklaşırken, Halkbank davasıyla ilgili olası müeyyideler / cezalar dikkate alındığında, Brunson'ın serbest bırakılmasının ABD-Türkiye ilişkilerinde daha kapsamlı bir iyileşmeye yol açıp açmayacağı ve TCMB'nin ileriye dönük olarak TÜFE verilerine nasıl karşılık verdiği önemlidir" dedi.

ABD'nin İran'a yönelik Amerikan yaptırımlarının delinmesinde rol aldığı gerekçesiyle Halkbank'a para cezası vermesi gündemde. Bankanın bu suçlamayla yargılanan eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla, New York'taki davada 32 ay hapse mahkûm edilmişti. Ancak Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak geçen ay yaptığı bir açıklamada İran'a yönelik yaptırımların delinmesi iddiasıyla ABD'de açılan davada Halkbank'a herhangi bir para cezası verilmesini beklemediklerini söylemişti.

Capital Economics’ten ekonomist Jason Tuvey "TL’de yaşanan değerlenmeyi Rahip Brunson'ın serbest bırakılmasının ABD ile Türkiye arasında daha dostça bağlara yol açması ve bazı ABD yaptırımlarının tırmanma riskini azaltmasına bağlayabiliriz" şeklinde açıklıyor ve ekliyor: "Bununla birlikte, önümüzdeki dönemde TL'nin düşüş eğilimine devam edeceğini düşünüyoruz. Merkez Bankası faiz oranlarını agresif bir şekilde artırdı, ancak ekonomik ortodoksiye doğru bir kayma olduğunu düşünmüyoruz."

Ekonomi alanında ortodoks politikalar genel kabul görmüş görüş ve uygulamaları adlandırmak için kullanılıyor.

Tuvey bu çerçevede enflasyonun yüksek kalmasını ve dış rekabet gücünü korumak için de TL’nin değer kaybetmesini beklediklerini kaydetti.

Temel sorunlar

Ancak uzmanlar TL'de bu yıl yaşanan tarihi değer kayıplarının sadece Rahip Brunson nedeniyle ABD ile yaşanan siyasi gerginlikle sınırlı olmadığını belirtiliyor.

Uzmanlar TL’deki değerlenmenin devam edebilmesi için ise TCMB bağımsızlığının sağlanarak sıkı para politikası uygulanması ve  enflasyonla mücadelede atılacak adımların önemine vurgu yaparken, yaptırım riskinin ortadan kalkması için Batı ile ilişkilerde iyileşmenin gerekli olduğuna dikkat çekiyor.

Geçtiğimiz birkaç yılda Batı ile yaşanan siyasi gerginlikler ve TCMB'nin bağımsızlığı ile ilgili endişelerin TL’deki değer kaybının temel nedenleri olduğunu belirten Nomura stratejisti Gullberg,  "Siyasi gerginlikler önemlidir, çünkü yabancıların birçoğu Türk tahvillerine ve hisse senetlerine sahiptir. Yaptırım riski Türk varlıklarına yönelik iştahta baskıya neden olacaktır. TCMB'nin bağımsızlığı ise piyasanın Türkiye'nin enflasyonu frenleme olasılığını nasıl değerlendirdiği anlamında çok önemlidir" dedi.

Türkiye ev ödevini yapıyor mu?

Enflasyonun Eylül ayında son 15 yılın en yüksek seviyesine çıkarak yüzde 24,5 olarak gerçekleşmesinin ardından Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak "Enflasyonla Topyekûn Mücadele Programı” açıkladı.

Ancak Rabobank kur stratejisti Piotr Matys, TL’deki değerlenmenin devam edebilmesi için Türkiye’nin ev ödevini yaptığına yatırımcıları ikna etmesi gerektiği görüşünde.

Matys, "Uzun vadede TL’deki toparlanmanın sürdürülebilir olup olmadığını esas olarak iç politika belirleyecek. Geçtiğimiz ay açıklanan yeni ekonomik program, ekonomide yeniden dengelenmeyi, enflasyonu dizginlemeyi ve cari açığı kalıcı olarak daraltmayı taahhüt ediyor" diyor ve ekliyor: "Yatırımcıları Hazine ve Maliye Bakanı Albayrak'ın Türkiye'yi uzun vadede dengeli ve sürdürülebilir bir büyüme yoluna sokacak yapısal reformlara tam olarak bağlı olduğuna ikna etmek için programın hızla uygulanması gerekmektedir.",

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 25 Ekim’de faiz kararını verecek. Banka  13 Eylül’de politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faizini 625 baz puan arttırma kararı almıştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan büyümeyi yavaşlatacağı ve yatırımları azaltacağı gerekçesiyle faizlerin yükseltilmesine karşı çıkıyor.

Türkiye ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 5.2 büyüdü. Ancak TL'deki değer kaybı, TCMB'nin sıkılaştırma adımları ve iç tüketimde yavaşlamanın etkisiyle ekonomide son iki çeyrekte daralma bekleniyor. 

Seda Sezer Bilen

© Deutsche Welle Türkçe

Yorumlar (0)
22°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 23 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:11
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:38