COP26 nedir, Glasgow'daki konferanstan neler beklenmeli?

Kasım ayında İskoçya'da yapılacak 26. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP26), dünyada iklim konusunda atılacak adımlarla ilgili beklentileri yükseltti.

GÜNCEL 20.10.2021, 16:00 Tugs Enkh
49
COP26 nedir, Glasgow'daki konferanstan neler beklenmeli?

Peki COP26 olarak kısaltılan zirveyle ilgili neler biliyoruz?

COP, Türkçe'ye "Taraflar Konferansı" olarak çevrilebilecek "Conference of the Parties" ifadesinin kısaltması. Her yıl düzenlenen zirve, 197 ülkeyi bir araya getirerek, iklim değişikliğinin ve ülkelerin bununla nasıl mücadele edeceğinin tartışıldığı bir platform yaratıyor.

COP zirveleri, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) bünyesinde düzenleniyor. 

Küresel ısınmaya yönelik hükümetler arası ilk çevre sözleşmesi olan UNFCCC'nin yürürlüğe girdiği 21 Mart 1994'ten bu yana, COP zirveleri düzenleniyor.

Bu yıl düzenlenecek COP26, 1-12 Kasım tarihleri arasında İskoçya'nın en büyük şehri Glasgow'da yapılacak.

COP26 ne kadar önemli?

İklim değişikliği çizimi

KAYNAK, GETTY IMAGES/BBC

Çok önemli.

COP26, Paris İklim Anlaşması'nın imzalandığı 2015'ten bu yana kaydedilen gelişmenin değerlendirileceği ilk zirve olacak.

Yakın geçmişe bakarak neler başarıldığı ve hangi konularda başarısız olunduğunun muhasebesi yapılacak.

Paris İklim Anlaşması, insanlığın iklim felaketinden kaçınmak için ortaya koyacağı "oyun planı" olarak özetlenebilir.

Anlaşmayla birlikte küresel ısınmayla ilgili önemli bir kriter resmen kabul gördü: Küresel ısınmanın, sanayi öncesi dönemlerdeki sıcaklık değerlerinin 1,5°C üzerine ulaşması, gezegende geri döndürülemez etkiler meydana getirebilir.

Bu plana sadık kalmak için eldeki araçlardan başlıcası COP zirveleri. Bu zirveleri, devre arasında futbolcuların toplanıp taktikleri konuşması ve herkesin kendi üzerine düşen görevi onaylaması gibi düşünmek mümkün.

İklim değişikliği çizimi

KAYNAK, GETTY IMAGES/BBC

Paris Anlaşması'nın yapıldığı COP21'de herkesin uymakla yükümlü olduğu belirlenen hedefler şunlardı:

  • Sera gazlarını azaltılmak
  • Yenilenebilir enerji üretimine hız vermek
  • Küresel ısınmayı 2°C'nin "oldukça altına" indirmek ve mümkünse 1,5°C ile sınırlamak
  • İklim değişikliğinin etkileriyle mücadele etmeleri için yoksul ülkelere maddi yardım yapmak

Bu zirvede mutabık kalınan konulardan biri de, beş yılda bir "yolun neresinde olduğumuzu" görmek için değerlendirme yapmaktı. Bunun ilki 2020 yılına işaretliydi ancak koronavirüs salgını nedeniyle COP26, 2021'e ertelendi.

Covid-19 salgını neleri değiştirdi?

İklim değişikliği çizimi

KAYNAK, GETTY IMAGES/BBC

Koronavirüs pandemisi yalnızca zirveyi bir yıl ötelemekle kalmadı, birçok çalışmayı da frenledi.

Tersinden, Covid salgını "ekonomik toparlanma" hakkında düşünmemiz için de eşsiz bir fırsat sundu. 

Bu sıklıkta uçmak zorunda mıyız? Trafiğin en yoğun olduğu saatlerdeki karbon salınımı, uzaktan çalışma yoluyla azaltılabilir mi? Sanayi devrimi sonrası kentleşmenin yarattığı tahribatı restore etmeyi hedefleyen "kentsizleştirme" bir seçenek olabilir mi? Ve benzeri birçok soru, akıllarda yer etti.

ABD Başkanı Joe Biden şimdiden selefi Donald Trump'ın Paris İklim Anlaşması'ndan çekilme kararını geri çevirdi ve iklim dostu politikaların ABD ekonomisinin toparlanma sürecinde öncelik taşıyacağını ilan etti.

COP26'da bir araya gelen tüm ülkelerin iklim değişikliğine karşı net ve kararlı adımlar atması ve uzun erimli hedefler belirlemesi umuluyor.

COP26'dan neler bekleniyor?

İklim değişikliği çizimi

KAYNAK, GETTY IMAGES/BBC

COP26'nın birçok hedefi var.

Öncelikle Madrid'de yapılan bir önceki COP25 zirvesinde çözümsüz kalan birçok konu var.

İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg'in o dönem yaptığı konuşma hatırlanabilir. Greta, dünya liderlerini iklim konusundaki eylemsizlikleri ve bilimsel kanıtları yok saymalarına karşı uyarmıştı.

Bu çağrılar dahi, iklim değişikliğinin sonucu olarak savunmasız ve yoksul ülkelerin uğradığı ekonomik kayıplar gibi kritik konularda görüş birliğine varılmasını sağlayamadı.

Artan deniz seviyeleri ada ülkelerinin topraklarını sular altında bırakırken kuraklıklar ve sıcak hava dalgaları nedeniyle hasatlar azalıyor.

İklim değişikliği çizimi

KAYNAK, GETTY IMAGES/BBC

COP26 öncesinde 100'den fazla gelişmekte olan ülke ortak taleplerini sıraladı:

  • İklim değişikliğiyle mücadele ve adaptasyon çalışmaları için fon (zengin ülkelerden).
  • Bunların yaratacağı etkiler nedeniyle tazminat (yine zengin ülkelerden).
  • Ekonomide yeşil dönüşüm için para (tahmin etmişsinizdir, yine zengin ülkelerden).

Şimdi kendinizi o zengin ülkelerden birinin yerine koyun.

Bu ülkeler 2020'ye kadar bu taleplere yılda 100 milyar dolar ayırma sözü vermişti. Fakat 2021'e gelmemize rağmen sadece 79 milyar dolar kaynak aktarıldı ve bunların çoğu hibe yerine kredi şeklinde veriliyor.

Illustration showing a rich person dangling a coin in front of three other people who want it

KAYNAK, GETTY IMAGES/BBC

Karbon finansmanı denen bu konu, en tartışmalı konulardan biri olacak.

Üzerinde uzlaşılmakta zorlanan bir diğer konu da karbon piyasası ve karbon kredisi sisteminin nasıl işlemesi gerektiği.

Bu mekanizma, çevreyi kirletenlerin, neden oldukları karbon salınımı için ödeme yapmasını, daha yeşil ekonomilerin ise 'karbon kredilerini' satmasını amaçlıyor.

Adil görünüyor değil mi? Ancak bir de şunu düşünmek gerek: Zengin ülkelerin gerçek bir değişikliğe yönelmek yerine "parasını verip çevreyi kirletmesinin" önüne nasıl geçilecek? Ve örneğin bir ormanı yok eden ülkenin ne kadar ödeme yapması gerektiğine kim, nasıl karar verecek? 

COP26'da tüm bu sorulara yanıt verilemeyebilir. Ama en azından herkesin ortak bir görüşte olduğunu teyit etmek adına iklim hedefleriyle ilgili ortak bir takvim belirlenmesi gerekiyor. Bunun görece kolay olduğunu düşünebilirsiniz, ama maalesef değil.

Bu nedenle Glasgow'daki zirve, yeni hedefler belirlemeden önce eldeki mevcut tabloyu netleştirmeye yarayacak.

İklim değişikliği çizimi

KAYNAK, GETTY IMAGES/BBC

Birinci öncelik, ülkelerin 2030'a kadar karbon salınımını azaltmak için daha agresif ve hızlı adımlar atması ve bu yüzyılın ortasına kadar sıfır karbon salınımı hedefine uymalarını sağlamak olacak.

Bir diğer tartışma da doğa bazlı çözümler üzerine olacak. Bunun anlamı, iklim değişikliğiyle mücadelede yine doğanın kendisinden faydalanmak. Örneğin, seller ve kum fırtınalarının önüne geçmek için ağaçlandırma çalışmaları ya da karbon soğurma gibi çözümler üzerine tartışılacak.

Ekosistemleri korumak ve kömür kullanımını bitirmek gibi özel amaçlar için de hedefe dönük girişimler oluşturulması bekleniyor.

Bu zirveye Greta'nın katılması beklenmiyor. Ancak Papa Francesco'nun zirveye katılacağı söylentileri var. Her durumda, COP26 yakından takip edilmeyi hak ediyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 30 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı