Dağlık Karabağ için kurulacak Türk-Rus Ortak Merkezi'nin detayları neler?

Dağlık Karabağ'da 9 Kasım'da imzalanan ateşkes anlaşması sonrası, Türkiye ile Rusya'nın ateşkesi gözlemlemek üzere oluşturacağı Ortak Merkez'in kuruluşu için de uzlaşıldı.

GÜNCEL 05.12.2020, 15:14 Tugs Enkh
28
Dağlık Karabağ için kurulacak Türk-Rus Ortak Merkezi'nin detayları neler?

Dağlık Karabağ'da 9 Kasım'da imzalanan ateşkes anlaşması sonrası, Türkiye ile Rusya'nın ateşkesi gözlemlemek üzere oluşturacağı Ortak Merkez'in kuruluşu için de uzlaşıldı.

11 Kasım'da Türkiye ile Rusya arasında Türk-Rus Ortak Merkezi'nin kuruluşuyla ilgili mutabakat imzalanmış; ancak detaylar konusunda görüşmeler sürdüğü için konuyla ilgili bir adım atılmamıştı.

Müzakereler 1 Aralık'ta sonuçlandı. İki ülkenin Savunma Bakan Yardımcıları imzaları attı ve merkezin oluşturulması için süreç başladı.

Dağlık Karabağ'da 27 Eylül'de başlayan çatışmaları bitiren ateşkes anlaşması sonrası, bu merkezle ilgili Türk ve Rus tarafından farklı açıklamalar gelmişti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ateşkes anlaşmasının 5. Maddesi'nde belirtilen "barış gücü merkezinde" Rusya'yla birlikte Türkiye'nin de yer alacağını açıkladı.

Ankara'dan da benzer açıklamalar geldi. Ancak görüşmelerin sürdüğü ve Türk askerinin ne şekilde yer alacağının henüz belli olmadığı açıklandı. Moskova ise görüşmeler sürerken ısrarla "Türk askerinin sahada olmayacağını" vurguladı.

5. Madde, "Anlaşmanın taraflarca uygulanması üzerindeki kontrolün etkinliğini artırmak için, ateşkesi kontrolü etmek üzere bir barış gücü merkezi oluşturulacak" ifadelerine yer veriyor.

Peki 5. Madde kapsamında imzalanan Türk-Rus Ortak Merkezi'yle ilgili neler biliniyor?

Dağlık Karabağ

1 Aralık'ta yapılan Milli Savunma Bakanlığı açıklamasında "Türk-Rus Ortak Merkezi'nin kuruluş ve görev esaslarına ilişkin teknik detaylara yönelik görüşmeler tamamlanmış, mutabakat imzalanmıştır. Merkezin en kısa sürede faaliyete geçirilmesi için gerekli çalışmalar sürdürülmektedir." ifadelerine yer veriliyor.

Bir gün sonra konuşan Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar da, "Bizim oradaki ortak gözlem merkezinin teşekkülü için yazılı olarak bir mani kalmadı. Şimdi oranın inşaatı yapılıyor. Çok kısa bir sürede arkadaşlarımız orada görev yapacak. Orada Türk ve Rus subayları beraber olacaklar ve ateşkesin gözlemlenmesini sağlayacak, ateşkesin kalıcı hale gelmesine gayret gösterecekler." açıklaması yaptı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 9-10 Aralık tarihlerinde Bakü'ye bir ziyaret gerçekleştirmeyi planlıyor. Bu ziyaret, Azerbaycanlı yetkililerin BBC Türkçe'ye verdiği bilgiye göre, merkezin planlanan göreve başlama tarihiyle aynı zamanlara denk geliyor.

Türk-Rus Ortak Merkezi nerede olacak?

Erdoğan, "Bu merkez Azerbaycan'ın işgalden kurtarılan toprakları üzerinde kurulacaktır." demiş; tam yerine Azerbaycan'ın karar vereceğini belirtmişti.

Kremlin ise, bu merkezin Dağlık Karabağ bölgesinde olmayacağı ve Türk askerinin sahada görev yapmayacağını vurgulamıştı.

Bu iki konu, Türkiye ve Rusya arasında anlaşmazlık yarattığı için görüşmeler yaklaşık bir ay sürdü.

BBC Rusça Servisi'nin ulaştığı Rus kaynaklar, merkezin Dağlık Karabağ sınırına "çok yakın mesafede" ve Azerbaycan'a doğrudan bağlantısı olan bir bölgede yer alacağını; daha önce de askeri üs olarak kullanılan ancak çatışmalarda zarar gören bir yapının yeniden inşa edilerek hasarın giderileceği ve merkezin burada oluşturulacağını söyledi.

BBC Türkçe'ye konuşan iki farklı Azerbaycanlı yetkili ise, görüşmelerde Gence ve Berde'nin öne çıktığını, ancak Türkiye'nin Dağlık Karabağ'dan uzak mesafedeki Gence'ye itiraz ettiğini, resmen duyurulmamış olsa da merkezin Dağlık Karabağ'a 15 kilometre mesafedeki Berde'de oluşturulmasının planlandığını belirtti.

Ancak Berde, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın söylediği gibi Azerbaycan'ın son çatışmalarda yeniden kontrolü sağladığı bir bölge değil.

Türk askeri kaynakları da, bu bilgiyi teyit etmedi. Aynı kaynaklar, "Anlaşma şartları gereği merkezin yerinin açıklanamayacağını" ifade etti.

Arşiv foto

KAYNAK,AFP

Türk askerinin rolü ne olacak?

Yine anlaşma şartları gereği, iki taraf da resmi açıklamalarda bu konuyla ilgili detay vermekten kaçınıyor.

Ancak Rus güvenlik kaynakları bu merkezin bir yıl süreyle görev yapacağını söylerken Ankara ve Bakü, anlaşmada herhangi bir süre kısıtlaması belirtilmediği görüşünde.

Türk askerinin sahaya inip inmeyeceği ise 11 Kasım'dan bu yana görüşmelerin en kritik gündem maddesi oldu.

Ankara bu konuyu pazarlık kozu olarak gündemde tutarken Moskova, Türk askerinin ortak devriyeler için bile olsa sahaya inmemesi konusunda ısrarcı davrandı.

Anlaşmanın detayları kamuoyuyla paylaşılmasa da, bir Rus güvenlik yetkilisine göre Ruslar geri adım atmadı ve Türk askerinin sadece merkezde görev yapması kararlaştırıldı.

BBC Türkçe'ye konuşan Azerbaycan cumhurbaşkanlığından bir yetkili, Türk askerinin sahaya inmeyeceğini, ortak devriye yapılmayacağını ancak merkezde görev yapacak Türk ve Rus askerlerinin birlikte "teknolojik imkanları, insansız hava araçlarını kullanarak" ateşkes şartlarına uyulup uyulmayacağının gözlemleneceğini belirtti.

Dağlık Karabağ sınırları içerisindeki silahlı Ermeni grupların silahlarının bırakılmasının da bu merkezden Türk ve Rus subaylarca takip edileceğini söyledi.

Çatışmalar sürerken siviller Dağlık Karabağ'dan Ermenistan'a kaçtı

Çatışmalar sürerken siviller Dağlık Karabağ'dan Ermenistan'a kaçtı

Ankara'daki askeri kaynaklar da bu bilgiyi yalanlamadı. Ancak detay vermekten kaçındı.

Azeri yetkililer, Türk askerinin bu merkezde bulunmasını, sahadan teknolojik imkanlarla gelecek verilere sahip olmasını ve bu bilgilerin analizinde Rusya'yla birlikte çalışmasını "Güney Kafkasya politikasında Türkiye'nin de söz sahibi olacağı" anlamına geldiğini söylüyor ve iki ülke arasındaki askeri anlaşmaları hatırlatıyor:

"Dağlık Karabağ'da, cephe hattında ya da bağlantı yollarında Rus askeri olacak sadece. Göçmenlerin geri dönüşünü ve Ermenilerin silah bırakıp bırakmadığını Türkler Ortak Merkez'den takip edecek. Ancak gelecekte Türkiye'ye, ikili anlaşmalar gereği farklı alanlarda farklı görevler verilebilir."

Bakan Hulusi Akar da, mutabakatın imzalanmasının ardından "Azerbaycanlı kardeşlerimizle eğitim, tatbikat konusundaki çalışmalarımız da devam ediyor. İnşallah bu konularda elimizden gelen neyse kardeşlerimize yapacağız ve sonuna kadar Azerbaycanlı kardeşlerimizin haklı davalarında yanında olmaya devam edeceğiz." açıklaması yaptı.

Yorumlar (0)
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 27 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Denizlispor 27 24
20. Ankaragücü 26 23
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 25 32
11. Ümraniye 24 31
12. Menemenspor 25 27
13. Adanaspor 24 26
14. Boluspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. Leicester City 28 53
3. M. United 27 51
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Brighton 27 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Valencia 26 30
12. Celta de Vigo 25 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 07 Mart 2021
İmsak 05:58
Güneş 07:22
Öğle 13:20
İkindi 16:33
Akşam 19:08
Yatsı 20:27