Ekranların koronavirüs sınavı

Koronavirüs, medyayı ağır bir sınavdan geçiriyor. İletişim uzmanları Türkiye’de “sorumlu gazetecilik” ilkelerinin uygulanmadığından yakınıyor ve bazı yayınların "virüs derecesinde" tehlikeli olduğu uyarısı yapıyor.

GÜNCEL 18.03.2020, 13:09 Tugs Enkh
22
Ekranların koronavirüs sınavı

Çin’de ortaya çıktıktan sonra tüm dünyaya dalga dalga yayılan koronavirüsle ilgili tüm gelişmeler medyanın başlıca gündem maddesi. Bir yandan virüsün yarattığı tahribat bir yandan da virüsün yayılmasına karşı alınan "acil kodlu" önlemler ekranlara, gazetelere, sosyal medya platformlarına yansıtılıyor. Bu süreçte medya temsilcilerinin "sorumlu gazetecilik" ilkelerine uymasının toplum sağlığı için "hayati önemde" olduğuna ilişkin değerlendirmeler artıyor.

Bu uyarının "doğru ve gerekli" olduğu görüşünde olan iletişim uzmanları, haber kanallarındaki tartışma programlarına alanında uzman olmayan kişilerin konuk edildiğine, ekranlarda koronavirüsle hiç ilgisi olmadığı halde din-seks ilişkisinin tartışıldığına, gazetecilerin sosyal medya platformlarında topluma "panik pompalayan" mesajlar attığına dikkat çekiyor.

"Halk dalkavukçuluğu”

Deneyimli bir gazeteci de olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) üyesi İlhan Taşçı’ya göre ekranlardaki koronavirüs tablosu çok yıkıcı boyutta. Taşçı, “Ekranlarda bilgi kirliliğinin de ötesinde maalesef bilgi ortamı yok. Yayıncılık dünyası hiçbir eleştiri getirmeyen, bilgi vermeyen, popülizmin sırtına yaslanmış halk dalkavukçuluğunun parlatıldığı bir dönem yaşıyor” tespitini yapıyor.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyesi İlhan Taşçı

Ekranlarda tuz yalamanın ya da kelle-paça çorbası tüketmenin koronavirüse karşı etkili önlem olacağını söyleyen de var, koronavirüsün Türk genini etkilemeyeceğini öne süren de.

Bu durumun nedenlerine işaret eden Taşçı, hem gazetecilerin "sorumsuz davranışlarına" hem de hükümet politikalarına gönderme yapıyor, gazetecilerin sorumsuz tavrının ‘virüs derecesinde tehlikeli’ olduğunu söylüyor.

“Sanki bilim insanı eksiğimiz varmış gibi hep aynı insanlar farklı farklı kanallarda geziyor” diyen Taşçı, nitelikli ve gerçekten toplum sağlığını düşünen bilim insanlarını ekranlarda görmenin mümkün olmadığını vurguluyor. Koronavirüse karşı alınacak önlemler gibi net ve açık bir konuda birbiriyle çelişen önerilerde bulunan insanları ekranlara çıkarmanın habercilik olmadığını anlatan Taşçı, “İnsanlar kimseye güvenemeyecek durumda. Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığı belli ilkeler belirlemiş, ama Türk televizyonlarında din-seks ilişkisi tartışılıyor. Sorumsuzluktur bunun adı. Evrensel kuralları bilmemek, halk sağlığını hiçe saymaktır” çıkışı yapıyor.

Taşçı’ya göre haber kanallarının böyle davranmasının ardında “izlenme oranını artırmak” kaygısının yanı sıra medya üzerindeki hükümet baskısı da rol oynuyor.

“Televizyonlarda eleştirebilen, tartışabilen insanlar engelleniyor. Bu el, siyasi bir eldir” diyen Taşçı, Cumhurbaşkanlığını işaret ediyor. Taşçı, “Saray çevresi ekrana çıkacaklar listesi oluşturuyor ve haber kanallarının bu listeye göre hareket etmesini istiyor. Televizyonların da işine geliyor. Ne yazık ki ekranlar ve toplum danışıklı bir dövüşün kurbanı oluyor” diyor.

“Medyanın hasta hali”

Uluslararası gazetecilik de yapan iletişim profesörü Doğan Tılıç da koronavirüsün medyanın "hasta haline" ayna tuttuğunu söylüyor. Tılıç, “Konuyla asla ilgisi olmayan, asla ekrana çıkarılmaması gereken insanların televizyonlara çıkarılması sorumlu gazetecilikle bağdaşmıyor” diyor. Tılıç, tüm gazetecilerin “Koronavirüs gündeminde din ve seks tartışması neyin nesidir” sorusunu kendilerine sormalarını istiyor.

Türkiye'de koronavirüse karşı önlemler artırıldı

Tılıç’a göre halk sağlığını doğrudan ilgilendiren koronavirüs konusunda uzman isimlerle çalışmak en ideal yöntem. “Ancak Türk medyası bugün açıkça görüldüğü üzere tüm cehaletini sergilemekten çekinmiyor, panik pompalıyor, bilgi kirliliği yaratıyor” diyen Tılıç, medyanın bu duruşunun halk sağlığı kadar basın özgürlüğünü de yaraladığını vurguluyor.

Tılıç, “Gazeteciler otokontrol uygulamazlarsa, sorumsuzca hareket ederse hem siyasi otoritenin hem de kamuoyunun hedefi olacaklar ve yayın durdurma, gözaltı, soruşturma olayları birbirini izleyecek. Gazeteciler sorumsuz yayıncılıkla kendi bindikleri dalı kesecekler” uyarısı da yapıyor.

Sosyal medyanın en popüler adresi Twitter'da da halka "panik pompalandığı” değerlendirmelerine katılan Tılıç, “Komplo teorileri ortaya atılıyor orda. Gazetecilerin özellikle bu konuda dikkat etmesi gerekiyor” diyor.

Nasıl farkındalık yaratacaklar?

Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden Doç. Deniz Sezgin de koronavirüsün medyaya yansımasını dikkatle izleyenlerden. Fakültede “Sağlık İletişimi ve Uygulamaları Dersi” veren Sezgin, medyadaki sorunu “Halkı bilgilendirmeye çalışırken kaygıya sürüklemek ve bunun farkına varamamak” olarak tanımlıyor.

Böylesi küresel bir salgın durumunda halka virüsün nasıl yayıldığından, nasıl risk teşkil ettiğine kadar tüm bilgilerin, gelişmelerin “Tıp otoritelerinin rehberliğinde temel, basit ve anlaşılır şekilde anlatılması gerektiğini söyleyen Sezgin, “Ne yazık ki bunu göremiyoruz. Çok farklı görüşlere yer verilerek kafa karışıklığı yaratılıyor. Böyle farkındalık yaratılmaz” diyor. Sezgin, gazetecilerin ancak bu durumda çok izlenme ve ilgi çekme kaygılarını kenara bırakıp, halk sağlığına odaklanarak farkındalık yaratacağını söylüyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 26 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı