Gıda atığı sorunu alarm veriyor

BM’nin raporuna göre 2019 yılında 931 milyon ton gıda çöpe giderken 690 milyon insan açlıktan etkilendi. Veri eksikliği nedeniyle bilançonun daha da ağır olabileceği belirtiliyor.

GÜNCEL 06.03.2021, 19:10 Tugs Enkh
8
Gıda atığı sorunu alarm veriyor

Birleşmiş Milletler'in (BM) Küresel Gıda Atıkları Endeksi, gıda israfınının boyutlarını yeniden gündeme getirdi. Önceki gün yayımlanan endekse göre 2019 yılında dünya genelinde 931 milyon ton gıda, atık olarak çöpe gitti. 

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve Birleşik Krallık merkezli sivil toplum kuruluşu WRAP tarafından yayımlanan rapora göre bu tüketiciye sunulan gıdanın yüzde 17'sine tekabül ediliyor. Tüketici kaynaklı atıkların yüzde 61'i hanelerde oluşturulurken perakende sektörü yüzde 13, gıda sektörü ise bu atıkların yüzde 26'sını üretiyor. Üstelik bu oran, BM'nin endeksinde üretim, depolama ve işleme sırasında ortaya çıkan gıda atıklarını katmamasına rağmen ortaya çıkıyor.

UNEP'in sorumlu direktörü olan Inger Anderson, "İklim değişikliği, doğa, biyolojik çeşitlilik kaybı, kirlilik ve atıklarla mücadele konusunda ciddi davranmak istiyorsak, dünyanın her yerindeki işletmeler, hükümetler ve vatandaşlar gıda israfını azaltmak için üzerine düşeni yapmalıdır” diyor. Rapor, aynı zamanda BM'nin 2030 yılına kadar kişi başına düşen küresel gıda atığını yarıya indirmeyi hedeflediğini gösteriyor. 2019 verilerine göre, en az 690 milyon insan açlıktan etkinlendi ve bu sayının 2020'de küresel pandeminin etkileriyle artabilir.

Sadece zengin ülkelerin sorunu değil

Öte yandan hane gıda atıklarının sadece yüksek gelirli ülkelerde bir sorun olduğuna dair bir önyargı var. Ancak rapor, yüksek, üst-orta ve alt-orta gelirli ülkelerde genel olarak benzer miktarlarda ev tipi gıda atığının olduğuna işaret ediyor. Pakistan'ın Lahor kentindeki gıda atıkları yardım kuruluşu Rizq'in kurucu ortağı Musa Amir, düşük gelirli bölgelerde yiyecek toplama hizmeti vermediklerini, çünkü "oradan geri kazanılan yiyeceklerin miktarı pratikte ihmal edilebilir düzeyde" olduğunu söylüyor. DW'ye konuşan Amir, "Evsel atık sorunu var ve bu hane halkının gelir düzeyiyle ayrılmaz bir şekilde bağlı” değerlendirmesinde bulundu.

Lebensmittelverschwendung

Veri eksikliği sorun yaratıyor

Rapor aynı zamanda küresel verilerdeki boşlukları da ortaya koyuyor. Örneğin rapora göre, düşük gelirli ülkelerdeki hane halkı gıda atık verileri ile yüksek gelir grubunda olmayan ülkelerdeki perakende ve hizmet atıklarının oranı ile ilgili çok az bilgi var. DW'ye konuşan WRAP Analisti Tom Quested, "Karışık bir tablo var ve veri boşlukları olduğunun vurgulanması, bunların doldurulması için bir alan açabilir. Bu da 2030 yılına kadar küresel gıda israfını yarıya indirmek için çok önemli bir adım” değerlendirmesini yapıyor.

Raporun ortak yazarlarından olan UNEP'den Clementine O'Connor da gıda israfını ölçmenin nispeten yeni bir çaba olduğuna dikkat çekerken sorunun daha önce  gelişmiş ülkelerin sorunu olarak sunulmasından ötürü çoğu ülkenin gıda atığının boyutlarını izlemeye yatırım yapmadığına dikkat çekiyor. DW'ye konuşan O'Connor, "Bu rapor, gıda israfının ölçüldüğü hemen hemen her ülkede önemli bir sorun olduğunu gösteriyor” vurgusu yaptı.

Lebensmittelverschwendung - Weggeschmissene Lebensmittel

Gıda atığı ve kültür

Evsel gıda atığı için küresel ortalama, Pakistan ve Vietnam gibi düşük-orta gelirli ülkeler için kişi başına 91 kg., İrlanda veya ABD gibi yüksek gelirli ülkelerdeki kişiler içinse 79 kg. Ancak rapor, yüksek obezite oranına sahip olan ABD'de, önceki yıl kişi başına yaklaşık 59 kg. evsel atık üretildiğini ortaya koydu. Bu, küresel ortalamadan önemli ölçüde daha düşük. Bununla birlikte ülkenin hizmet sektörü gıda israfı bilançosu çok daha yüksek. ABD'de hizmet sektörü küresel ortalama olan 32 kg'ın tam iki katı yani kişi başına 64 kg. gıda atığı üretiyor. Uzmanlar, bunun ABD'deki evde yemek yeme alışkanlığının çok gelişmemiş olmasından kaynaklandığını belirtiyor.

Küresel gıda israfı konusunda ne yapılabilir?

BM'nin endeksi, 2030 yılına kadar küresel gıda israfını yarıya indirmek için, ülkelerin atıkları ulusal düzeyde ölçmelerine yardımcı olacak üç aşamalı bir kılavuz da içeriyor. DW'ye konuşan WRAP Analisti Tom Quested, "Gıda atıklarıyla mücadele yaklaşımları ülkeden ülkeye farklılık gösterecektir. Bu nedenle çözümlerin o ülkeyle ilgili verilere dayanması gerekir” değerlendirmesini yaptı. UNEP, her iki yılda bir ülkelerden bilgileri toplamak ve  2030'a kadar düzenli aralıklarla karşılaştırmalı yayımlamak istiyor. Bir sonraki raporun Şubat 2023'e kadar açıklanmış olması bekleniyor.

Yorumlar (0)
12°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23