Gözler, Türkiye, İran ve Pakistan’ın ITI hamlesine çevrildi

Türkiye, İran ve Pakistan demiryolu hattını canlandırmayı hedefliyor. Peki, üç ülke mali yükün altından kalkabilir mi? Güzergahın güvenliği sağlanabilir mi? Çin’in rolü ne? Bu sorulara yanıt aradık.

GÜNCEL 18.01.2021, 14:24 Tugs Enkh
57
Gözler, Türkiye, İran ve Pakistan’ın ITI hamlesine çevrildi

Türkiye, İran ve Pakistan, geçen ay, üç ülkeyi demiryoluyla birbirine bağlayan, İstanbul-Tahran-İslamabad (ITI) demiryolu hattı projesini yeniden canlandırmayı kararlaştırdı.

Üç ülkenin üyesi olduğu Ekonomik İşbirliği Teşkilatı’nın (EİT) bu projesi, ticari ve bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesini hedefliyor. 6 bin 500 kilometrelik demiryolu hattı ile üç ülkeyi birbirine bağlayan bu projenin ilk lansmanı 2009 yılında yapılmıştı. 

Çin'in rolü ne?

ITI, Çin'in tarihi İpek Yolu'nu yeniden canlandırmayı amaçlayan “Kuşak ve Yol” girişimi kapsamında yer almıyor. Ancak uzmanlar, bunun sadece bir zamanlama meselesi olduğu, bir noktada bu projenin, Çin’in girişimine dahil edileceği görüşünde.

Atlantik Konseyi Güney Asya Merkezi’nden Fatameh Aman, Çin’in İran’a önerdiği duyurulan 400 milyar dolar tutarındaki yatırım anlaşmasının hayata geçirilmesi durumunda, Pekin Yönetimi’nin ITI’ye benzer, bölgeye ulaşımını ve erişimini kolaylaştıracak daha çok projeye ihtiyaç duyacağına dikkat çekti. 

Aman, “Çin, ABD’nin Asya’daki rolünü üstlenmeyi başarırsa, o zaman bölge ülkeleriyle daha büyük ortaklıklara ihtiyaç duyacaktır” dedi.

Mesafeler azalacak, maliyetler düşecek

Uzmanlar, ITI’nin ülkeler arasındaki ulaşımı ve bağı güçlendireceğine, seyahat etmeyi de kolaylaştıracağına dikkat çekiyor. İstanbul’dan İslamabad’a deniz yoluyla seyahatler yaklaşık 21 gün sürüyor. Oysa bu tren hattı, İstanbul’dan İslamabad’a 11 günde ulaşım imkanı sağlıyor. 

Varşova Savaş Araştırmaları Akademisi’nden Lukasz Przybyszevski, ITI tren hattı ile seyahatlerin, otobüslere kıyasla daha kolay, daha güvenli olacağına, uçakla seyahatlerden de daha ucuz ve keyifli olabileceğine dikkat çekti. 

Atlantik Konseyi'nden Fatameh Aman ise demiryolu güzergahının canlandırılması ve yük hattının işletilmeye başlanması ile Türkiye, İran ve Pakistan arasındaki bağlantının çok ciddi boyutta artacağına işaret etti. 

Aman, “Kargo ve konteyner ulaşımı hızlanacak, seyahat süreleri ve maliyetler azaltacak” diye konuştu.

İslamabad’da yaşayan uzman Tom Hüseyin ise proje konusunda ihtiyatlı. 

“Bölgedeki siyasi istikrarsızlık nedeniyle pek çok proje rafa kalktı, uluslararası yük trenleri, boru hattı projeleri tozlandı” diyen Hüseyin, ITI projesinin geleceğinde iki konunun kilit rol oynayacağına dikkat çekti. Hüseyin, “Birincisi ABD’nin İran’a yaptırımlarını kaldırması, ikincisi de Afganistan savaşının son bulması” dedi.

Ayrıca Tom Hüseyin’e göre, projenin mali açıdan sürdürülebilir olması da bu güzergaha yapılacak devasa boyuttaki altyapı yatırımlarına bağlı.

Güvenlik riskleri

Peki, bu güzergah ne kadar güvenli? Demiryolu hattının güvenliği sağlanabilecek mi? 

Trenin güzergahı İslamcı militanların hedef aldığı, IŞİD’in de aktif olduğu kimi bölgelerden geçiyor. Pakistan’ın Belucistan eyaletini İran’a bağlayan bölgede güvenlik sorunu ciddi boyutta. Belucistan’daki ayrılıkçı gruplar, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru için kilit önem taşıyan bu bölgede, sık aralıklarla güvenlik güçlerine saldırılar düzenliyor.

Varşova Savaş Araştırmaları Akademisi’nden Lukasz Przybyszevski, “Güvenlik riski çok büyük. ITI, militanlar için çok kolay bir hedef olur” demekle birlikte, bu bölgelerdeki güvenlik risklerinin azaltılması için önlemler alınması gerekeceğini aktardı.

Atlantik Konseyi uzmanı Fatameh Aman, güvenlik riskleri bulunduğunu kabul etmekle birlikte, ortak ekonomik çıkarların, güvenliğin sağlanmasına katkı sağlayabileceğine dikkat çekti. 

İlgili ülkelerin hükümetlerinin, yerel halkların o projelere müdahil olmasını sağlamak durumunda olduğunu söyleyen Aman, “Bunun için siyasi reformlar ve güvenlik algısında değişim gerekli” dedi. 

Finansman ihtiyacı

Pakistan demiryolu hatları harap halde, ekonomisi krizde ve bu kadar maliyetli bir proje için kaynak sağlaması çok zor. 

Lukasz Przybyszevski, “İran, Pakistan ve Türkiye için çok daha hesaplı bir proje değil tabii ki ama gerekli. Çünkü gelecek yıllarda faydaları görülecek” diye konuştu. 

İslambad’daki uzman Hüseyin ise ihtiyaç duyulan yabancı yatırımların Çin tarafından sağlanabileceği görüşünde. 

Hüseyin, “İşte tam da bu noktada Çin’in ‘Kuşak ve Yol’ girişimi devreye giriyor. Avrasya’da olduğu gibi , ITI operasyonlarında da kilit aktör olduğunu ispatlayabilir” görüşünü aktardı. 

Ancak basında yer alan haberlere göre Çin bu projeye sadece “siyasi destek” veriyor ve Pekin Yönetimi, maliyetlerin İran, Pakistan ve Türkiye tarafından karşılanmasını istiyor. 

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 13 33
2. Hatayspor 13 26
3. Konyaspor 13 26
4. Alanyaspor 13 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Karagümrük 13 22
7. Başakşehir 14 22
8. Galatasaray 13 21
9. Beşiktaş 13 20
10. Adana Demirspor 14 20
11. Altay 14 17
12. Kayserispor 13 16
13. Antalyaspor 13 15
14. Gaziantep FK 13 15
15. Sivasspor 13 13
16. Giresunspor 13 13
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 13 12
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 13 7
Takımlar O P
1. Ümraniye 12 27
2. Ankaragücü 13 27
3. Eyüpspor 13 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. Tuzlaspor 12 20
7. Kocaelispor 12 20
8. İstanbulspor 12 19
9. Adanaspor 13 18
10. Gençlerbirliği 13 17
11. Samsunspor 12 16
12. Bursaspor 13 14
13. Denizlispor 12 14
14. Menemenspor 12 14
15. Manisa FK 14 14
16. Boluspor 12 13
17. Ankara Keçiörengücü 12 10
18. Altınordu 13 10
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 12 29
2. Man City 12 26
3. Liverpool 12 25
4. West Ham 12 23
5. Arsenal 12 20
6. Wolverhampton 12 19
7. Tottenham 12 19
8. M. United 12 17
9. Brighton 12 17
10. Crystal Palace 12 16
11. Everton 12 15
12. Leicester City 12 15
13. Southampton 12 14
14. Brentford 12 13
15. Aston Villa 12 13
16. Watford 12 13
17. Leeds United 12 11
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 12 8
20. Newcastle 12 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 13 30
2. Real Sociedad 14 29
3. Sevilla 13 28
4. Atletico Madrid 13 26
5. Real Betis 14 24
6. Rayo Vallecano 14 23
7. Barcelona 13 20
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Osasuna 14 19
10. Valencia 14 18
11. Espanyol 14 17
12. Villarreal 13 16
13. Mallorca 14 15
14. Deportivo Alaves 13 14
15. Celta de Vigo 14 13
16. Granada 14 12
17. Cádiz 14 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 14 9
20. Levante 14 7
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 27 Kasım 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı