Gözler, Türkiye, İran ve Pakistan’ın ITI hamlesine çevrildi

Türkiye, İran ve Pakistan demiryolu hattını canlandırmayı hedefliyor. Peki, üç ülke mali yükün altından kalkabilir mi? Güzergahın güvenliği sağlanabilir mi? Çin’in rolü ne? Bu sorulara yanıt aradık.

GÜNCEL 18.01.2021, 14:24 Tugs Enkh
46
Gözler, Türkiye, İran ve Pakistan’ın ITI hamlesine çevrildi

Türkiye, İran ve Pakistan, geçen ay, üç ülkeyi demiryoluyla birbirine bağlayan, İstanbul-Tahran-İslamabad (ITI) demiryolu hattı projesini yeniden canlandırmayı kararlaştırdı.

Üç ülkenin üyesi olduğu Ekonomik İşbirliği Teşkilatı’nın (EİT) bu projesi, ticari ve bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesini hedefliyor. 6 bin 500 kilometrelik demiryolu hattı ile üç ülkeyi birbirine bağlayan bu projenin ilk lansmanı 2009 yılında yapılmıştı. 

Çin'in rolü ne?

ITI, Çin'in tarihi İpek Yolu'nu yeniden canlandırmayı amaçlayan “Kuşak ve Yol” girişimi kapsamında yer almıyor. Ancak uzmanlar, bunun sadece bir zamanlama meselesi olduğu, bir noktada bu projenin, Çin’in girişimine dahil edileceği görüşünde.

Atlantik Konseyi Güney Asya Merkezi’nden Fatameh Aman, Çin’in İran’a önerdiği duyurulan 400 milyar dolar tutarındaki yatırım anlaşmasının hayata geçirilmesi durumunda, Pekin Yönetimi’nin ITI’ye benzer, bölgeye ulaşımını ve erişimini kolaylaştıracak daha çok projeye ihtiyaç duyacağına dikkat çekti. 

Aman, “Çin, ABD’nin Asya’daki rolünü üstlenmeyi başarırsa, o zaman bölge ülkeleriyle daha büyük ortaklıklara ihtiyaç duyacaktır” dedi.

Mesafeler azalacak, maliyetler düşecek

Uzmanlar, ITI’nin ülkeler arasındaki ulaşımı ve bağı güçlendireceğine, seyahat etmeyi de kolaylaştıracağına dikkat çekiyor. İstanbul’dan İslamabad’a deniz yoluyla seyahatler yaklaşık 21 gün sürüyor. Oysa bu tren hattı, İstanbul’dan İslamabad’a 11 günde ulaşım imkanı sağlıyor. 

Varşova Savaş Araştırmaları Akademisi’nden Lukasz Przybyszevski, ITI tren hattı ile seyahatlerin, otobüslere kıyasla daha kolay, daha güvenli olacağına, uçakla seyahatlerden de daha ucuz ve keyifli olabileceğine dikkat çekti. 

Atlantik Konseyi'nden Fatameh Aman ise demiryolu güzergahının canlandırılması ve yük hattının işletilmeye başlanması ile Türkiye, İran ve Pakistan arasındaki bağlantının çok ciddi boyutta artacağına işaret etti. 

Aman, “Kargo ve konteyner ulaşımı hızlanacak, seyahat süreleri ve maliyetler azaltacak” diye konuştu.

İslamabad’da yaşayan uzman Tom Hüseyin ise proje konusunda ihtiyatlı. 

“Bölgedeki siyasi istikrarsızlık nedeniyle pek çok proje rafa kalktı, uluslararası yük trenleri, boru hattı projeleri tozlandı” diyen Hüseyin, ITI projesinin geleceğinde iki konunun kilit rol oynayacağına dikkat çekti. Hüseyin, “Birincisi ABD’nin İran’a yaptırımlarını kaldırması, ikincisi de Afganistan savaşının son bulması” dedi.

Ayrıca Tom Hüseyin’e göre, projenin mali açıdan sürdürülebilir olması da bu güzergaha yapılacak devasa boyuttaki altyapı yatırımlarına bağlı.

Güvenlik riskleri

Peki, bu güzergah ne kadar güvenli? Demiryolu hattının güvenliği sağlanabilecek mi? 

Trenin güzergahı İslamcı militanların hedef aldığı, IŞİD’in de aktif olduğu kimi bölgelerden geçiyor. Pakistan’ın Belucistan eyaletini İran’a bağlayan bölgede güvenlik sorunu ciddi boyutta. Belucistan’daki ayrılıkçı gruplar, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru için kilit önem taşıyan bu bölgede, sık aralıklarla güvenlik güçlerine saldırılar düzenliyor.

Varşova Savaş Araştırmaları Akademisi’nden Lukasz Przybyszevski, “Güvenlik riski çok büyük. ITI, militanlar için çok kolay bir hedef olur” demekle birlikte, bu bölgelerdeki güvenlik risklerinin azaltılması için önlemler alınması gerekeceğini aktardı.

Atlantik Konseyi uzmanı Fatameh Aman, güvenlik riskleri bulunduğunu kabul etmekle birlikte, ortak ekonomik çıkarların, güvenliğin sağlanmasına katkı sağlayabileceğine dikkat çekti. 

İlgili ülkelerin hükümetlerinin, yerel halkların o projelere müdahil olmasını sağlamak durumunda olduğunu söyleyen Aman, “Bunun için siyasi reformlar ve güvenlik algısında değişim gerekli” dedi. 

Finansman ihtiyacı

Pakistan demiryolu hatları harap halde, ekonomisi krizde ve bu kadar maliyetli bir proje için kaynak sağlaması çok zor. 

Lukasz Przybyszevski, “İran, Pakistan ve Türkiye için çok daha hesaplı bir proje değil tabii ki ama gerekli. Çünkü gelecek yıllarda faydaları görülecek” diye konuştu. 

İslambad’daki uzman Hüseyin ise ihtiyaç duyulan yabancı yatırımların Çin tarafından sağlanabileceği görüşünde. 

Hüseyin, “İşte tam da bu noktada Çin’in ‘Kuşak ve Yol’ girişimi devreye giriyor. Avrasya’da olduğu gibi , ITI operasyonlarında da kilit aktör olduğunu ispatlayabilir” görüşünü aktardı. 

Ancak basında yer alan haberlere göre Çin bu projeye sadece “siyasi destek” veriyor ve Pekin Yönetimi, maliyetlerin İran, Pakistan ve Türkiye tarafından karşılanmasını istiyor. 

Yorumlar (0)
27°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 25 Haziran 2021
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:12
İkindi 17:12
Akşam 20:47
Yatsı 22:39