İklim kriziyle ilgili az bilinen beş şaşırtıcı gerçek

Birleşmiş Milletler'e göre dünya nüfusunun yarısından fazlası temel gıda maddesi olarak pirinç tüketiyor. Ancak pirinç tarımının gezegene oldukça ağır bir maliyeti var. 

GÜNCEL 05.11.2021, 14:43 Tugs Enkh
5
İklim kriziyle ilgili az bilinen beş şaşırtıcı gerçek

Çeltik yetiştirmek için yüksek miktarlarda su kullanılıyor. Yoğun nemli topraktaki mikroorganizmalar, metan gazı salımına sebep oluyor. Metan ise küresel ısınmaya etkisi bakımında karbondioksite göre belirgin bir biçimde daha tehlikeli bir sera gazı.

Pirinç tarımı insan kaynaklı sera gazı salımlarının yüzde 1 ila 2'sine sebep oluyor. Tarım alanlarının genişlemesi ormansızlaşmaya neden olurken, kesilen ağaçları karbon salımı kaynağı haline getiriyor. 

Dünyanın farklı bölgelerinden aştırmacılar, pirincin küresel ısınma üzerindeki etkisini azaltmak için, toprağın su altında kalmasını gerektirmeyen ve verimi daha yüksek mahsuller geliştirmeye çalışıyor. 

2. İnternet aramaları

A woman in a dark room on her laptop

KAYNAK, GETTY IMAGES

Basit bir internet araması, birkaç gram karbondioksit salımına sebep oluyor. Bunun temel sebebi, aramayı yaptığımız cihazların ve kablosuz internet ağının enerji kullanımı.

Bu sayı önemsiz gibi görünse de, son verilere göre dünya çapında 4.66 milyar internet kullanıcısı var. Bu kullanıcılar her gün bir milyar saatlik YouTube videosu izliyorlar. 

YouTube'un ana şirketi Google'ın (Alphabet) sunucuları yenilenebilir enerjiyle çalışsa da, bu videoların tüketimi sırasında salınan karbon izleyicilerden kaynaklanıyor. 

İngiltere'deki Bristol Üniversitesi tarafından, 2016 yılında yapılan bir araştırma, YouTube izlemenin 11 milyon 130 bin ton karbon salımına sebep olduğunu bulmuştu. Bu, COP26'nın düzenlendiği Glasgow şehrinin karbon salımına eş. 

3. Rezervuarlar

A reservoir surrounded by mountains on three sides and a dam at the bottom

KAYNAK, GETTY IMAGES

Rezervuarların oluşturulması için toprağı su altında bırakmak, buradaki bitki ve diğer organik maddelerin çürümeye başlamasına ve çeltik tarlalarında olduğu gibi, bu alanların metan kaynağına dönüşmesine sebep oluyor.

Washington State ve Vancouver üniversitelerinden araştırmacılar, rezervuarların küresel olarak insan kaynaklı sera gazı salımlarının yüzde 1,3'üne sebep olduklarını bulmuştu. Bu, yaklaşık olarak Kanada'nın toplam salımlarıyla aynı. 

Rezervuarlar, hidroelektrik santraller için güç kaynağı olarak kullanılıyor. Bu santraller ise yenilenebilir enerji kaynağı olarak görülüyor. Santrallerin fosil yakıtların yerine kullanılmasının, metan salımının dengelenmesine yardımcı olabileceği düşünülüyor. 

4. Peynir

Several different kinds of cheese on a table

KAYNAK, GETTY IMAGES

Peynir, endüstriyel et ve süt üretiminde en fazla karbon salımına sebep olan ürünler arasında, sığır ve kuzu etinin ardından üçüncü sırada yer alıyor. 

Peynir, tüketilen her kilogram başına 13,5 kg karbondioksit eşdeğeri salıma sebep oluyor. Bu haliyle peynir, tavuk ya da hindi etini de geride bırakıyor. 

1 kg peynir üretmek için, olgunlaştırma süreci sebebiyle, yaklaşık 19 litre süt kullanılıyor. Peynir yumuşadıkça süt içeriği azaldığı için çevreye etkisi de azalıyor. 

Küresel et ve süt sektörü, insan kaynaklı sera gazı salımlarının yaklaşık yüzde 4'üne sebep oluyor. Endüstriyel hayvancılık küresel metan salımlarının önemli bir bölümüne de katkı sağlıyor. 

5. Kız çocuklarının ve kadınların eğitimi 

Two girls in uniform smiling with exercise books

KAYNAK, GETTY IMAGES

Kadınlar ve kız çocuklarının okula gitmesi ve fırsat eşitliğine sahip olması, iklim kriziyle mücadeleye farklı yönlerden katkı sağlıyor. 

Eğitim, kadınların ve kız çocuklarının iklim liderleri olmasının önünü açıyor. Çalışmalar, parlamentosunda daha fazla kadın olan ülkelerde, uluslarası çevresel anlaşmaların onaylanması şansının daha yüksek olduğunu gösteriyor. 

Sürdürülebilirlik alanında çalışan bilim insanı Profesör Kimberley Nicholas, "Kadınların eğitimi ve toplumda güçlendirilmesi gezegen için önemli ama kız çocukları ve kadınların bu fırsatlara sahip olması sadece iklim değişikliğiyle sınırlı olmamalı. Böyle bir dünyada yaşamak istediğimiz için olmalı" diyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 25 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı