İklim kriziyle ilgili az bilinen beş şaşırtıcı gerçek

Birleşmiş Milletler'e göre dünya nüfusunun yarısından fazlası temel gıda maddesi olarak pirinç tüketiyor. Ancak pirinç tarımının gezegene oldukça ağır bir maliyeti var. 

GÜNCEL 05.11.2021, 14:43 Tugs Enkh
5
İklim kriziyle ilgili az bilinen beş şaşırtıcı gerçek

Çeltik yetiştirmek için yüksek miktarlarda su kullanılıyor. Yoğun nemli topraktaki mikroorganizmalar, metan gazı salımına sebep oluyor. Metan ise küresel ısınmaya etkisi bakımında karbondioksite göre belirgin bir biçimde daha tehlikeli bir sera gazı.

Pirinç tarımı insan kaynaklı sera gazı salımlarının yüzde 1 ila 2'sine sebep oluyor. Tarım alanlarının genişlemesi ormansızlaşmaya neden olurken, kesilen ağaçları karbon salımı kaynağı haline getiriyor. 

Dünyanın farklı bölgelerinden aştırmacılar, pirincin küresel ısınma üzerindeki etkisini azaltmak için, toprağın su altında kalmasını gerektirmeyen ve verimi daha yüksek mahsuller geliştirmeye çalışıyor. 

2. İnternet aramaları

A woman in a dark room on her laptop

KAYNAK, GETTY IMAGES

Basit bir internet araması, birkaç gram karbondioksit salımına sebep oluyor. Bunun temel sebebi, aramayı yaptığımız cihazların ve kablosuz internet ağının enerji kullanımı.

Bu sayı önemsiz gibi görünse de, son verilere göre dünya çapında 4.66 milyar internet kullanıcısı var. Bu kullanıcılar her gün bir milyar saatlik YouTube videosu izliyorlar. 

YouTube'un ana şirketi Google'ın (Alphabet) sunucuları yenilenebilir enerjiyle çalışsa da, bu videoların tüketimi sırasında salınan karbon izleyicilerden kaynaklanıyor. 

İngiltere'deki Bristol Üniversitesi tarafından, 2016 yılında yapılan bir araştırma, YouTube izlemenin 11 milyon 130 bin ton karbon salımına sebep olduğunu bulmuştu. Bu, COP26'nın düzenlendiği Glasgow şehrinin karbon salımına eş. 

3. Rezervuarlar

A reservoir surrounded by mountains on three sides and a dam at the bottom

KAYNAK, GETTY IMAGES

Rezervuarların oluşturulması için toprağı su altında bırakmak, buradaki bitki ve diğer organik maddelerin çürümeye başlamasına ve çeltik tarlalarında olduğu gibi, bu alanların metan kaynağına dönüşmesine sebep oluyor.

Washington State ve Vancouver üniversitelerinden araştırmacılar, rezervuarların küresel olarak insan kaynaklı sera gazı salımlarının yüzde 1,3'üne sebep olduklarını bulmuştu. Bu, yaklaşık olarak Kanada'nın toplam salımlarıyla aynı. 

Rezervuarlar, hidroelektrik santraller için güç kaynağı olarak kullanılıyor. Bu santraller ise yenilenebilir enerji kaynağı olarak görülüyor. Santrallerin fosil yakıtların yerine kullanılmasının, metan salımının dengelenmesine yardımcı olabileceği düşünülüyor. 

4. Peynir

Several different kinds of cheese on a table

KAYNAK, GETTY IMAGES

Peynir, endüstriyel et ve süt üretiminde en fazla karbon salımına sebep olan ürünler arasında, sığır ve kuzu etinin ardından üçüncü sırada yer alıyor. 

Peynir, tüketilen her kilogram başına 13,5 kg karbondioksit eşdeğeri salıma sebep oluyor. Bu haliyle peynir, tavuk ya da hindi etini de geride bırakıyor. 

1 kg peynir üretmek için, olgunlaştırma süreci sebebiyle, yaklaşık 19 litre süt kullanılıyor. Peynir yumuşadıkça süt içeriği azaldığı için çevreye etkisi de azalıyor. 

Küresel et ve süt sektörü, insan kaynaklı sera gazı salımlarının yaklaşık yüzde 4'üne sebep oluyor. Endüstriyel hayvancılık küresel metan salımlarının önemli bir bölümüne de katkı sağlıyor. 

5. Kız çocuklarının ve kadınların eğitimi 

Two girls in uniform smiling with exercise books

KAYNAK, GETTY IMAGES

Kadınlar ve kız çocuklarının okula gitmesi ve fırsat eşitliğine sahip olması, iklim kriziyle mücadeleye farklı yönlerden katkı sağlıyor. 

Eğitim, kadınların ve kız çocuklarının iklim liderleri olmasının önünü açıyor. Çalışmalar, parlamentosunda daha fazla kadın olan ülkelerde, uluslarası çevresel anlaşmaların onaylanması şansının daha yüksek olduğunu gösteriyor. 

Sürdürülebilirlik alanında çalışan bilim insanı Profesör Kimberley Nicholas, "Kadınların eğitimi ve toplumda güçlendirilmesi gezegen için önemli ama kız çocukları ve kadınların bu fırsatlara sahip olması sadece iklim değişikliğiyle sınırlı olmamalı. Böyle bir dünyada yaşamak istediğimiz için olmalı" diyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 27 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı