Kaşıkçı soruşturmasının şeffaf olması mümkün mü?

Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın ölümünün aydınlatılması konusunda kamuoyu şeffaf bir soruşturma beklentisinde olsa da uzmanlar Suudi Arabistan-Türkiye-ABD hattındaki ilişkilerin bu beklentiyi boşa çıkaracağı kanaatinde.

GÜNCEL 23.10.2018, 19:56 Tugs Enkh
160
Kaşıkçı soruşturmasının şeffaf olması mümkün mü?

"Türkiye; şeffaf bir soruşturmayı destekleyeceğini söylüyor. İşbirliğine açık olduğunu dile getiriyor. Ama Trump, işi fazla kurcalamak istemiyor. Gelinen noktada Kaşıkçı’nın nasıl öldüğü konusu kapatılacak görünüyor."

Bu sözler TOBB Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden Doç. Burak Bilgehan Özpek’e ait. Özpek, Suudi Arabistan’ın Washington Post yazarı Cemal Kaşıkçı’nın İstanbul Başkonsolosluğu’nda öldüğünü açıklamasının ardından şeffaf bir soruşturma yürütülüp yürütülemeyeceği konusunda DW Türkçe’ye değerlendirmelerde bulunurken, Kaşıkçı’nın ortadan kaybolduğu 2 Ekim tarihinden bugüne yaşananların gözden geçirilmesini istiyor.

Suudi Arabistan yönetiminin Kaşıkçı’nın 2 Ekim’de girdiği İstanbul Başkonsolosluğu’nda öldüğünü aradan 18 gün geçtikten sonra açıkladığını hatırlatan Özpek, "Türkiye de uluslararası toplumla hareket etme çabasını öne çıkardı ama Suudi Arabistan’ın Kaşıkçı’nın ölümüyle ilgili dünya kamuoyuna karşı gösterdiği oyalama-zaman kazanma gayretlerine katkıda bulundu. Şimdi Suudi yönetimi etkin bir soruşturma yürütüleceğini söylese de ABD Başkanı Donald Trump’dan gelen işaretlere göre hareket edecek" diyor.

"Konuyu kapatmak istiyorlar"

Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz el-Suud, Kaşıkçı’nın ölümüyle ilgili olarak Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın danışmanlığını yapan Suud Kahtani’nin de aralarında olduğu üst düzey 5 kişiyi görevden alırken, Suudi istihbaratının da yeniden yapılandırılması talimatını vermişti. Bu süreçte ülkesine dönen İstanbul Başkonsolosu Muhammed Uteybi de görevden alınanlar listesine eklendi. Özpek, Suudi Arabistan’dan gelen bu hamlelerin Trump yönetimince "makul ve yeterli" bulunduğunu belirterek "Trump Kaşıkçı’nın ölümüyle gelişen olayları fazla kurcalamak istemiyor. Bu yöndeki tavrını da ortaya koydu. Anladığımız kadarıyla uluslararası toplumla hareket ediyor görünümündeki Türkiye de konuyu kapatmak istiyor" öngörüsünde bulunuyor.

Peki neden? Türkiye’nin Müslüman Kardeşler’e yakın pozisyonunu ve Suudi Arabistan’ın Müslüman Kardeşler’i tehdit olarak algıladığını hatırlatan Özpek, "Türkiye, Suudi Arabistan’la Müslüman Kardeşler konusunda yaşadığı gerilimi büyütmek istemiyor. Bu yüzden de hem Müslüman Kardeşler ile hem de Suudi yönetimiyle bağlarını koparmadan denge politikası yürütmeyi tercih edecek" yorumu yapıyor. Türkiye’yi bu denge politikasını yürütmeye motive eden bir başka nedenin de ekonomik temelli olduğunu söyleyen Özpek, "Türkiye’nin elinde Kaşıkçı’nın ölümünü aydınlatacak ne olduğunu bilmiyoruz. Türkiye sürece hâkimmiş gibi davranıyor, şeffaf bir soruşturma beklentilerini destekliyor ama bu beklentiler ne kadar karşılanacak zamanla daha iyi anlayacağız. Şimdilik; açıklığa kavuşmuş bir durum yok" değerlendirmesini yapıyor.

"Kimse tatmin olmayacak"

Kaşıkçı’nın ölümüyle ilgili Suudi yönetimince yürütülecek soruşturmanın sonuç getirmeyeceğini Altınbaş Üniversitesi’nden siyaset bilimci Prof. Ahmet Kasım Han da söylüyor. Han, "Çünkü soruşturma veliaht prens Muhammed bin Selman’a ulaşmazsa, ki bu yönde şüpheler var, iş siyasete kalır. Kral babanın, prens oğlunu azledip azletmeyeceğine ilişkin süreç başlar, saray entrikaları devreye girer. Soruşturma sonucu ne hacıyı ne hocayı tatmin eder" diyor.

Kaşıkçı’nın ölümüyle ilgili şeffaf bir soruşturma yürütülebilmesinin nerdeyse tek koşulunun ABD’nin Suudi yönetimine "tam saha baskı" uygulaması olduğunu anlatan Han’a göre, bu koşul da Trump’ın isteksizliğiyle çoktan ortadan kalktı.

Peki, Türkiye bu tablonun neresinde? New York Times ve Washington Post gibi ünlü gazetelerin Kaşıkçı’nın ölümü söz konusu olduğunda Türkiye’de hükümete yakınlığıyla bilinen Sabah gazetesiyle aynı çizgide buluştuğunu vurgulayan Han, "Türkiye, kontrollü veri paylaşımını öne çıkararak (istihbarat ve delil) hem ABD ile ilişkilerde yeni bir kapı açıyor hem de dikkatleri Suudi yönetiminin Kaşıkçı olayındaki sorumluluklarına çekiyor. Türkiye’nin yapacağı, denge politikasından şaşmamak olacaktır" değerlendirmesinde bulunuyor.

Han’a göre ABD-Türkiye-Suudi Arabistan hattındaki ilişkiler başta olmak üzere dünya siyasetinde henüz Kaşıkçı’nın ölümünü aydınlatacak koşullar da oluşmadı. Han, "Ne yazık ki bir kişinin, bir gazetecinin öldürülmesinin aydınlatılmasının bütün dünya siyasetinin, uluslararası ilişkilerin önüne geçecek koşulların oluşmadığını düşünüyorum. Suudi sarayında yaşanacaklar dünya siyasetinde neyin değişip, neyin değişmediğini bize açıkça anlatacak" yorumu yapıyor.

Hilal Köylü /Ankara 

©Deutsche Welle Türkçe

Yorumlar (0)
22°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 23 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:11
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:38