Kitlesel aşılama 1950'lerde Glasgow'da çiçek hastalığı salgınını nasıl durdurdu?

4 Ocak 2021, İngiltere'de onay verilen 2. koronavirüs aşısının da uygulanmaya başlamasıyla, Covid-19 salgınına karşı aşı kampanyasının ülke tarihinin en büyük aşı kampanyasına dönüştüğü gün oldu.

GÜNCEL 05.01.2021, 15:43 Tugs Enkh
73
Kitlesel aşılama 1950'lerde Glasgow'da çiçek hastalığı salgınını nasıl durdurdu?

4 Ocak 2021, İngiltere'de onay verilen 2. koronavirüs aşısının da uygulanmaya başlamasıyla, Covid-19 salgınına karşı aşı kampanyasının ülke tarihinin en büyük aşı kampanyasına dönüştüğü gün oldu. Ama tarihteki başarılı virüsle mücadele kampanyaları arasında 1950 yılının Mart ayında İskoçya'da baş gösteren bir başka ölümcül virüse karşı başlatılan kitlesel aşılama da var.

Sağlık merkezinin önünde uzun bir kuyruk oluşturan insanlar sabırla aşı sırasının kendilerine gelmesini bekliyor.

Özel aşı klinikleri saatte 600 kişiyi aşılıyor ama kuyruklar kısalmıyor.

Bu arada kamu sağlığı kuruluşları ölümcül virüsle teması olmuş herkesin izini sürmek için zamanla yarışıyor.

Suçiçeği şüphesi

Birleşik Krallık'ın diğer parçaları gibi koronavirüse karşı Oxford-AstraZeneca aşılamasını başlatan İskoçya'nın kitlesel aşı kampanyası konusunda tarihi tecrübeleri var.

Çiçek bugün yok edilmiş bir hastalık ama 20. yüzyılda tahminen 300 milyon insanın ölümüne yol açan bu hastalık bütün dünyaya korku salmıştı.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında çok ciddi bir salgın hastalık yaşanmamıştı ama Hint denizci Musa Ali'nin Glasgow'a gelişiyle birlikte bu değişecekti.

Musa Ali, zatürre teşhisi ve suçiçeği hastalığı şüphesiyle Glasgow'daki Knightswood mahallesinde bulunan salgın hastalıklar hastanesine yatırıldı.

Bilahare Ali'nin suçiçeği değil çiçek olduğu, kentte toplam 19 kişinin hastalanmasına ve 6 kişinin ölümüne yol açacak olan çiçek salgınını başlattığı anlaşıldı.

Ölen doktor, dört hemşire ve bir çamaşırcı olmak üzere 6 kişinin tümü hastanede Musa Ali ile bir aşamada doğrudan teması olan kişilerdi.

En önemlisi ölenlerin hiçbiri daha önce çiçek aşısı olmamıştı ve büyük bir salgın patlak vermesi ihtimali sağlık yetkililerini kapsamlı bir kampanyaya yöneltti.

Ülkenin dört bir yanındaki 200 civarındaki hastaneye ziyaretler tamamen yasaklandı ve kısa sürede hastalananlar ile teması olma ihtimali bulunan 1971 kişiye ulaşıldı.

Bunlar arasında hastalananların aileleri ve yakınlarından bindikleri otobüsün biletçisine kadar herkes vardı.

Hastalarla teması olduğu düşünülen kişiler bölgelerindeki hastanelere götürülerek kontrolden geçirildiler, evleri ve giysileri dezenfekte edildi.

Ama asıl mücadele yöntemi olarak mümkün olduğu kadar çok insanı kısa süre içinde aşılamaya karar verildi. Ve bu işi yürütmek üzere Glasgow'da 7 acil sağlık kliniği oluşturuldu.

İngiliz doktor Edward Jenner'in 1796'da ilk çiçek aşısının yapılmasına dair çizimi

İngiliz doktor Edward Jenner'in 1796'da ilk çiçek aşısının yapılmasına dair çizimi

Yüz binlerce insana aşı yapıldı

Bu klinikler günde 12 saat duraklamadan çalışarak saatte 600 kişiyi aşıladılar.

İlk 12 gün içinde kentte 250 bin kişi aşılanmıştı. Bu sayı 300'bine ulaştığında ise salgının tamamen bitirildiği ilan edildi.

Koronavirüs salgınına karşı Pazartesi günü İskoçya'ya gönderilen 44 bin Oxford aşısı insanlara vurulmaya başlandı.

Daha önce başlatılan Pfizer aşısının ilk dozu İskoçya'da 100 bin kişiye uygulanmıştı.

Fakat Oxford aşısının ucuzluğu, depolaması ve naklinin de daha kolay olması kitlesel aşılamanın hızla hayata geçirilmesi bakımından büyük önem taşıyor.

Bu kez sağlık merkezleri önünde muhtemelen çiçek aşısı döneminde olduğu gibi kuyruklar oluşmayacak çünkü insanlar randevuyla aşıya çağırılıyor.

Ocak ayı sonuna kadar, İskoçya'da aşılamayı yürütecek 2 bini aşkın kişiden oluşan sağlık ekibinde, hastanelerdeki doktor ve hemşirelerin yanı sıra, aile hekimleri, eczacılar ve göz doktorları da bulunacak

Aşılamanın yürütülmesi için bir dizi özel klinik oluşturuluyor ve buralarda muhtemelen haftasonları da dahil aralıksız aşılama yapılacak.

Glasgow'da salgında 300 bin kişi aşılanmıştı

Glasgow'da salgında 300 bin kişi aşılanmıştı

Çiçek salgınının ilk hastası iyileşmişti

Çiçek salgınında ilk hayatını kaybeden, ilk hasta Musa Ali'yi hastaneye kabul eden sağlık görevlilerinden 29 yaşındaki doktor Janet Fleming olmuştu.

Doktorun ölümü üzerine başlatılan aşılama kampanyasında sadece South Lanarkshire kasabasında nüfusun dörtte üçüne denk gelen 40 bin kişi aşılandı.

Gerek Glasgow gerekse Hamilton'da Mart ayında başlayan salgının 17 Nisan itibarıyla sona erdiği açıklandı.

Dönemin gazetelerinin birinci sayfalarında aynı zamanda ilk hasta Musa Ali'nin iyileşip hastaneden alkışlar arasında taburcu edildiği haberi de yer alıyor.

Tıpkı bugün iyileşen Covid hastalarının yoğun bakım ünitelerinden çıkarılırken alkışlandığı gibi.

Koronavirüs İngiltere'de en yüksek yayılma hızına geçen yıl Nisan ayında ulaşmıştı fakat hastaneler bugünlerde yine dolup taşmaya başladı.

Şimdi bütün umutlar, kitlesel aşılamanın tıpkı 1950'ler Glasgow'unda olduğu gibi İskoçya'da, bütün ülkede ve dünyada hastalığın yayılma hızını kesmesinde.

Yorumlar (0)
21°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 13 Haziran 2021
İmsak 03:25
Güneş 05:24
Öğle 13:09
İkindi 17:09
Akşam 20:43
Yatsı 22:34