Kitlesel aşılama 1950'lerde Glasgow'da çiçek hastalığı salgınını nasıl durdurdu?

4 Ocak 2021, İngiltere'de onay verilen 2. koronavirüs aşısının da uygulanmaya başlamasıyla, Covid-19 salgınına karşı aşı kampanyasının ülke tarihinin en büyük aşı kampanyasına dönüştüğü gün oldu.

GÜNCEL 05.01.2021, 15:43 Tugs Enkh
38
Kitlesel aşılama 1950'lerde Glasgow'da çiçek hastalığı salgınını nasıl durdurdu?

4 Ocak 2021, İngiltere'de onay verilen 2. koronavirüs aşısının da uygulanmaya başlamasıyla, Covid-19 salgınına karşı aşı kampanyasının ülke tarihinin en büyük aşı kampanyasına dönüştüğü gün oldu. Ama tarihteki başarılı virüsle mücadele kampanyaları arasında 1950 yılının Mart ayında İskoçya'da baş gösteren bir başka ölümcül virüse karşı başlatılan kitlesel aşılama da var.

Sağlık merkezinin önünde uzun bir kuyruk oluşturan insanlar sabırla aşı sırasının kendilerine gelmesini bekliyor.

Özel aşı klinikleri saatte 600 kişiyi aşılıyor ama kuyruklar kısalmıyor.

Bu arada kamu sağlığı kuruluşları ölümcül virüsle teması olmuş herkesin izini sürmek için zamanla yarışıyor.

Suçiçeği şüphesi

Birleşik Krallık'ın diğer parçaları gibi koronavirüse karşı Oxford-AstraZeneca aşılamasını başlatan İskoçya'nın kitlesel aşı kampanyası konusunda tarihi tecrübeleri var.

Çiçek bugün yok edilmiş bir hastalık ama 20. yüzyılda tahminen 300 milyon insanın ölümüne yol açan bu hastalık bütün dünyaya korku salmıştı.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında çok ciddi bir salgın hastalık yaşanmamıştı ama Hint denizci Musa Ali'nin Glasgow'a gelişiyle birlikte bu değişecekti.

Musa Ali, zatürre teşhisi ve suçiçeği hastalığı şüphesiyle Glasgow'daki Knightswood mahallesinde bulunan salgın hastalıklar hastanesine yatırıldı.

Bilahare Ali'nin suçiçeği değil çiçek olduğu, kentte toplam 19 kişinin hastalanmasına ve 6 kişinin ölümüne yol açacak olan çiçek salgınını başlattığı anlaşıldı.

Ölen doktor, dört hemşire ve bir çamaşırcı olmak üzere 6 kişinin tümü hastanede Musa Ali ile bir aşamada doğrudan teması olan kişilerdi.

En önemlisi ölenlerin hiçbiri daha önce çiçek aşısı olmamıştı ve büyük bir salgın patlak vermesi ihtimali sağlık yetkililerini kapsamlı bir kampanyaya yöneltti.

Ülkenin dört bir yanındaki 200 civarındaki hastaneye ziyaretler tamamen yasaklandı ve kısa sürede hastalananlar ile teması olma ihtimali bulunan 1971 kişiye ulaşıldı.

Bunlar arasında hastalananların aileleri ve yakınlarından bindikleri otobüsün biletçisine kadar herkes vardı.

Hastalarla teması olduğu düşünülen kişiler bölgelerindeki hastanelere götürülerek kontrolden geçirildiler, evleri ve giysileri dezenfekte edildi.

Ama asıl mücadele yöntemi olarak mümkün olduğu kadar çok insanı kısa süre içinde aşılamaya karar verildi. Ve bu işi yürütmek üzere Glasgow'da 7 acil sağlık kliniği oluşturuldu.

İngiliz doktor Edward Jenner'in 1796'da ilk çiçek aşısının yapılmasına dair çizimi

İngiliz doktor Edward Jenner'in 1796'da ilk çiçek aşısının yapılmasına dair çizimi

Yüz binlerce insana aşı yapıldı

Bu klinikler günde 12 saat duraklamadan çalışarak saatte 600 kişiyi aşıladılar.

İlk 12 gün içinde kentte 250 bin kişi aşılanmıştı. Bu sayı 300'bine ulaştığında ise salgının tamamen bitirildiği ilan edildi.

Koronavirüs salgınına karşı Pazartesi günü İskoçya'ya gönderilen 44 bin Oxford aşısı insanlara vurulmaya başlandı.

Daha önce başlatılan Pfizer aşısının ilk dozu İskoçya'da 100 bin kişiye uygulanmıştı.

Fakat Oxford aşısının ucuzluğu, depolaması ve naklinin de daha kolay olması kitlesel aşılamanın hızla hayata geçirilmesi bakımından büyük önem taşıyor.

Bu kez sağlık merkezleri önünde muhtemelen çiçek aşısı döneminde olduğu gibi kuyruklar oluşmayacak çünkü insanlar randevuyla aşıya çağırılıyor.

Ocak ayı sonuna kadar, İskoçya'da aşılamayı yürütecek 2 bini aşkın kişiden oluşan sağlık ekibinde, hastanelerdeki doktor ve hemşirelerin yanı sıra, aile hekimleri, eczacılar ve göz doktorları da bulunacak

Aşılamanın yürütülmesi için bir dizi özel klinik oluşturuluyor ve buralarda muhtemelen haftasonları da dahil aralıksız aşılama yapılacak.

Glasgow'da salgında 300 bin kişi aşılanmıştı

Glasgow'da salgında 300 bin kişi aşılanmıştı

Çiçek salgınının ilk hastası iyileşmişti

Çiçek salgınında ilk hayatını kaybeden, ilk hasta Musa Ali'yi hastaneye kabul eden sağlık görevlilerinden 29 yaşındaki doktor Janet Fleming olmuştu.

Doktorun ölümü üzerine başlatılan aşılama kampanyasında sadece South Lanarkshire kasabasında nüfusun dörtte üçüne denk gelen 40 bin kişi aşılandı.

Gerek Glasgow gerekse Hamilton'da Mart ayında başlayan salgının 17 Nisan itibarıyla sona erdiği açıklandı.

Dönemin gazetelerinin birinci sayfalarında aynı zamanda ilk hasta Musa Ali'nin iyileşip hastaneden alkışlar arasında taburcu edildiği haberi de yer alıyor.

Tıpkı bugün iyileşen Covid hastalarının yoğun bakım ünitelerinden çıkarılırken alkışlandığı gibi.

Koronavirüs İngiltere'de en yüksek yayılma hızına geçen yıl Nisan ayında ulaşmıştı fakat hastaneler bugünlerde yine dolup taşmaya başladı.

Şimdi bütün umutlar, kitlesel aşılamanın tıpkı 1950'ler Glasgow'unda olduğu gibi İskoçya'da, bütün ülkede ve dünyada hastalığın yayılma hızını kesmesinde.

Yorumlar (0)
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. Man City 19 41
2. M. United 19 40
3. Leicester City 19 38
4. West Ham 20 35
5. Liverpool 19 34
6. Tottenham 18 33
7. Everton 17 32
8. Arsenal 20 30
9. Aston Villa 17 29
10. Chelsea 19 29
11. Southampton 19 29
12. Leeds United 19 26
13. Crystal Palace 20 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 20 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 20 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 27 Ocak 2021
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:57
Akşam 18:21
Yatsı 19:44