İngiltere'de koronavirüsün bulaşma hızı artıyor mu?

İngiltere'de R0 katsayısı olarak bilinen koronavirüs bulaşma hızının, ülkenin kimi yerlerinde 1'in üzerine çıkmış olabileceğine dair tartışmalar yaşanıyor.

LONDRA 13.06.2020, 10:03 Mehmet Taisi Guzel
78

İngiltere'nin güneybatısında bu rakamın yeniden 1'in üzerine çıkmış olabileceği yolundaki son tahminler, hükümetin cuma günü düzenlediği bilgilendirme toplantısında gündeme geldi.

R0 katsayısının 1'in üzerine çıkmış olabileceği yerlerde, bölgesel karantinaların gündeme gelip gelmeyeceği de soruldu.

Soruları yanıtlayan Ulaştırma Bakanı Grant Shapps, güneybatıda R0 katsayısı olarak verilen değerlerin "ana tahminin uç bir değeri olduğunu" ve "belki de bildirildiği gibi olmadığını" söyledi.

Shapps, ülke çapında koronavirüs bulaştırma katsayısının geçen haftaya göre değişiklik göstermediğini ve hala 0,7 ila 0,9 arasında seyrettiğini tekrarladı.

'Test sayısı artırıldı'

Bakan Shapps testlerin sayısının artırılması dolayısıyla gelecekte salgının yeniden yükselişe geçebileceği bölgelerdeki durum hakkında daha ayrıntılı veriler edindiklerini söyledi. 

Ulusal Sağlık Hizmeti NHS'in Tıbbi Direktörü Stephen Powis de, "tam sayıdan" asla kesin olarak emin olamayacaklarını, ancak "merkezi projeksiyonun" R0 değerinin ülkenin tüm bögelerinde 1'in altında olduğuna işaret ettiğini söyledi. 

Hızlandığı anlamına geliyor

R0 değeri 1'in üzerinde olursa, bu durum virüsün yayılmasının aynı kalmak ya da yavaşlamak yerine hızlandığı anlamına geliyor.

Bugünkü bilgilendirme toplantısında Ulaştırma Bakanı Shapps ayrıca test sayısındaki artışa karşın, yeni günlük vaka sayısının azalmaya devam ettiğini anlattı.

R0 katsayısını 1'in altında tutmayı hedeflediklerini belirten Shapps, 12 Haziran itibariyle 1541 yeni vaka belirlendiğini, Covid-19 teşhisiyle hastanede yatanların sayısının ise ülke genelinde azaldığını belirtti.

Son 24 saat içinde 202 kişinin daha Covid-19'dan öldüğü açıklanan İngiltere'de, salgının ortaya çıkışından bu yana hayatını yitirenlerin sayısı 41 bin 481'e çıkmış oldu. 

Fakat hükümetin rakamları Birleşik Krallık çapında bütün Covid-19 ölümlerini kapsamıyor. Tahminlere göre bu sayı aslında 52 bini geçmiş olabilir. 

Ulaştırma Bakanı Grant Shapps virüsün ülke genelindeki yayılma hızının hala 1'in altında olduğunu söyledi
Ulaştırma Bakanı Grant Shapps virüsün ülke genelindeki yayılma hızının hala 1'in altında olduğunu söyledi

R0 tahminlerinin kaynağı

İngiltere hükümetinin Acil Durumlar Bilim Danışma Grubu'nun (SAGE) ilk kez yayımladığı bölgesel R0 değerlerine göre, bu oran ülkenin güneydoğusunda 0,8 ila 1,1 arasında seyrediyor.

Londra, Midlands adı verilen ülkenin orta kesimleri, kuzeybatı 0,8 ila 1,0; kuzeybatı ve Yorkshire 0,7 ila 1,0, İngiltere'nin doğusu ise 0,7 ile 0,9 olarak tahmin ediliyor.

R0 katsayısının yüksek olduğu Güneybatı İngiltere'de vaka sayısı çok düşük. Dolayısıyla, daha yüksek R0 katsayısının büyük bir kaygı yaratmadığı görülüyor. 

Fakat R0 katsayısının genel olarak 1'e yakın olması, salgınla ilgili önlemlerin hangi hızla gevşetileceği konusundaki değerlendirmelerde önemli rol oynuyor. 

Warwick Üniversitesi'nden Prof. Matt Keeling, 1'e yakın R0 oranının "arzulanan ideal tablo olmadığını" ve bunun aynı zamanda "sosyal mesafe kurallarını gevşetme konusunda fazla bir manevra alanı olmadığı anlamına geldiğini" söyledi.

R0 katsayısının yorumlanışındaki sorunlar

BBC Sağlık ve Bilim Muhabiri James Gallagher'ın yorumu

R sayısı ya da R0, virüs taşıyan her bir kişinin hastalığı ortalama kaç kişiye bulaştırdığını gösteriyor. 

İngiltere çapında R0 hala 1'in altında seyretmekle beraber, bölgesel R0 sayıları farklı olabiliyor. 

Fakat bölgesel katsayılarla ilgili tahminlerin pratik anlamları çok net değil. 

R0 sayısının yüksekliğine dayanarak belli bir bölgede sokağa çıkma önlemleri getirmek pratikte birçok sorun yaratabilir çünkü her bir bölgenin içinde birbirinden 250 km. mesafede kent ve kasabalar olabiliyor. 

Bütünüyle bir bölge değil ama bölgeler içinde bir işyeri, bir bakımevi, bir mahalle gibi daha dar kümelerde virüsün yayılma hızının yükseldiğini belirlemek pratik olarak daha anlamlı olabilir. 

Yapılan tahminlerde R0 sayısı tahmininin en yüksek olduğu bölgenin güneybatı İngiltere olması ilginç; çünkü burası aynı zamanda şu ana kadar koronavirüsten en az etkilenmiş bölge. 

Bir başka ilginç nokta ise vakalar giderek azalsa bile virüs bulaşma katsayısının aynı ölçüde düşmemesi. 

Bu da toplum genelinde virüsün yayılması çok yavaşlasa dahi, halen yayıldığı yerlerdeki hızının yüksek olmasından kaynaklanabilir. 

Dolayısıyla R0 sayısına tek başına değil, salgınla ilgili diğer verilerle birlikte büyük resmin parçası olarak bakmak önemli. 

Örneğin günde yalnızca 100 yeni vaka olan bir yerde R0 katsayısının 1 olması ile günde 100 bin vakanın olduğu bir yerde bu katsayının 1 olması çok farklı şeyler ifade ediyor.

Yorumlar (0)
10°
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 15 Nisan 2021
İmsak 04:48
Güneş 06:20
Öğle 13:09
İkindi 16:51
Akşam 19:49
Yatsı 21:14