İngiltere'de koronavirüsün bulaşma hızı artıyor mu?

İngiltere'de R0 katsayısı olarak bilinen koronavirüs bulaşma hızının, ülkenin kimi yerlerinde 1'in üzerine çıkmış olabileceğine dair tartışmalar yaşanıyor.

LONDRA 13.06.2020, 10:03 Mehmet Taisi Guzel
64

İngiltere'nin güneybatısında bu rakamın yeniden 1'in üzerine çıkmış olabileceği yolundaki son tahminler, hükümetin cuma günü düzenlediği bilgilendirme toplantısında gündeme geldi.

R0 katsayısının 1'in üzerine çıkmış olabileceği yerlerde, bölgesel karantinaların gündeme gelip gelmeyeceği de soruldu.

Soruları yanıtlayan Ulaştırma Bakanı Grant Shapps, güneybatıda R0 katsayısı olarak verilen değerlerin "ana tahminin uç bir değeri olduğunu" ve "belki de bildirildiği gibi olmadığını" söyledi.

Shapps, ülke çapında koronavirüs bulaştırma katsayısının geçen haftaya göre değişiklik göstermediğini ve hala 0,7 ila 0,9 arasında seyrettiğini tekrarladı.

'Test sayısı artırıldı'

Bakan Shapps testlerin sayısının artırılması dolayısıyla gelecekte salgının yeniden yükselişe geçebileceği bölgelerdeki durum hakkında daha ayrıntılı veriler edindiklerini söyledi. 

Ulusal Sağlık Hizmeti NHS'in Tıbbi Direktörü Stephen Powis de, "tam sayıdan" asla kesin olarak emin olamayacaklarını, ancak "merkezi projeksiyonun" R0 değerinin ülkenin tüm bögelerinde 1'in altında olduğuna işaret ettiğini söyledi. 

Hızlandığı anlamına geliyor

R0 değeri 1'in üzerinde olursa, bu durum virüsün yayılmasının aynı kalmak ya da yavaşlamak yerine hızlandığı anlamına geliyor.

Bugünkü bilgilendirme toplantısında Ulaştırma Bakanı Shapps ayrıca test sayısındaki artışa karşın, yeni günlük vaka sayısının azalmaya devam ettiğini anlattı.

R0 katsayısını 1'in altında tutmayı hedeflediklerini belirten Shapps, 12 Haziran itibariyle 1541 yeni vaka belirlendiğini, Covid-19 teşhisiyle hastanede yatanların sayısının ise ülke genelinde azaldığını belirtti.

Son 24 saat içinde 202 kişinin daha Covid-19'dan öldüğü açıklanan İngiltere'de, salgının ortaya çıkışından bu yana hayatını yitirenlerin sayısı 41 bin 481'e çıkmış oldu. 

Fakat hükümetin rakamları Birleşik Krallık çapında bütün Covid-19 ölümlerini kapsamıyor. Tahminlere göre bu sayı aslında 52 bini geçmiş olabilir. 

Ulaştırma Bakanı Grant Shapps virüsün ülke genelindeki yayılma hızının hala 1'in altında olduğunu söyledi
Ulaştırma Bakanı Grant Shapps virüsün ülke genelindeki yayılma hızının hala 1'in altında olduğunu söyledi

R0 tahminlerinin kaynağı

İngiltere hükümetinin Acil Durumlar Bilim Danışma Grubu'nun (SAGE) ilk kez yayımladığı bölgesel R0 değerlerine göre, bu oran ülkenin güneydoğusunda 0,8 ila 1,1 arasında seyrediyor.

Londra, Midlands adı verilen ülkenin orta kesimleri, kuzeybatı 0,8 ila 1,0; kuzeybatı ve Yorkshire 0,7 ila 1,0, İngiltere'nin doğusu ise 0,7 ile 0,9 olarak tahmin ediliyor.

R0 katsayısının yüksek olduğu Güneybatı İngiltere'de vaka sayısı çok düşük. Dolayısıyla, daha yüksek R0 katsayısının büyük bir kaygı yaratmadığı görülüyor. 

Fakat R0 katsayısının genel olarak 1'e yakın olması, salgınla ilgili önlemlerin hangi hızla gevşetileceği konusundaki değerlendirmelerde önemli rol oynuyor. 

Warwick Üniversitesi'nden Prof. Matt Keeling, 1'e yakın R0 oranının "arzulanan ideal tablo olmadığını" ve bunun aynı zamanda "sosyal mesafe kurallarını gevşetme konusunda fazla bir manevra alanı olmadığı anlamına geldiğini" söyledi.

R0 katsayısının yorumlanışındaki sorunlar

BBC Sağlık ve Bilim Muhabiri James Gallagher'ın yorumu

R sayısı ya da R0, virüs taşıyan her bir kişinin hastalığı ortalama kaç kişiye bulaştırdığını gösteriyor. 

İngiltere çapında R0 hala 1'in altında seyretmekle beraber, bölgesel R0 sayıları farklı olabiliyor. 

Fakat bölgesel katsayılarla ilgili tahminlerin pratik anlamları çok net değil. 

R0 sayısının yüksekliğine dayanarak belli bir bölgede sokağa çıkma önlemleri getirmek pratikte birçok sorun yaratabilir çünkü her bir bölgenin içinde birbirinden 250 km. mesafede kent ve kasabalar olabiliyor. 

Bütünüyle bir bölge değil ama bölgeler içinde bir işyeri, bir bakımevi, bir mahalle gibi daha dar kümelerde virüsün yayılma hızının yükseldiğini belirlemek pratik olarak daha anlamlı olabilir. 

Yapılan tahminlerde R0 sayısı tahmininin en yüksek olduğu bölgenin güneybatı İngiltere olması ilginç; çünkü burası aynı zamanda şu ana kadar koronavirüsten en az etkilenmiş bölge. 

Bir başka ilginç nokta ise vakalar giderek azalsa bile virüs bulaşma katsayısının aynı ölçüde düşmemesi. 

Bu da toplum genelinde virüsün yayılması çok yavaşlasa dahi, halen yayıldığı yerlerdeki hızının yüksek olmasından kaynaklanabilir. 

Dolayısıyla R0 sayısına tek başına değil, salgınla ilgili diğer verilerle birlikte büyük resmin parçası olarak bakmak önemli. 

Örneğin günde yalnızca 100 yeni vaka olan bir yerde R0 katsayısının 1 olması ile günde 100 bin vakanın olduğu bir yerde bu katsayının 1 olması çok farklı şeyler ifade ediyor.

Yorumlar (0)
32°
açık
Günün Anketi Tümü
Yeni Haber Sitemiz hakkında puanlama yaparmısınız?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 07 Ağustos 2020
İmsak 04:18
Güneş 05:59
Öğle 13:15
İkindi 17:07
Akşam 20:21
Yatsı 21:55