Ankara ve Atina beş yıl sonra yeniden masada

Türkiye ve Yunanistan, beş sene ara verilen istikşafi görüşmelere İstanbul'da devam edecek. Sorunların çözüme kavuşması zor görünse de uzmanlar iki komşu arasında diyalog kurulmasının önemli olduğu görüşünde.

POLİTİKA 24.01.2021, 20:08 Mehmet Taisi Guzel
50
Ankara ve Atina beş yıl sonra yeniden masada

İlki 2002 yılında Ankara'da yapılan Türkiye-Yunanistan istikşafi görüşmelerinin 61'inci turu pazartesi günü başlıyor. İki NATO üyesi ülkenin gerilimle geçirdiği bir yılın ardından taraflar diyalog kurmak için İstanbul'da masaya oturacak.

Sorunları keşif amaçlı ele almayı hedefleyen "istikşafi görüşme" (exploratory talks), "araştırma-tanıma görüşmesi" anlamına geliyor. İstikşafi görüşmelerin geçmişi, 1999 Helsinki Zirvesi'ne dayanıyor. Son istikşafi görüşme, 1 Mart 2016 tarihinde Atina'da gerçekleşmişti. Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias'ın Ekim 2020'de Bratislava'da gerçekleştirdikleri ikili görüşmeden sonra ise istikşafi görüşmeler konusunda anlaşmaya varıldığı açıklandı.

Yapılacak görüşmelerde Türk heyetine Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Sedat Önal, Yunan heyetine ise daha önceki istikşafi görüşmelerde de yer alan Kıdemli Büyükelçi Pavlos Apostolidis başkanlık edecek. Görüşmelerin içeriğini her iki taraf da gizli tutuyor. Alınan bilgiye göre Türkiye, kara suları, kıta sahanlığı, adaların silahsızlandırılması, ulusal hava sahası ve arama kurtarma faaliyetlerine dair sorunların ele alınmasını istiyor.

Nikos Dendias (solda) ve Mevlüt Çavuşoğlu

Nikos Dendias (solda) ve Mevlüt Çavuşoğlu

Bakan Mevlüt Çavuşoğlu ise görüşmeler öncesi yaptığı açıklamada, Yunanistan ile Türkiye arasında gerginliğe yol açan çeşitli konular olduğunu belirterek "Ege ile ilgili konular var, karasuları var, hava ile ilgili konular var, deniz yetki alanlarıyla ilgili konular var. Yunanistan'ın içinden bir tanesini seçip 'istikşafi yapıyoruz' demesi doğru değil" demişti. Ancak Yunan tarafı, Türkiye'nin görüşmeler sırasında adaların silahsızlandırılması ya da Ege Denizi'ndeki "gri bölgeler" gibi konuları masaya yatırmasının sorun olacağını ve kabul edilemez olduğunu düşünüyor.

Öte yandan Yunan hükümeti içinde iştikşafi görüşmelerin bütün meselelerin ele alınacağı ve resmi müzakerelere dönüşmeyeceği bir forum havasında geçebileceğine inananlar da var.

"Görüşmeler AB ile ilişkiler açısından da kilit rolde"

Türkiye ve Yunanistan arasındaki Doğu Akdeniz krizine AB de geçtiğimiz aralık ayında Türkiye'ye aşamalı yaptırım uygulanması kararı alarak dahil oldu. Türkiye'nin sismik araştırma faaliyetleri nedeniyle planlanan yaptırımların genişletilmesi ise Mart ayında yeniden ele alınacak. Ancak Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Yunanistan'la başlatılacak temasların yaptırımlarla ilgili olmadığı görüşünde. AB ile yakalanan olumlu havayı devam ettirmek için gerçekleşeceğini ifade eden Çavuşoğlu, "Yaptırımlardan korkan bir ülke değiliz. Korksaydık daha önceki adımı atmazdık. İnanıyoruz ki karşılıklı olumlu adımlar devam eder" açıklamasını yaptı.

Türkiye ve Yunanistan'ın masaya oturması, Almanya'nın arabulucuğunda gerçekleşti. Almanya'nın AB dönem başkanlığında Yunanistan ile Türkiye arasında doğrudan görüşmelerin yapılması için çaba sarf ettiğine dikkat çeken Almanya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Adebahr, taraflara yeniden başlayacak istikşafi görüşmelerin önemli bir adım olduğu mesajı verdi.

"AB ile ilişkiler açısından da önemli"

AB uzmanı Doç. Dr. Çiğdem Nas da Yunanistan'la gerçekleşecek istikşafi görüşmelerin sadece iki ülke açısından önemli olmadığını, Türkiye-AB ilişkileri açısından da kilit rol oynadığını söylüyor.

Doç. Dr. Çiğdem Nas

Doç. Dr. Çiğdem Nas

"AB ile yeni bir ilişki hedefleniyor. Bu hedefin gerçekleşmesi güven ve işbirliği sağlamakla mümkün. Bu açılardan bakıldığında en önemli unsurlardan biri, Yunanistan'la ilişkiler" diyor.

Tarafların gerilimi daha fazla artırmanın faydalı olmayacağı düşüncesiyle harekete geçmeye karar verdiklerini düşünen İktisadi Kalkınma Vakfı Genel Sekreteri Nas, "Türkiye'nin ekonomik anlamda yaşadığı sorunlar ve AB sürecinin canlandırılmasının ihtiyaç olarak ortaya çıkması da bu görüşmelerde etkili" diye konuşuyor. Nas, iki ülke arasındaki sorunların çözümünün kolay olmadığını belirtse de diyalog kurmanın önemli olduğu kanaatinde.

Yunan kamuoyu heyecanla takip ediyor

İştikşafi görüşmeler Yunanistan'da ilk kez kamuoyunda da gündem oldu. Basın her ne kadar görüşmelerin içeriği hakkında bilgilendirilmese de kamuoyu Yunanistan'ın Türkiye'yi münhasır ekonomik bölgenin sınırlandırılması ile Ege ve Doğu Akdeniz'deki kıta sahanlığı konularını konuşmaya ikna edip edemeyeceğini heyecan içinde bekliyor.

Eğer beklenen gerçekleşirse, taraflar Lahey Adalet Divanı'na başvurmak üzere ortak bir tahkimname hazırlayacak. Aksi takdirde 61'inci kez gerçekleşecek iştikşafi görüşmelere yeni turlar eklenecek. Yunan hükümetleri, 1974'ten bu yana Türkiye ile uluslararası hukukun arabuluculuğu ile çözülebilecek tek anlaşmazlığın kıta sahanlığı olduğunu dile getiriyor.

Prof. Dr. Serhat Güvenç

Prof. Dr. Serhat Güvenç

"Çözümsüzlük ekonomik maliyeti yükseliyor"

Uluslararası ilişkiler öğretim üyesi Prof. Dr. Serhat Güvenç'e göre, uzun soluklu sorunların çözümü için siyasi irade şart. "Sorunlar kamuoyunda o kadar köpürtüldü ki bunları çözecek siyasi irade iki tarafta da henüz mevcut değil. Ancak bu görüşmeler sırasında bu irade ortaya çıkabilir çünkü meseleleri çözümsüz bırakmanın siyasi ve ekonomik maliyeti özellikle içeride yükseliyor" diyor.

Güvenç, Akdeniz'de sorunların çok katmanlı ve çok aktörlü bir hale geldiği bu dönemde Türkiye'nin deniz egemenlik alanlarını kısıtlamayacak bir çözüme yakın durabileceğini düşünüyor.

Kaynak: Deutsche Welle Türkçe

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı