Ankara ve Atina beş yıl sonra yeniden masada

Türkiye ve Yunanistan, beş sene ara verilen istikşafi görüşmelere İstanbul'da devam edecek. Sorunların çözüme kavuşması zor görünse de uzmanlar iki komşu arasında diyalog kurulmasının önemli olduğu görüşünde.

POLİTİKA 24.01.2021, 20:08 Mehmet Taisi Guzel
26
Ankara ve Atina beş yıl sonra yeniden masada

İlki 2002 yılında Ankara'da yapılan Türkiye-Yunanistan istikşafi görüşmelerinin 61'inci turu pazartesi günü başlıyor. İki NATO üyesi ülkenin gerilimle geçirdiği bir yılın ardından taraflar diyalog kurmak için İstanbul'da masaya oturacak.

Sorunları keşif amaçlı ele almayı hedefleyen "istikşafi görüşme" (exploratory talks), "araştırma-tanıma görüşmesi" anlamına geliyor. İstikşafi görüşmelerin geçmişi, 1999 Helsinki Zirvesi'ne dayanıyor. Son istikşafi görüşme, 1 Mart 2016 tarihinde Atina'da gerçekleşmişti. Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias'ın Ekim 2020'de Bratislava'da gerçekleştirdikleri ikili görüşmeden sonra ise istikşafi görüşmeler konusunda anlaşmaya varıldığı açıklandı.

Yapılacak görüşmelerde Türk heyetine Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Sedat Önal, Yunan heyetine ise daha önceki istikşafi görüşmelerde de yer alan Kıdemli Büyükelçi Pavlos Apostolidis başkanlık edecek. Görüşmelerin içeriğini her iki taraf da gizli tutuyor. Alınan bilgiye göre Türkiye, kara suları, kıta sahanlığı, adaların silahsızlandırılması, ulusal hava sahası ve arama kurtarma faaliyetlerine dair sorunların ele alınmasını istiyor.

Nikos Dendias (solda) ve Mevlüt Çavuşoğlu

Nikos Dendias (solda) ve Mevlüt Çavuşoğlu

Bakan Mevlüt Çavuşoğlu ise görüşmeler öncesi yaptığı açıklamada, Yunanistan ile Türkiye arasında gerginliğe yol açan çeşitli konular olduğunu belirterek "Ege ile ilgili konular var, karasuları var, hava ile ilgili konular var, deniz yetki alanlarıyla ilgili konular var. Yunanistan'ın içinden bir tanesini seçip 'istikşafi yapıyoruz' demesi doğru değil" demişti. Ancak Yunan tarafı, Türkiye'nin görüşmeler sırasında adaların silahsızlandırılması ya da Ege Denizi'ndeki "gri bölgeler" gibi konuları masaya yatırmasının sorun olacağını ve kabul edilemez olduğunu düşünüyor.

Öte yandan Yunan hükümeti içinde iştikşafi görüşmelerin bütün meselelerin ele alınacağı ve resmi müzakerelere dönüşmeyeceği bir forum havasında geçebileceğine inananlar da var.

"Görüşmeler AB ile ilişkiler açısından da kilit rolde"

Türkiye ve Yunanistan arasındaki Doğu Akdeniz krizine AB de geçtiğimiz aralık ayında Türkiye'ye aşamalı yaptırım uygulanması kararı alarak dahil oldu. Türkiye'nin sismik araştırma faaliyetleri nedeniyle planlanan yaptırımların genişletilmesi ise Mart ayında yeniden ele alınacak. Ancak Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Yunanistan'la başlatılacak temasların yaptırımlarla ilgili olmadığı görüşünde. AB ile yakalanan olumlu havayı devam ettirmek için gerçekleşeceğini ifade eden Çavuşoğlu, "Yaptırımlardan korkan bir ülke değiliz. Korksaydık daha önceki adımı atmazdık. İnanıyoruz ki karşılıklı olumlu adımlar devam eder" açıklamasını yaptı.

Türkiye ve Yunanistan'ın masaya oturması, Almanya'nın arabulucuğunda gerçekleşti. Almanya'nın AB dönem başkanlığında Yunanistan ile Türkiye arasında doğrudan görüşmelerin yapılması için çaba sarf ettiğine dikkat çeken Almanya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Adebahr, taraflara yeniden başlayacak istikşafi görüşmelerin önemli bir adım olduğu mesajı verdi.

"AB ile ilişkiler açısından da önemli"

AB uzmanı Doç. Dr. Çiğdem Nas da Yunanistan'la gerçekleşecek istikşafi görüşmelerin sadece iki ülke açısından önemli olmadığını, Türkiye-AB ilişkileri açısından da kilit rol oynadığını söylüyor.

Doç. Dr. Çiğdem Nas

Doç. Dr. Çiğdem Nas

"AB ile yeni bir ilişki hedefleniyor. Bu hedefin gerçekleşmesi güven ve işbirliği sağlamakla mümkün. Bu açılardan bakıldığında en önemli unsurlardan biri, Yunanistan'la ilişkiler" diyor.

Tarafların gerilimi daha fazla artırmanın faydalı olmayacağı düşüncesiyle harekete geçmeye karar verdiklerini düşünen İktisadi Kalkınma Vakfı Genel Sekreteri Nas, "Türkiye'nin ekonomik anlamda yaşadığı sorunlar ve AB sürecinin canlandırılmasının ihtiyaç olarak ortaya çıkması da bu görüşmelerde etkili" diye konuşuyor. Nas, iki ülke arasındaki sorunların çözümünün kolay olmadığını belirtse de diyalog kurmanın önemli olduğu kanaatinde.

Yunan kamuoyu heyecanla takip ediyor

İştikşafi görüşmeler Yunanistan'da ilk kez kamuoyunda da gündem oldu. Basın her ne kadar görüşmelerin içeriği hakkında bilgilendirilmese de kamuoyu Yunanistan'ın Türkiye'yi münhasır ekonomik bölgenin sınırlandırılması ile Ege ve Doğu Akdeniz'deki kıta sahanlığı konularını konuşmaya ikna edip edemeyeceğini heyecan içinde bekliyor.

Eğer beklenen gerçekleşirse, taraflar Lahey Adalet Divanı'na başvurmak üzere ortak bir tahkimname hazırlayacak. Aksi takdirde 61'inci kez gerçekleşecek iştikşafi görüşmelere yeni turlar eklenecek. Yunan hükümetleri, 1974'ten bu yana Türkiye ile uluslararası hukukun arabuluculuğu ile çözülebilecek tek anlaşmazlığın kıta sahanlığı olduğunu dile getiriyor.

Prof. Dr. Serhat Güvenç

Prof. Dr. Serhat Güvenç

"Çözümsüzlük ekonomik maliyeti yükseliyor"

Uluslararası ilişkiler öğretim üyesi Prof. Dr. Serhat Güvenç'e göre, uzun soluklu sorunların çözümü için siyasi irade şart. "Sorunlar kamuoyunda o kadar köpürtüldü ki bunları çözecek siyasi irade iki tarafta da henüz mevcut değil. Ancak bu görüşmeler sırasında bu irade ortaya çıkabilir çünkü meseleleri çözümsüz bırakmanın siyasi ve ekonomik maliyeti özellikle içeride yükseliyor" diyor.

Güvenç, Akdeniz'de sorunların çok katmanlı ve çok aktörlü bir hale geldiği bu dönemde Türkiye'nin deniz egemenlik alanlarını kısıtlamayacak bir çözüme yakın durabileceğini düşünüyor.

Kaynak: Deutsche Welle Türkçe

Yorumlar (0)
27°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 25 Haziran 2021
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:12
İkindi 17:12
Akşam 20:47
Yatsı 22:39