Trump'ın Orta Doğu planı: Risk yüksek, başarı şansı düşük

İsrail ve Filistin arasında "barış sürecinin" yeniden başlamasına dair sözleri duyduğunuzda dikkatli olun. Ölü girişimleri hayata döndürmek oldukça zordur.

POLİTİKA 29.01.2020, 21:58 Mehmet Taisi Guzel
42
Trump'ın Orta Doğu planı: Risk yüksek, başarı şansı düşük

Belki de ABD Başkanı Donald Trump, hiç olmadığı kadar öngörülemez bir şekilde, büyük bir diplomatik sürprizle karşımıza çıkacak. 

Ancak basına sızanlar doğruysa, ABD Başkanı kendi destekçilerine ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun çıkarlarına uyacak bir anlaşma hazırlıyor. İsrail ve Filistin arasında "barış sürecinin" yeniden başlamasına dair sözleri duyduğunuzda dikkatli olun. Ölü girişimleri hayata döndürmek oldukça zordur.

ABD Başkanı Trump, içten bir şekilde ve şüphe etmeden, "yüzyılın anlaşmasını" önerdiğini düşünüyor olabilir. Netanyahu için olabilir. İsrail'e Batı Şeria'da Yahudi yerleşimcilerin yaşadığı bölgeler temel alınarak geniş bir alanı ilhak etmesi için yeşil ışık yakılmış olabilir.

Filistinlilere gerçeği kabul etmelerinin, başarısızlığa uğramış ulusal idealler yerine ekonomik faydalara odaklanmalarının ve anlaşmayı reddetmenin çok büyük bir hata olacağını hızlıca kavramalarının çıkarlarına olacağı söylenecektir. 

Ancak onlar şimdiden Trump yönetimini boykot ediyorlar ve açıkça İsrail yanlısı politikaları nedeniyle bir "öfke günü" düzenlemeyi planlıyorlar. 

Filistin - Batı Şeria'daki yerleşimler

Kırgınlık ve suçlama

ABD Başkanı Trump'ın anlaşması herşeyden çok bir teslimiyet dokümanına, Filistin'de Siyonist yerleşimlerin başlamasından yüzyıl, bağımsızlığın ilan edilmesinden 70 yıl sonra, İsrail'in Filistinlilere karşı son kez ve kati bir şekilde zaferini ilan etme şansına benziyor. 

Pek çok İsrailli Siyonizm'in ve onların devletlerinin ilanının, zulme uğramış bir halkın tarihi ve dini anavatanlarına meşru olarak geri dönmesi olduğunu söyleyecektir

Pek çok Filistinli Siyonizmin korkunç bir sömürgeleştirmeden ve topraklarının çalınmasından sorumlu olduğunu kaydedecektir. 

Hangi açıdan bakarsanız bakın, neticede ortaya çıkan çatışma ikinci yüzyılına girdi ve her zaman için için yandı ve bazen de alev aldı.

İsrail ve Filistinliler arasındaki yıllarca süren barış görüşmeleri boyunca, ABD'nin öncelikleri hep İsrail'in istekleri, koşulları ve güvenliği oldu.

Ancak ABD Başkanları birbirini izleyen bir şekilde, barışın olması için İsrail'in yanı sıra bir Filistin devletinin de olması gerektiğini kabul ettiler, onlara eşit ölçüde egemenlik vermeye hazır olmasalar bile. 

İsrail, Filistinlilerin bir dizi iyi teklifi geri çevirdiğini düşünüyor. Filistinli müzakereciler ise büyük ödünler verdiklerini, anavatanlarının yüzde 78'inde İsrail'in varlığını kabul ettiklerini söylüyor. 

Umutlar darbe aldı

Müzakereler sonucunda barış bir kereliğine mümkün görünüyordu, neredeyse 30 yıl önceydi. Norveç'de bir dizi gizli görüşme, Oslo barış sürecine dönüştü, sevinçten uçan Başkan Bill Clinton tarafından 1993'te Beyaz Saray'da düzenlenen bir törenle ölümsüzleşti. 

İsrail'in en büyük savaş kahramanı İzak Rabin ve Filistin'in özgürlük umutlarının vücut bulmuş hali olan Yaser Arafat, gelecek için savaşma değil müzakere etme sözü veren belgelere imza attılar. İki azılı düşman el bile sıkıştılar. 

Rabin, Arafat ve İsrail'in Dışişleri Bakanı Şimon Peres Nobel Barış Ödülü'nü kazandılar.

Yitzhak Rabin (solda), Bill Clinton (ortada), and Yasser Arafat (sağda)

İzak Rabin (solda), Bill Clinton (ortada), and Yasser Arafat (sağda)

Oslo tarihi bir andı. Filistinliler İsrail devletini tanıdı. İsrailliler Filistin Kurtuluş Örgütü'nün Filistin halkını temsil ettiğini kabul etti.

Kısa bir süre sonra çatlaklar oluşmaya başladı. Binyamin Netanyahu onu İsrail'e ölümcül bir tehdit olarak nitelendirdi. Bazı Filistinliler, örneğin Edward Said gibi akademisyenler, teslimiyet olduğu gerekçesiyle kınadılar.

Hamas ya da İslami Direniş Hareketi'nin Filistinli militanları Yahudileri öldürmeleri ve anlaşma şansını yok etmeleri için intihar bombacıları gönderdiler.

İsrail'deki hava çirkinleşti. İzak Rabin bazı İsrailliler tarafından Nazilerle aynı konuma konarak şeytanlaştırıldı ve gösterilerde bir SS subayı olarak resmedildi. 4 Kasım 1995'te bir Yahudi aşırı sağcı tarafından öldürülmesine giden aylarda tahrik tırmandı.

Rabin'i öldüren barış sürecini yok etmek istedi ve bunu yapmanın en iyi yolunun bunu gerçekleştirebilmek için eli en güçlü olan İsrailliyi ortadan kaldırmak olduğunu düşündü. Haklıydı.

Rabin yaşasaydı bile Oslo yine de başarısızlığa uğrayabilirdi, çatışmayı uzlaşmaya tercih eden her iki taraftaki liderler ile İsrail işgalinin devam ettiği ve Filistinlilerin buna karşı olduğu gerçeği, Kudüs'ün durumu gibi büyük meselelerin yanı sıra, küçük detaylara da yenilebilirdi. 

Siyasi baskılar

Oslo'nun sönümlenmesi yıllar aldı. Bazı diplomatlar ve liderler onu kurtarmak için çaba gösterdi. Ancak şafak henüz sökmemişti, ardından şüphecilik, ihanet ve şiddet geldi.

İsrail, 1967'deki 6 Gün Savaşları'nda ele geçirdiği Batı Şeria'ya ve Filistinlilerin bir devlet kurmayı düşlediği Doğu Kudüs'e yüzbinlerce Yahudiyi yerleştime projesine hız verdi. 

İsrail yaptığının yasal olduğunu savunmaya devam ediyor. Dünyanın geri kalanının çoğu İsraillilerin işgal altındaki topraklara kendi vatandaşlarını yerleştirmeyi yasaklayan uluslararası hukuku ihlal ettiğini düşünüyor. 

Duyurunun zamanlaması, diplomatik bir atılımla ilgili olduğu kadar, Trump ve Netanyahu'nun siyasi ve yasal ihtiyaçlarıyla ilgili de olabilir. 

Her iki lideri de seçimler bekliyor. Ve de yargı süreci. Trump, ABD Senatosu'nda azil istemiyle yargılanıyor, Netanyahu da yolsuzluk, rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlarıyla karşı karşıya. İsrail parlamentosu o Washington'dayken, kendisine dokunulmazlık tanıyıp tanımamayı görüşecek.

Başarısızlığa uğramış barış çabaları tehlikeli olabilir. Camp David Zirvesi'nin 2000'de çökmesi, Filistinlilerin şiddetli bir ayaklanmasıyla sonuçlanmıştı. Risk yüksek, başarı şansı ise düşük.

Yorumlar (0)
20°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Southampton 36 43
14. Crystal Palace 35 41
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 15 Mayıs 2021
İmsak 03:53
Güneş 05:39
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:22
Yatsı 22:00