Aşılamada devrim yaratacak çalışma: Şırıngasız aşı

ABD'de şırıngaya alternatif yamalar üzerine çalışmalar yapan Prof. Dr. Burak Özdoğanlar, "Aşılarla ilgili 100 yıldır bilinenler tamamen değişecek. İğne yerine yama yapıştırarak ağrısız, acısız aşı mümkün olacak" dedi.

SAĞLIK 01.12.2021, 10:48 Tugs Enkh
4
Aşılamada devrim yaratacak çalışma: Şırıngasız aşı

Tıp dünyası Covid-19 pandemisini ortadan kaldıracak aşı ve ilaçlar üzerinde çalışırken mühendisler de yenilikçi teknolojilerle bu çabalara destek veriyorlar. Bu mühendislerden biri de ABD'de Pittsburgh kentindeki Carnegie Mellon Üniversitesi'nden Prof. Dr. Burak Özdoğanlar. Prof. Özdoğanlar, aşılamada devrim yaratacak bir çalışma yürütüyor. Geleneksel şırıngalar yerine cilde yapıştırılacak minik boyutlardaki flaster yamalarla aşılama işlemlerinin yapılmasına olanak sağlayacak yöntemi DW Türkçe'ye anlatan Özdoğanlar, "100 yıldan daha uzun süredir iğne ve aşılama ile ilgili bildiklerimiz tamamen değişecek" dedi.

Şu anda hayvanlarda denenen ve Nisan'da da insanlar üzerinde denenmeye başlanacak uygulamanın sağlık otoriteleri tarafından onaylanması halinde aşılama işlemlerinin çok daha kolay olacağını belirten Özdoğanlar, "Gidip eczaneden alacaksınız ya da evinize kadar postalanacak, siz alıp cildinize yapıştıracaksınız. Ağrı yok, sızı yok, aşı böylece tamamlanmış olacak. O açıdan büyük değişikliklere yol açacak. Bu yöntemle iğneli şırıngalarla yapılandan çok daha az miktarda aşı kullanılması yeterli oluyor. Asıl temel avantajları bunlar. Bu yöntem sadece aşılar için değil, kanser veya deri hastalıklarında da kullanılabilecek" diye konuştu. 

Aşının şırınganın ucundaki iğneyle kaslara zerk edildiği geleneksel uygulamaya son verecek bu yöntemle aşılamanın, üzerinde çok küçük iğneciklerin (microneedle) bulunduğu, flaster olarak da tanımlanan, minik yama bantları ile yapılması hedefleniyor. Flasterlerdeki iğneciklerin her biri bir saç telinden daha ince ve bir milimetreden daha kısa olarak geliştirildi. Yaklaşık bir parmak ucu büyüklüğündeki yama bantlarının üzerinde bu iğneciklerden onlarca bulunuyor. Derinin üzerine yapıştırılacak yamanın üzerindeki ilaca batırılmış minik iğneler aşının vücuda iletilmesini sağlayacak. Böylece ağrı veya acı hissetmeden aşılama işlemi yapılabilecek.

Carnegie Mellon Üniversitesi'nden Prof. Dr. Burak Özdoğanlar

Carnegie Mellon Üniversitesi'nden Prof. Dr. Burak Özdoğanlar

"Yamayla yapılan aşılar daha etkili"

Yamayla yapılan aşının şırınga ile yapılanlara kıyasla daha etkili olacağını söyleyen Özdoğanlar, "Aşıların içerikleri aynı olmasına rağmen microneedle'larla yapılanlar, doğrudan kasa uygulananlara oranla daha etkili ve daha hızlı. Derideki özel hücreler bağışıklık sistemi ile hemen iletişim kuruyor ve lenf bezlerine bağlanıyorlar. O yüzden deriye çok az miktarda bile aşı verseniz etkisi daha büyük oluyor. Bu etki şırınga ile adeleye yapılan aşıdan on veya yüz kat daha fazla olabiliyor. Bu demek oluyor ki aşının onda veya yüzde birini kullanmak yeterli olacak bağışıklık kazanmak için. Az miktarda aşı kullanılması aşının dünyada daha fazla insana ulaşması anlamına da gelir, aşı kıtlığı ortadan kalkar" dedi.

2006 yılından itibaren bu alanda çalışmalar yürüten Mühendislik ve Biyomedikal Mühendisliği Profesörü Özdoğanlar, "Biz şu anda bu mikro iğneciklerin içine kurutulmuş olarak aşıları doldurabiliyoruz. Buna 'eriyebilen mikro iğnecik yaması' diyoruz. İçlerine aşı doldurulan mikro iğnecikler deriye sokulduğunda 10 -15 dakika sonra kurumuş olan aşılar eriyor ve böylece vücuda verilmiş oluyor. Geliştirip, patentini aldığımız bu iğnecikler birer obelisk, dikilitaş şeklinde. Bu şekliyle deriye tamamen girmesi mümkün olabiliyor. Fazla kuvvet gerektirmiyor ve hiç acı vermiyor" diye konuştu. 

Yamalar vücuda kolayca yapıştırılabilecek (Temsili fotoğraf)

Yamalar vücuda kolayca yapıştırılabilecek (Temsili fotoğraf)

Mikro iğnelerle ilgili çok geniş çaplı çalışmalar yaptıklarını vurgulayan Özdoğanlar, geliştirdikleri diğer yöntemle ilgili de şu bilgileri verdi: "Hibrid mikro iğne yaması adını verdiğimiz ikinci bir yöntemde mikro iğnelerin hepsi eriyip gitmiyor. Sadece iğnelerin sivri uçları eriyor. Uçları eriyince, arkasındaki küçük kanallar açılıyor. Sıvı haldeki aşı ya da ilaç bu kanallardan derinin altına gönderilebiliyor, mesala arkasına bir (iğnesiz) şırınga takarak."

Aynı zamanda mikro iğnelerin seri üretimleri ile ilgili de çalışmaların bulunduğunu kaydeden Özdoğanlar, "Çünkü bu mikro iğneleri aşı için kullanmak istiyorsak, yılda milyarlarca adet üretmemiz gerekir.  Şu anda bu tip mikro iğne yamaları üretimimiz çok kısıtlı. Bir imalat sistemi, imalat hücresi geliştirdik, robotları kullanarak otomasyon ile üretebiliyoruz. Her bir üretim sistemi 15 mekrekare yer kaplıyor ve günde 20 bin ile 100 bin arası mikro iğne yaması üretebiliyor. Bir fabrikaya bu sistemden yüzlerce konulur ve günde 10 milyonlarca üretim yapılabilir" şeklinde konuştu.

"BioNTech ile çalışmayı çok isteriz"

Mikro iğnelerle korona aşılarının daha hızlı ve yaygın yapılabileceğinin altını çizen Prof. Dr. Burak Özdoğanlar, bu konuda BioNTech'in kurucuları Prof. Uğur Şahin ve Dr. Özlem Türeci ile birlikte çalışmayı çok istediklerini de söyledi.

Micro iğneler ancak büyüteçler yardımıyla görülebiliyor

Micro iğneler ancak büyüteçler yardımıyla görülebiliyor

BioNTech'in geliştirdiği mRNA aşılarını mikro iğnelerle de deneyip etkisini gösterebileceklerini ifade eden Özdoğanlar, "Biz mRNA aşıları üzerine de çalışmalar yapmaya hazırlanıyoruz. Fakat mRNA'ların yapısı değil ama, paketlenmesi komplike bir işlem. mRNA'nın etrafına ne sekilde bir yağ tabanlı kaplama konulduğu önemli. Ve BioNTech dünyada bunu en iyi yapan firmalardan biri. Eğer o süreçteki mRNA'nın paketlenmesi doğru yapılmazsa, aldığımız sonuçları kasa yapılan aşılarla karşılaştıramayız. BioNTech ile çalışabilirsek, onların aşılarını microneedle'larla yapılması halinde, kasa zerk edilerek uygulananlarla karşılaştırabiliriz" dedi,

Yeni teknolojinin yaygın olarak kullanılması için yatırımların yapılması gerektiğini vurgulayan Özdoğanlar, sözlerini "Teknolojik olarak temel bir problem yok aslında, mesele kaynak eksikliği. Bana 'Bunları ne zaman hayata geçireblirsiniz?' diye soruyorlar. Ben de, 'ne kadar kaynak yaratabilirsiniz?' diyorum. Buna yeteri kadar yatırım yapılırsa, 2 veya 3 sene içinde bunlar geliştirilebilir. Kaynak bulup, tıp tarihi açısından son derece önemli olan bu gelişmeyi daha hızlı bir şekilde hayata geçirmeye çalışıyoruz" diye sürdürdü.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı