Dünya El Hijyeni Günü: Hastalıklar elimizde

Bulaşıcı hastalıkların yüzde 80'i eller yoluyla taşınıyor. Bir saatte 24 kez yüzümüze dokunuyoruz. Cep telefonları klozetten on kat daha kirli… El hijyeni niye mi önemli? İşte birkaç nedeni:

SAĞLIK 08.05.2020, 21:01 Mehmet Taisi Guzel
11
Dünya El Hijyeni Günü: Hastalıklar elimizde

Bugün 5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü. İki elin beşer parmağından yola çıkarak 5.5 tarihi, 2009 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından el hijyenine atfedildi. El Hijyeni Günü, 15 Ekim'deki Dünya El Yıkama Günü'nden farklı olarak özellikle tıbbi personel ve bakım hizmetlerinde hijyenin önemine dikkat çekiyor.

Günümüzdeki sağlık kuruluşları ve hastanelerde sıkı kurallara bağlı olan el hijyeninin önemi ise ancak 19'uncu yüzyılda keşfedildi.

Macar kökenli Alman kadın doktoru Ignaz Semmelweis, çalıştığı hastanede pek çok kadının doğum ya da düşük sonrası lohusalık humması adı verilen ateşli enfeksiyon hastalığından ölmesinin nedenini araştırdı. Ve kadınlara hastalığı, kadavralarla otopsiden çıkan ve elini dezenfekte etmeden muayeneye giren doktorların bulaştırdığı sonucuna ulaştı. Çalıştığı hastanede el hijyeninin zorunlu hale getirilmesi sonrasında lohusa hummasından ölümler bıçak gibi kesildi ve Semmelweis "annelerin kurtarıcısı" olarak ün yaptı.

Ancak günümüzde sağlık kuruluşlarında el hijyeninin öncüsü olarak kabul edilen Semmelweis, yaşadığı dönem bu bulguyu kabul ettirebilmek için çetin mücadeleler vermek zorunda kaldı.

Bir saatte 24 kez yüzümüze dokunuyoruz

Bu yıl koronavirüs salgınına denk gelmesi nedeniyle el hijyeni konusundaki farkındalık da daha fazla. Ellerin, virüs ve bakterilerin yayılmasında en önemli aracı işlevi gördüğü biliniyor. Bulaşıcı hastalıkların yüzde 80'e varan çoğunluğu eller yoluyla taşınıyor. Her gün milyonlarca mikropla temas eden ellerimizi baş ve boyun bölgemize sadece bir saatte 24 kez dokunduruyoruz. Sağlık Bakanlığı verilerine göre bir saatte ortalama olarak göz ve burnumuza üçer kez, saç, yanak, ağız ve çenemize dörder kez dokunuyoruz.

Cep telefonlarında tuvaletten on kat daha fazla bakteri

Sadece yüzümüze dokunarak virüsleri kendimize bulaştırmakla kalmıyor, el sıkışarak ya da elimizdeki bir nesneyi başkalarına vermek yoluyla başkalarına da aktarıyoruz. Toplu taşıma araçları, kapı kolları, bilgisayar klavyeleri de mikropların en sevdiği barınma alanları arasında. Ancak elimizden düşürmediğimiz cep telefonları çok daha büyük tehlikeler barındırıyor.

Estonya'daki Tartu Üniversitesinden araştırmacılar 2017 yılında öğrencilerin cep telefonlarını mercek altına aldı ve akıllı telefonların üzerinde 17 bini aşkın bakteriyel gen kopyasına rastladı. Arizona Üniversitesinden bilim insanlarının yaptığı araştırma tehlikenin boyutunu daha açık bir şekilde ortaya koyuyor. Araştırma sonucunda akıllı telefonların klozetlerden on kat daha fazla bakteri barındırdığı ortaya çıktı.

Elleri doğru bir şekilde yıkamanın eldeki mikropların sayısını yüzde 99,9 oranında azalttığı biliniyor. Bunun için elleri 20-30 saniye sabunla yıkamak yeterli. Ancak Almanya'dan Heidelberg Üniversitesi'nin yaptığı araştırma, sadece yüzde 8'lik bir kesimin ellerini doğru bir şekilde yıkadığını gösteriyor. Araştırmaya katılanların yarısının ellerini daha kısa süre yıkadığı görüldü. Bu da mikropların etkili bir şekilde yok edilememesi sonucunu doğuruyor. Tabii 20 saniye kuralı normal kirlilikteki eller için geçerli. Görünür şekilde kirli ellerde yıkama süresini uzatmak gerekiyor.

Ellerinizi haşlamayın

Bilim insanları, sabun kullanıldığında ellerinizi yıkadığınız suyun sıcaklığının önemli olmadığını önemle vurguluyor. "Mikropları daha iyi öldürür" varsayımıyla sıcak suya yönelmek, aksine cildi tahriş edip daha farklı sorunlar yaşamanıza neden olabiliyor. Derinin koruyucu tabakasının zarar görmemesi için sıcak sudan ve pH değeri yüksek sabunlardan kaçınmak, kuruluğa karşı arada da elleri kremlemek önem taşıyor.

Elleri yıkamak gibi kurulamak da önemli. Mikroorganizmalar nemli ortamlarda daha iyi tutunabiliyor ve üreyebiliyor. Ellerin yıkandıktan sonra hemen kurulanması gerekiyor. Yapılan araştırmalar, el kurulamada elektrikli cihazlardansa kağıt havlu ya da temiz bir havlunun daha etkili olduğunu ortaya koyuyor. Havluyla ovalanarak kurutulan elde, daha az mikrop kalıntısına rastlanıyor.

Su ve sabuna erişim imkanı olup da el hijyenine yeterince özen göstermeyenler için geç değil. Daha kötü durumda olanlar da var. BM verilerine göre başta Afrika ülkeleri olmak üzere dünyada 3 milyar insan için su ve sabun, hayal bile edilemeyecek bir lüks. Yani dünya nüfusunun yüzde 40'ının ev ortamında su ve sabuna erişimi bulunmuyor.

Yorumlar (0)
18°
açık
Günün Anketi Tümü
Yeni Haber Sitemiz hakkında puanlama yaparmısınız?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 07 Haziran 2020
İmsak 03:27
Güneş 05:25
Öğle 13:08
İkindi 17:07
Akşam 20:41
Yatsı 22:30