Korona bağışıklığı için ne kadar antikor gerekiyor?

Aşı etkili oldu mu? Bu sorunun cevabı antikor miktarında saklı. Ancak ideal antikor seviyesi için henüz bir sınır değer belirlenemedi. Bunun en önemli nedenlerinden biri de yeni Delta varyantı.

SAĞLIK 09.08.2021, 08:24 Tugs Enkh
14
Korona bağışıklığı için ne kadar antikor gerekiyor?

Koronavirüs enfeksiyonu geçirdikten veya aşı olduktan sonra, spike proteine karşı antikor oluştururuz. SARS-CoV-2 bu proteini, hücreleri kenetlemek ve bünyeye nüfuz etmek için kullanır. Antikorlar ise spike proteini sayesinde virüsü tanıyabilir, hücrelere kenetlenebilir ve böylece bağışıklık hücreleri için virüsü görünür hale getirebilir.

Bilim insanları şimdiye kadarki varsayımlarda, BioNTech/Pfizer gibi üreticiler tarafından geliştirilen mRNA aşılarını yaptıran kişilerin, koronaya karşı yüzde 90'ın üzerinde korunduğundan hareket ediyorlardı. Ancak, virüsün yeni Delta varyantı için bu varsayımın geçerli olmadığı görüldü. Zira söz konusu virüs varyantı çok daha bulaşıcı ve dünya çapında birçok bölgede hızla yayılıyor.

Delta türevinin ilk aşılamadan sonra da yoğun şekilde bulaştığı saptandı. Dortmund Teknik Üniversitesi Leibniz Enstitüsü'nden immünolog Carsten Watzl, BioNTech/Pfizer aşısının etkinliğinin orijinal varyant için yüzde 90'dan yüzde 88'e, Astrazeneca aşısının etkinliğinin ise yüzde 66'dan 60'a düştüğünü tahmin ediyor.

Nitekim İsrail'den gelen son veriler, BioNTech/Pfizer ile aşılanan kişilerde, yeni tehlikeli varyanta karşı korumanın yaklaşık yüzde 64 olduğunu gösteriyor. Ancak genel korumanın yüzde 93'le hâlâ yüksek bir seviyede bulundu da kaydediliyor. İsrail Sağlık Bakanlığı, daha etkin bir korunma için vatandaşlarına üçüncü doz aşı olma imkanı sunmaya hazırlanıyor.

"Tam olarak neyi ölçeceğimizi bilmiyoruz"

Delta varyantı, bilim insanlarını fazlasıyla zorluyor. Çoğumuz, iki doz aşıdan sonra şimdiye kadar bilinen virüs varyantlarına karşı bağışıklık kazanmış durumdayız. Ancak Carsten Watzl, bunun aşılanmış tüm insanlar için geçerli olmadığına dikkat çekiyor: "Aşılama tek başına bağışıklık kazandığımızın garantisi değildir. Asıl önemli olan, bünyemizin yeteri kadar antikor üretip üretemediğidir. Ama halihazırda bunu ölçemiyoruz."

Örneğin tetanoz aşısı olduktan uzun bir süre sonra bile hâlâ yeterli düzeyde korunup korunmadığımızı ölçmek mümkün. Bu amaçla alınacak küçük bir kan örneği, laboratuvarda incelenir. "Titer" diye tabir edilen bu analitik prosedür sonunda, antikor sayısı belirli bir sınırın üzerinde çıkarsa kişi tetanoz virüsüne karşı bağışıktır. Titer sonucu çok düşükse, takviye aşı yapılmak zorundadır.

İmmünolog Watzl, "Koronada henüz bu seviyede değiliz. Birinin bağışık olup olmadığını belirleyebilmemiz için şu anda tam olarak neyi ölçmemiz gerektiğini bilmiyoruz. Nötralize edici antikorlar muhtemelen burada belirleyici bir rol oynuyor. Bunlar, virüsü diğer hücrelere bulaşamayacak şekilde bağlarlar. Ancak bu antikorların sayısının ne kadar olması gerektiği hâlâ bilinmiyor" şeklinde konuşuyor.

T hücrelerinin rolü

Bir enfeksiyona karşı mücadelede antikorlar tek başına yeterli olmuyor. Zira virüs, hücreye girdikten sonra antikorlar artık ona ulaşamıyor, çünkü hücreye giremiyor. Böylece virüs çoğalma ve yayılma imkanı buluyor. Carsten Watzl, işte tam da bu noktada başka bir hücre tipinin devreye girdiğini söylüyor: "Bununla savaşmak için bağışıklık sistemimizde T hücreleri var. Bu hücre türü, virüs bulaşmış diğer hücreleri öldürebilirler. Bu durum, virüse çoğalma fırsatı vermektense vücudumuzun birkaç hücresini, yani enfekte olan hücreleri kurban etmeyi tercih ettiğimiz anlamına gelir."

Ölçülebilir olmakla birlikte T hücrelerinin sayısını pratikte belirlemek hayli zor. Bu testin nispeten zaman alıcı, ancak oldukça yararlı olduğunu belirten Watzl, sözlerini şöyle sürdürüyor: "Antikorlar ne kadar iyi korunduğumuza dair tek başına bir veri sunmaz. Örneğin antikor sayım düşükse virüse yakalanabilirim. Ama bu esnada T hücrelerimden gelen yanıt o kadar güçlü olur ki, bu sayede ağır bir hastalık süreci geçirmem."

Yani burada ille de doğru bir orantı söz konusu olmayabilir: Antikor seviyesi yüksek olan biri, koronavirüse karşı daha iyi korunması kuvvetle muhtemeldir. Bununla birlikte, az sayıda antikoru bulunanların otomatik olarak daha az korundukları ise söylenemez.

Sınır değeri meselesi

Antikor testleri için farklı ölçüm yöntemleri mevcut. Genellikle, laboratuvar testleri, minimum değerden maksimum değere kadar net bir standarda sahiptir. Bu şekilde doktor, değerlerin normal aralıkta olup olmadığını görebilir. Ancak korona söz konusu olduğunda bu sınır değerler henüz tanımlanamadı.

Şu anda sadece tahmin ve varsayımlar yürütmek mümkün. Zira antikor seviyeleri yüz ila birkaç bin arasında değişebiliyor. İmmünolog Watzl "Bu skalada yarının üstünde ya da son üçte birlik dilimdeysem, iyi bir korumaya sahibim dektir. Ama şu anda tam sınırı söyleyemem" diyor.

Antikor seviyesinin ne kadar hızlı düştüğü de henüz bilinmiyor. Kesin olan tek şeyin, bu seviyenin zamanla düşmesi olduğunu belirten Carsten Watzl, sözlerini şöyle sürdürüyor: "Aşıdan hemen sonra değerlere bakarsanız, en yüksek antikor seviyesine sahip olduğunuzu görürsünüz. Aşılamadan sonraki aylardaise bu seviye hızlı bir şekilde azalır. Ancak bir noktada, her şey belirli bir değere sabitlenir. O andan itibaren azalmanın seyri de son derece yavaşlar. Bunu diğer aşılardan da biliyoruz. Korona aşısında da benzer bir durum söz konusu. Ancak bu, henüz bilimsel olarak kanıtlanabilmiş değil."

Ne kadar çok, o kadar iyi

İki kez aşı olmasına rağmen yeteri kadar ya da hiç antikor üretmeyenler de var. Watzl, bu kişilerin koronavirüse karşı muhtemelen korumasız olduğu konusunda uyarıyor.

Antikor seviyesindeki düşüklüğe birçok faktör yol açabiliyor. Yaş bunlardan biri. Bir diğer neden de bağışıklık sisteminin iyi çalışmaması olabilir. Bu tür durumlarda her hâlukârda üçüncü doz aşı yapılması tavsiye ediliyor.

Sonuç: Halihazırda çok bilinmeyenli denklemin parçalarının büyük bölümü meçhul. Ama immünolog Watzl yine de iyimser. "Ne kadar çok, o kadar iyi. Bunun altını özellikle çizmek istiyorum. Sınır değerler henüz kesin değil ve dolayısıyla kişinin gerçekte hangi değerden itibaren korunduğu da bilinmiyor. Ama bu denklemi de çözeceğiz."

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 26 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı