Koronavirüsle mücadelede 'İsveç modeli' işe yarar mı?

Avrupa'nın birçok ülkesinde koronavirüsten korunmak için tecrit ve gönüllü karantina uygulanırken yalnızca bir ülkede hayat normale yakın seyrediyor: İsveç.

SAĞLIK 29.03.2020, 14:57 31.03.2020, 18:54 Mehmet Taisi Guzel
27
Koronavirüsle mücadelede 'İsveç modeli' işe yarar mı?

Uzun kış aylarından sonra havaların ısınmasıyla halk başkent Stockholm'de kafelerin, restoranların dışında oturuyor. 

Aileler Mariatorget Meydanı'nda dondurmalarını yiyor, gençler de kalabalık sokakların kaldırımlarında içkilerini yudumluyor.

Şehrin bir diğer köşesinde de gece kulüpleri bu hafta da açıktı. Ama Pazar gününden itibaren 50 kişiden fazla katılımlı etkinler yasaklanıyor.

Danimarka'da ise etkinliğe katılım sayısı 10 kişiyle sınırlandırıldı. İngiltere'de ise evde kalanların dışında hiç kimseyle bir araya gelinmesine izin verilmiyor.

Ama İsveç'in ulaşım hatları normalden daha sessiz. Stockholm'ün toplu ulaşım şirketi SL geçen hafta metro ve tren hatlarındaki yolcu sayısının %50 oranında düştüğünü söyledi.

Kamuoyu araştırmalarına göre Stockholm'de yaşayanların yarısına yakını evden çalışmaya başladı.

Stockholm'ün küresel iş bağlantılarını destekleyen devlet kaynaklı Stockholm Business Region şirketi, Stockholm'deki büyük şirketlerde ise evde çalışanların oranının en az %90 olduğunu belirtiyor. 

Stockholm'de aileler parklarda toplanmaya devam ediyor.
Stockholm'de aileler parklarda toplanmaya devam ediyor.

İsveç'teki teknik iş gücü ve altyapısı ile çalışma kültürü uzun bir süredir esnek ve uzaktan çalışma imkanı için güçlü bir zemin oluşturuyordu.

Şirketin CEO'su Staffan Ingvarsson, "Her şirketin bunu yapma imkanı vr ve yapıyorlar, işe de yarıyor" dedi.

Ingvarsson'un sözleri burada hükümetin de stratejisini özetliyor: Kişisel sorumluluk.

Kamu sağlığı yetkilileri ve siyasetçiler, virüsün yayılmasını çok katı önlemlere ihtiyaç duyulmadan yavaşlatmayı umuyor.

Katı kurallardan çok öneriler var. Çoğu da hasta olanların, yaşlıların evlerinde kalması, ellerin yıkanması ve çok gerekli olmayan seyahatlere çıkılmaması ve evden çalışılması yönünde.

İsveç'te şu ana kadar 3.500'e yakın koronavirüs vakası görüldü, Covid-19'dan ölenlerin sayısı da 105.

Geçen hafta sonu televizyondan halka seslenen İsveç Başbakanı Stefan Löfven "Biz yetişkinler, yetişkin gibi davranmalıyız. Panik veya dedikodu yaymamalıyız. Hiç kimse bu kriz karşısında yalnız değil, her bir kişinin ağır sorumlulukları var" dedi.

Güven seviyesi yüksek

Novus adlı anket şirketinin araştırmasına göre İsveçlilerin büyük çoğunluğu Başbakan Löfven'in konuşmasını dinledi ve haklı buldu.

Diğer yandan İsveç'te kamu yetkililerine duyulan güven oldukça yüksek. Birçoklarına göre halkın yapılan önerilere gönüllü olarak uymasının nedeni de bu güven.

Ülkenin koronavirüs salgınına yaklaşımda demografi de önemli bir rol oynuyor olabilir. Bir ailede birkaç kuşağın sıklıkla aynı evde yaşadığı Akdeniz ülkelerine kıyasla İsveç'te evlerde genellikle tek kişi yaşıyor, bu da virüsün aile içinde dağılması riskini azaltıyor.

İsveçliler dışarıda vakit geçirmeyi de çok seven bir halk. Yetkililer, halkı evlerine kapatmanın İsveçlilerin fiziksel ve ruh sağlıklarına olumsuz etki yapacağı gerekçesiyle de katı kurallardan kaçınıyor.

Stockholm Ticaret Odası CEO'su Andreas Hatzigeorgiou, "Salgının sağlığa etkilerini en aza indirmeye çalışırken, sağlık krizinin yaratacağı ekonomik etkileri de azaltmanın yollarını bulmalıyız" diyor:

"Burada iş dünyası, İsveç hükümetinin virüse karşı tutumunu birçok ülkeye kıyasla çok daha makul buluyor."

Honest Al
Honest Al berber salonunun müşteri sayısı azaldı.

'Tarih gösterecek'

İsveçliler tüm Avrupa'da hayatın duruşunu izlerken bazıları ise ülkenin yaklaşımını sorgulamaya başladı.

İsveç Karolinska Enstitüsü'nde görevli epidemiyolojist Dr. Emma Frans, "Halk tavsiyeleri dinlemeye yatkın ama bu tip kritik durumlarda bunun yeterli olup olmayacağından emin değilim" diyor.

Dr. Frans, insanların mağazalar ve spor salonları gibi yerlerde birbirleriyle ne kadar temasta olabileceklerine dair daha 'net talimatlar' olması gerektiği görüşünde.

Bazı işyerleri çalışmaya devam ederken bazıları ise olumsuz etkileri görmeye başladı. 

Mariatorget Meydanı'nın kalabalık barları arasındaki popüler bir berber olan Honest AI, randevuları ve çalışan sayısını azaltmalarına rağmen müşteri sayısının azaldığını söylüyor. 

Sahibi AI Mocika, "Eşimin de kendi şirketi var, dolayısıyla ekonomik açıdan yalnızca kendi işlerimizin gelirlerine bağlıyız. İşler iyi gitmiyor. Ödemem gereken faturalar var. Bankaları aramamız gerekecek" diyor.

Al Mocika, İsveç hükümetinin taktik değiştireceğine ve tecrit uygulaması başlatacağına inanıyor. İsveçli yetkililer de bu seçeneğin hala masada olduğunu ifade etmişti.

Dr. Emma Frans da Avrupa genelinde siyasetçilerin ve bilim insanlarının benimsedikleri uygulamaların hangilerinin doğru ve yanlış olduğunu 'tarihin göstereceğini' söylüyor:

"Şimdilik en etkili önlemin hangisi olduğunu hiç kimse bilmiyor. Bu kararları veren kişi olmadığım için mutluyum."

Yorumlar (0)
15°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Hatayspor 34 53
6. Alanyaspor 34 52
7. Gaziantep FK 33 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 21 Nisan 2021
İmsak 04:35
Güneş 06:09
Öğle 13:08
İkindi 16:54
Akşam 19:57
Yatsı 21:24