Koronavirüsle mücadelede 'İsveç modeli' işe yarar mı?

Avrupa'nın birçok ülkesinde koronavirüsten korunmak için tecrit ve gönüllü karantina uygulanırken yalnızca bir ülkede hayat normale yakın seyrediyor: İsveç.

SAĞLIK 29.03.2020, 14:57 31.03.2020, 18:54 Mehmet Taisi Guzel
28
Koronavirüsle mücadelede 'İsveç modeli' işe yarar mı?

Uzun kış aylarından sonra havaların ısınmasıyla halk başkent Stockholm'de kafelerin, restoranların dışında oturuyor. 

Aileler Mariatorget Meydanı'nda dondurmalarını yiyor, gençler de kalabalık sokakların kaldırımlarında içkilerini yudumluyor.

Şehrin bir diğer köşesinde de gece kulüpleri bu hafta da açıktı. Ama Pazar gününden itibaren 50 kişiden fazla katılımlı etkinler yasaklanıyor.

Danimarka'da ise etkinliğe katılım sayısı 10 kişiyle sınırlandırıldı. İngiltere'de ise evde kalanların dışında hiç kimseyle bir araya gelinmesine izin verilmiyor.

Ama İsveç'in ulaşım hatları normalden daha sessiz. Stockholm'ün toplu ulaşım şirketi SL geçen hafta metro ve tren hatlarındaki yolcu sayısının %50 oranında düştüğünü söyledi.

Kamuoyu araştırmalarına göre Stockholm'de yaşayanların yarısına yakını evden çalışmaya başladı.

Stockholm'ün küresel iş bağlantılarını destekleyen devlet kaynaklı Stockholm Business Region şirketi, Stockholm'deki büyük şirketlerde ise evde çalışanların oranının en az %90 olduğunu belirtiyor. 

Stockholm'de aileler parklarda toplanmaya devam ediyor.
Stockholm'de aileler parklarda toplanmaya devam ediyor.

İsveç'teki teknik iş gücü ve altyapısı ile çalışma kültürü uzun bir süredir esnek ve uzaktan çalışma imkanı için güçlü bir zemin oluşturuyordu.

Şirketin CEO'su Staffan Ingvarsson, "Her şirketin bunu yapma imkanı vr ve yapıyorlar, işe de yarıyor" dedi.

Ingvarsson'un sözleri burada hükümetin de stratejisini özetliyor: Kişisel sorumluluk.

Kamu sağlığı yetkilileri ve siyasetçiler, virüsün yayılmasını çok katı önlemlere ihtiyaç duyulmadan yavaşlatmayı umuyor.

Katı kurallardan çok öneriler var. Çoğu da hasta olanların, yaşlıların evlerinde kalması, ellerin yıkanması ve çok gerekli olmayan seyahatlere çıkılmaması ve evden çalışılması yönünde.

İsveç'te şu ana kadar 3.500'e yakın koronavirüs vakası görüldü, Covid-19'dan ölenlerin sayısı da 105.

Geçen hafta sonu televizyondan halka seslenen İsveç Başbakanı Stefan Löfven "Biz yetişkinler, yetişkin gibi davranmalıyız. Panik veya dedikodu yaymamalıyız. Hiç kimse bu kriz karşısında yalnız değil, her bir kişinin ağır sorumlulukları var" dedi.

Güven seviyesi yüksek

Novus adlı anket şirketinin araştırmasına göre İsveçlilerin büyük çoğunluğu Başbakan Löfven'in konuşmasını dinledi ve haklı buldu.

Diğer yandan İsveç'te kamu yetkililerine duyulan güven oldukça yüksek. Birçoklarına göre halkın yapılan önerilere gönüllü olarak uymasının nedeni de bu güven.

Ülkenin koronavirüs salgınına yaklaşımda demografi de önemli bir rol oynuyor olabilir. Bir ailede birkaç kuşağın sıklıkla aynı evde yaşadığı Akdeniz ülkelerine kıyasla İsveç'te evlerde genellikle tek kişi yaşıyor, bu da virüsün aile içinde dağılması riskini azaltıyor.

İsveçliler dışarıda vakit geçirmeyi de çok seven bir halk. Yetkililer, halkı evlerine kapatmanın İsveçlilerin fiziksel ve ruh sağlıklarına olumsuz etki yapacağı gerekçesiyle de katı kurallardan kaçınıyor.

Stockholm Ticaret Odası CEO'su Andreas Hatzigeorgiou, "Salgının sağlığa etkilerini en aza indirmeye çalışırken, sağlık krizinin yaratacağı ekonomik etkileri de azaltmanın yollarını bulmalıyız" diyor:

"Burada iş dünyası, İsveç hükümetinin virüse karşı tutumunu birçok ülkeye kıyasla çok daha makul buluyor."

Honest Al
Honest Al berber salonunun müşteri sayısı azaldı.

'Tarih gösterecek'

İsveçliler tüm Avrupa'da hayatın duruşunu izlerken bazıları ise ülkenin yaklaşımını sorgulamaya başladı.

İsveç Karolinska Enstitüsü'nde görevli epidemiyolojist Dr. Emma Frans, "Halk tavsiyeleri dinlemeye yatkın ama bu tip kritik durumlarda bunun yeterli olup olmayacağından emin değilim" diyor.

Dr. Frans, insanların mağazalar ve spor salonları gibi yerlerde birbirleriyle ne kadar temasta olabileceklerine dair daha 'net talimatlar' olması gerektiği görüşünde.

Bazı işyerleri çalışmaya devam ederken bazıları ise olumsuz etkileri görmeye başladı. 

Mariatorget Meydanı'nın kalabalık barları arasındaki popüler bir berber olan Honest AI, randevuları ve çalışan sayısını azaltmalarına rağmen müşteri sayısının azaldığını söylüyor. 

Sahibi AI Mocika, "Eşimin de kendi şirketi var, dolayısıyla ekonomik açıdan yalnızca kendi işlerimizin gelirlerine bağlıyız. İşler iyi gitmiyor. Ödemem gereken faturalar var. Bankaları aramamız gerekecek" diyor.

Al Mocika, İsveç hükümetinin taktik değiştireceğine ve tecrit uygulaması başlatacağına inanıyor. İsveçli yetkililer de bu seçeneğin hala masada olduğunu ifade etmişti.

Dr. Emma Frans da Avrupa genelinde siyasetçilerin ve bilim insanlarının benimsedikleri uygulamaların hangilerinin doğru ve yanlış olduğunu 'tarihin göstereceğini' söylüyor:

"Şimdilik en etkili önlemin hangisi olduğunu hiç kimse bilmiyor. Bu kararları veren kişi olmadığım için mutluyum."

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 26 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı