Neden iki doz aşı yetmiyor, üçüncü doz aşı gerekiyor?

Büyük ölçüde mutasyona uğrayan Omicron varyantı, aşıların Covid virüsüne yakalanmamızı engelleme kabiliyetine önemli bir darbe vurdu.

SAĞLIK 15.12.2021, 11:37 Tugs Enkh
8
Neden iki doz aşı yetmiyor, üçüncü doz aşı gerekiyor?

Bazı aşıların iki dozu, Omicron bulaşmasına karşı neredeyse hiç koruma sağlamazken, yine de hastaneye yatacak kadar hasta olma riskinizi çok büyük ölçüde azaltıyor.

Aşıların hepsi, iki yıl önce ortaya çıkan virüsün ilk haliyle savaşmak için geliştirildi.

Peki Omicron bu aşıların verdiği korumayı zaten aştıysa, orijinal aşıların üçüncü bir dozu ya da "hatırlatıcı" dozu nasıl işe yarayacak?

Şansımıza, şırınganın içindeki tamamen aynı olsa da hatırlatıcı dozlar, bağışıklık sistemimiz açısından aynısının biraz daha fazlası değil.

Üçüncü dozdan sonra elde ettiği koruma öncekinden daha büyük, daha geniş kapsamlı ve daha akılda kalıcı.

Covid okulu

Koronavirüsle savaşmak, bağışıklık sistemimizin öğrenmesi gereken bir şey.

Bir seçenek, virüsle gerçekten karşılaştığında ne yapması gerektiğini çözmesi. Ama bu şekilde işler kötüye gidebilir ve ağır geçirip hastaneye yatma riskini alırsınız.

Aşılar daha çok bir okul gibidir. Bağışıklık sisteminizin Covid eğitimini geliştirecek güvenli çevreler gibi...

İlk doz, temelleri atacak ilkokul eğitimi.

İkinci ve üçüncü dozlar ise, bağışıklık sisteminizi ortaokula ve üniversiteye gönderip bilgisini büyük ölçüde derinleştirmek. Yani ilkokulu üst üste tekrarlamıyor.

Nottingham Üniversitesi'nden Virolog Prof. Jonathan Ball "Bağışıklık sistemimiz, virüse dair daha zengin bir bilgiye ve anlayışa sahip oluyor" dedi.

Ball, Omicron'un bütün kalleşçe numaralarına karşın yüksek eğitimli bir bağışıklık sisteminin virüs ve varyantları için "inanılmaz zor bir düşmanca ortam" olduğunu da kaydediyor.

University

Üçüncü doz, bağışıklık sistemi için Covid'e karşı üniversite seviyesinde eğitim gibi.

Antikorlar bu eğitimden büyük yarar sağlıyorlar.

Bunlar, kendilerini koronavirüsün dışına yapıştıran yapışkan proteinler. Antikorlar virüse yapışıyor ve böylece hücrelerinizi işgal edemiyor. Diğerleri de yanıp sönen bir neon ışıkla yazılmış "virüsü öldür" yazısının biyolojik karşılığı olarak orada duruyorlar.

Bir dizi laboratuvar çalışması ve gerçek dünyadan alınan veriler, iki doz Covid aşısından sonra sahip olduğunuz antikorların Omicron'a karşı daha az etkili olduğunu gösterdi.

Imperial College London'dan immunoloji uzmanı Prof. Danny Altmann "neredeyse hiç kalmıyor" ve siz "enfeksiyonlara çok açık bir hale geliyorsunuz" diyor.

Yani okula geri dönme zamanı.

Aşının her dozu, bağışıklık sisteminde bir tur daha antikor evrimini tetikliyor. Virüse kendisini daha sıkı yapıştıran, daha iyi antikorları arıyor. Bu afinite olgunlaşması adı verilen bir süreç.

Prof Altmann "Antikorlarınız zaman geçtikçe iyileşiyor, daha havalı, daha sofistike oluyorlar" diyor.

Antikorlar kendilerini koronavirüse daha sıkı yapıştırabilirse, Omicron mutasyolarının virüsün kurtulmasına yardımcı olması daha da zorlaşacak. Yeni varyantta önemli ölçüde mutasyon bulunsa da, temelde aynı virüs ve hiç değişmemiş parçaları var.

Üst üste aşılamalar aynı zamanda, yeni saldırı yöntemleri arayan bağışıklık sisteminin antikor repertuarını da genişletmesini sağlıyor.

Yüzde 75 koruma

Mesele sadece antikorların kalitesi de değil, hatırlatıcı dozla antikor sayısı da artıyor.

Imperial'dan Prof. Charles Bangham "Daha çok antikorunuz oluyor, kandaki konsantrasyonu artıyor ve bunun ne kadar süreceğini bilmiyoruz ama ne kadar çok sayıda aşı olursanız, bağışıklık sisteminin hafızası o kadar uzun sürüyor" diyor.

Bütün bunların etkisi, iki dozun Omicron'a karşı daha zayıf kaldığını gösteren aynı araştırmalarda netti. Üçüncü dozun ardından, Covid'i semptomatik geçirmeye karşı koruma oranı yüzde 75'e çıktı.

Ayrıca üçüncü doz, bağışıklık sistemimizin başka noktalarında, vücudumuza gelecekteki varyantlara karşı avantaj sağlıyor.

B-hücreleri, vücudun antikorları üreten kısmının bir parçası. Üçüncü dozdan sonra bunların bazıları büyüyüp, süper yapışkan, rafine edilmiş antikorları üretiyor. Bazıları koronavirüsü tespit edebiliyor ama yarı olgun ve esnek bir şekilde de kalabiliyorlar.

Prof. Ball "Bunlar farklı yönlere gidebiliyor ve çoğaldıklarında yeni varyantın peşine düşmeye başlıyorlar" diyor.

Ve bir de T hücreleri var. Bunlar da üçüncü dozla Covid virüslerine saldırmakta daha iyi ve daha çok hale geliyorlar.

T hücreleri, virüsü tespit etmek ve hücrelerimizin Covid tarafından işgal edildiğine yönelik işaret aramak adına devriye gezmek için farklı bir yöntem kullanıyor.

T-hücreleri koronavirüsün mutasyona uğratmakta zorlandığı parçalarını tanıyor.

Yani Omicron, bağışıklık sistemimizden kurtulmaya çalışırken, her bir doz aşı ve her bir enfeksiyon, vücudumuza virüsü avlayabilmesi için daha fazla araç sunuyor.

Tüm bunlar, aşıların bizleri ağır hastalıklardan korumasında hayra alamet.

Prof. Bangham "Virüse karşı bağışıklık neredeyse hiçbir zaman mutlak değildir, daima yeniden bulaşabilir ama yapmak istediğiniz şey, yeniden bulaşı ne olduğunu bilmeyeceğiniz ya da çok hafif şekilde geçireceğiniz kadar önemsiz hale getirmek" diyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 27 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı