Virüsü izole eden profesör: Bizdeki virüsün bulaştırıcılık özelliği fazla

Koronavirüse karşı aşı geliştirme çalışmalarında virüsü izole etmeyi başaran Prof. Dr. Selçuk Kılıç, izole ettikleri virüste tespit edilen ilk özelliklerden birinin bulaştırıcılık özelliğinin fazla olduğunu söyledi.

SAĞLIK 10.04.2020, 19:27 Mehmet Taisi Guzel
79
Virüsü izole eden profesör: Bizdeki virüsün bulaştırıcılık özelliği fazla


Koronavirüs ile mücadele eden Türkiye, bir taraftan da aşı geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Bu amaçla TÜBİTAK başkanlığında Aşı Geliştirme Platformu oluşturuldu. Platform altında üniversiteler dahil bulunan 11 kurum ve kuruluş, farklı modeller uygulayarak aşı geliştirmek için çalışacak. Uygulanacak farklı modellerde kullanılacak canlı virüs ise Türk bilim adamları tarafından laboratuvar ortamında üretilmiş oldu. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Aykut Özkul ile Erciyes Üniversitesi Aşı Geliştirme Merkezi Müdürü Prof. Dr. Aykut Özdarendeli'den sonra Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları ve Biyolojik Ürünler Dairesi Başkanı Prof. Dr. Selçuk Kılıç'ın da virüsü izole etmeyi başardığı ortaya çıktı.

"BULAŞTIRICILIK ÖZELLİĞİ FAZLA"

Prof. Dr. Selçuk Kılıç, şunları söyledi: "Bizdeki 'L1' dediğimiz biraz daha yüksek bulaştırıcılık özelliği taşıyormuş gibi gözüküyor. Ama bunun için daha fazla çalışmaya ihtiyacımız var. Böylece virüsün parmak izini çıkarmış olduk."

ÖNCE TANI KİTİNİ GELİŞTİRDİ

DHA'ya konuşan Prof. Dr. Kılıç, virüsün izolasyon süreci, kökeni ve gen haritasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Koronavirüsün teşhisinde kullanılan yerli tanı kitlerini de özel bir firma ile geliştirip üreten Prof. Dr. Kılıç, koronavirüsün Türkiye'de yaygınlaşmasından sonra aşı geliştirme çalışmalarına yoğunlaştıklarını söyledi. Prof. Dr. Kılıç, aşı geliştirebilmek için önce virüsü izole etmek gerektiğine dikkat çekerek, "Virüsler, canlı hücre dışında yaşayamayan mikro canlılardır. Biz bunları gözle göremeyiz. Bunlar mutlaka bir konak hücreye, insan, hayvan, bitki gibi onun içine girerek, içinde çoğalarak canlılıklarını devam ettiriyorlar" dedi.

"39 VİRÜS İZOLATI ELİMİZDE"

Prof. Dr. Kılıç, 2 hafta önce, virüs izolasyonu çalışmalarına başladıklarını vurgulayarak, "Bugün itibarıyla 39 virüs izolatı elimizde bulunuyor. Elinizde canlı virüsün olması, aşı çalışmaları, virüslere yönelik tedaviler, antivirallerin geliştirilmesi, bazı dezenfaktanların etkinliğinin tanımlanması, vücut dışı tanı kitlerinin geliştirilmesi için o virüsün ya tümü ya da bir kısmının olması gerekiyor elimizde. Bu amaçla virüsün izolasyonu çok hayati öneme sahip. Hatta bizim için en anahtar roldü. Bütün dünya bu şekilde çalışıyor. İlk önce virüs izole ediliyor. Virüsün izole edilebilmesi için çeşitli hücreler kullanılıyor. Burada vero hücreleri kullanıldı. Yeşil maymunların böbrek hücrelerinden çoğaltılıyor. 4-6 günlük süreçten sonra üremelerine bakılıyor, daha sonra tanımlamalarına bakılıyor" diye konuştu.

"AŞI İÇİN CANLI VİRÜSE İHTİYAÇ VARDI"

Prof. Dr. Kılıç, bundan sonraki süreçle ilgili ise Türkiye'de TÜBİTAK başkanlığında Koronavirüs Aşı Geliştirme Platformu bulunduğunu hatırlatarak "Bu platformun altında 11 kurum ve kuruluş yer alıyor. Bunlar aşı çalışmalarında farklı modeller uygulayacaklar ve bunun için de canlı virüse ihtiyaç vardı. Bu elde ettiğimiz canlı virüsü TÜBİTAK Aşı Platformu'ndaki paydaşlarımıza biz sağlamış olacağız" ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Kılıç, tedavi seçeneklerinde de virüsün izolasyonunun çok önemli olduğuna işaret ederek, "Elde ettiğimiz virüsü alıyoruz in aktif hale getiriyoruz. Birtakım güçlendiricilerle atlara veriyoruz. Atlarda bu yanıtın gelişmesini bekliyoruz. Atlarda immün yanıt geliştikten sonra onu alıyoruz, saflaştırıyor ve insanlarda kullanılabilir özelliklere getiriyoruz. Dolayısıyla virüs hayati öneme sahip" dedi.

"YÜKSEK BULAŞTIRICILIK ÖZELLİĞİ TAŞIYORMUŞ GİBİ GÖZÜKÜYOR"

Prof. Dr. Kılıç, hem virüslerden elde edilen hücrelerden hem de hastalardan alınan klinik örneklerden virüsün genetik yapısının da çıkarıldığını kaydederek, "Biz virüsün tüm yapısını sekansladık ve veriye girdik. Dünyada 4 bine yakın buna benzer veri var. Bu veriler eşitli gruplara ayrılıyor. Bu virüslerde mutasyon geçirme olasılığı çok yüksek. Bu mutasyon farklı sonuçlara neden olabiliyor. Klinik tablo daha ağırlaşabilir. Tedaviye yanıt vermeyebilir. Bu nedenle mutasyonları takip ediyoruz. Şu anda Asya ülkeleri ile Avrupa kıtasındaki seyirleri karşılaştırabilmek için bu bakterinin parmak izi, gen analizi yapılıyor, genetik kodu kodu çıkarılıyor. Biz ilk izolattan bunu yaptığımızda Kuveyt, Belarus gibi Ortadoğu kökenlerine biraz daha yakın olduğunu gördük bizdeki virüsün. Bu da doğal bir süreç; çünkü İran'da bir yayılma vardı. İran'dan sonra Avrupa menşeli kaynaklı olmaya başladı ve Avrupa kökenlerini de görmeye başlıyoruz. Bizdeki biraz daha 'L1' dediğimiz biraz daha yüksek bulaştırıcılık özelliği taşıyormuş gibi gözüküyor. Ama bunun için daha fazla çalışmaya ihtiyacımız var. Böylece virüsün parmak izini çıkarmış olduk" diye konuştu.



"İL İL MEKANA BAĞLI DAĞILIMINI ANALİZ EDECEĞİZ"

Prof. Dr. Kılıç, şu anda çalışmaları sürdüklerini ve her geçen gün izolasyon sayısının arttığını ifade ederek, "Bu rakam yükselecek. Rakam yükseldikten sonra biz bunların genetik parmak izlerine bakacağız, farklılıklarını göreceğiz. Türkiye'nin içinde farklı illerde, farklı yaş gruplarındaki kişilerde izole edilen virüsleri görerek Türkiye'de virüsün mekana bağlı dağılımını, kökenini daha iyi analiz etme şansı olacak. Büyük bir olasılıkla geldiği bölgeyi, nasıl yayıldığını söyleyebileceğiz. Klinik tablo ağır seyrediyorsa ağır seyretmesine neden olan faktörleri kısmi olarak açıklayacağız. Bu nedenle bu çalışmalar çok önemli" dedi.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 26 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı