Apple ve Google, 'Temas takip uygulamalarında dönüm noktası' dedikleri yazılımı açıkladı

Apple ve Google, temas takip uygulamalarının kullanımı için geliştirdikleri, kişisel veri mahremiyetini merkezine alan yazılımı açıkladı.

TEKNOLOJİ 21.05.2020, 11:55 21.05.2020, 12:05 Mehmet Taisi Guzel
26
Apple ve Google, 'Temas takip uygulamalarında dönüm noktası' dedikleri yazılımı açıkladı

Sistem, mevcut uygulamaların iPhone'lardaki Bluetooth özelliğine erişim ve birbirlerini tespit etmekte yaşadıkları sıkıntılar için de çözüm sağlıyor.

Android ve iOS kullanıcılarının sistemlerini güncellemeleri gerekecek.

Ama İngiltere dahil bazı ülkeler, farklı bir model kullanıyor.

İsviçre araştırma enstitüsü EPFL'de görevli epidemiyolog Marcel Salathe, "Bu API'ların (Uygulama Programlama Arayüzü) piyasaya sürülmesi ve işletim sistemlerinin güncellenmesi, mesafe takip uygulamalarının geliştirilmesi ve kullanılmasında dönüm noktası olacak" dedi.

Salathe, bu protokolü kullanan uygulamaların 'uyumlu hale getirilmesi' gerektiğini söyledi. Yani, bireylerin bir bölgeden diğerine veya bir ülkeden diğerine geçtiklerinde temas-takip uygulamalarını kullanabiliyor olmaları gerektiğini ifade etti.

Bu da, en azından uygulamaları kullananlar için, virüs nedeniyle konan seyahat kısıtlamalarının gevşetilmesi imkanını sağlayacak.

Apple ve Google, 22 farklı ülkeden kamu sağlığı kurumlarının sistemi test etmek için başvuruda bulunduklarını söyledi.

Şirketler, uygulamanın "sihirli bir değnek olmadığını" ama "başarılı olmasında kullanıcıların sistemi yüklemelerinin kilit önemde olduğunu ve mahremiyetin, gizliliğin güçlü bir şekilde korunuyor olmasının da kullanıma teşvik edebileceğini" belirtti.

Cihazın içinde eşleştirme

Temas takip uygulamaları, belli bir süre ve belli bir mesafede bir arada bulunan iki bireyin "yakınlık" verilerini kaydediyor.

Bu iki kişiden birinin daha sonra koronavirüse yakalanması durumunda diğerine uyarı gidebiliyor. Bunun sonunda da bireye kendini karantinaya alması ya da test yapması gibi tavsiyeler verilebiliyor.

Yetkililer, bu sisteminin önünde iki faktörden kaynaklı engeller olabileceği uyarısında bulunuyor:

  • Bu teknolojinin oluşturduğu mahremiyet riskleri
  • Apple'ın, cihazın arka planında Bluetooth kullanan üçüncü parti uygulamalara yönelik kısıtlamaları

Teoride bu yeni sistemi iki engele de çözüm sağlıyor.

Merkezi ve merkezi olmayan uygulamalar
Merkezi ve merkezi olmayan uygulamalar

"Merkezi olmayan" bu yeni sistem, temas eşleştirmesini, merkezi bir bilgisayar sunucusu yerine cihazların içinde yapıyor.

Bu da hackerların oluşturduğu tehdidi zayıflatıyor veya yetkililerin bireylerin veri tabanlarını farklı amaçlarla kullanmalarının da önüne geçiyor.

Ama İngiltere'de Ulusal Sağlık Hizmetleri Sistemi (NHS) ile Fransa, Norveç ve Hindistan ise merkezi sistemin kendilerine daha iyi bir veri sağladığını ve kimin hangi uyarılar alması gerektiğine ilişkin riskleri de merkezi sistemde daha iyi hesaplayabildiklerini söylüyor.

Apple ve Google'ın API'ını kullanan uygulamalar sistemi belli sınırlar içinde kendilerine göre ayarlayabilir.

Ama bu sistemi kullanan uygulamalar, GPS gibi konum verilerini kaydedemeyecek. 

Teknoloji danışmanı Benedict Evans, "Konum gibi bazı verileri toplamamak politik bir karar, mühendislik kararı değil" diyor ve sisteme ilişkin şunları söylüyor:

"Ama Apple ve Google yeryüzündeki her telefon için, muhtemelen Çin ve İran da dahil, bir sistem inşa etti ve sistemin nasıl suiistimal edilebileceğini de düşündü."

"Ek veriye ne kadar ihtiyacınız var, mahremiyeti riske atmaya değer mi, bunlar tamamen tartışma konusu."

Avusturya ilk kullanan ülkeler arasında

Avusturya, merkezi olmayan temas takip uygulaması kullanan ilk ülkeler arasında.

Kızılhaç tarafından işletilen Stopp Corona adlı uygulama 600 binden fazla kişi tarafından indirildi.

Avusturya'nın kullandığı Stopp Corona uygulaması

Yazılımcıları Accenture şimdi 10 Haziran'daki güncelleme için Apple ve Google'ın API'ını inşa etmeyi planlıyor. Böylece iPhone kullanıcılarının sistemi etkin kullanabilmeleri için uygulamayı ekranlarına açmalarına gerek kalmayacak.

Ama Stopp Corona, eşleşme olduğu takdirde, ekrandaki tuşa basarak Bluetooth'un açılmasını sağlayarak, manuel kontrol seçeneği de sunuyor. 

Bu şimdilik Apple-Google modelinde mümkün değil. 

Yazılımcılar bu durumlar için ultrasonik sesleri kullanmayı planlıyor.

Apple ve Google'ın API'ı şimdilik Stopp Corona'nın ilettiği farklı uyarılarla da uyumlu değil.

Uygulama, bir bireyin virüs kaptığına dair kendi teşhisini koyması durumunda sarı alarm veriyor, daha sonra testlerin pozitif çıkması durumunda da uyarı önce kırmızıya, negatif çıkması durumunda da yeşile dönüyor.

Yazılımcılar bu özelliğin kalması için Apple ve Google ile görüşmelere devam ediyor.

BBC News'a konuşan Accenture yöneticisi Christian Wingelhofer "Her iki taraftan da gerçekten iyi bir işbirliği var. İhtiyaçlarımızı karşılayacak çözümler bulmak istiyorlar" diyor.

Almanya'nın kullanacağı uygulama da Apple-Google protokolünü benimsiyor.

Ama yazılımcıları, kapalı olan cihazların Bluetooth işaretlerini yalnızca her beş dakikada bir, dört saniyelik zaman dilimleri içinde almasından şikayetçi oluyordu.

Yani teoride, örneğin üç dakika boyunca sarılan bir çifti sistem tespit edemeyebilir, ama yanlarından doğru zamanda geçen biri ise tespit edilebilir.

Apple ve Google bu sorunun farkında olduklarını söylüyor.

İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri'nin (NHS) uygulaması ise sekiz saniyede bir eşleştirmeyi takip ediyor. 

NHS, iPhone'lardaki Bluetooth sorunlarına ilişkin de kendi çözümünü buldu ama yedek plan olarak Apple-Google sistemini incelemeye devam ediyor.

Yorumlar (0)
11°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 19 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 22 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:39