Apple ve Google, 'Temas takip uygulamalarında dönüm noktası' dedikleri yazılımı açıkladı

Apple ve Google, temas takip uygulamalarının kullanımı için geliştirdikleri, kişisel veri mahremiyetini merkezine alan yazılımı açıkladı.

TEKNOLOJİ 21.05.2020, 11:55 21.05.2020, 12:05 Mehmet Taisi Guzel
31
Apple ve Google, 'Temas takip uygulamalarında dönüm noktası' dedikleri yazılımı açıkladı

Sistem, mevcut uygulamaların iPhone'lardaki Bluetooth özelliğine erişim ve birbirlerini tespit etmekte yaşadıkları sıkıntılar için de çözüm sağlıyor.

Android ve iOS kullanıcılarının sistemlerini güncellemeleri gerekecek.

Ama İngiltere dahil bazı ülkeler, farklı bir model kullanıyor.

İsviçre araştırma enstitüsü EPFL'de görevli epidemiyolog Marcel Salathe, "Bu API'ların (Uygulama Programlama Arayüzü) piyasaya sürülmesi ve işletim sistemlerinin güncellenmesi, mesafe takip uygulamalarının geliştirilmesi ve kullanılmasında dönüm noktası olacak" dedi.

Salathe, bu protokolü kullanan uygulamaların 'uyumlu hale getirilmesi' gerektiğini söyledi. Yani, bireylerin bir bölgeden diğerine veya bir ülkeden diğerine geçtiklerinde temas-takip uygulamalarını kullanabiliyor olmaları gerektiğini ifade etti.

Bu da, en azından uygulamaları kullananlar için, virüs nedeniyle konan seyahat kısıtlamalarının gevşetilmesi imkanını sağlayacak.

Apple ve Google, 22 farklı ülkeden kamu sağlığı kurumlarının sistemi test etmek için başvuruda bulunduklarını söyledi.

Şirketler, uygulamanın "sihirli bir değnek olmadığını" ama "başarılı olmasında kullanıcıların sistemi yüklemelerinin kilit önemde olduğunu ve mahremiyetin, gizliliğin güçlü bir şekilde korunuyor olmasının da kullanıma teşvik edebileceğini" belirtti.

Cihazın içinde eşleştirme

Temas takip uygulamaları, belli bir süre ve belli bir mesafede bir arada bulunan iki bireyin "yakınlık" verilerini kaydediyor.

Bu iki kişiden birinin daha sonra koronavirüse yakalanması durumunda diğerine uyarı gidebiliyor. Bunun sonunda da bireye kendini karantinaya alması ya da test yapması gibi tavsiyeler verilebiliyor.

Yetkililer, bu sisteminin önünde iki faktörden kaynaklı engeller olabileceği uyarısında bulunuyor:

  • Bu teknolojinin oluşturduğu mahremiyet riskleri
  • Apple'ın, cihazın arka planında Bluetooth kullanan üçüncü parti uygulamalara yönelik kısıtlamaları

Teoride bu yeni sistemi iki engele de çözüm sağlıyor.

Merkezi ve merkezi olmayan uygulamalar
Merkezi ve merkezi olmayan uygulamalar

"Merkezi olmayan" bu yeni sistem, temas eşleştirmesini, merkezi bir bilgisayar sunucusu yerine cihazların içinde yapıyor.

Bu da hackerların oluşturduğu tehdidi zayıflatıyor veya yetkililerin bireylerin veri tabanlarını farklı amaçlarla kullanmalarının da önüne geçiyor.

Ama İngiltere'de Ulusal Sağlık Hizmetleri Sistemi (NHS) ile Fransa, Norveç ve Hindistan ise merkezi sistemin kendilerine daha iyi bir veri sağladığını ve kimin hangi uyarılar alması gerektiğine ilişkin riskleri de merkezi sistemde daha iyi hesaplayabildiklerini söylüyor.

Apple ve Google'ın API'ını kullanan uygulamalar sistemi belli sınırlar içinde kendilerine göre ayarlayabilir.

Ama bu sistemi kullanan uygulamalar, GPS gibi konum verilerini kaydedemeyecek. 

Teknoloji danışmanı Benedict Evans, "Konum gibi bazı verileri toplamamak politik bir karar, mühendislik kararı değil" diyor ve sisteme ilişkin şunları söylüyor:

"Ama Apple ve Google yeryüzündeki her telefon için, muhtemelen Çin ve İran da dahil, bir sistem inşa etti ve sistemin nasıl suiistimal edilebileceğini de düşündü."

"Ek veriye ne kadar ihtiyacınız var, mahremiyeti riske atmaya değer mi, bunlar tamamen tartışma konusu."

Avusturya ilk kullanan ülkeler arasında

Avusturya, merkezi olmayan temas takip uygulaması kullanan ilk ülkeler arasında.

Kızılhaç tarafından işletilen Stopp Corona adlı uygulama 600 binden fazla kişi tarafından indirildi.

Avusturya'nın kullandığı Stopp Corona uygulaması

Yazılımcıları Accenture şimdi 10 Haziran'daki güncelleme için Apple ve Google'ın API'ını inşa etmeyi planlıyor. Böylece iPhone kullanıcılarının sistemi etkin kullanabilmeleri için uygulamayı ekranlarına açmalarına gerek kalmayacak.

Ama Stopp Corona, eşleşme olduğu takdirde, ekrandaki tuşa basarak Bluetooth'un açılmasını sağlayarak, manuel kontrol seçeneği de sunuyor. 

Bu şimdilik Apple-Google modelinde mümkün değil. 

Yazılımcılar bu durumlar için ultrasonik sesleri kullanmayı planlıyor.

Apple ve Google'ın API'ı şimdilik Stopp Corona'nın ilettiği farklı uyarılarla da uyumlu değil.

Uygulama, bir bireyin virüs kaptığına dair kendi teşhisini koyması durumunda sarı alarm veriyor, daha sonra testlerin pozitif çıkması durumunda da uyarı önce kırmızıya, negatif çıkması durumunda da yeşile dönüyor.

Yazılımcılar bu özelliğin kalması için Apple ve Google ile görüşmelere devam ediyor.

BBC News'a konuşan Accenture yöneticisi Christian Wingelhofer "Her iki taraftan da gerçekten iyi bir işbirliği var. İhtiyaçlarımızı karşılayacak çözümler bulmak istiyorlar" diyor.

Almanya'nın kullanacağı uygulama da Apple-Google protokolünü benimsiyor.

Ama yazılımcıları, kapalı olan cihazların Bluetooth işaretlerini yalnızca her beş dakikada bir, dört saniyelik zaman dilimleri içinde almasından şikayetçi oluyordu.

Yani teoride, örneğin üç dakika boyunca sarılan bir çifti sistem tespit edemeyebilir, ama yanlarından doğru zamanda geçen biri ise tespit edilebilir.

Apple ve Google bu sorunun farkında olduklarını söylüyor.

İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri'nin (NHS) uygulaması ise sekiz saniyede bir eşleştirmeyi takip ediyor. 

NHS, iPhone'lardaki Bluetooth sorunlarına ilişkin de kendi çözümünü buldu ama yedek plan olarak Apple-Google sistemini incelemeye devam ediyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Antalyaspor 38 61
6. Alanyaspor 37 61
7. Beşiktaş 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 38 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 35 48
13. Gençlerbirliği 35 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 20 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı