Apple ve Google, 'Temas takip uygulamalarında dönüm noktası' dedikleri yazılımı açıkladı

Apple ve Google, temas takip uygulamalarının kullanımı için geliştirdikleri, kişisel veri mahremiyetini merkezine alan yazılımı açıkladı.

TEKNOLOJİ 21.05.2020, 11:55 21.05.2020, 12:05 Mehmet Taisi Guzel
12
Apple ve Google, 'Temas takip uygulamalarında dönüm noktası' dedikleri yazılımı açıkladı

Sistem, mevcut uygulamaların iPhone'lardaki Bluetooth özelliğine erişim ve birbirlerini tespit etmekte yaşadıkları sıkıntılar için de çözüm sağlıyor.

Android ve iOS kullanıcılarının sistemlerini güncellemeleri gerekecek.

Ama İngiltere dahil bazı ülkeler, farklı bir model kullanıyor.

İsviçre araştırma enstitüsü EPFL'de görevli epidemiyolog Marcel Salathe, "Bu API'ların (Uygulama Programlama Arayüzü) piyasaya sürülmesi ve işletim sistemlerinin güncellenmesi, mesafe takip uygulamalarının geliştirilmesi ve kullanılmasında dönüm noktası olacak" dedi.

Salathe, bu protokolü kullanan uygulamaların 'uyumlu hale getirilmesi' gerektiğini söyledi. Yani, bireylerin bir bölgeden diğerine veya bir ülkeden diğerine geçtiklerinde temas-takip uygulamalarını kullanabiliyor olmaları gerektiğini ifade etti.

Bu da, en azından uygulamaları kullananlar için, virüs nedeniyle konan seyahat kısıtlamalarının gevşetilmesi imkanını sağlayacak.

Apple ve Google, 22 farklı ülkeden kamu sağlığı kurumlarının sistemi test etmek için başvuruda bulunduklarını söyledi.

Şirketler, uygulamanın "sihirli bir değnek olmadığını" ama "başarılı olmasında kullanıcıların sistemi yüklemelerinin kilit önemde olduğunu ve mahremiyetin, gizliliğin güçlü bir şekilde korunuyor olmasının da kullanıma teşvik edebileceğini" belirtti.

Cihazın içinde eşleştirme

Temas takip uygulamaları, belli bir süre ve belli bir mesafede bir arada bulunan iki bireyin "yakınlık" verilerini kaydediyor.

Bu iki kişiden birinin daha sonra koronavirüse yakalanması durumunda diğerine uyarı gidebiliyor. Bunun sonunda da bireye kendini karantinaya alması ya da test yapması gibi tavsiyeler verilebiliyor.

Yetkililer, bu sisteminin önünde iki faktörden kaynaklı engeller olabileceği uyarısında bulunuyor:

  • Bu teknolojinin oluşturduğu mahremiyet riskleri
  • Apple'ın, cihazın arka planında Bluetooth kullanan üçüncü parti uygulamalara yönelik kısıtlamaları

Teoride bu yeni sistemi iki engele de çözüm sağlıyor.

Merkezi ve merkezi olmayan uygulamalar
Merkezi ve merkezi olmayan uygulamalar

"Merkezi olmayan" bu yeni sistem, temas eşleştirmesini, merkezi bir bilgisayar sunucusu yerine cihazların içinde yapıyor.

Bu da hackerların oluşturduğu tehdidi zayıflatıyor veya yetkililerin bireylerin veri tabanlarını farklı amaçlarla kullanmalarının da önüne geçiyor.

Ama İngiltere'de Ulusal Sağlık Hizmetleri Sistemi (NHS) ile Fransa, Norveç ve Hindistan ise merkezi sistemin kendilerine daha iyi bir veri sağladığını ve kimin hangi uyarılar alması gerektiğine ilişkin riskleri de merkezi sistemde daha iyi hesaplayabildiklerini söylüyor.

Apple ve Google'ın API'ını kullanan uygulamalar sistemi belli sınırlar içinde kendilerine göre ayarlayabilir.

Ama bu sistemi kullanan uygulamalar, GPS gibi konum verilerini kaydedemeyecek. 

Teknoloji danışmanı Benedict Evans, "Konum gibi bazı verileri toplamamak politik bir karar, mühendislik kararı değil" diyor ve sisteme ilişkin şunları söylüyor:

"Ama Apple ve Google yeryüzündeki her telefon için, muhtemelen Çin ve İran da dahil, bir sistem inşa etti ve sistemin nasıl suiistimal edilebileceğini de düşündü."

"Ek veriye ne kadar ihtiyacınız var, mahremiyeti riske atmaya değer mi, bunlar tamamen tartışma konusu."

Avusturya ilk kullanan ülkeler arasında

Avusturya, merkezi olmayan temas takip uygulaması kullanan ilk ülkeler arasında.

Kızılhaç tarafından işletilen Stopp Corona adlı uygulama 600 binden fazla kişi tarafından indirildi.

Avusturya'nın kullandığı Stopp Corona uygulaması

Yazılımcıları Accenture şimdi 10 Haziran'daki güncelleme için Apple ve Google'ın API'ını inşa etmeyi planlıyor. Böylece iPhone kullanıcılarının sistemi etkin kullanabilmeleri için uygulamayı ekranlarına açmalarına gerek kalmayacak.

Ama Stopp Corona, eşleşme olduğu takdirde, ekrandaki tuşa basarak Bluetooth'un açılmasını sağlayarak, manuel kontrol seçeneği de sunuyor. 

Bu şimdilik Apple-Google modelinde mümkün değil. 

Yazılımcılar bu durumlar için ultrasonik sesleri kullanmayı planlıyor.

Apple ve Google'ın API'ı şimdilik Stopp Corona'nın ilettiği farklı uyarılarla da uyumlu değil.

Uygulama, bir bireyin virüs kaptığına dair kendi teşhisini koyması durumunda sarı alarm veriyor, daha sonra testlerin pozitif çıkması durumunda da uyarı önce kırmızıya, negatif çıkması durumunda da yeşile dönüyor.

Yazılımcılar bu özelliğin kalması için Apple ve Google ile görüşmelere devam ediyor.

BBC News'a konuşan Accenture yöneticisi Christian Wingelhofer "Her iki taraftan da gerçekten iyi bir işbirliği var. İhtiyaçlarımızı karşılayacak çözümler bulmak istiyorlar" diyor.

Almanya'nın kullanacağı uygulama da Apple-Google protokolünü benimsiyor.

Ama yazılımcıları, kapalı olan cihazların Bluetooth işaretlerini yalnızca her beş dakikada bir, dört saniyelik zaman dilimleri içinde almasından şikayetçi oluyordu.

Yani teoride, örneğin üç dakika boyunca sarılan bir çifti sistem tespit edemeyebilir, ama yanlarından doğru zamanda geçen biri ise tespit edilebilir.

Apple ve Google bu sorunun farkında olduklarını söylüyor.

İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri'nin (NHS) uygulaması ise sekiz saniyede bir eşleştirmeyi takip ediyor. 

NHS, iPhone'lardaki Bluetooth sorunlarına ilişkin de kendi çözümünü buldu ama yedek plan olarak Apple-Google sistemini incelemeye devam ediyor.

Yorumlar (0)
19°
açık
Günün Anketi Tümü
Yeni Haber Sitemiz hakkında puanlama yaparmısınız?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 07 Haziran 2020
İmsak 03:27
Güneş 05:25
Öğle 13:08
İkindi 17:07
Akşam 20:41
Yatsı 22:30