Apple ve Google, 'Temas takip uygulamalarında dönüm noktası' dedikleri yazılımı açıkladı

Apple ve Google, temas takip uygulamalarının kullanımı için geliştirdikleri, kişisel veri mahremiyetini merkezine alan yazılımı açıkladı.

TEKNOLOJİ 21.05.2020, 11:55 21.05.2020, 12:05 Mehmet Taisi Guzel
23
Apple ve Google, 'Temas takip uygulamalarında dönüm noktası' dedikleri yazılımı açıkladı

Sistem, mevcut uygulamaların iPhone'lardaki Bluetooth özelliğine erişim ve birbirlerini tespit etmekte yaşadıkları sıkıntılar için de çözüm sağlıyor.

Android ve iOS kullanıcılarının sistemlerini güncellemeleri gerekecek.

Ama İngiltere dahil bazı ülkeler, farklı bir model kullanıyor.

İsviçre araştırma enstitüsü EPFL'de görevli epidemiyolog Marcel Salathe, "Bu API'ların (Uygulama Programlama Arayüzü) piyasaya sürülmesi ve işletim sistemlerinin güncellenmesi, mesafe takip uygulamalarının geliştirilmesi ve kullanılmasında dönüm noktası olacak" dedi.

Salathe, bu protokolü kullanan uygulamaların 'uyumlu hale getirilmesi' gerektiğini söyledi. Yani, bireylerin bir bölgeden diğerine veya bir ülkeden diğerine geçtiklerinde temas-takip uygulamalarını kullanabiliyor olmaları gerektiğini ifade etti.

Bu da, en azından uygulamaları kullananlar için, virüs nedeniyle konan seyahat kısıtlamalarının gevşetilmesi imkanını sağlayacak.

Apple ve Google, 22 farklı ülkeden kamu sağlığı kurumlarının sistemi test etmek için başvuruda bulunduklarını söyledi.

Şirketler, uygulamanın "sihirli bir değnek olmadığını" ama "başarılı olmasında kullanıcıların sistemi yüklemelerinin kilit önemde olduğunu ve mahremiyetin, gizliliğin güçlü bir şekilde korunuyor olmasının da kullanıma teşvik edebileceğini" belirtti.

Cihazın içinde eşleştirme

Temas takip uygulamaları, belli bir süre ve belli bir mesafede bir arada bulunan iki bireyin "yakınlık" verilerini kaydediyor.

Bu iki kişiden birinin daha sonra koronavirüse yakalanması durumunda diğerine uyarı gidebiliyor. Bunun sonunda da bireye kendini karantinaya alması ya da test yapması gibi tavsiyeler verilebiliyor.

Yetkililer, bu sisteminin önünde iki faktörden kaynaklı engeller olabileceği uyarısında bulunuyor:

  • Bu teknolojinin oluşturduğu mahremiyet riskleri
  • Apple'ın, cihazın arka planında Bluetooth kullanan üçüncü parti uygulamalara yönelik kısıtlamaları

Teoride bu yeni sistemi iki engele de çözüm sağlıyor.

Merkezi ve merkezi olmayan uygulamalar
Merkezi ve merkezi olmayan uygulamalar

"Merkezi olmayan" bu yeni sistem, temas eşleştirmesini, merkezi bir bilgisayar sunucusu yerine cihazların içinde yapıyor.

Bu da hackerların oluşturduğu tehdidi zayıflatıyor veya yetkililerin bireylerin veri tabanlarını farklı amaçlarla kullanmalarının da önüne geçiyor.

Ama İngiltere'de Ulusal Sağlık Hizmetleri Sistemi (NHS) ile Fransa, Norveç ve Hindistan ise merkezi sistemin kendilerine daha iyi bir veri sağladığını ve kimin hangi uyarılar alması gerektiğine ilişkin riskleri de merkezi sistemde daha iyi hesaplayabildiklerini söylüyor.

Apple ve Google'ın API'ını kullanan uygulamalar sistemi belli sınırlar içinde kendilerine göre ayarlayabilir.

Ama bu sistemi kullanan uygulamalar, GPS gibi konum verilerini kaydedemeyecek. 

Teknoloji danışmanı Benedict Evans, "Konum gibi bazı verileri toplamamak politik bir karar, mühendislik kararı değil" diyor ve sisteme ilişkin şunları söylüyor:

"Ama Apple ve Google yeryüzündeki her telefon için, muhtemelen Çin ve İran da dahil, bir sistem inşa etti ve sistemin nasıl suiistimal edilebileceğini de düşündü."

"Ek veriye ne kadar ihtiyacınız var, mahremiyeti riske atmaya değer mi, bunlar tamamen tartışma konusu."

Avusturya ilk kullanan ülkeler arasında

Avusturya, merkezi olmayan temas takip uygulaması kullanan ilk ülkeler arasında.

Kızılhaç tarafından işletilen Stopp Corona adlı uygulama 600 binden fazla kişi tarafından indirildi.

Avusturya'nın kullandığı Stopp Corona uygulaması

Yazılımcıları Accenture şimdi 10 Haziran'daki güncelleme için Apple ve Google'ın API'ını inşa etmeyi planlıyor. Böylece iPhone kullanıcılarının sistemi etkin kullanabilmeleri için uygulamayı ekranlarına açmalarına gerek kalmayacak.

Ama Stopp Corona, eşleşme olduğu takdirde, ekrandaki tuşa basarak Bluetooth'un açılmasını sağlayarak, manuel kontrol seçeneği de sunuyor. 

Bu şimdilik Apple-Google modelinde mümkün değil. 

Yazılımcılar bu durumlar için ultrasonik sesleri kullanmayı planlıyor.

Apple ve Google'ın API'ı şimdilik Stopp Corona'nın ilettiği farklı uyarılarla da uyumlu değil.

Uygulama, bir bireyin virüs kaptığına dair kendi teşhisini koyması durumunda sarı alarm veriyor, daha sonra testlerin pozitif çıkması durumunda da uyarı önce kırmızıya, negatif çıkması durumunda da yeşile dönüyor.

Yazılımcılar bu özelliğin kalması için Apple ve Google ile görüşmelere devam ediyor.

BBC News'a konuşan Accenture yöneticisi Christian Wingelhofer "Her iki taraftan da gerçekten iyi bir işbirliği var. İhtiyaçlarımızı karşılayacak çözümler bulmak istiyorlar" diyor.

Almanya'nın kullanacağı uygulama da Apple-Google protokolünü benimsiyor.

Ama yazılımcıları, kapalı olan cihazların Bluetooth işaretlerini yalnızca her beş dakikada bir, dört saniyelik zaman dilimleri içinde almasından şikayetçi oluyordu.

Yani teoride, örneğin üç dakika boyunca sarılan bir çifti sistem tespit edemeyebilir, ama yanlarından doğru zamanda geçen biri ise tespit edilebilir.

Apple ve Google bu sorunun farkında olduklarını söylüyor.

İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri'nin (NHS) uygulaması ise sekiz saniyede bir eşleştirmeyi takip ediyor. 

NHS, iPhone'lardaki Bluetooth sorunlarına ilişkin de kendi çözümünü buldu ama yedek plan olarak Apple-Google sistemini incelemeye devam ediyor.

Yorumlar (0)
25°
açık
Günün Anketi Tümü
Yeni Haber Sitemiz hakkında puanlama yaparmısınız?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 15 Ağustos 2020
İmsak 04:30
Güneş 06:07
Öğle 13:14
İkindi 17:03
Akşam 20:10
Yatsı 21:41