BURSA (AA) - MUSTAFA YILMAZ - Bursa'da, Andromeda Galaksisi'ni gözlemleyebilme arzusuyla teleskop yapımına başlayan emekli Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeni Atila Tınkılıç, 20 yıldır kurumlara ve vatandaşlara teleskop üretiyor, isteyenlere de yapım dersleri veriyor.
Gençlik yıllarında gökyüzünü ve gezegenleri gözlemleme merakı olan Tınkılıç, 1990'lı yıllarda kendi teleskobunu yapmaya çalıştı.
O zaman yeterince imkan bulamadığı için bu hevesini erteleyen Tınkılıç, 2006 yılında çeşitli kaynaklardan araştırarak ilk teleskobunu üretmeyi başardı.
Teleskopların ana unsuru olan aynaları da üreten Tınkılıç, kalınlığı 20 milimetreye, çapları 15 santimetreden 50 santimetreye kadar büyüyebilen camları, kendi yaptığı makinelerle önce bükey hale getiriyor ardından da alüminyum kaplayarak aynaya dönüştürüyor.
Yine kendi yaptığı stantlar üzerine yerleştirdiği aynalara mercekler yardımıyla vizör ekleyen Tınkılıç, yapım seti yolladığı kişilerin kendi teleskoplarını yapmalarına da olanak sağlıyor.
Yaklaşık 20 yıldır kurumlara ve vatandaşlara teleskop üreten Tınkılıç, isteyenlere de yapım dersleri veriyor.
- 'Türkiye'nin en büyük teleskobunu yaptım'
Tınkılıç, AA muhabirine, gökyüzünü, uzayı ve gezegenleri gözlemlemenin çok önemli olduğunu söyledi.
Kur'an-ı Kerim'de de gökyüzüne bakılmasını öğütleyen birçok ayet bulunduğunu belirten Tınkılıç, 'Belki onların da etkisiyle bir de çocukluktan gelen merakla bu işe başladım ve bayağı bir gelişti. İlk teleskopta benim hedefim gezegenleri detaylı görmekti. İlk denememde de Mars'a baktım. Mars'ta bir hayal kırıklığına uğradım çünkü Mars hem küçüktü hem de detay görünmüyordu.' dedi.
Tınkılıç, teleskop yapımını kendi araştırmalarıyla öğrendiğini dile getirerek, şunları kaydetti:
'İşi öğrendikten sonra 20, 25, 30 ve 40 en son da 50 santimetrelik Türkiye'nin en büyük teleskobunu yaptım. Ortam uygunsa yani yeterince karanlıksa, şehrin ışıklarından uzaksa mesela 20 santimetrelik bir teleskopla küresel kümeleri, samanyolunun içerisinde ve onun dışında Andromeda Galaksisi'ni rahat görebilirsiniz. Onun dışında daha büyük kümeler için bizim bu teleskoplar yeterli değil, ancak gözlem evlerindeki teleskoplar olur. Yerini bilirseniz teleskopla çevirip fotoğraf olarak yine çok derin galaksilerin de fotoğrafını çekebilirsiniz.'
Ayna yapımındaki hesapların ve el işçiliğinin hassasiyetine dikkati çeken Tınkılıç, 'Çok ince hesaplar. O kadar hassas ki aynamızın yüzeyi bir futbol sahası büyüklüğünde olsa, o kadar büyük bir ayna yapsak oradaki hata payı bir iskambil kağıdının kalınlığı kadar. Onu tutturamadığın zaman belli büyütmeden sonra görüntü bozuluyor.' diye konuştu.
- 'Kendi elinle yaptığın şeyle Satürn'ün halkalarını görmek bir haz'
Tınkılıç, teleskop yapmak isteyenlere yardımcı olduğunu vurgulayarak, 'Çünkü kendi elinle yaptığın şeyin değeri farklı oluyor. Bazılarının öyle uygun yeri olmuyor, hazır istiyorlar. Öyle sipariş de yaptıklarım oluyor ama genelde okullara yolluyorum. Hem üniversitelerden hem ortaokullardan TÜBİTAK projelerine falan istiyorlar. Onlara ben malzemeyi gönderiyorum. Şu ana kadar sanıyorum 200 falan olmuştur yaptığım, yaptırdığım.' ifadesini kullandı.
Teleskop yapmak isteyenlere öncelikle ayna yapım kiti gönderdiğini belirten Tınkılıç, 'Aynayı yapmak için gereken şeyleri bir kutu içerisinde hazırlıyorum, test cihazına varıncaya kadar. YouTube kanalımda da tüm yapımın aşamaları var. Onu takip ederek aynayı yapıyorlar. İstedikleri zaman bana gönderiyorlar. Ben onun eğer kusurları varsa onları düzeltiyorum. Sonra alüminyum kaplayıp teleskop haline getiriyoruz. Onlara geri gönderiyorum. Kendi elinle yaptığın şeyle Satürn'ün halkalarını görmek bir haz.' ifadesini kullandı.
Tınkılıç, el yapımı çift aynalı teleskop da ürettiğini anlatarak, sözlerini şöyle tamamladı:
'Kendimi denemek için en büyük teleskobu da yaptım. Onunla ancak Andromeda Galaksisi'ni görebiliyoruz, şu anda ortam karanlık olmadığı için. El yapımı en büyük cassegrain (çift aynalı) teleskop bu. Türkiye'de bazı arkadaşlar da bundan sonra yaptılar ama onlar cassegrain değil, bunlar çift aynalı, yapımı çok zor. İkincil aynası olunca da hata payı ikiye katlanıyor o yüzden yapımı zahmetli. Herkes bu işe girmez. Daha basit olan Dobson teleskop yapıyorlar. İleride eğer uygun bir gözlem alanı olursa götürüp orada tekrar denemeyi düşünüyorum.'