Covid varyantları ne kadar tehlikeli, aşılar işe yarayacak mı?

Pandemiyi başlatan koronavirüsün aslından daha bulaşıcı türleri ortaya çıkıyor.

GÜNCEL 01.03.2021, 11:17 Tugs Enkh
15
Covid varyantları ne kadar tehlikeli, aşılar işe yarayacak mı?

Pandemiyi başlatan koronavirüsün aslından daha bulaşıcı türleri ortaya çıkıyor.

Bunlardan biri ilk kez İngiltere'nin Kent bölgesinde görüldü ve İngiltere Genetik İzleme Programı Başkanı Prof. Sharon Peacock bu varyantın dünyadaki en yaygın koronavirüs türü olacağını tahmin ettiklerini açıkladı.

İngiltere virüsün tespit edilmesi ve yayılmasını önlemek için koronavirüs testlerine hız verdi.

Aşıların bu varyantlara karşı çok etkili olmayacağına ilişkin kaygılar var.

Yeni varyantlar hangileri?

Covid'in binlerce farklı versiyonu (varyantı) var. Ancak uzmanlar özellikle birkaç türden endişe duyuyor:

  • İngiltere varyantıHalihazırda ülkenin büyük bölümünde en yaygın tür. 50'den fazla ülkeye yayılan bu varyant, uzmanların ifadesine göre "kaygı verici" değişimler geçiriyor.
  • Güney Afrika varyantı: Bu tür İngiltere dahil en az 20 ülkede görüldü.
  • Brezilya varyantılk olarak Japonya'dan Brezilya'nın kuzeyine seyahat eden bir kişide görülen P1 olarak adlandırılan bu varyantın daha bulaşıcı olduğunu düşünülüyor.

Yeni varyantların ortaya çıkması beklenmedik bir durum değil. Tüm virüsler yayılabilmek ve çoğalabilmek için kendilerini kopyalarken mutasyon geçiriyor.

Bu değişikliklerin çoğu büyük farklılıklar içermiyor. Hatta bazıları virüsün hayatta kalmasını zorlaştırıyor. Ama bazı mutasyonlar virüsü daha bulaşıcı ve tehlikeli hale getirebiliyor.

Yeni varyantlar daha mı tehlikeli?

Bu varyantların, insanların çoğunun geçirdiğinden daha ciddi bir hastalığa yol açtığına dair bir bulgu yok.

Orijinal versiyonunda olduğu gibi, yaşlılar ve başka hastalıkları bulunanlar daha çok risk altında.

İngiltere varyantıyla ilgili bir araştırma, yeni türde ölüm riskinin yüzde 30 daha fazla olabileceğine işaret ediyor. Fakat uzmanlar bulguların çok güçlü verilerin de kesin olmadığını söylüyor.

Ellerin yıkanması, sosyal mesafe kurallarına uyulması ve maske takılması hâlâ enfeksiyonların önlenmesi açısından çok önemli.

Çünkü uzmanlara göre yeni varyantlar çok daha hızlı yayılıyor görünüyor ve bu yüzden daha da dikkatli olunması gerekiyor.

Virüse neler oluyor?

İngiltere, Güney Afrika ve Brezilya varyantları çok daha bulaşıcı olabilir. Bu üç varyantta da virüsün S proteini değişikliklere uğradı. Virüs, insan hücrelerine bu dikensi çıkıntılarla tutunuyor.

Bu değişiklikler virüsün hücreleri enfekte ve yayılma kabiliyetini artırdı.

Uzmanlar Eylül'de, İngiltere ya da "Kent" varyantının yüzde 70'e kadar daha bulaşıcı olduğunu açıkladı.

Ancak İngiltere Kamu Sağlığı Kurumu'nun yaptığı yeni bir araştırmada bu oran yüzde 30-50 olarak verildi.

Ekim'de ortaya çıkan Güney Afrika varyantında dikensi proteindeki değişimin çok daha büyük olduğu belirtiliyor. Uzmanlar İngiltere'de görülen az sayıda vakada İngiltere varyantında kaygı verici değişiklikler tespit ettiğini söyledi.

Bu değişiklikler, "E484K" olarak bilinen bir temel mutasyonu da içeriyor. Bu değişim sayesinde virüsün, bağışıklık sisteminin bir parçası olan antikorlardan kurtulabileceği belirtiliyor.

Temmuz'da görülen Brezilya varyantında da E484K mutasyonu tespit edildi.

Getty

KAYNAK,GETTY IMAGES

Aşılar işe yaramaya devam edecek mi?

Mevcut aşılar, koronavirüsün önceki versiyonlarına göre tasarlandı. Ama bilim insanları -belki çok iyi olmasa da- aşıların yeni türlere karşı hâlâ etkili olacağına inanıyor.

İlk sonuçlar, BioNTech/Pfizer aşısının yeni türlere karşı da koruma sağladığına işaret ediyor. Ama aşının daha az etkili olduğu belirtiliyor.

Yakında onay alabileceği belirtilen iki yeni koronavirüs aşısıyla (Novavax ve Janssen) ilgili veriler bunların da bir ölçüde koruma sağladığını ortaya koyuyor.

Oxford-AstraZeneca uzmanları, aşılarının yeni İngiltere varyantına karşı da koruma sağladığını söylüyor. Uzmanlar, bu aşının ağır Covid-19 hastalıklarına karşı hâlâ koruma sağlamasına karşın Güney Afrika varyantına karşı daha az etkili olduğunu belirtiyor.

Moderna'nın ilk sonuçları da aşının Güney Afrika varyantına karşı etkili olduğunu gösteriyor. Ancak uzmanlar, bu varyantta bağışıklık tepkisinin güçlü ve uzun süreli olmayabileceğine dikkat çekiyor.

Uzmanlar, ileride çok daha farklı varyantların ortaya çıkabileceğini ancak, en kötü senaryoda bile aşıların birkaç hafta ya da ay içinde yeniden tasarlanabileceğini veya bunlar üzerinde değişiklik yapılabileceğini söylüyor.

Grip aşısının her yıl yeni türleri kapsayacak şekilde güncellendiği gibi koronavirüs aşılarının da yenilenebileceği belirtiliyor.

Varyantlarla ilgili ne tür çalışmalar yapılıyor?

Dünya genelinde bilim insanları, yeni ortaya çıkan varyantları yakından izliyor.

Uzmanlar, ihtiyaç duyulması olasılığına karşı koronavirüs aşılarının güncellenmesi için çalışmalar yürütüyor.

İngiltere hükümeti, yeni varyantlara karşı aşı geliştirmesi için CureVac şirketiyle anlaşma imzaladı.

Ülkenin bazı bölgelerinde Güney Afrika varyantı ve E484K mutasyonu içeren diğer koronavirüs versiyonları için acil test programı uygulanıyor.

Yorumlar (0)
18°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 18 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:37