KOCAELİ (AA) - AHMET FURKAN MERCAN - Malezya Dışişleri Bakanı Özel Danışmanı Abdurrezzak Ahmed, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) bölgesinde Müslüman azınlıkların 'şikayetlerini bildiklerini ve sorunlarını anladıklarını' kaydederek çözümün 'siyasi diyalog' olduğunu bildirdi.
Ahmed, İnsan Hak ve Hürriyetleri (İHH) İnsani Yardım Vakfı ev sahipliğinde Kocaeli'de düzenlenen 5. Uluslararası İslam Kültür ve Medeniyeti Sempozyumu marjında AA muhabirine, Güneydoğu Asya bölgesindeki Müslüman azınlıkların sorunları ile ülkesinin izlediği politikaları anlattı.
Kuala Lumpur yönetiminin Filipinler'in güneyindeki 'barış sürecine' yönelik krizlerin çözülmesi açısından başarılı diplomasi sergilediğini kaydeden Ahmed, müzakereler sonucu varılan anlaşmanın uygulanma sürecinin gözlemlenmesi gerektiğini belirtti.
Son dönemde bölgede ertelenen seçimler ile Manila hükümeti ve Müslüman Mindanao'da Bangsamoro Özerk Bölgesi (BARMM) yönetimi arasındaki sorunların farkında olduklarını kaydeden Ahmed, bunların 'çözülebilecek siyasi sorunlar' olduğunu söyledi.
'Güney Filipinler'de elbette karmaşık bir durum var ama herkes birlikte yaşama fikrine bağlı. Her oyuncu bu sorunların ele alınmasını sağlamaya kararlı.' diyen Ahmed, Moro'da tüm bu sorunların seçimden önce çözülmesi gerektiğini dile getirdi.
Ahmed, 'Malezya yardımcı olmaya hazır' ifadesini kullandı.
- Myanmar yönetiminin ikna edilmesi gerekiyor
Malezya olarak, Myanmar rejimi çatısı altında Arakanlı Müslümanların (Rohingya) yaşadığı sorunlar karşısında oldukça endişeli olduklarını söyleyen Ahmed, mülteci sayısının 400-500 bin arası olduğunun tahmin edildiğini ve kayıt dışılık nedeniyle tam saptanamadığını ifade etti.
Nepido yönetiminin 'Arakanlıların şikayetlerini ciddi olarak ele almaya başlaması' gerektiğini kaydeden Ahmed, Arakan sorununun hem Myanmar'ı hem de ASEAN ülkelerini etkilediğine işaret etti.
Herkesin tanındığı ve temsil edildiği 'demokratik bir Myanmar' oluşturulmasının önemini vurgulayan Ahmed, komşu ülkelerin 'mülteci barındırma kapasitelerinin sınırlı' olduğuna dikkati çekti.
Ahmed, 'Oldukça fazla sömürü ve insan ticareti gerçekleşiyor. Arakan krizinde uluslararası aktörlerin önemli bir rol oynaması, sorunu vurgulaması, tarafları bir araya getirip tartışmaya açması ve Myanmar yönetimini ikna etmesi gerekiyor. Malezya'nın çözümü, Arakan halkına, doğdukları yere geri dönme, bir arada yaşama, Myanmar'da barış içinde yaşama hakkını tanımakla ilgili.' diye konuştu.
- Tayland, güney bölgelerinde sorun istemiyor
Ahmed, Tayland'ın güneyinde yaşayan Malay Patani Müslümanlarının sorunlarının 40-50 yıldır sürdüğünü ve ülkesinin 10 yılı aşkın süredir taraflar arasında arabuluculuk görevi üstlenmeye çabaladığını aktardı.
Etkili müzakere yürütülmesi amacıyla 'tarafların uzlaşması, şiddetin ve askeri tehditlerin durması' gerektiğine inandıklarını kaydeden Ahmed, bunun için taraflar arasında güven inşa edilmesinin önemini vurguladı.
Ahmed, 'Eğer arabuluculuk yapmazsak, (Patani sorununda) Malezya er ya da geç bundan etkilenecektir. Tarafları bir araya getirip diyalog kurmak ve siyasi bir çözüm bulmak kolay değil. Ancak pes etmiyoruz.' dedi.
Bangkok yönetiminin bu aşamada 'destekleyici tutum' sergilediğini ve sorunların çözülmesi için olumlu yönde çaba gösterdiğini söyleyen Ahmed, tarafların 'üzerinde anlaşabilecekleri hususların' ortaya çıkarılması çağrısı yaptı.
Patani sorununun bölge ülkelerini etkilediğine işaret eden Ahmed, şunları kaydetti:
'Malezya olarak Patani krizine çözümün kapsayıcı olması gerektiği konusunda pozisyonumuz çok açık. Hiçbir grup dışlanmamalı. Herkes bir araya getirilmeli. Tayland, güney bölgelerinde, Myanmar ve Kamboçya sınırında bir sorun olmasını istemiyor ve eminim bu sorunu çözmek istiyorlar. Bence daha fazlası yapılmalı, çünkü bu sadece taahhütle ilgili değil. Malezya müzakerelerde kolaylaştırıcı görevini sürdürmeye hazır.'
- Malezya ve Türkiye arasında 'azınlık hakları' işbirliği
Ahmed, azınlık hakları için mücadelede, hükümet, sivil toplum ve inanç kuruluşlarının faaliyetlerinin önemli olduğunu kaydederek, küresel ölçekte 'Müslüman toplulukların onurunun korunması' gerektiğine inandıklarını ifade etti.
Azınlıkların sorunlarıyla ilgili 'kolektif sorumlulukların hatırlanması ve ciddi bir küresel merkez kurulması' gerektiğini belirten Ahmed, 'Dünyanın birçok yerinde Müslüman azınlıkların farklı türde sorunları var. Sorunlar bir bölgeden diğerine, bir ülkeden diğerine farklılık gösteriyor. Strateji geliştirebilmemiz için veriye ve veri için özel bir merkeze ihtiyaç var. Bence Malezya ve Türkiye 'Müslüman azınlıklara adanmış bir merkeze' ortak ev sahipliği yapabilir.' diye konuştu.
- Güney Asya'da barış içinde bir arada yaşama fikri
Ahmed, ASEAN bölgesinde Müslüman azınlıkların 'şikayetlerini bildiklerini ve sorunlarını anladıklarını' kaydederek, bölgede azınlıkların yaşadığı sorunları çözmenin tek yolunun siyasi diyalog olduğuna inandıklarını söyledi.
Birlik bölgesinde 'barış içinde bir arada yaşama fikrine' bağlı olduklarını aktaran Ahmed, 'ASEAN, çatışmaları önlemek istediğimiz bir bölge. Birliğin kuruluş nedeni de bir arada yaşama fikrine inanmamız. Bölgede her topluluğun bir arada yaşamasını istiyoruz.' dedi.