Anadolu Ajansının uluslararası kuruluşlara liderlik eden Türk yöneticilerle yaptığı 'Zirvedeki Türkler' başlıklı röportaj serisinin konuğu olan Abay, Ankara'dan küresel finans dünyasına uzanan kariyer yolculuğu, önemli kararları ve bankacılık sektöründeki hızlı dönüşümü anlattı.

Anne ve babası Kayserili olan Abay, 1977'de Ankara'da doğdu. Abay, üniversite dahil eğitim hayatının büyük bölümünü Ankara'da geçirdi. Kalabalık bir aileyle 'paylaşılan, büyük sofralarda' büyüdüğünü söyleyen Abay, 'inanılmaz fedakar bir annesi' olduğunu söyledi.

Abay, annesinin tüm hayatı boyunca kendisini desteklediğini belirterek, 'Annemin fedakarlığının bende çok etkisi oldu. Sürekli bizi bir şeyler yapmaya yönlendirdi. Belki de annem üniversiteye gitmediği ve iş hayatında böyle bir kariyeri olmadığı için kendi kızının bunu en iyi şekilde yapabileceğiyle ilgili çok destekledi. Türkiye'de bu şekilde çok anne var.' dedi.

Ailesinde özellikle kadınlarda mesleki olarak genellikle öğretmenliğin öne çıktığını dile getiren Abay, Bilkent Üniversitesi İktisat Fakültesi'ni kazandığında ekonomi alanını bilinçli olarak seçmediğini anlattı.

Abay, şu anki çocuklarda olduğu gibi bilinçli ve yönlendirmeyle bir eğitim hayatı olmadığını ifade ederek, o yılları şöyle aktardı:

'Benim hep bir şeyleri iyi yapmak ve başarmak konusunda bir merakım vardı. O zamanlar da Bilkent'in burslu bölümü yüksek puanlıydı. Tüm üniversitelerin içinde hangi okulun daha yüksek puanlı olduğuna baktım ve ona girmeye çalıştım. O yaşlarda 'ekonomi veya mühendislik okuyayım' gibi bir bilincim yoktu. Geriye dönüp baktığımda her zaman söylediğim, benim ilgim matematik ve fen alanındaydı. Aslında keşke mühendislik okusaymışım, bunu ekonomi kötü bir bilim dalı diye söylemiyorum ama mühendisliğe yatkın bir çocuktum ama kız çocuğu olarak kızların da mühendis olabileceği yaklaşımı benim ortamımda çok yoktu. O sanki erkeklerin okuduğu bir bölüm gibi geliyordu. Bu yüzden, fırsatım oldukça gençlere 'Kızlar da erkekler de tüm bölümleri okuyabilir, kız çocuklarının da bu tip alanlardan çekinmemesi ve daha çok yönlendirilmesi lazım.' diyorum. O zaman bu bölümleri bilsem belki çok daha farklı bir iş hayatım da olabilirdi. Şimdi çocuklarımıza eğitim hayatlarıyla ilgili yönlendirmelere bakıyorum da, benim hayatımda büyük bir yönlendirme hiç olmadı.'

- Harvard'da yüksek lisans sonrası kariyerine New York'ta devam etti

Çalışkan bir öğrenci olduğunu ve 'bugünün işini yarına bırakmama' alışkanlığının iş hayatında da devam ettiğini kaydeden Abay, Bilkent Üniversitesi'nden dereceyle mezun olduktan sonra hocalarının akademiye yönlendirdiğini ancak kendisinin 'Kayseri genlerinin' de etkisiyle ticaretle uğraşma fikrine yakın olduğunu anlattı.

Abay önünde örnek de olmadığı için nereden başlayacağını tam bilemediği dönemde üniversitedeki profesör hocalarından birinin yönlendirmesini şöyle anlattı:

'Hiç unutmuyorum, hocalarımdan biri dedi ki 'Bir şirket geliyor kampüse, başarılı çocukları arıyorlar. Sen git onların sunumlarını dinle.' Tamamen tesadüf. McKinsey o zaman Türkiye'de ofis açıyor ve ilk alım olarak 5-6 kişi alacak. O sunumda anlatılanlardan etkilendim ve başvurdum. Çetrefilli bir mülakat sonucunda Türkiye'de o aldıkları küçük grubun içine girdim. Zaten aldıkları herkese o zamanlar birkaç sene çalıştıktan sonra yurt dışına gidip MBA yapma zorunluluğu vardı. Ben iki sene civarı çalıştım ve yüksek lisans için Harvard'ı kazandım.'

Yüksek lisanstan 2003'te mezun olduğu dönemde dünyanın ekonomik olarak çok iyi bir durumda olmadığını kaydeden Abay, New York'ta kalmaya karar vermesinin ardından tekrar McKinsey'nin buradaki ofisine başvurdu ve çalışmaya başladı.

Abay, burada yaklaşık 6 yıl çalıştığı sürede evlendi ve ilk çocuğunu dünyaya getirdi. 'Çocuğunuz olduğunda biraz daha zorlanıyorsunuz, aileniz yanınızda değil. Çocukları bir noktada Türkiye'de mi büyütsek diye de düşünüyordum.' diyen Abay, çalıştığı kurumun İstanbul ofisinden yeniden teklif aldı.

Abay, bu fırsatın kendisine de uyduğunu ve kariyer-özel hayat dengesini daha iyi götürebileceğini de düşünerek New York'tan İstanbul'a döndü.

O dönemler Türkiye ekonomisinin hızlı büyüdüğünü ve çok yabancı yatırımcı olduğunu anlatan Abay, şirketin Türkiye'de bankacılık sektöründeki faaliyetlerini büyütmeye odaklandığını söyledi.

- Doğum izninde ve yaz tatilinde gelen 'beklenmedik telefonlar'

Abay, bu dönemde McKinsey'deki görevi kapsamında Türkiye'de birçok bankayla çalıştığını ve 'tam işleri yoluna oturttuğu' ve ikinci çocuğunun doğum iznindeyken ING'den bir toplantı için telefon aldığını ifade etti.

Bu toplantıdan 7 ay sonra ING Türkiye'nin Genel Müdürü olduğunu aktaran Abay, 'İki çocuğum oldu, işler yoluna oturdu biraz daha sakin gideyim derken 34 yaşında ING Türkiye Genel Müdürü olarak çok daha komplike bir işin başına geçmiş oldum.' dedi.

- Abay'ın devraldığı dönemde ING Türkiye de OYAK Bank'ı satın almıştı

Türkiye'de bankacılık değerlemelerinin yüksek olduğu bu yıllarda Avrupa'nın ekonomik krize girdiğini dile getiren Abay, banka yönetiminin kendisine 'Bu bankayı dijital bir banka yap.' dediğini aktardı.

Abay, o sırada banka bünyesinde dijitale bakan birkaç çalışan olduğunu ancak ING'ye ekonomik olarak yük yaratmadan ING Türkiye'de dijitalleşme sürecini başlattıklarını ifade etti.

Buradaki 9 yıllık genel müdürlük görevinde Türkiye ekonomisi için faydalı alanlar başta olmak üzere, kadın-erkek eşitliği ve kız çocuklarına daha fırsat verilmesini sağlayan sosyal sorumluluk projelerini yaptıklarını anlatan Abay, 'Yıllar içinde o ekipte çalışan arkadaşlarımızın çoğu ING'nin bünyesinde olmak üzere çok iyi kariyerler inşa etti. ING Türkiye'den küresel pozisyonlara gelen birçok Türk var. Ayrıca, Türkiye'deki yönetim ekibimizin sanırım hepsi kadın şu anda.' diye konuştu.

Abay, 2020'ye kadar Türkiye'deki süreci yönetmesinin ardından o yaz grubun yönetim kurulundan yine bir telefon aldığını ifade etti.

ING Grubu'nun yaklaşık bir trilyon avroluk bilançosunun yüzde 40'ını oluşturan Belçika ve Hollanda'yı kapsayan Pazar Liderleri Bölgesi Başkanlığı görevi için 2020'de ailesiyle Amsterdam'a taşınan Abay, Kovid-19'un da başladığı döneme denk gelmesi nedeniyle bu görevdeki ilk aylarının oldukça zor geçtiğini anlattı.

Türkiye'den Avrupa'ya geldiğinde alıştığı dijitalleşmenin burada olmadığını ve dijitalleşme sürecini Avrupa'da hızla uygulamaya başladığını söyleyen Abay, 'Türkiye'deki bankacılık sektörü çok dijital. Sadece bankacılık değil, mesela e-devlet gibi bir yapı Avrupa'da birçok yerde yok. Ülke olarak bizim altyapı ve dijitalleşmemiz birçok Avrupa ülkesinin ilerisinde.' ifadelerini kullandı.

Öte yandan Belçika ve Hollanda'nın ana dillerini bile konuşmadığı için de ilk 12-18 aylık döneminde çok zorlandığını anımsayan Abay, buna rağmen konfor alanından çıkmanın gelişim için önemli olduğuna inanıyor.

Abay, Belçika ve Hollanda'yı kapsayan görevinin ardından 2022'de ING Belçika Yönetim Kurulu Başkanı olarak atanarak ING Belçika'nın 150 yıllık tarihindeki ilk kadın Yönetim Kurulu Başkanı oldu ve 2023'e kadar bu görevi sürdürdü.

Halihazırda ING Grubu'nda 10 ülkeden sorumlu ING Grubu Global İcra Kurulu Üyesi ve Global Perakende Bankacılık Başkanı olarak görev yapan Abay, 600 milyar avronun üzerinde mevduat ve 500 milyar avroyu aşkın kredi büyüklüğünü yönetiyor. Abay'ın yönettiği iş kolu ING Grubu karlılığının üçte ikisine karşılık geliyor.

- Kariyerine dokunan mentörler

Abay'ın kariyerine dokunan önemli insanlar da olmuş. Halihazırda BBVA Grup Üst Yöneticisi Onur Genç'in McKinsey'deyken müdürü olduğunu söyleyen Abay, 'Onur Genç ile yıllarca beraber çalıştık, ona hala çok danışırım.' dedi.

Abay, Güler Sabancı'nın kendisi için çok iyi bir mentör olduğunu ve kendisiyle yıllarca çok vakit geçirdiğini belirterek, kariyerinin birçok önemli adımında Sabancı'nın yön gösterdiğini anlattı.

ING Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı John T. McCarthy'nin kendisine halen fikir verdiğini aktaran Abay, Fiba Grubu Kurucusu Hüsnü Özyeğin'in de kariyeri boyunca yön gösteren önemli insanlar arasında yer aldığını söyledi.

- 'Bankacılıkta teknoloji öngörülemez hızda ilerliyor'

Finans ve bankacılık dünyasında yakından gözlemlediği gelişmeleri de değerlendiren Pınar Abay, bankacılık sektöründe teknolojinin öngörülemez bir hızda ilerlediğini ve artık insanla yaptıkları hemen hemen her şeyin botlarla yapılır hale geldiğini dile getirdi.

Abay, banka bünyesinde botlarla işlem yapan ve insan gibi çalışan ajanlar ürettiklerini belirterek, 'Ben bunu bir sene önce hayal bile edemezdim. Bana ilk anlatıldığında 'olamaz herhalde' diye düşünmüştüm ama görüyorum, oluyor.' diye konuştu.

Öte yandan, müşteriyle iletişim kurarken daha önce kullanılan mesajlaşmanın yerini sesli iletişimin almaya başladığını kaydeden Abay, müşteriyle konuşan ses için bot ve insan ayrımı yapmanın mümkün olmadığını anlattı.

Abay, ajanın müşterinin duygu durumunu bile tahmin edip sesini değiştirebildiğini ifade ederek, sektöre yönelik şu öngörülerini paylaştı:

'Bankalar, teknolojinin iş yapış şeklini çok değiştirdiği yer haline geliyor. Bunu yapamayan bankaların başarılı olma şansları yok çünkü bu teknolojiler o kadar büyük verimlilik sağlıyor ki biz şu anda bile bazı konularda geri kaldığımızı hissediyoruz. Geçen yılki yapay zeka çözümlerini tüm ülkelerimizde uyguladık. Örneğin, bir sene geçti ve yeni bir teknoloji çıktı. Kendimize bakıp teknolojimizi yenilememiz lazım diyoruz. Önceden ancak 40 yılda bir ana bankacılık platformu değiştirirdik. Dolayısıyla benim gördüğüm en büyük değişim bu. Ve bu çok büyük bir avantaja dönüştürülebilir ve bu avantajı yakalayabilen bankalar başarılı olacak, yakalayamayanların hepsinin yok olacağını düşünüyorum.'

- 'Türkiye'den globale hizmet ihracatı'

Türkiye'de bankacılık sektörünün dijital altyapısının ise görece yeni ve değişimlere kolay adapte olabilecek durumda olduğunu söyleyen Abay, Türkiye'deki genç işgücünün bu gelişmelere ayak uydurma konusunda önemli bir avantaj sunduğunu dile getirdi.

Abay, Türkiye'nin bu açıdan 'mükemmel bir pazar' olduğuna işaret ederek, 'Biz bunu gördüğümüz için geçtiğimiz senelerde bankadan ayrı bir şirket kurduk, ING Hubs Türkiye adında. Sadece teknoloji üretimi ve veri analitiği için çok sayıda çalışan arkadaşımız var. Bu kişiler ING Türkiye'nin parçası değil, ayrı bir şirket altında. Türkiye'de iyi eğitimli gençleri bulup işe alıyoruz ve onlar bizim global pazarlarımıza hizmet veriyorlar. Onlar için de müthiş bir kariyer fırsatı.' dedi.

Bu yapılanmadan çok memnun olduklarını ifade eden Abay, bu tür yapılanmaların 'beyin göçünü önleyici adımlar' olduğunu aktardı.

Abay, ING Hubs'ta çalışan sayısını bir yıl içinde 300 kişiye çıkarmayı hedeflediklerini ve sonrasında daha fazla büyüteceklerini açıkladı.

- Gençlere 'çalışmaktan sıkılmamayı öğrenmek' tavsiyesi

Pınar Abay'ın, gençlere tavsiyeleri de var. Bunlardan ilki 'çalışmak'.

Çalışmadan hiçbir şey olmadığını söyleyen Abay, 'Bazen gençlerde şu hissiyata kapılıyorum, bir tıkla bir şeye ulaşabiliyoruz ya, her şey önümüze çok kolay gelecek gibi bir algı olabiliyor. Hiç kimsenin hayatı bir yerlere gelirken çalışmadan olmadı. Her yaşta çalışmak lazım, çalışmaktan sıkılmamayı öğrenmeliyiz. Hayatta bir şeyler yapmak istiyorsak, çalışmamız gerekiyor. Hiçbir genç mesela yazını boş geçirmemeli. Böyle söyleyince çocuklarım bana kızıyor ama bu biraz Kayseri genlerimden de geliyor olabilir. Şans eseri para kazanmak, kariyer yapmak gibi bir şey yok hayatta.' diye konuştu.

Abay'ın ikinci tavsiyesi de 'iyi kalpli insanları etrafında bulundurmak'. Samimi ilişkilere vakit ayırmak gerektiğini dile getiren Abay, 'Çalışmak ve sevgi dolu insanlarla olmak en fazla önerebileceğim iki tavsiyem olur çünkü bunları bazen unutuyoruz gibi geliyor.' diyerek sözlerini tamamladı.

Lahey'de Yeni Barış Hareketi tarafından düzenlenen 'İran'a yönelik savaşı durdur' adlı gösteride, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırısı protesto edildi.

Çok sayıda kurum tarafından desteklenen gösteri için Malieveld Meydanı'nda bir araya gelen yüzlerce kişi, yürüyüş sonrası tekrar aynı meydanda bir araya geldi.

Göstericiler, 'İran'a yönelik savaşı durdur' yazılı pankart ve 'Savaşı durdur', 'Barış için çalış', 'Savaşa hayır, kriminal Trump ve Netanyahu', 'Şimdi İsrail'i boykot et', 'İsrail ile Hollanda arasında ilişkiyi durdur' yazılı dövizler ile İran ve Filistin bayrakları taşıdı.

Çok sayıda Hollandalının yanı sıra farklı etnik kökenlerden ve topluluklardan göstericilerin katıldığı yürüyüşte, 'Hollanda hükümetinin savaşa karşı durması gerektiği' mesajı verildi.

Gösteride yapılan konuşmalarda, ABD ve İsrail'in saldırılarının, uluslararası hukukun ve İran'ın egemenliğinin ağır ihlali olduğu ve Orta Doğu'da daha geniş çaplı bir tırmanma riskini artırdığı ifade edildi.

Konuşmacılar, vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının sessiz kalmaması gerektiğini ifade ederek, Hollanda hükümetine, 'gerilimin düşürülmesi, diplomasi ve siyasi çözümler için tüm imkanlarını kullanma' çağrısı yaptı.

Hollanda'nın, İspanya örneğinde olduğu gibi, bu savaşa karşı açık bir tutum almasını söyleyen konuşmacılar, ülkenin ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını derhal durdurmaya ve uluslararası hukuka uymaya çağırması gerektiğini belirtti.

Konuşmacılar, 'İran'a yönelik savaşı durdurun' çağrısı yaparken, savaşın gerekçelendirilmesine yönelik argümanların geçersiz olduğuna dikkati çekti.

Rejim değişikliği gerekçesiyle yürütülen müdahalelerin, Irak ve Libya örneklerinde olduğu gibi, yıkım, uzun süreli istikrarsızlık ve büyük insani trajedilere yol açtığı hatırlatıldı.

Gösteriye yakın mesafede düzenlenen İran karşıtı gösteri nedeniyle çok sayıda polis görev aldı.

'21 Mart Uluslararası Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Günü' dolayısıyla, Amsterdam'da 21 Mart Komitesi tarafından düzenlenen ırkçılık ve ayrımcılık karşıtı gösteride, ülkedeki ve dünyadaki aşırı sağcı politikalar protesto edildi.

Çok sayıda kurum tarafından desteklenen gösteri için Dam Meydanı'nda bir araya gelen binlerce kişi, Müzeler Meydanı'na kadar yürüdü.

Göstericiler, 'Irkçılığı durdur' ve 'Hep birlikte ırkçılığa ve ayrımcılığa karşı' yazılı pankartlar ve 'Nefreti körükleme, ırkçılığı durdur', 'İslamofobi'yi durdur', 'Mültecilere kapımız açık, ırkçılara değil', 'Biz biriz', 'Soykırımı durdur', 'Özgür Filistin', 'Birlikte yaşam' yazılı dövizler ve Filistin bayrakları taşıdı.

Çok sayıda Hollandalının yanı sıra mültecilerle farklı etnik kökenlerden ve topluluklardan göstericilerin katıldığı yürüyüşte, 'Şiddete, savaşa, ırkçılığa, ayrımcılığa ve İslamofobi'ye hayır.' mesajı verildi.

Yapılan konuşmalarda, ülkede ırkçılığın giderek arttığı, dünyanın her yerinde sağcı ve aşırı sağcı partilerin oylarının çoğaldığı ifade edildi.

Konuşmacılar, İsrail'in Gazze'de işlediği soykırıma, ABD'nin İran, Küba, Venezuela ve Lübnan'a yönelik politikalarına ve saldırılarına tepki gösterdi.

Hollanda'da aşırı sağ partilerin siyasi alandaki varlığının normalleştiğini aktaran konuşmacılar, bu partilerin politikalarının merkez sağ partiler tarafından da benimsendiği yönünde değerlendirmelerde bulundu.

Konuşmacılar, yeni kurulan hükümetin programında, artan Müslüman karşıtlığı (İslamofobi) ve Müslümanlara yönelik nefretle mücadeleye ilişkin somut adımların yer almamasını eleştirirken, İsrail'e yönelik herhangi bir yaptırımın bulunmadığını ve askeri işbirliğinin sürdüğünü ifade etti.

Türkiye'nin Lahey Büyükelçiliği'nde yapılan tören, şehitler için saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı.

Etkinliğe Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan, Yeni Zelanda'nın Lahey Büyükelçisi Charlotte Mary Frater, Türkiye'nin Rotterdam Başkonsolosu Sevgi Kısacık, Lahey Askeri Ateşesi Deniz Yarbay Umut Gökaslan ve davetliler katıldı.

İstiklal Şairi Mehmet Akif Ersoy'un da anıldığı programda konuşma yapan Büyükelçi Yazgan, Çanakkale'nin yalnızca bir tarihsel zafer olmadığını, aynı zamanda bugünü anlamaya da ışık tuttuğunu söyleyerek, 'Çanakkale Savaşı bizim istiklal savaşımızın ruhunun aslında kazanıldığı savaştır.' dedi.

Yazgan, diplomatların görevinin savaşların olmamasını sağlamak olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

'Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğu tarihten ve Çanakkale'den gelen bir ruhla devam ettirdiğimiz bu yolculukta biz ordu millet olmak zorundayız. Anadolu görev gücünün Rotterdam'da gemilerimizle buraya yaptığı ziyaret sırasında da gördüğümüz üzere ülkemizin de silahlı kuvvetlerimizin de güncel savaş teknolojilerine sahip olacak düzeyde olmasından, NATO gibi bir ittifakın içinde ülkemizi savunabilecek müttefik ilişkileri ve siyaseti dış politikayı kurabilmiş olmamızdan da memnunum ve gurur duyuyorum.'

Çanakkale'nin anlamının sadece geçmişle sınırlı olmadığına dikkati çeken Yazgan, 'Çanakkale sadece dünü hatırlamak, aziz şehitlerimizin ruhuna dualar etmekle kalmadığımız, bugünü de düşündüren bir zaferdir.' ifadesini kullandı.

Yazgan, Mehmet Akif Ersoy'un inandığı vatan uğruna yaşadığını ve Çanakkale'deki ruhun Mehmet Akif'in de ruhu olduğuna işaret ederek, 'Bu ruhu devam ettirmemiz, çocuklarımıza vermemiz ve İstiklal Marşı'nın dizelerinin anlamlarını göstermemiz gerekiyor. İstiklal Marşı'nın her kıtasında saklı mesajlar bugün için de geçerlidir.' diye konuştu.

Konuşmasının sonunda şehitleri anan Yazgan, 'Aziz şehitlerimizin ve terörle mücadelede şehit olan bütün güvenlik güçlerimizin anısına bugün burada bir kez daha şükranlarımızı, emanetlerine sahip çıkacağımız andını tekrarlamak istiyorum.' dedi.

Etkinlik farklı grupların seslendirdiği türküler ve caz dinletisiyle son buldu.

Ruanda ile İngiltere arasındaki Sığınmacı Ortaklığı Anlaşması'nın feshi sebebiyle Lahey'deki Daimi Hakemlik Mahkemesinde görülen tahkim duruşmaları bugün başladı.

Üç hakemli heyet önünde yapılan duruşmada Ruanda, İngiltere'nin anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve ödenmesi gereken meblağları ödemediğini savundu.

Ruanda Adalet Bakanı Dr. Emmanuel Ugirashebuja başkanlığındaki Ruanda heyeti, ülkesinin uzun yıllardır dünyanın birçok yerinden gelen sığınmacıya ev sahipliği yaptığını ve sığınmacı kabulü açısından ülkesinin önemli bir tecrübesi olduğunu vurguladı.

- 106 milyon sterlin talep edildi

İngiltere'nin tek taraflı olarak Sığınmacı Ortaklığı Anlaşması'nı feshetmesinin Ruanda'yı hayal kırıklığına uğrattığını kaydeden Ugirashebuja, Ruanda'nın anlaşmayı sürdürmeyi istediğini ifade etti.

Ruanda'nın avukatları 'İngiltere'nin anlaşmayı feshetmesi, halihazırda ödenmesi gereken herhangi bir tutarı ödeme yükümlülüğünü değiştirmez.' ifadeleriyle anlaşma kapsamında 2. ve 3. yıllarının her biri için Ruanda'ya ödenmesi öngörülen 50'şer milyon sterlinin İngiltere tarafından ödenmesini istedi.

Ruanda, anlaşma kapsamında 100 milyon sterline ek olarak halihazırda kabul ettiği düzensiz göçmenlerin barındırma maliyeti için 6 milyon sterlin daha talep etti.

Ruanda ayrıca İngiltere'den anlaşmayı ihlal ettiği için resmi bir özür dilemesini ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğinin (BMMYK) Ruanda'da barındırdığı göçmenler için özel bir maddi katkı yapmasını talep etti.

Ruanda'nın avukatları, anlaşma kapsamında yıllık 300 Ruandalının da İngiltere'ye yerleştirilmesi taahhüdünün de yerine getirilmediğini iddia etti.

- İngiltere: 'Ruanda'nın tazminat talebi makul değil'

İngiltere, 27 Şubat 2026 tarihli yazılı savunmasında Anlaşmayı ihlal etmediğini belirterek, Ruanda'nın tüm taleplerinin reddedilmesini istedi.

İngiltere, Ruanda'nın 300 mültecinin İngiltere'ye yerleştirileceği varsayımını 'dayanaksız' olarak nitelendirerek anlaşmada kesin bir sayı belirtilmediğini kaydetti.

İngiltere, yarın ve cuma günü üç hakemli heyet karşısında sözlü savunmasını yapacak.

- Tartışmalı 'Ruanda Planı'

İngiliz hükümeti, Nisan 2022'de hazırlanan 'Ruanda Planı' kapsamında düzensiz göçmenleri ve ülkeye yasa dışı yollarla girip sığınma talebinde bulunanları Ruanda'ya gönderme hedefini açıklamıştı. Ülkede muhalefet, insan hakları örgütleri ile BM başta olmak üzere birçok uluslararası kuruluşun tepki gösterdiği karar, Yargıtay ve Yüksek Mahkemece yasaya uygun bulunmuştu.

Haziran 2022'de Ruanda'ya 7 kişiyi taşıyan ilk uçuş Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararıyla durdurulmuştu. Yüksek Mahkeme 15 Kasım 2023'te Ruanda'ya gönderilecek kişilerin bu ülkede kötü muameleye maruz kalma ve kendi ülkelerine gönderilme gibi riskler bulunduğunu belirterek planın yasaya uygun olmadığını açıklamıştı.

Bunun üzerine Ruanda ile 5 Aralık 2023'te yeni bir anlaşma imzalanmıştı. Bu anlaşmaya göre İngiltere'nin Ruanda'ya gönderdiği düzensiz göçmenler, İngiltere dışında başka bir üçüncü ülkeye sınır dışı edilemeyecek, Ruanda'daki diğer sığınmacılarla aynı haklara sahip olacak ve yasal talepleri için destek alacaklardı.

İngiltere, 16 Aralık 2025'te Ruanda'ya anlaşmayı tek taraflı feshettiğini ve anlaşmanın 23 (5) maddesi uyarınca feshin, bildirimde üç ay sonra 16 Mart 2026'da yürürlüğe gireceğini bildirmişti.

Ruanda, İngiltere'nin fesih bildiriminin anlaşmaya aykırı olduğu gerekçesiyle 24 Kasım 2025'te PCA'ya tahkim sürecinin başlatılması için talepte bulundu.

Programa, Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan, Amsterdam Başkonsolosu Mahmut Burak Ersoy, Umman Sultanlığının Lahey Büyükelçisi Dr Abdullah bin Salem bin Hamad Alharthy, Katar Devleti'nin Lahey Büyükelçisi Mutlaq Al-Qahtani, MÜSİAD Yurt Dışı Teşkilatlanma Komisyonu Başkan Yardımcısı İsmail Filizfidanoğlu, MÜSİAD Yurt Dışı Komisyonu Başkan Yardımcısı Semih Fermanlı, MÜSİAD Hollanda Şube Başkanı Ali Köklü, MÜSİAD Arnavutluk Başkanı Muhammet İşler, Türk sivil toplum kuruluşu temsilcileri ile MÜSİAD üyeleri katıldı.

Kur'an-ı Kerim tilaveti ile başlayan programda MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir'in ramazan mesajı gösterildi.

Programa telefonla canlı bağlanarak konuşma yapan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye ile Hollanda'nın iki NATO müttefiki olduğunu ve iki ülke arasındaki dostluk ilişkilerinin güçlü şekilde sürdüğünü söyledi.

Bolat, siyaset ve diplomasi alanlarının yanı sıra uluslararası ekonomik ilişkiler, dış ticaret, yatırımlar, turizm ve hizmetler sektörü gibi pek çok alanda Hollanda ile güçlü bağların bulunduğunu ifade etti.

Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerine değinen Bolat, '1963 yılında imzalanan Ankara Anlaşması ile AB ile ortaklık ilişkisi bulunan bir ülkeyiz. 1996 yılı başından bu yana AB ile sanayi ürünlerinde Gümrük Birliği olan ve katılma müzakere sürecinde bulunan AB aday ülke statüsünde bir ülkemiz var.' dedi.

Bolat, Türkiye ile Hollanda arasındaki bağların giderek güçlendiğini belirterek, 'Biz Ticaret Bakanlığı olarak Hollanda Yatırım ve Ticaret Bakanlığı ile iki ülke ekonomik ilişkilerinin ilerletilmesinden sorumluyuz. Yılda bir defa JETCO dediğimiz Ortak Ekonomi ve Ticaret Komitesi toplantısını gerçekleştiriyoruz.' ifadesini kullandı.

- 'Türkiye ile AB arasında çok önemli ve güçlü bağlar var'

Avrupa'nın karşı karşıya olduğu birçok konuda Türkiye ile AB arasında güçlü bağların bulunduğuna dikkati çeken Bolat, 'Bu süreçte büyükelçilerimizle karşılıklı olarak ve heyetler arasındaki görüşmelerle ilişkilerimizi ve ekonomi münasebetlerimizi artırmaya devam ediyoruz. Dış rekabet zorlukları, güvenlik konuları, enerji arz güvenliği, terörle mücadele ve savunma alanlarında Türkiye ile AB arasında çok önemli ve güçlü bağlar var.' diye konuştu.

Bolat, AB ile ilişkilerde de çok büyük ölçüde Hollanda'nın desteğini aldıklarını ve bunu görmekten memnuniyet duyduklarını dile getirdi.

AB Komisyonunda kısa süre önce kabul edilen düzenlemeye değinen Bolat, şunları kaydetti:

'En son Avrupa Birliği Komisyonu'nda 'Made In Europe' başlıklı 'Sanayi Hızlandırma Yasası' taslağı kabul edildi. Türkiye de AB ile Gümrük Birliği'ne sahip bir ülke olarak Avrupa menşei kavramı içinde kabul edildi. Bu anlamda müzakerelerin geri kalan bölümleri bir yıla kadar devam edecek. Türkiye ile AB arasındaki ticaret, yatırım, sermaye akışı, hizmetler ve kamu alımları alanlarındaki ilişkilerimizi geliştirmek için çok önemli bir karardı.'

Bolat, 'Avrupa sanayileri ve Türkiye'de yatırım yapmış Avrupalı yatırımcılar da bu konuda çok önemli çalışmalar ve katkılar yaptılar. Hollanda ile ilişkiler gerek ikili bazda gerekse Türkiye-AB ilişkileri bazında güçlenerek devam edecek.' dedi.

- 'Bizim devlet olarak işimiz iki toplum arasındaki ilişkileri kolaylaştırmak'

Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan da birlikteliğin önemine vurgu yaparak, 'Birliktelik gerçekten çok önemli bir şey. 'Birlik olmak, elimizdekini inkar etmemek, bize verileni şükretmek, gönlümüzü temiz tutmak, birbirimiz hakkında iyiye vesile olmaya çalışmak önemli.' değerlendirmesinde bulundu.

Yazgan, iş dünyasındaki birlikteliklere de değinerek, 'Bizim devlet olarak işimiz iki toplum arasındaki ilişkileri kolaylaştırmak. Bu toplum içinde barışı, huzuru sağlayacak şekilde davranmak, nifaka izin vermemek, ikiliklere izin vermemek gibi sorumluluğumuz var.' ifadelerini kullandı.

Türkiye ile Hollanda'daki Türk toplumunun birlik içinde olmasının önemine değinen Yazgan, küçük kişisel nedenlerin aşılabileceğini söyledi.

Yazgan, birliğe yönelik tehditlere karşı dikkatli olunması gerektiğini ifade ederek, 'Varlığımıza, birliğimize, bütünlüğümüze tehdit olan diğer tehditlere karşı uyanık olmak ve birlikte olmak çok daha önemli.' diye konuştu.

15 Mart Dünya İslamofobi ile Mücadele Günü'ne de dikkat çeken Yazgan, şu sözlerle devam etti:

'Bugünün önemini lütfen düşünelim. İyi düşünelim çünkü dünyanın içinde bulunduğu halde insanlar birbirlerine kimlikleri ve dinleri hedef alarak güç devşirmeye çalışıyorlar. Bunun önüne geçebilmek işte bu birlikteliklerle safları sıkı tutmakla mümkün.'

- 'MÜSİAD demek ticareti ahlakla birlikte yürütmek demektir'

MÜSİAD Yurt Dışı Teşkilatlanma Komisyonu Başkan Yardımcısı İsmail Filizfidanoğlu da ramazan ayının, özellikle Gazze başta olmak üzere, yaşanan acıların ve savaşların sona ermesine vesile olması temennisinde bulundu.

Filizfidanoğlu, 'Bugün dünya ticaretinde rekabet gücü yalnızca ürünün kalitesiyle değil, güvenle, süreklilikle ve güçlü ağlarla kazanılmaktadır. MÜSİAD'ın yurt dışı teşkilatları da tam olarak bu noktada büyük bir güce dönüşerek üyelerimiz için birer güvenilir liman ve temas noktası işlevini görmektedir. Bizleri güçlü kılan temel unsur ortak bir irade etrafında kenetlenebiliyor olmamızdır.' değerlendirmesinde bulundu.

Birlik ruhunun güçlü tutulmasının önemine işaret eden Filizfidanoğlu, 'MÜSİAD demek ticareti ahlakla birlikte yürütmek demektir. Sorumluluk üstlenmek demektir. Bulunduğu her yerde yaşadığı her topluma değer üreten entegre olan katkı sunan ahlaklı iş insanları demektir.' dedi.

- 'Bizim hedefimiz aynı zamanda üyelerimizin vizyonunu geliştirmektir'

MÜSİAD Hollanda Şubesi Başkanı Ali Köklü de Hollanda'nın Avrupa'nın en güçlü lojistik merkezlerinden biri olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Türkiye ise güçlü sanayisi ve 260 milyar doların üzerindeki ihracatıyla bölgesinde önemli bir üretim gücüdür. Türkiye'nin üretim gücü ile Hollanda'nın ticaret ve lojistik gücü birleştiğinde ortaya yalnızca bir ticaret ilişkisi değil, güçlü bir ekonomik ekosistem çıkacaktır.'

Bu noktada MÜSİAD Hollanda'nın rolünün önem kazandığını vurgulayan Köklü, 'Bizim hedefimiz yalnızca üyelerimizin ticaret hacmini büyütmek değildir. Bizim hedefimiz aynı zamanda üyelerimizin vizyonunu geliştirmektir. Genç girişimcilerin önünü açmak, yeni yatırım fırsatları oluşturmak, uluslararası iş birlikleri kurmak ve Hollanda'daki Türk iş dünyasının potansiyelini daha görünür hale getirmek bizim en önemli sorumluluklarımızdan biridir.' diye konuştu.

Hollanda Diyanet Vakfı (HDV) tarafından 'Kutuplaşmaya karşı birlikte mücadele' temasıyla organize edilen 'Barış Yemeği' programına, Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan, Türkiye'nin Amsterdam Başkonsolosu Mahmut Burak Ersoy, Türkiye'nin Rotterdam Başkonsolosu Sevgi Kısacık, Denk Partisi Milletvekili Doğukan Ergin, İşçi Partisi Milletvekili Songul Mutluer, Lahey Belediye Başkanı Jan van Zanen, Rijswijk Belediye Başkanı Huri Şahin, Lahey Din Hizmetleri Müşaviri Ömer Özgül, HDV Başkanı Servet Tiryaki ve HDV Genel Sekreteri Recep Ayaz ile ülkedeki farklı inanç gruplarının önde gelen temsilcileri, din insanları ve sivil toplum kuruluşu yöneticileri katıldı.

Kur'an-ı Kerim tilaveti ile başlayan programda, Türkiye Maarif Vakfı (TMV) müzik eğitmenlerinden oluşan tasavvuf musiki grubu ilahiler seslendirdi.

Programda konuşan Büyükelçi Yazgan, toplumların birlikte yaşama iradesinin önemine işaret ederek, popülizmin toplumsal kutuplaşmayı körüklediğini ve buna karşı ortak mücadele gerektiğini söyledi.

Yazgan, bazı insanların fırsat kollayarak kutuplaşmadan beslendiğini belirterek, 'Birlikte yaşamamız gerekiyor ve toplumu kutuplaştıran popülizme karşı mücadele etmemiz gerekiyor.' dedi.

Bazı siyasi partiler ve siyasetçilerin de kutuplaşmadan beslendiğine dikkati çeken Yazgan, 'Terör örgütleri ve radikal gruplar da radikalleşmeden beslenir. Radikalleşme ise ancak kutuplaşma üzerinden gerçekleşir.' ifadesini kullandı.

Yazgan, bu tür yaklaşımların uzun süredir varlığını sürdürdüğünü belirterek, 'Açıkçası bu insanlar yüzyıllardır yaptıkları şeyi yapmaya devam edecekler. Hala korkunç savaşlar var, çocuklar öldürülüyor. Dünyanın bir tarafında yoksulluk varken diğer tarafında insanlar lüks sofralarda oturuyor ve başkalarının acılarını görmezden geliyor.' diye konuştu.

Toplumların parçalanmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayan Yazgan, nefret söylemi ve suçlarının kutuplaşmayı derinleştirdiğini dile getirdi.

- 'Nefret suçları ve nefret söylemi nedeniyle oluşan kutuplaşmayı istemiyoruz'

Yazgan, şunları kaydetti:

'Biz parçalanmış toplumlar istemiyoruz. Nefret suçları ve nefret söylemi nedeniyle oluşan kutuplaşmayı istemiyoruz. Popülizm ve fırsatçılıktan doğan kutuplaşmayı istemiyoruz. Ayrıca diyalog ve hoşgörü gibi kavramların içinin boşaltılmasını da istemiyoruz. Bu kelimeler gerçekten ne anlama geliyorsa, o şekilde kullanmalıyız. Samimi ve gerçek olmalıyız.'

İslam dünyasının farklı kültür ve geleneklerden oluştuğunu ifade eden Yazgan, 'İslam dünyası bin bir çiçekten oluşan bir halı gibidir. Tek bir renk değildir. Çok sayıda tasarım, farklılık ve çeşitlilik vardır. Çeşitliliği korumak popülizm ve kutuplaşmaya karşı bizi korur.' dedi.

Yazgan, din ve etnik kimlik temelinde nefret söylemlerine karşı net bir tutum alınması gerektiğini belirterek, 'Antisemitizm, Hristiyan karşıtlığı ve İslam karşıtlığı bir suçtur. Kürt karşıtlığı, Arap karşıtlığı, Türk karşıtlığı da nefret suçudur. Ya birlikte yaşayacağız ya da birlikte çökeceğiz. Eğer kutuplaşmaya teslim olursak hep birlikte çökeriz.' görüşlerini dile getirdi.

- 'Farklı görüşlere sahip olsak da her şeyden önce birbirimizi insan olarak görmemiz gerekiyor'

Lahey Belediye Başkanı van Zanen de ramazan ayında barış yemeğinde bir arada bulunabilmenin büyük bir ayrıcalık olduğunu söyledi.

Kutuplaşmaya karşı birlikte mücadele temasının ülkenin ve toplumun ihtiyaç duyduğu şeyi ifade ettiğine değinen van Zanen, 'Sorumluluk alan, köprüler kuran ve toplumumuzu daha güçlü hale getiren topluluklar, dini ve dünya görüşü temelli kuruluşlar bu konuda vazgeçilmez bir halkadır.' dedi.

Van Zanen, şu değerlendirmelerde bulundu.

'Bu kuruluşların topluma bağlılığı, bilgeliği, ağları ve bizim bazen ulaşmakta zorlandığımız insanlara ulaşabilme kabiliyetleri onları vazgeçilmez bir ortak haline getiriyor. Özellikle bugünlerde, kutuplaşmanın arttığı ve dünyanın birçok yerinde çatışmaların yaşandığı bir dönemde, birbirimizle konuşmaya devam etmek her zamankinden daha önemli. Farklı görüşlere sahip olsak da her şeyden önce birbirimizi insan olarak görmemiz gerekiyor.'

HDV Genel Sekreteri Ayaz da farklı arka plan, inanç, görev ve sorumluluklardan gelen insanların aynı masa etrafında buluşmasının çok kıymetli olduğunu söyledi.

Hollanda'nın çeşitliliğe sahip bir ülke olduğuna işaret eden Ayaz, bunun korkulması gereken bir durum değil, aksine kucaklanması gereken bir gerçek olduğunu ifade etti.

Ayaz, inanç, kültür ve yaşam anlayışındaki farklılıkların toplumları bölmek zorunda olmadığını vurgulayarak, aksine bu farklılıkların toplumu zenginleştiren unsurlar olabileceğini dile getirdi.

Hollanda'nın Lahey kentinde yaşayan ve Hollanda Diyanet Vakfına bağlı Kuba Camisi'nde gönüllü olarak hizmet veren 39 yaşındaki Meryem, İslam'la tanışma hikayesini ve değişen hayatını AA muhabirine anlattı.

Venezuelalı ve Hollandalı bir aileden gelen Meryem, 14 yaşında yaşadığı anoreksiya nervoza hastalığı sürecinde ölümden döndüğünü, arkadaşının evinde dinlediği Kur'an-ı Kerim ile şifa bulduğunu ve ardından İslam'ı seçtiğini anlattı.

Asıl adı 'Elisa Maria' olan Meryem, Müslüman olduktan sonra aynı anlamı taşıdığı için 'Meryem' ismini aldığını dile getirdi.

Meryem, Katolik bir ailede büyüdüğünü ve çocukluğunda oldukça dindar olduğunu belirterek, 'İslam beni her zaman etkilemişti ama ben Hristiyan olarak yetiştirildim. Her zaman kiliseye giderdim ama bazı şüphelerim de vardı. Çünkü birçok şey bana mantıklı gelmiyordu. Bu yüzden kilisede sorular sorardım.' dedi.

Kilisede sorduğu sorulara tatmin edici cevaplar alamadığını ifade eden Meryem, 'Allah'ın varlığına inanıyordum ama 'Tanrı'nın oğlu' meselesi bana çok belirsiz geliyordu. Kilisede bunu sorduğumda bana 'Çok fazla soru sormamalısın, sadece kabullenmelisin' dediler.' diye konuştu.

Meryem, o dönemde geçirdiği ağır hastalığın hayatını olumsuz etkilediğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Ölüm döşeğindeydim. Anoreksiya nervoza hastalığım vardı. Doktorlar beni tamamen gözden çıkarmıştı. Üç ay boyunca hiç beslenmeden hastanede kaldım. 75 kilodan 31 kiloya düşmüştüm. Durumum gerçekten çok kritikti. Sonunda doktorlar 'Seni artık kurtaramayız. Evde mi ölmek istersin yoksa hastanede mi?' diye sordular.'

- 'O sözler kulaklarıma değil, kalbime işledi'

Meryem, Afrikalı Müslüman komşularıyla çok iyi ilişkisi olduğunu ve oradaki arkadaşlarıyla vedalaşmak üzere onların evine gittiğini anlattı.

Komşularının evine gittiğinde kapıyı tanımadığı bir kişinin açtığını anlatan Meryem, o an yaşadıklarını şöyle aktardı:

'Bana 'Biraz dinlenebilirsin, onları burada bekleyebilirsin. Alışverişe gittiler.' dedi. Ben de 'Benim o kadar vaktim yok, çünkü ben ölüyorum.' dedim. Bana 'Hayatı ve ölümü veren Allah'tır. Ne zaman öleceğine doktor değil Allah karar verir. Allah Kur'an ile de şifa verir.' dedi. Ben de 'Kur'an bana bir şey yapamaz çünkü ben Müslüman değilim.' dedim. Bana 'Kur'an Allah'ın kelamıdır ve bütün insanlar içindir. Senin için okuyayım mı?' dedi. Ben de 'Zaten kaybedecek bir şeyim yok, nasıl olsa öleceğim, dinleyebilirim.' dedim.'

Meryem, Kur'an-ı Kerim okunmaya başlandığında çok farklı bir şey hissettiğini belirterek, 'Birden gözyaşlarım kendiliğinden akmaya başladı. O sözler kulaklarıma değil, kalbime işledi. Kalbime öyle derinden dokundu ki ağlamaya başladım. Sonra birden bayıldım.' ifadesini kullandı.

Bayıldıktan sonra 16 saat uyuduğunu anlatan Meryem, bunun kendisi için olağanüstü bir şey olduğunu vurgulayarak, 'Üç ay boyunca günde sadece 1,5 saat uyuyabiliyordum. Bu durum benim için gerçekten bir mucizeydi. Sonrasında ise yeniden yemek yemeye başladım ve iyileştim. Üç ay boyunca yemek yiyememiştim. Orada arkadaşımı ve annesini gördüğümde onlara 'Bu kitap beni gerçekten iyileştirdi.' dedim ve hemen Kelime-i Şehadet getirdim. Bu (İslam) gerçekten barış, sevgi ve merhamettir.' dedi.

- 'Cami benim için bir huzur yeri'

Ailesinin Müslüman olmasını kabul etmekte zorlandığını, özellikle annesinin bu duruma karşı çıktığını dile getiren Meryem, 'Annem ve babam iyileştiğime sevindiler ama Müslüman olduğuma pek sevinmediler. Annem Kur'an için 'o sihir kitabı' dedi.' diye konuştu.

Meryem, Müslüman olduktan sonra ailesinin kendisini evden kovduğunu, Müslüman komşularının ise kendisini evlatlık edindiğini anlattı.

17 yaşında evlendiğini ve çocuk sahibi olduğunu belirten Meryem, Müslüman ailesiyle bağlarının hiç kopmadığını, yaşlanan öz ailesiyle de zaman zaman görüştüğünü ifade etti.

Meryem, hayatını Allah'a hizmet etmeye adadığını ve camide gönüllü çalışmalar yürüttüğünü belirterek, 'Ben neredeyse her gün camideyim. Cami benim için bir huzur yeri. Gayrimüslimler meditasyon yapar, yoga yapar. Benim huzur anım camide oluyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Cami bünyesinde kadınlarla birçok faaliyet yaptıklarının altını çizen Meryem, 'Ayda bir kez lahmacun yapıyoruz ve geliri camiye bağışlanıyor. Ayda bir kez kahvaltı düzenliyoruz. Sık sık da kermesler yapıyoruz.' dedi.

Devlet ve Müslümanlar Arası İletişim Organı (CMO) tarafından 'Birbirimize Alan Tanımak' temasıyla organize edilen 'Ulusal İftar' programına, Türkiye'nin Lahey Büyükelçiliği İkinci Katibi Sadık Can Perinçek, Lahey Din Hizmetleri Müşaviri Ömer Özgül, CMO Başkanı Muhsin Köktaş, Arnhem Belediye Başkanı Ahmed Marcouch ile farklı ülkelerin büyükelçilerinin yanı sıra farklı etnik kökenlerden sivil toplum kuruluşu yöneticileri ve Hollanda'daki farklı inanç gruplarının önde gelen temsilcileri katıldı.

Burada konuşan CMO Başkanı Köktaş, iftarın temasının önemine işaret ederek 'Alan açmak, yargılamadan dinlemek demektir. Alan açmak, birisi zor bir dönemden geçerken sabır göstermek demektir. Alan açmak, nefsimiz zorlanıyor olsa bile affedebilmek demektir.' dedi.

Hz. Muhammed'in 'İnsanların en hayırlısı ahlakı en güzel olanıdır' hadisini hatırlatan Köktaş, 'Peygamber Efendimiz, insanlara gelişmeleri, hata yapmaları ve tekrar doğruya dönmeleri için alan tanımıştır. Hemen yargılamamış, aksine yumuşaklıkla rehberlik etmiştir. Ramazan, bize her insanın kendi mücadelesi olduğunu hatırlatır. Bunu fark ettiğimizde daha merhametli oluruz ve merhamet, alan açar. Birbirimizi eleştirmek yerine desteklemek, farklılıkları yargılamak yerine kabul etmek alan açar. Eğer bu ayda kalbimizde affetmeye, anlayışa ve sabra yer açmayı öğrenirsek, Allah da hayatımızda bize genişlik verir. Güçlü bir toplum, herkesin aynı olmasıyla değil, farklılıklarımıza rağmen birbirimizi taşıyabilmemizle oluşur.'

- 'Görevimiz farklılıklarımızı büyütmek değil, ortak noktalarımızı aydınlatmaktır'

Lahey Din Hizmetleri Müşaviri Özgül de farklı kurumların aynı sofranın etrafında bir araya gelmiş olmasının yalnızca bir iftar yemeğine katılmaktan ibaret olmadığını belirterek, 'Bu durum aynı zamanda ortak bir vicdanı, ortak bir umudu ve ortak bir geleceğe olan bağlılığımızı yansıtır. Tarih boyunca iftar sofraları yalnızca oruçların açıldığı yerler olmamış, aynı zamanda kalplerin de açıldığı mekanlar olmuştur.' diye konuştu.

İletişimin kolaylaştığı fakat anlayışın daha kırılgan hale geldiği bir çağda yaşandığına dikkati çeken Özgül, şöyle devam etti:

'Farklı inanç geleneklerine, kültürlere ve düşünce dünyalarına mensup olabiliriz. Ancak hepimizin paylaştığı temel değerler vardır. İnsan onuruna saygı, adalet arayışı, merhamet, güvenlik ve barış içinde yaşama arzusu. Bu değerler, hem dini geleneklerin özünde hem de evrensel hukuk ve etik sistemlerinin temelinde yer alır. Dolayısıyla görevimiz; farklılıklarımızı büyütmek değil ortak noktalarımızı aydınlatmaktır. Biliyoruz ki; barış yalnızca anlaşmalarla sürdürülemez, ilişkilerle yaşatılır. Güven yalnızca protokollerle büyümez, samimiyetle gelişir. Birlik yalnızca sözlerle kurulmaz, ortak sorumlulukla güçlenir. Belirsizliklerin ve gerilimlerin yoğun olduğu zamanlarda umut bir lüks değil, bir zorunluluktur.'

- 'Talep ettiğiniz bir hakkı, başkaları için de savunma yükümlülüğünüz vardır'

Arnhem Belediye Başkanı Marcouch da insanların birbirini yargılamadan, ön yargılı olmadan anlamaya çalışması gerektiğine dikkati çekerek, 'Kutuplaşmış bir toplumda yaşıyoruz. Bu toplumda aslında birbirimizle bağ kurarak ve ortak yönlerimiz üzerinden buluşmayı büyük ölçüde unutmuş durumdayız. Kutuplaştırmak daha kolay ve basit ama köprüler kurmak ise daha zor ve daha fazla çaba gerektiriyor.' ifadelerini kullandı.

Başkalarına alan açmanın, bazen bunu açıkça ifade etmeyi ve dile getirmeyi de gerektirdiğini vurgulayan Marcouch, 'Yani bu kendiliğinden gerçekleşen bir şey değildir. Birbirimize alan açmak, aslında anayasamızın temel haklar söz konusu olduğunda gerçekleştirmeye ve güvence altına almaya çalıştığı bir ilkedir. Ancak temel haklar, yalnızca haklardan ibaret değildir; aynı zamanda kendi içinde bir sorumluluk taşır. Yani talep ettiğiniz bir hakkı, başkaları için de savunma yükümlülüğünüz vardır.' diye konuştu.

YTB tarafından Corendon Hotel'de düzenlenen 'YTB Sanatçılar ve Yazarlar Buluşması' adlı programa İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Bilal Erdoğan, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Zafer Sırakaya ve AK Parti Grup Başkanvekili ve Manisa Milletvekili Bahadır Yenişehirlioğlu panelist olarak katıldı.

YTB Başkan Vekili Abdulhadi Turus'un moderatörlüğündeki programda, Avrupa'nın farklı kentlerinden gelen Türk toplumundan sanatçılar ve yazarlar deneyimlerini anlattı.

YTB Başkan Vekili Turus, programın açılışında yaptığı konuşmada, Avrupa'daki Türk diasporasının çok önemli özelliklere sahip misafirlerinin bulunduğunu söyledi.

Turus, söz konusu kişilerin fırçalarıyla, kalemleriyle, enstrümanlarıyla ve akademik çalışmalarıyla Avrupa'nın merkezinde 'biz buradayız' mesajı verdiklerini belirtti.

Salonda, hem Batı'nın tekniğini ve disiplinini bilen hem de Anadolu'nun irfanını ve duygusunu kuşanan özel zihinlerin bulunduğunu vurgulayan Turus, iki dünyadan beslenen bu derinliğin ortaya konulan eserlere ve gönüllere yansıdığını anlattı.

Turus, diasporadaki Türk sanatçıların Avrupa'nın dört bir yanında, kendi atölyelerinde ve çalışma alanlarında tek başına üretim yapan yetenekler olarak birbirlerini tanımalarının ve yalnız olmadıklarını bilmelerinin büyük önem taşıdığını dile getirdi.

Yurt dışındaki varlığın yol arkadaşlığı anlayışı üzerine kurulu olduğunun altını çizen Turus, sanatçılara 'Siz hayal edin, siz üretin, siz yazın.' çağrısında bulundu.

Turus, devletin imkanları ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açtığı yolda, sanatçıların hayallerinin gerçeğe dönüşmesi için ellerinden geldiğince destek olmak istediklerini ifade etti.

- 'Siz belki Avrupa için yeni bir umudu canlandırabilirsiniz'

Bilal Erdoğan, dünyada bir kültürel yozlaşma yaşandığını, bunun yalnızca Batı dışı toplumları değil Batı'yı da ilgilendirdiğini söyledi.

Batı'nın da kendi kültürünü yaşatmaya ve korumaya çalıştığını belirten Bilal Erdoğan, herkesi birbirine benzetmeye çalışan bir anlayışın dayatıldığını dile getirdi.

Bilal Erdoğan, 'Aynı şeyleri dinlesin, aynı şeyleri okusun, aynı şeyleri izlesin, aynı şeyleri giysin, aynı şeyleri yesin içsine varıncaya kadar böyle bir yozlaşma.' dedi.

Bu yozlaşmadan korunmanın yolunun, dünya milletlerinin ve topluluklarının kendi kültürlerini ve kimliklerini herhangi bir kompleks olmaksızın kuşanarak yaşamasını temin etmek olduğunu vurgulayan Bilal Erdoğan, bunun hem dünyanın kültürel renkliliğine katkı sağlayacağına hem de kendi kimliği ve kültürüyle barışık topluluklar arasındaki diyaloğun daha denkler arasında ve karşılıklı saygı temelinde gerçekleşmesine imkan vereceğine dikkati çekti.

Bilal Erdoğan, 'Bir taraf ben kültürel olarak üstünüm, ben daha gelişmiş bir ırkım, siz hepiniz bizden aşağısınız diye düşündüğü zaman ortaya zulüm çıkar, adaletsizlik çıkar, haksızlık çıkar ve bundan savaşlar doğar. Bugün yaşadığımız birçok savaşın kaynağında da bunun olduğunu görüyoruz.' diye konuştu.

Türkiye'nin de 200 yıllık bir batılılaşma hezeyanı içinde kültürel yozlaşma yaşadığını vurgulayan Bilal Erdoğan, bu sürecin ağır sonuçları olduğunu hatırlattı. Bilal Erdoğan, 'Batılılaşacağız dedik ama bizi geliştirmedi. Batı'nın ilmini, fenni, sanayisini almak dururken biz benzemeye gayret ettik.' ifadelerini kullandı.

Bir ülkede azınlık olarak yaşamanın kendine has dinamikleri ve zorlukları bulunduğuna işaret eden Bilal Erdoğan, daha adil bir dünyanın mümkün olabileceği hayaline sarılma çağrısında bulundu.

Bilal Erdoğan, 'Avrupa'ya da bir umut lazım. Başka bir paradigma bulması lazım. Bu yaşlanan nüfusla azınlıkları sevmemekle, kendi başarısızlıklarını onların sırtına boca etmekle huzuru bulamayacağını herkesin anlayabileceği bir gerçeklik bulunması lazım. Siz belki Avrupa için yeni bir umudu canlandırabilirsiniz.' şeklinde konuştu.

Yapılan her işin dünya çapında ve özgüvenle yapılması gerektiğini vurgulayan Bilal Erdoğan, bunun sadece sanat ve kültürde değil, teknolojide de geçerli olduğunu kaydetti.

Bilal Erdoğan, 'Bizim üzerimizden 200 yıl 'yapamazsın' geçmiş.' dedi.

- 'Şiir hayatımızın her alanında muhakkak olmalı'

Sırakaya, medeniyet bilinci ve kimlik inşasına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, 'Öncelikle kendimize doğru bir yolculuk yaptığımız, kendi medeniyet değerlerimizi tanıdığımız ve bizim kim olduğumuz ve bizim hangi ülkelerden meydana geldiğimizi şekillendirmemiz lazım.' dedi.

Bugün gelinen noktayı birinci nesille kıyaslayan Sırakaya, 1961 yılında gelen birinci neslin kendisini ifade etme biçimine dikkati çekti.

Sırakaya, birinci neslin, kendisini ifade etmekten imtina eden, suskunluğuyla, konuşmayarak ve emeğiyle varlık gösteren bir nesil olduğuna dikkati çekerek, 'Bugün artık gelmiş olduğumuz noktada sanatıyla kendisini ifade edebilen, şiiriyle kendisini ifade edebilen, biraz önceki görmüş olduğumuz neyden neticesiyle kendisini ifade eden bir konuma gelmiş olması benim için son derece kıymetli ve değerli.' diye konuştu.

Bu noktada gençleri tebrik eden Sırakaya, 'Onun için ben öncelikle her bir kardeşimizi tebrik ediyorum ama kendilerinden daha fazla tabii kendilerini yetiştiren ebeveynlerini tebrik ediyorum.' ifadelerini kullandı.

Burada bulunan her bir gencin kendi öz kimliği, varlığı ve benliğiyle yaşadığı ülkede katma değer oluşturmaya ve köprüler kurmaya çalışan bir medeniyeti temsil ettiğini anlatan Sırakaya, şöyle devam etti:

'Şiirin medeniyet bilincimizin daha özlü olarak kendisini ifade etmiş olduğu bir düzen olduğu düşüncesindeyim. Onun için şiir hayatımızın her alanında muhakkak olmalı. Yazamıyorsak bile kendimizi şiire verdiğimiz zaman daha fazla gönül insanı, daha fazla aşk insanı, daha fazla muhabbet insanı olduğumuzu, olabileceğimizi de ifade edebilir.'

- 'Yıllarca bize entelektüel kavramı yanlış dayatıldı'

Yenişehirlioğlu da Türkiye'de yıllarca 'entelektüel' kavramının yanlış dayatıldığını savunarak, 'Batının normlarını benimserseniz, batıcıl olursanız, aydınlık, çağdaş ve modern olacağınıza inandırıldınız Türkiye'de yıllarca.' şeklinde konuştu.

Yenişehirlioğlu, kişiyi var eden coğrafyanın tüm parametrelerine vakıf olduktan sonra evrensel bir okuma geliştirilmesi halinde entelektüel bir kimlik oluşturulabileceğini kaydetti.

Programa Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan, Amsterdam Başkonsolosu Mahmut Burak Ersoy ve Rotterdam Başkonsolosu Sevgi Kısacık'ın yanı sıra Türk toplumunun Hollanda'daki temsilcilerinden çok sayıda davetli katıldı.

UID'nin iftar programına, Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Zafer Sırakaya, AK Parti Grup Başkanvekili ve Manisa Milletvekili Bahadır Yenişehirlioğlu, İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Bilal Erdoğan, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) Başkan Vekili Abdulhadi Turus ve UID Genel Başkanı Kenan Aslan katıldı.

Çok sayıda sivil toplum kuruluşu yetkilisi, siyasetçi, iş insanı ve basın mensubunun yer aldığı program Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı, misafirlere UID'nin tanıtım filmi gösterildi.

İftar öncesi konuşma yapan Büyükelçi Yazgan, NATO'nun Steadfast Dart tatbikatı kapsamında 26 Şubat'ta Rotterdam Limanı'na demir atan Türk Deniz Kuvvetlerine ait TCG SİHA gemilerini bugün İngiltere'ye uğurladıklarını söyledi.

Yazgan, 'Rotterdam'dan çıktılar, şimdi NATO'da bir başka göreve doğru gidiyorlar. Bu vesileyle duyduğumuz gurur, güven. Türkiye Cumhuriyeti'nin çok kısa bir sürede Avrupa'nın, bölgenin güvenliğine katkısına somut bir göstergesi olarak savaş gemilerimizi ağırlamaktan bir mutluluk duyduk.' dedi.

Gemileri herkese açamadıkları için üzüntüsünü bildiren Yazgan, şunları kaydetti:

'İzin verirseniz buradan özür dileyeceğim ama mazur da göreceğinizi düşünüyorum. Çünkü gerçekten 500 bin vatandaşımız var ve ben eminim ki o 500 bin vatandaşımız gemilerin hepsine sahip çıkacaktı, görecekti ama bu mümkün değildi. Hem güvenlik hem NATO standartları nedeniyle bunu yapamadık. Onun için onların adına helallik istiyoruz.'

Yazgan, Türkiye'nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde böyle bir güce sahip olduğunu hissetmekten bir kere daha gurur duyduğunu dile getirdi.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Sırakaya da misafirlere Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın selamlarını ve sevgilerini ileterek, 'Ramazan ayı dayanışmanın, paylaşmanın ve kardeşliğin ayıdır.' dedi.

Dünyanın değişik bölgelerindeki katliamın, soykırımın devam ettiğini ve bunu büyük bir üzüntü ve endişeyle takip ettiklerini belirten Sırakaya, Türkiye'nin dünyanın lal olduğu bir ortamda, insanlığın yaşarken insanlığın aynı zamanda öldüğü bir ortamda, insanlar susarken insanlığın susmaması gereken bir ortamda dünyanın deniz feneri olma noktasında hareket ettiğini dile getirdi.

Sırakaya, 'Onun için durmadan, yorulmadan, azimle, kararlılıkla mücadelemize devam edip dünyada deniz fenerlerinin sayısını artırmakla mükellef olduğumuzun bilinci ve idraki içerisinde olacağımıza inanıyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

AK Parti Grup Başkanvekili ve Manisa Milletvekili Yenişehirlioğlu da Türkiye'nin güçlü olduğunu ve onu çok daha güçlü bir hale getireceklerini ifade etti.

Yenişehirlioğlu, birlik, beraberlik ve kardeşlik için, iki büyük imparatorluk Selçuklu ve Osmanlı merhamet imparatorluklarının devamı niteliğindeki Türkiye Cumhuriyeti'yle Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında dünyaya rahmet olmaya devam edeceklerini vurguladı.

- 'Avrupa'daki Türk diasporası bütün diasporaların umudu olacak'

İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Bilal Erdoğan, Türk diasporasının Avrupa'da güçlendiğini görmenin kendisini mutlu ettiğini söyledi. Bilal Erdoğan, şunları kaydetti:

'Türk diasporasının ne kadar güçlendiğini görmek, ne kadar organizasyonlarının büyüdüğünü görmek ve farklı sivil toplum kuruluşlarının bir arada bir kardeşlik hukuku içerisinde çalışmaya başladığını görmek, eski öyle ayrıların gayrıların kalmadığını görmek, beraber oturup kalktıklarını görmek, aynı sofralarda birleştiklerini, birbirlerinin mescitlerinde camilerinde bir araya geldiklerini görmek ayrıca beni çok mutlu ediyor.'

'Hep birlikte Allah'ın ipine sımsıkı yapışın, bölünüp parçalanmayın' ayetini hatırlatan Bilal Erdoğan, 'Eğer Avrupa'daki bütün Müslümanların gözünü diktiği Türk diasporası, birlik olmazsa, o zaman buradaki ırkçılığın, ayrımcılığın mağduru olan toplulukların ümidi nerede olacak?' dedi.

Tüm dünyanın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın gözlerinin içine baktığına dikkati çeken Bilal Erdoğan, 'Umudu temsil ettiği için, umudu canlı tutabildiği için bütün bu soykırımların, savaşların mahvettiği bu dünyada bir umudu duruşuyla temsil ettiği için Recep Tayyip Erdoğan'a bakıyor. O zaman Recep Tayyip Erdoğan'ın ilham verdiği Avrupa'daki Türk diasporası bütün diasporaların umudu olacak. Yeter ki bu birliğimizi, yeter ki bu dinamizmimizi, yeter ki bu kardeşlik hukukumuzu canlı tutabilirim.' ifadelerini kullandı.

Birliğin temininden sonra ilk yapılması gerekenin eğitime odaklanmak olduğunu vurgulayan Bilal Erdoğan, şunları aktardı:

'Çocuklarımızın eğitimi, çocuklarımızın hem bulundukları ülkelerin standartlarında en iyi şekilde eğitim almaları hem Türkçemizi en iyi şekilde bilmeleri hem kimliğimizi, inancımızı, gelenek ve göreneklerimizi çok iyi bilmeleri. Bunu sağlamak için siz bu tarafta organize olacaksınız. Siz bu tarafta birbirinize destek vereceksiniz. Biz Türkiye'deki eğitim alanındaki sivil toplum kuruluşları olarak elimizden geldiğince sizlerin yanında, yakında olmaya bundan sonra daha fazla gayret göstereceğiz.'

UID Genel Başkanı Kenan Aslan ise 18 Mart'ta Hollanda'da yerel seçimlerinin yapılacağını hatırlatarak, programa katılan gurbetçilerden oy kullanmalarını, çevrelerini de bu konuda bilinçlendirerek sandığa yönlendirmelerini istedi.

UID Hollanda Genel Başkanı Ertuğrul Kurt da 1960'lı yıllarda daha iyi bir gelecek ümidiyle Hollanda'ya gelmiş ailelerin evlatları olduklarını belirterek, 'Bugün artık bu ülkenin kalıcı bir parçası, bu toplumun sorumluluk sahibi bireyleri ve vatandaşlarıyız. Hem köklerimizle bağını koruyan hem de yaşadığımız bu ülkenin geleceğine takviye sunan Türk kökenli Hollandalılar olarak çok önemli sorumluluğumuz vardır.' değerlendirmesinde bulundu.

Filistin destekçisi çok sayıda STK'nin düzenlediği etkinlikte, İsrail'in Filistin topraklarında sürdürdüğü ve bugün İran'a yeniden başlattığı saldırılar protesto edildi.

Dam Meydanı'nda toplanan yaklaşık 400 kişilik grup adına yapılan konuşmalarda, İsrail'in işgal ve ilhak politikaları eleştirildi.

Gösteriyi organize eden gruplardan Avrupa Gençlik Derneği (AGD) Hollanda sorumlusu Murat Gök, konuşmasında, İsrail'in Gazze'de soykırıma devam ettiğini belirterek, 'İsrail, 2 yıldan uzun süredir Gazze'de saldırılarına devam ediyor. Batı Şeria'daki saldırıları da arttı. Gazze'de hala yeterince insani yardıma erişim yok ve ramazanın orada buruk geçmesi bizleri üzüyor. Gazze'nin bir an önce yeniden imar edilip ayağa kaldırılması gerekir. Milyonlarca insan orada yıkıntıların arasında ölüme terk edildi' dedi.

Dam Meydanı'nda iftarın açılmasının hemen ardından meydanda akşam namazı kılındı.

Soğuk ve yağışlı havaya rağmen katılımın yüksek olduğu etkinlik, yaklaşık 4 saat sürdü.

Büyükelçi Yazgan, NATO'nun 'Steadfast Dart 2026' tatbikatı kapsamında 26 Şubat'ta Rotterdam Limanı'na demir atan Türk Deniz Kuvvetlerine ait TCG Anadolu SİHA gemisinde düzenlenen Türk Savunma Sanayisi Fuarı'nda, AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Türk savaş gemilerini büyük bir gurur ve onurla karşıladıklarını belirten Yazgan, 'Hollanda, denizci bir ülke ve deniz savunmasında önemli teknolojileri var. Hollanda ile Türkiye'nin birlikte Avrupa güvenliğine çok önemli katkılar sağlayabileceğini düşünüyorum.' görüşünü paylaştı.

Yazgan, TCG gemilerinin Hollanda'ya ziyaretinin yeni bir başlangıç olmasını dileyerek, 'Neredeyse 30 yıla yakın bir süredir Hollanda'ya Türk savaş gemilerinin bir liman ziyareti olmamış. Bu, tabii iki müttefik ülke arasında olması gereken seviyenin altında kalmış bir ilişki.' diye konuştu.

- 'Aslında geminin kendisi bizzat bir ürün'

TCG Anadolu'da 27 Şubat'ta düzenlenen fuara ve resepsiyona Hollanda Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Harold Liebregs'in de katıldığını ifade eden Yazgan, 'Bugün bunun özellikle bir NATO tatbikatının sonrasında gerçekleşen bir liman ziyareti olması, bence özellikle günümüz koşullarında değişen jeopolitik ve siyasi, uluslararası siyasi düzen çerçevesinde önemli bir göstergedir.' değerlendirmesinde bulundu.

Yazgan, TCG Anadolu gemisinde düzenlenen fuarla ilgili, 'Türkiye'nin NATO'daki ve Avrupa savunmasındaki, Avrupa güvenliğindeki yeri açısından görmek isteyene bence çok önemli, açık, şeffaf bir sergi oldu. Aslında geminin kendisi bizzat bir ürün. Bunu (gemiyi) denizde limana girerken dahi izlediğinizde denizdeki gücü algılıyorsunuz. Gerçekten inanın, gemiden ayrılmak istemiyorum.' dedi.

- 'Türkiye için büyük bir gurur'

TCG Anadolu savaş gemisinin İspanya tasarımı olduğunu ancak tamamının Türkiye'de üretildiğini vurgulayan Yazgan, 'Türk teknolojisiyle ASELSAN'ın, ROKETSAN'ın ve bir sürü Türk teknolojisi üreten şirketlerin katkılarıyla inşa edilmiş bir gemideyiz şu an. Bu gemi pek çok açıdan bir ilk. Türkiye için büyük bir gurur.' ifadelerini kullandı.

Yazgan, Rotterdam'daki Wilhelminakade'de, Kop van Zuid bölgesine 26 Şubat'ta TCG Anadolu gemisinin yanı sıra TCG Derya, TCG İstanbul ve TCG Oruçreis gemilerinin de konuşlandığını belirterek, 'Diğer iki gemimiz de fırkateyn. Birincisi, gerçekten Türk teknolojisiyle sıfırdan inşa edilmiş bir gemi. İkincisi de Türk savunma sanayisi ve Türk teknolojisi tarafından yenilenmiş bir gemi. TCG Derya lojistik istihkam gemimiz keza öyle.' dedi.

NATO'nun 'Steadfast Dart 2026' tatbikatı kapsamında Hollanda'nın Rotterdam Limanı'nda demirleyen Türk Deniz Kuvvetlerine ait TCG Anadolu gemisinde dün Türk Savunma Sanayisi Fuarı düzenlenmişti.

Wilhelminakade'de, Kop van Zuid bölgesine 26 Şubat'ta konuşlanan 232 metre uzunluğundaki TCG Anadolu'daki fuara Anadolu Türk Deniz Görev Kuvveti Komutanı Tümamiral Mevlüt Savaş Bilican, Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan, Lahey Askeri Ateşesi Deniz Yarbay Umut Gökaslan, Hollanda Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Harold Liebregs ile çeşitli ülkelerin büyükelçileri, askeri ataşeleri ve STK temsilcileri katıldı.

Yetkililer, gemide sergilenen, Türk savunma sanayisince üretilen askeri araçlarla ilgili davetlilere bilgi verdi.

- 'Türkiye, yalnızca NATO içinde değil küresel ölçekte de önemli bir teknoloji ortağı haline gelmiştir'

Fuarın ardından düzenlenen resepsiyonda konuşan Tümamiral Bilican, misafirleri ağırlamaktan onur duyduğunu söyledi.

'Bugün, Türkiye'nin savunma sanayisinin yenilikçiliğini, uzmanlığını ve güçlü kararlılığını en iyi şekilde görme fırsatı bulduk.' diyen Bilican, fuarı dünyanın denizcilik merkezlerinden Rotterdam'da gerçekleştirmenin büyük anlam taşıdığını dile getirdi.

Bilican, 'Türkiye, yalnızca NATO içinde değil küresel ölçekte de önemli bir teknoloji ortağı haline gelmiştir. Bugün deniz kuvvetlerimize ait sistemlerin ve insansız hava araçlarımızın yüzde 80'inden fazlası yerli imkanlarla üretilmektedir. Bu durum, dikkatli bir stratejinin, akıllı planlamanın ve güçlü bir kararlılığın yansımasıdır.' ifadelerini kullandı.

Bilican, aynı zamanda bunun NATO ittifakına da büyük katkı sağladığını vurgulayarak, 'Sergiden resepsiyona geçerken sizleri aramıza katılmaya, başarılarımızı birlikte kutlamaya, fikir alışverişinde bulunmaya ve başarımızı destekleyen ortaklığımızı daha da güçlendirmeye davet ediyorum.' dedi.

- 'Bu gemi ve fırkateynler, büyük ölçüde Türk savunma sanayisi ürünüdür'

Büyükelçi Yazgan da TCG savaş gemilerini Rotterdam'da ağırlamaktan büyük gurur ve onur duyduğunu dile getirerek, 'Gururluyuz çünkü yaklaşık 30 yıl aradan sonra ilk kez bir Türk donanma gemisi, Hollanda'yı ziyaret ederek buraya demirlemiştir. Dünya siyasetinin ve jeopolitiğin oldukça belirsiz olduğu, geleceğin daha fazla dayanışma, güçlü savunma, güçlü ortaklıklar ve azalan bağımlılık gerektirdiği bir dönemdeyiz.' şeklinde konuştu.

Daha fazla dayanışma çağrısının yapıldığı bir ortamda 'Steadfast Dart 2026'nın TCG gemilerinin katkılarıyla icra edilmiş olmasının ayrıca güven verdiğinin altını çizen Yazgan, 'Atlantik'te ve Akdeniz'de çeşitli limanlara uğrayacaklar. NATO'nun kapsadığı alan ve NATO'nun anlamı tam da budur. Bunu anlamayan ülkeler, NATO'yu sahada ve eylem halinde görecektir.' değerlendirmesinde bulundu.

Yazgan, gemilerde belirli ölçüde Hollanda teknolojisinin kullanıldığına dikkati çekerek, 'Ancak bu gemi ve fırkateynler, büyük ölçüde Türk savunma sanayisi ürünüdür. Bunu gururla söylüyorum. Bu konuda mütevazı olmayacağım.' ifadelerini kullandı.

Hollanda ile Türkiye arasındaki dostluk adına pasta kesilen resepsiyonda davetlilere ikramda bulunuldu.

NATO'nun Hollanda'daki Brunssum Müşterek Kuvvet Komutanlığının (JFC Brunssum), Almanya'nın ev sahipliğinde düzenlediği 'Steadfast Dart 2026' tatbikatında Türkiye'nin yerli ve milli üretim teçhizatı ve araçları da görücüye çıktı. Etkinliğe TCG Anadolu, TCG Derya, TCG İstanbul ve TCG Oruçreis gemilerinin yanı sıra 11 ülkeden 10 binden fazla askeri personel katılıyor.

Hollanda'nın Utrecht kentinde avukatlık yapan 29 yaşındaki Drenth, İslam'la tanışma hikayesini ve gerçekleştirdiği çalışmaları, AA muhabirine anlattı.

Drenth, Katolik ailede doğduğunu ve Müslümanlıktan önce kilisede aktif olduğunu belirterek, uzun yıllar süren araştırma döneminin ardından 2021'de şehadet getirdiğini söyledi.

Ramazan ayının kendisi için ayrı anlam taşıdığını dile getiren Drenth, İslam'ın özellikle 'anlam arayışına' güçlü bir cevap sunduğunu vurguladı.

Yaklaşık 5 yıl önce İslam'a girdiğini anlatan Drenth, 'O günden beri dava ve İslam için hizmet etmeye gayret ediyorum.' dedi.

Drenth, küçüklüğünden beri dinlere karşı güçlü ilgisinin olduğuna işaret ederek, 'Ailem Katolik'ti, ben de kilisede aktiftim. Kiliseye gitmekten gerçekten keyif alıyordum.' ifadelerini kullandı.

15 yaşındayken iki arkadaşının İslam'ı anlattığını belirten Drenth, 'Onlar, İslam'ın aslında bir bakıma Hristiyanlığın devamı olduğunu söyledi. Musa, İbrahim ve İsa'nın, İslam dininde peygamber olduğunu ve Hz. Muhammed'in bütün bu peygamberlerin mührü olduğunu anlattılar. Bu, benim içimde bir karşılık buldu. O an aslında bunun hakikat olduğuna kanaat getirdim.' diye konuştu.

Drenth, bu sürecin hemen sonuçlanmadığını dile getirerek, 'Bunu (İslam'ı) araştırmam 10 yıl sürdü. Elhamdülillah, Allah beni (İslam'a) yönlendirmeye devam etti ve 25 yaşıma girdiğimde şehadet getirme kararını aldım. Allah'ın bana verdiği hidayeti fiilen kabul ettim.' dedi.

Drenth, Müslüman olma süreci uzun sürdüğü için ailesinin ve çevresindekilerin bunu az çok beklediklerini söyledi.

- 'İlk ramazanımı henüz Müslüman olmadan yaşadım'

Ramazan ayına ilişkin Drenth, 'Herkesin ramazanı mübarek olsun. Ramazan, bereketli bir aydır. Allah'a daha da yaklaşmamız, Peygamber Efendimize daha da yakınlaşmamız ve imanımızı güçlendirmemiz gerektiren bir aydır. İlk ramazanımı henüz Müslüman olmadan yaşadım. O zaman da oruç tuttum. Sanki o an bunu yapmam gerekiyormuş gibi bir his vardı içimde.' ifadelerini kullandı.

Drenth, şehadet getirdikten sonraki ilk ramazanda yaşadığı duygulara işaret ederek, 'Camiye gittim, akşamları teravih namazı kıldım. O zaman gerçekten ramazanın atmosferine girdiğinizi hissediyorsunuz, elhamdülillah.' dedi.

Bir medresede haftada 3 gün akide, fıkıh, hadis ve Hz. Muhammed'in hayatını anlatan dersler aldığını anlatan Drenth, 'Günlük hayatımda avukatım. Aynı zamanda Muslim Rights Watch adlı bir vakıfta da aktifim. Bu vakıfta bazı avukatlar, gönüllüler ve aktivistlerle Hollanda'daki Müslümanların haklarını savunmak için mücadele ediyoruz.' diye konuştu.

- 'İnsanlar, hayatlarında bir anlam arıyor ve bu arayış onları İslam'a götürüyor'

Drenth, Utrecht kentindeki Hollanda Diyanet Vakfına bağlı Ulu Cami'de ihtida komisyonu kurduklarını söyledi.

'Pazartesi akşamları mühtedilere yönelik dersler düzenliyoruz.' diyen Drenth, şunları kaydetti:

'Ayda bir misafir konuşmacı davet ediyoruz, derslere yoğun katılım oluyor. Bazen tek bir derste 60'a kadar katılımcı oluyor. İnternet sayfamızda şehadet getirmek isteyenler için bir form bulunuyor. Formu yayımladığımızdan beri yaklaşık 100 kişinin şehadetine vesile olduk, elhamdülillah. İnsanlara İslam yolculuklarında rehberlik etmeye devam ediyoruz.'

Batı'daki İslamiyet'i seçenlerin sebeplerine ilişkin Drenth, 'Farklı cevaplar alıyoruz ancak en çok öne çıkan şey, anlam arayışı oluyor. İnsanlar, hayatlarında bir anlam arıyor ve bu arayış, onları İslam'a götürüyor. Batı'daki hayat, bazı açılardan oldukça boş olabiliyor. İnsanlar, çoğu zaman sadece arzularının peşinden gidiyor ya da geçici zevkler için yaşıyor fakat gerçek bir amaç ve anlam çoğu zaman eksik kalıyor. İslam da buna çok güzel bir alternatif sunuyor, elhamdülillah.' değerlendirmesinde bulundu.

- 'Kudüs, bir gün özgürlüğüne kavuşacaktır'

Dünya genelinde Müslümanlara yönelik baskıların bulunduğuna, bunun aynı zamanda uyanışa vesile olduğuna dikkati çeken Drenth, şunları söyledi:

'Müslümanlara baskı uygulandığında ve aşırı sağ çevreler, İslam'a karşı daha fazla nefret yaydığında Müslümanlar, kendi dinlerine daha da sarılıyor çünkü kendilerini savunmak, sabit durmak zorunda kalıyorlar. Gazze'de, Doğu Türkistan'da, Keşmir'de Müslümanların hakları, çoğu zaman ciddiye alınmıyor. Bu, zor bir dönem ama aynı zamanda altın bir dönem.'

Drenth, Hz. Muhammed'in 'İslam, şüphesiz garip olarak başladı ve günün birinde garip hale dönecektir. Ne mutlu o garip müminlere' hadisine işaret ederek, şunları dile getirdi:

'Peygamber Efendimiz, 'Ne mutlu o garip müminlere' buyurmuştur. Bu, tüm zorluklara rağmen dimdik durma zamanıdır. Eğer biz dimdik durursak Allah katında ahirette büyük bir mükafat elde ederiz. Hadislerden biliyoruz ki Kudüs, bir gün özgürlüğüne kavuşacaktır. Bizi meşgul etmesi gereken, o gün geldiğinde kenardan izleyenlerden mi yoksa o özgürlüğün bir parçası mı olacağız?'

Hollanda Azerbaycan Türk Kültür Derneğince Lahey kentindeki Hocalı Soykırım Anıtı önünde düzenlenen anma programına, aralarında AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım ve Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan'ın da bulunduğu Türk ve Azerbaycanlılardan oluşan grup katıldı.

Katılımcılara karanfillerin dağıtıldığı program, saygı duruşu ve Kur'an-ı Kerim okunmasıyla başladı. Ardından anıta çelenk ve karanfiller bırakıldı. Konuşmaların yapıldığı salonun lobisinde de resim ve fotoğraflar sergilendi.

Anma programında yapılan konuşmalarda, Hocalı'da hayatını kaybedenler rahmetle anılırken katliamı yapanlar lanetlendi.

Programda konuşan Yazgan, Türkiye'nin Hocalı'da yaşanan katliamın acısını, Azerbaycan halkıyla birlikte derinden hissetmeye devam ettiğini söyledi.

Yazgan, 'Hocalı Katliamı'na gözünü kapatanlar, Srebrenitsa ve Ruanda'da yaşanan soykırımları da görmemiştir. Hocalı Katliamı'na sesini çıkarmayanlar, bugün Gazze'de yaşanan katliamlara da sessiz kalmaktadır.' dedi.

Hocalı'da katliam yapanların hala Türkiye ve Azerbaycan'a karşı 'temelsiz' suçlamalar yöneltmeye devam ettiğini belirten Yazgan, 'Tarihsel gerçeklere rağmen bu tür ithamların bazı çevrelerde karşılık bulması bizi derinden yaralamaktadır. Aynı zamanda Hocalı Katliamı, Soğuk Savaş sonrası kurulan dünya düzeninin adaletsizliğini, jeopolitik körlüğünü, vicdansızlığını ve çifte standardını ortaya koyan olayların başında gelmektedir.' ifadelerini kullandı.

Yazgan, Hocalı Katliamı'nın kamuoyunda daha fazla anlatılması gerektiğini dile getirerek, şunları kaydetti:

'Yeni kuşakların tarihi gerçekleri doğru biçimde öğrenmesi ve gelecekte daha adil bir dünyada yaşamaları açısından büyük önem taşımaktadır. Bu düşüncelerle, Hocalı'da hayatını kaybeden masum canlarımızı bir kez daha rahmetle anıyor, fedakarlıklarının ve hatıralarının önünde saygıyla eğiliyoruz.' diye konuştu.

- 'Hocalı'da yaşananlar bir savaşın değil, açık bir katliamın adıdır'

Ayrım da Hocalı Katliamı'nda sadece bir şehrin işgal edilmediğini, insanlığın hedef alındığına dikkati çekerek, 'Hocalı'da yaşananlar bir savaşın değil, açık bir katliamın adıdır. Bu vahşet, insanlığa karşı işlenmiş ağır bir suç olarak tarihe kara bir leke şeklinde kazınmıştır. Buna rağmen uluslararası toplumun uzun yıllar boyunca yeterli duyarlılığı göstermemesi, adaletin gecikmesi acımızı daha da derinleştirmiştir.' değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye ve Azerbaycan arasındaki kardeşliğin sadece diplomatik bir ilişkiye dayalı olmadığını dile getiren Ayrım, şöyle devam etti:

'İki devlet, tek millet anlayışı, sözde değil, özde bir dayanışmanın ifadesidir. Hocalı'nın acısı bizim de acımızdır. Karabağ'ın özgürlüğü bizim de sevincimizdir. Unutmadık, unutmayacağız, unutturmayacağız. 2023 yılında gerçekleştirilen anti-terör operasyonuyla ülkenin egemenliğinin tam anlamıyla tesis edilmesi, adalet yolunda atılmış önemli bir adımdır.'

Ayrım, uluslararası topluma yaptığı çağrıda Hocalı'da yaşananların tanınması gerektiğini vurgu yaparak, 'Bu insanlık suçunun sorumlularının uluslararası hukuk önünde hesap vermesi için gereken adımları atın. Çünkü adalet, sadece geçmiş için değil, gelecekte benzer acıların yaşanmaması için de gereklidir.' dedi.

Ülkenin dört bir yanında camileri dolduran Müslümanlar, teravih namazını eda etti.

Hollanda Diyanet Vakfına bağlı Ulu Cami'de yatsı ve teravih namazını kılan Müslümanlar, ramazan ayının İslam alemine, çatışmaların yaşandığı bölgelere ve dünyaya esenlik getirmesi için dua etti.

Ülkenin en büyük camilerinden biri olan Ulu Cami'de ramazan ayı ve orucun faziletlerine ilişkin vaaz verildi.

Teravih namazına kadınlar da yoğun ilgi gösterdi.

Caminin önündeki Kanal Caddesi, ramazan ayı hazırlıkları kapsamında özel olarak ışıklandırıldı.

Cadde boyunca asılan ışıklı süslemelerde, ülkede ilk kez, 'Hayırlı ramazanlar' anlamına gelen 'Fijne Ramadan' mesajına yer verildi.

Yazgan, lifebox, AJet ve ROKETSAN sponsorluğunda düzenlenen yarışmada, AA foto muhabirleri ve muhabirlerinin geçen yıl Türkiye ile dünya gündeminde yankı bulan olaylara ilişkin toplam 6 kategorideki 112 fotoğrafını inceledi.

'Gazze: Açlık' kategorisinde Saeed M. M. T. Jaras'ın 'Gazze'de açlık çeken binlerce Filistinli, yardım dağıtım merkezine akın etti' isimli fotoğrafını seçen Yazgan, 'Haber' kategorisinde ise, Mahmut Serdar Alakuş'un 'Aynı şemsiyenin altında' isimli karesini oyladı.

Yazgan, 'Spor' kategorisinde Mustafa Hatipoğlu'nun 'Kaptan' adlı fotoğrafını tercih ederken, 'Doğal Yaşam ve Çevre' kategorisinde de Özkan Bilgin'in 'Dolunaya inat' karesinden yana tercih yaptı.

Oylamaya ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Yazgan, fotoğrafları seçmekte zorlandığını belirterek, 'Anadolu Ajansı'nın aslında bütün fotoğrafları ve yarışmaya konulan bütün fotoğraflar her sene etkileyici.' dedi.

Yazgan, 'Gazze: Açlık' kategorisinde seçtiği Saeed M. M. T. Jaras'ın 'Gazze'de açlık çeken binlerce Filistinli, yardım dağıtım merkezine akın etti' isimli fotoğraf için, 'Gazze'deki açlık ve soykırım görüntüleri yapılan soykırımın ve yardım dağıtım noktalarındaki insanlara yapılan zulmün belgelenmesi açısından önemliydi.' ifadelerini kullandı.

Kadın milli voleybol takımının geçen sene büyük başarılara imza atarak Türkiye'yi gururlandırdığını aktaran Yazgan, bu nedenle 'Spor' kategorisinde 'Kaptan' isimli fotoğrafı seçtiğini belirterek, 'Bu anın fotoğraflanması ve özellikle de adeta uçarcasına koşan, güzel bir simetriyi yakalamış fotoğraf.' diye konuştu.

Yazgan, 'Haber' kategorisinde ise İzmir'de 'Milli Ağaçlandırma Günü' etkinliklerinde bir kadının, yağışın etkili olduğu alanda görevli özel harekat polisine şemsiye tuttuğu fotoğrafı seçtiğini vurgulayarak, şu değerlendirmede bulundu:

'Bu aslında Türk kadınının, Türk annesinin, polislerimizin bizlerin birer evladı olduğunu düşünerek yaptığı ince jesti gösteren bir kare. Bu anı yakaladığı için de bu fotoğrafçıyı tebrik ediyorum. Gerçekten askerlerimiz, polislerimiz bizlerin evlatları. Bence bu duyguyu çok güzel yakalamış.'

- Oylama

AA'nın 2012'den bu yana düzenlediği yarışmada, bu yıl 'Haber', 'Doğal Yaşam ve Çevre', 'Spor' ve 'Günlük Hayat' olmak üzere 4 ana kategorinin yanı sıra 'Gazze: Açlık' ve 'Portre' başlıklı 2 özel kategori yer alıyor.

Türkçe ve İngilizce altyazıyla dünya genelinde yapılan oylamaya katılanlar, istedikleri sayıda fotoğrafa oy verebiliyor.

Oylama 'yilinkareleri.aa.com.tr' internet sitesinden 15 Şubat Pazar günü saat 17.00'ye kadar devam edecek.

İslam Toplumu Milli Görüş Güney Hollanda (IGMG GH) Gençlik Teşkilatınca '1000 genç, tek ümmet' sloganıyla organize edilen cemaatle sabah namazı etkinliğine farklı kentlerden katılım oldu.

Etkinlikte başta Gazze olmak üzere tüm dünyada zulüm görenler için dua edildi, Kur'an-ı Kerim okundu.

Namaz öncesi ve sonrası gençlere zemzem, hurma, çorba ve tatlı ikram edildi.

- 'Bu buluşmalar, hepimize bir yol gösterecek ve manevi destek sağlayacaktır'

IGMG GH Gençlik Teşkilatı Başkanı Enes Şahin, namaz öncesi yaptığı konuşmada, farklı kentlerden gelen gençlerin sabah namazında buluştuğunu belirterek, 'Her hafta birlikte yaptığımız bu sabah namazı buluşmaları boşuna değil. Bu buluşmalar, hepimize bir yol gösterecek ve manevi destek sağlayacaktır.' dedi.

Uden kentinden sabah namazına gelen Muhammed Haznedar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 15 genç ile sabah namazı programına katıldıklarını ifade ederek, 'Bu sabah namazı programlarında gençlik teşkilatları olarak bir duruş sergiliyoruz. Elhamdülillah, her yıl bu duruşumuzu sergilemeye devam ediyoruz.' diye konuştu.

Eindhoven kentinden 4 araçla katıldıklarını belirten Atilla Peker de farklı kentlerden gelen gençlerle kardeşlik ve dayanışma duygusunu pekiştirdiklerini ve kaynaştıklarını söyledi.

Rotterdam kentinden gelen Ömer Faruk Aktalan da sabah namazı etkinliğini sıcak ve muhabbet dolu ortamda gerçekleştirdiklerini, gençlerin imanının ve heyecanının dışa yansıdığını gördüklerini dile getirdi.

Etkinlik, misafir hatip Azzedine Karrat'ın sohbeti ve Zekeriya Budak'ın okuduğu duayla son buldu.