Şiddetli ağrı ve nefes darlığı şikayetleri yaşayan Davitadze, bir süre önce memleketinde hastaneye müracaat etti.

Akciğerinde tümör olabileceği değerlendirilen 60 yaşındaki Davitadze, ileri tetkik ve tedavi için KTÜ Farabi Hastanesi'ne başvurdu.

Yapılan detaylı görüntüleme ve incelemelerde Davitadze'nin rahatsızlığının, akciğerindeki kan pıhtısından kaynaklandığı tespit edildi.

Başhekim Prof. Dr. Celal Tekinbaş öncülüğünde göğüs cerrahisi ekibince gerçekleştirilen operasyonla akciğerindeki pıhtı temizlenen Davitadze, başarılı müdahalenin ardından sağlığına kavuştu.

Revaz Davitadze, AA muhabirine, Trabzon'daki tedaviyle kısa sürede sağlığına kavuştuğunu söyledi.

Doktorlara ve diğer personele teşekkür eden Davitadze, 'Kendimi artık çok iyi hissediyorum. Tedavimin başından sonuna kadar her şey çok iyi gitti, evime mutlu dönüyorum.' dedi.

Prof. Dr. Celal Tekinbaş ise hastanın akciğerindeki pıhtılaşmış kanı boşalttıklarını ifade ederek, 'Aynı zamanda akciğerde daha önce geçirmiş olduğu enfeksiyonlara bağlı sorunları da vardı. Bu sorunları gidermek için akciğerin göğüs duvarına olan yapışıklıklarını da ortadan kaldırdık ve göğüs tüpü koyarak operasyonu sonlandırdık.' diye konuştu.

Tekinbaş, bir süre yoğun bakımda takip ettikleri hastanın solunum sıkıntısının düzeldiğini, genel sağlık durumunun da iyi olduğunu kaydetti.

İştahın baskılanması, enerji alımının azalması ve metabolik kontrolün iyileşmesi yoluyla birçok kişi için kilo vermeyi kolaylaştıran zayıflama iğnelerinin kullanımı sırasında direnç egzersizleri ve yeterli protein alımı büyük önem taşıyor.

Özellikle hızlı kilo kaybı yaşayan, ileri yaşta olan veya fiziksel aktivite düzeyi düşük bireylerde iskelet kası kütlesinde azalma görülebiliyor.

Biruni Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon (İngilizce) Bölüm Başkanı Prof. Dr. Buket Akıncı ve ekibi, iskelet kası kütlesindeki azalmanın yanı sıra GLP-1 temelli tedavilerin solunum kasları üzerindeki etkisini araştırdı.

Çalışmalar hakkında AA muhabirine açıklamada bulunan Akıncı, tedaviler sırasında yüzde 20 ila 40 yağsız kütle kaybı gerçekleştiğinin farklı çalışmalarda belirtildiğini ve bunların genellikle kol ile bacak kaslarından olduğunu söyledi.

Akıncı, 'Çalışmamızın ön sonuçlarında gördüğümüz kadarıyla bu iğnelerin yaygın olarak kullanılmasıyla beraber sadece vücut kaslarında değil, solunum kaslarında da bir kuvvet kaybı söz konusu. Egzersize katılmayan kişiler için bu sonuçların birazcık daha baskın olduğunu gördük. Ama eş zamanlı olarak özellikle de solunum kaslarına yönelik bir egzersiz tedavisini içeren programlardaysa bu kaybın olmadığını hatta daha pozitif yönde iyileşmeler, yani kuvvet artışlarıyla beraber diğer kazançlara eşlik eden çok önemli çıktılar olduğunu gördük.' ifadelerini kullandı.

Zayıflama iğnelerinin obezite tedavisinde olumlu etkilerinin olduğunu dile getiren Akıncı, 'Tedavilerde herhangi bir kuvvetlendirme egzersizi değil, kişinin bedenine yönelik, onun kuvvet artışındaki hedefe yönelik bir programın oluşturulması gerekiyor. Bu programın içerisinde de kesinlikle solunum kaslarının da dikkate alınması gerekiyor. Hatta özellikle alt sonuçlara baktığımızda, karın çevresindeki kilo kaybının daha bariz olduğu hastalar çoğunlukta olduğu için nefes verme kaslarında daha büyük bir kuvvet kaybı gözlemledik.' diye konuştu.

Prof. Dr. Akıncı, hiç egzersiz yapmayan kişileri de egzersiz yapanlarla karşılaştırdıklarını belirterek, 'Çalışmamızda solunum kaslarında yüzde 10 birimlik bir kuvvet kaybı gözlemledik. Bu da özellikle nefes verme, zorlu nefes verme yönündeki kaslarda baskın şekildeydi.' dedi.

GLP-1 temelli tedavi alan hastalarda kesinlikle programın öncesinde genel bir değerlendirme yapılması gerektiğine dikkati çeken Akıncı, bireylerin iyi bir değerlendirmeden geçerek kişiye özel programla egzersiz yapması gerektiğini kaydetti.

Akıncı, 'Diyafram vücudumuzdaki en büyük nefes alma kası, bunun yanı sıra göğüs kafesi ve gövdemizde yer alan başka solunum kasları da var. Bunlara yönelik de özel programlar var ve sadece basit solunum egzersizlerinden oluşmuyor. Bu kaslara yönelik direnç antrenmanı özel cihazlarla beraber yapabiliyoruz ve bu hastaların rehabilitasyonu için kapsamlı bir program gerekiyor. GLP-1 temelli tedavi kullanan hastalar kesinlikle kapsamlı bir rehabilitasyon programına başvurmalı.' ifadelerini kullandı.

Solunum kaslarındaki kuvvetin azalmasının kişileri birtakım risklere açık hale getirebildiğini belirten Akıncı, 'Özellikle efor kapasitemiz kısıtlanabiliyor, yorgunluk, nefes darlığı şikayetleri oluyor. Bir hastalık sürecinde kişinin öksürme fonksiyonu bile bozulabiliyor. Dolayısıyla solunum kaslarının da yine bir fiziksel uygunluk parametresi olarak dikkate alınması lazım.' diye konuştu.

Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, bir kargo paketinde uyuşturucu olduğunu tespit etti.

Bunun üzerine harekete geçen ekipler, tespit edilen pakette 75 gram kokain ele geçirirken, kargoyu teslim almaya gelen şüpheliyi gözaltına aldı.

Şüpheli, emniyetteki işlemlerinin ardından çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı.

Kastamonu Valiliği koordinesinde, İl Milli Eğitim Müdürlüğü Kadıdağı Halk Eğitimi Merkezi tarafından İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Özel Bireyler ve Aileleri Dayanışma Derneği ile Kastamonu Şeker Fabrikası'nın destekleriyle 'Özel Yürekler Üreten Eller Şekerköy Projesi' hayata geçirildi.

Hayırseverlerin desteğiyle Kastamonu Şeker Fabrikası'nın arazisinin bir bölümünde üç sera oluşturuldu. Seralarda toprakla buluşan özel gereksinimli bireyler, marul, domates, patlıcan, biber ve soğan gibi sebzeleri yetiştirerek rehabilite oluyor.

Ürünlerin satışından elde edilecek gelir ise özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarında kullanılacak.

- 'Ailelerimiz de çok mutlu, iç huzurları var'

Kastamonu Özel Bireyler ve Aileleri Dayanışma Derneği Başkanı Huriye Boyraz, AA muhabirine, bu projenin özel bireyler için en güzel hediyelerden biri olduğunu söyledi.

Kurumların el birliğiyle bu projeye destek verdiğini belirten Boyraz, 'Antalya'dan hayırseverler tarafından fideler gönderildi. Bu fideleri ziraatçiliğimizin desteğiyle toprakla buluşturduk. Özel bireylerimizin ilk deneyimiydi ama çok güzel oldu.' dedi.

Boyraz, ailelerin ve çocukların çok mutlu olduğunu dile getirerek, 'Özel bireylerimiz ve ailelerinin bir köyü oldu. Ailelerimiz, çocuklarımız evlerinde durmaktansa buraya geliyor. Çocuklarımız servislerle 09.00'da gelip 15.30'a kadar burada kalıyor. Kendi yetiştirdikleri ürünler var burada.' diye konuştu.

Projeyle ilgili kendisini duygulandıran bir anısını anlatan Boyraz, 'İnşaat işçisi bir babamız beni aradı, 'Benim evladıma orası çok iyi geliyor, oraya yeter ki gitsin, ben işlerim bittikten sonra yapılacak işlerini de yaparım. Benim çocuğumun ilk kez bir köyü oldu, koşarak hazırlanıyor.' dedi. Ailelerimiz de çok mutlu, iç huzurları var. Çocuklarımıza toprakla uğraşmak iyi geliyor.' ifadelerini kullandı.

Özel gereksinimli bireyin annesi Hatice Uğurlu ise her gün seraya gelmeye çalıştığını anlatarak, 'Çocuğumuzla beraber buralarda oyalanıyoruz. Çok güzel bir duygu. Fide dikiyoruz, ot yoluyoruz, bize ders veriyorlar. Çok mutluyuz burada. Çocuğuma çok iyi geliyor burası. Herkesin böyle bir yeri olmasını isterim.' şeklinde konuştu.

Özel gereksinimli bireylerden Sena Çadırcı da serada fide dikip otları kopardıklarını dile getirerek, 'Burası çok güzel, mutlu oluyorum. Mesela domatesleri diktik bugün, ondan önce marulları, soğanlarımızı dikmiştik. Daha sonra hem patlıcan hem biberlerimiz dikiliyor. Onlar Allah nasip ederse satışa sunulacak.' dedi.

İlçede gece boyunca etkili olan ve zaman zaman şiddetini artıran dolu tarım alanlarında hasara yol açtı.

Dolu nedeniyle ilçeye bağlı köylerde buğday, mısır ve ayçiçeği ekili bazı tarım alanları ile zeytin ağaçları zarar gördü.

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri, doludan etkilenen alanlarda hasar tespit çalışması başlattı.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, çalıştayda, 'kent yaşamında çocukların spora katılımını sınırlayan sosyoekonomik koşullar', 'mekansal eşitsizlikler', 'güvenli alan eksikliği', 'kurumsal koordinasyon sorunları' ile 'çocuk hakları perspektifinin yetersizliği' gibi konular ele alındı.

Çalıştaya, Özyeğin Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Spor İstanbul, Çekmeköy Belediyesi, Eyüpsultan Belediyesi, Çekmeköy Gençlik ve Spor İlçe Müdürlüğü, Nişantepe Okulu, Sulukule Gönüllüleri Derneği, Kültür, Ekoloji, Çevre ve İletişim Derneği, Defnespor ile Nurtepe Spor Kulübü'nden temsilcilerle saha uygulayıcılarının aralarında olduğu 42 paydaş katıldı.

Çocukların spora erişiminin sistemsel perspektifle değerlendirildiği çalıştayda, ele alınan gerçek yaşam vakalarıyla çocukların spordan kopuşunun temel nedenlerinin, 'donanım ve yan maliyetler', 'yetersiz beslenme ve hijyen koşulları', 'ayrımcılık ve sosyal dışlanma', 'karmaşık kayıt süreçleri ve güvenli ulaşım eksikliği' gibi yapısal eşitsizlikler olduğu ortaya koyuldu.

Çalıştayın önemli çıktılarından biri, spora erişim ve sporda kalıcılık süreçlerinin kişisel inisiyatiflere değil, kurumsal rol tanımlarına dayanması gerektiği yönündeki tespit oldu.

Söz konusu doğrultuda çok paydaşlı yönetişim modeli oluşturmak amacıyla 'RACI Analizi' uygulandı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Özyeğin Üniversitesi Spor Merkezi Ekip Yöneticisi Güneş Viter, sporun, dezavantajlı mahallelerde yaşayan çocuklar için 'ek faaliyet' değil, korunma, eşitlik ve güçlenme mekanizması olduğunu belirterek, 'Spor politikaları tesis yatırımlarının yanı sıra erişim eşiklerini azaltmaya ve sürekliliği sağlamaya odaklanmalı. Donanım, beslenme ve ulaşım destekleri hak temelli sosyal politika araçları olarak yeniden tanımlanmalı.' ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in girişimiyle geçen ay faaliyete geçen merkez, İslam'ın ilim, barış ve hoşgörü temelli değerlerini esas alan anlayış doğrultusunda kurulmasıyla öne çıkıyor.

Merkez, milattan önceki (MÖ) dönemden itibaren bu topraklarda kurulan devletler, yaşayan büyük şahsiyetler, tarihi eşyalar ve buluntular, önemli gelişmeler ve bölgede yapılan iki rönesans ile ülkedeki son reform ve değişimleri bir arada yansıtıyor.

Mirziyoyev'in göreve gelmesinin ardından 2017'de Taşkent'in eski şehir kısmında inşaatı başlatılan merkez, 8 yılı aşkın çalışmaların ardından 17 Mart'ta hizmete açıldı.

10 hektarlık alanda inşa edilen merkez, 161'e 118 metrelik ebadı ve 65 metre yüksekliğindeki kubbesiyle öne çıkarken üç katlı yapının toplam kullanım alanı 40 bin metrekareyi aşıyor.

Bünyesinde 50 bin tarihi eser, nadir el yazmaları ve arkeolojik buluntuların yer aldığı merkez, müze işlevinin yanı sıra araştırma enstitüsü, kütüphane ve uluslararası işbirliği platformu olarak da öne çıkıyor.

- Dört büyük dönem tek çatı altında

Merkez İslam Öncesi Dönem, Birinci Rönesans, İkinci Rönesans ve Yeni Özbekistan başlıklı bölümlerden oluşurken bu bölümler Özbekistan topraklarının binlerce yıllık tarihini kronolojik ve tematik bir bütünlük içinde sunuyor.

Bu bölümler, ziyaretçiye yalnızca bilgi değil, farklı dillerde bilgiler sunan ses, ışık ve dijital teknolojilerle desteklenen anlatım sayesinde adeta 'yaşayan tarih' deneyimi sunmasıyla dikkati çekiyor.

İslam Öncesi Dönem bölümünde bu topraklarda kurulan Soğd, Baktriya ve Harezm medeniyetlerine ait arkeolojik buluntular sergileniyor.

Bölümün tasarımı bir Türk şirketi tarafından gerçekleştirilirken Türk tasarım ekibi Özbek tarihçiler, arkeologlar ve akademisyenlerle işbirliğinde tarihsel sürekliliği bütüncül bir anlatı halinde kurgulamış bulunuyor.

Birinci Rönesans olarak adlandırılan 9 ila 12. yüzyılları kapsayan bölümde de Muhammed el-Harezmi, Ebu Reyhan el-Biruni ve İbn Sina gibi alimlerin eserlerinin el yazması nüshaları, astronomi aletleri, matematiksel çizimler ve tıp metinleri sergileniyor.

İkinci Rönesans bölümünde ise Emir Timur ve Timurlular dönemine ait minyatürler, mimari süslemeler, çini örnekleri ile Uluğ Bey'in astronomi çalışmalarını yansıtan eserler yer alıyor.

Yeni Özbekistan başlıklı bölümde ise bağımsızlık sonrasında yapılan reform ve değişimler yapay zeka destekli sunumlarla gösteriliyor.

- Kuran-ı Kerim salonu öne çıkıyor

Merkezin en dikkati çekici bölümlerinden biri olan Kuran-ı Kerim salonunda ise İslam dünyasının en eski mushaflarından biri kabul edilen Osman Mushafı ile 114 nadir Kuran-ı Kerim el yazması sergileniyor.

Bu bölümde her 40 dakikada bir Kuran ayetleri ışıklandırılarak gökten iniyor gibi bir yansıtma ortaya çıkarılıyor. Kubbe altında oluşturulan özel holografik sistemde, yıldız haritası yansıtılarak ziyaretçilere görsel bir deneyim sunuluyor.

Merkezdeki Şeref Salonu'nda ise tarihte bu topraklarda yaşanan önemli gelişmeler ile büyük şahsiyetleri yansıtan 14 büyük pano yer alıyor. Panolar, Timurlu Devleti'nin kurucusu Emir Timur, Babür Devleti'nin kurucusu Babür Şah, Uluğ Bey, Biruni, Harezmi ve diğer büyük şahsiyetleri yansıtıyor.

- Guinness Dünya Rekorları listesine girdi

Merkez, mimari büyüklüğü, koleksiyon kapasitesi ve çok yönlü yapısıyla Guinness Dünya Rekorları tarafından 13 Nisan'da 'dünyanın en büyük İslam medeniyeti müzesi' olarak tescillendi.

Rekor değerlendirmesinde merkezin toplam alanı, 65 metreyi bulan kubbesi, 40 bini aşkın eserden oluşan koleksiyonu ve müze, araştırma ve eğitim işlevlerini aynı çatı altında toplaması, ayrıca merkezin konsept bütünlüğü ve modern müzecilik anlayışı belirleyici oldu.

- 'Merkezin esas amacı, Özbekistan'ın 3 bin yıllık köklü ve zengin tarihini tüm dünyaya göstermek'

Özbekistan İslam Medeniyeti Merkezi Basın Müşaviri Oktam Usmanov, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Şevket Mirziyoyev'in inisiyatifleriyle kurularak 17 Mart'tan itibaren ziyaretçilere açılan merkezin, günlük ziyaretçi sayısının 5 bine ulaştığını söyledi.

Merkezin yalnızca bir müze olarak değil, aynı zamanda bilimsel bir platform olarak da faaliyet gösterdiğini vurgulayan Usmanov, 'Merkezin esas amacı, Özbekistan'ın 3 bin yıllık köklü ve zengin tarihini tüm dünyaya göstermektir.' dedi.

Merkezin Bilimsel Sekreteri Rustam Cabbarov da 8 yıldan uzun süren inşaatın Aralık 2025'te tamamlandığını, bu yılın başından itibaren ise merkezin donatılması için çalışmalar yapıldığını belirtti.

Cabbarov, bu süreçte Özbekistan'a ait tarihi eserlerin bulunduğu 20'den fazla ülkeyle temas kurularak bu eserlerin kopyalarının temin edildiğini, bu çalışmalar sonucunda müze bünyesinde 3 binden fazla tarihi buluntu ve eşyanın toplandığını ifade etti.

Toplanan eserlerin ilgili bölümlerde sergilendiğini aktaran Cabbarov, merkez kütüphanesinde ayrıca 50 bin civarında el yazması eser ile 500 binden fazla dijital kaynağın yer aldığını kaydetti.

Cabbarov, merkez bünyesinde çocuklara yönelik oyun ve eğitim programlarını içeren özel bir platformun da yer aldığını belirterek ayrıca Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), İslam İşbirliği Teşkilatı İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) ve diğer uluslararası kuruluşların ülkedeki ofislerinin de merkezde bulunduğunu söyledi.

Bölgede etkili olan, hayatı ve ulaşımı zorlaştıran yoğun yağışlar, baraj, gölet, akarsu ve yeraltı su kaynakları için 'can suyu' oldu.

Uzun ve çetin geçen kış boyunca yoğun kar alan Muş'ta ilkbaharda da etkili olan yağışlar, toprak nemini artırıp kuraklık riskini azalttı.

Geçen yıl yağış yetersizliği nedeniyle tarım sezonunun kurak geçtiği kentte, bu yıl aynı döneme göre yağış miktarında yüzde 200 artış kaydedildi.

Bol yağışlar, ekilebilen tarım alanı bakımından önemli konumda olan Muş Ovası'nda çiftçilik yapan vatandaşları ve geçen yıl yeterli su ve otlak bulamadıkları için erkenden yerleşim yerleri yakınına inmek zorunda kalan besicileri de sevindirdi.

- 'Bunu bir fırsat penceresi olarak görmek lazım'

Muş Alparslan Üniversitesi Afet Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi İskender Dölek, AA muhabirine, yoğun yağışların tarımla uğraşanlar için sevindirici ve verimli bir dönemi işaret ettiğini söyledi.

Yağışların fırsata dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayan Dölek, '2025'te kış sezonunda 100 milimetre civarında olan yağış, bu yıl 300 milimetre civarına çıkarak kış sezonunun aşırı yağışlı bir döneme karşılık geldiği, bu da ürün ve rekolte anlamında Muş için bir artışı ifade edeceğini belirtmek mümkün. Bunu bir fırsat penceresi olarak görmek lazım.' dedi.

Birkaç yıldır yaşanan kuraklığın aşırı yağışlı bir döneme doğru evirildiğini belirten Dölek, şunları kaydetti:

'Bu durum, suyun sürdürülebilir kullanımı açısından bir fırsat penceresi sunmaktadır. Yeraltı suyu bilinçli ve kontrollü kullanılmalı, vahşi sulama yöntemleri terk edilerek modern basınçlı sulama sistemlerine geçilmelidir. Ayrıca, su ihtiyacı gözetilerek bölgelerin ürün desenleri yeniden planlanmalıdır. Yüzde 300'e varan yağış artışı, barajlarda ve akarsuların debisinin yükselmesine, bölgesel olarak bazı yerlerde su baskınları ve taşkınlara neden oldu. Geçen yıllarda ciddi anlamda meteorolojik kuraklık yaşadığımız ama son dönemde düşen yağışlarla birlikte son 20 yılın en yüksek yağış değerlerinin kaydedildiği ve bu yılın da değerlere veya olasılıklara bakıldığında aşırı yağışlı bir yıl olarak kayıtlara geçeceğini öngörebiliriz.'

- Yağışlar tarım ve hayvancılıkla uğraşan vatandaşları sevindirdi

Tarım ve Orman İl Müdürü Necattin Gönç ise kentte tarımsal üretim açısından çok güçlü bir üretim altyapısının olduğunu ifade etti.

İlin tarımsal üretimde ciddi bir potansiyele sahip olduğunu dile getiren Gönç, 'Muş'ta arazi dağılımımızın yüzde 50'sini çayır ve mera alanları oluşturmakta. Dolayısıyla hem tarımsal üretim hem de hayvancılık açısından çok ciddi artı ve avantajları da beraberinde getirmekte. İlimizde özellikle son dönemlerde yoğun yağışların etkili olduğunu söyleyebiliriz. Yağışların tarımsal üretim açısından ciddi anlamda olumlu etkileri söz konusu. Bu yağışlar özellikle toprak nemini artırarak kuraklık riskini azaltıyor, bitkilerin ekim ve çıkış dönemlerinde gelişimini destekliyor. Ayrıca, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarımızı beslemesi, rezerv miktarlarımızı artırması, sulama ihtiyacını azaltması ve bitkinin fenolojik gelişimini doğrudan olumlu anlamda etkilemesi gibi çok ciddi artıları da beraberinde getirmekte.' diye konuştu.

Gönç, 'İlimizde mevcut yağışların bitkisel ve tarımsal üretimi olumlu anlamda etkilediğini söyleyebiliriz. Yoğun yağışların özellikle üreticilerimiz tarafından doğru kültürel işlemlerle desteklenmesi durumunda çok verimli bir hasat döneminin de habercisi olarak değerlendirmemiz mümkün.' ifadelerini kullandı.

- 'Her yer yemyeşil oldu'

Çiftçi Ramazan Köç de 'Hayvanlarımızı meraya çıkardık. Bu yıl yağışın fazla olması nedeniyle geçen yıla göre otlar daha erken yeşerdi ve daha güzel oldu. Mutluyuz.' dedi.

Muş Ovası'nda 50 yıldır hayvancılık yapan Bilal Yalçın, 'Bu yıl geçen yıla göre daha yağışlı geçiyor. Her yer yemyeşil oldu. Bereketli bir yıl bekliyoruz.' şeklinde konuştu.

Uzun yıllar İstanbul'da yaşayan 44 yaşındaki Demir, otizmli kızının eğitimi için 8 yıl önce Bolu'ya taşındı.

Evde yaptığı takıları satarak gelir elde eden Demir, Bolu İzzet Baysal Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi'nde eğitimini tamamlayan kızını da sosyal gelişimini desteklemek amacıyla uğraşına dahil etti.

Hayat yolculuklarını birlikte sürdüren anne ve kızı, el emeği ürünlerini internet ve sokak sergileri aracılığıyla alıcılarına ulaştırıyor.

Anne kızın uğraşı, ekonomik kazanca dönüşmenin yanı sıra Betül Balcı'nın özgüveninin artmasına ve aktif yaşama katılmasına katkı sağladı.

- 'Kızım benim arkamdaki dağ'

Mehibe Demir, AA muhabirine, yüzde 94 otizmli olan kızının rahatsızlığının 2 yaşında teşhis edildiğini söyledi.

Durumu güçlükle kabullendiklerini belirten Demir, kızının zaman zaman ağır seyreden rahatsızlığı nedeniyle zor günler yaşadıklarını anlattı.

Demir, kızının gelişiminde mesafe katettikleri özel eğitim sürecinin ardından İstanbul'dan Bolu'ya taşındıklarını dile getirerek, lise eğitiminin ardından kızının da kendisiyle evde takı yapmaya başladığını kaydetti.

Kızının bu uğraşı edindikten sonra gözle görülür değişim yaşadığından bahseden Demir, 'Betül bir şeylere odaklanmayı öğrendi ve hedefi olmaya başladı. Sakinleşti ve farkındalığı çok yükseldi.' dedi.

Demir, kızının özel durumu nedeniyle yanından ayrılamadığını, çalışmalarını evde sürdürdüğünü belirterek, birlikte ortaya çıkardıkları el emeği göz nuru ürünleri internet ve sokak sergileri aracılığıyla sattıklarını ifade etti.

Kızının uğraşları sayesinde zamanını verimli geçirmesinden ve yaşamsal becerilerini geliştirmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Demir, kızının bu şekilde kişisel ihtiyaçlarını karşılamak için harçlığını da çıkardığını söyledi.

Demir, kızının çalışma saatlerini kendisinin belirlediğini aktararak, 'İşi bittiğinde de ücretini hemen ister.' ifadesini kullandı.

Ellerinden geldiğince uğraşlarını sürdüreceklerini belirten Demir, 'Kızım benim arkamdaki dağ.' dedi.

- 'Yaptığımız iş beni motive ediyor'

Betül Balcı da annesiyle takı tasarlamayı çok sevdiğini belirterek, yaptıkları işin kendisini motive ettiğini dile getirdi.

Balcı, hem üretimde bulunmaktan hem de karşılığında gelir elde etmekten memnuniyet duyduğunu kaydetti.

S&D üyesi vekiller, Strazburg'da devam eden AP Genel Kurul oturumları sırasında, salonun kapısının önünde 'Konsey, AB-İsrail ortaklık anlaşmasını askıya almalıdır' yazılı dövizler açtı.

Grubun sosyal medya hesabından paylaşılan protestoya dair fotoğrafın altında 'Batı Şeria'daki şiddet yanlısı yerleşimcilere derhal yaptırım uygulanmalıdır. Filistin Devleti'nin kurulması, Gazze'nin yeniden inşasıyla başlayarak, AB'nin değişmez önceliği olmalıdır. İsrail, Lübnan'daki askeri operasyonlarını durdurmalıdır.' ifadelerine yer verildi.

AB, tüm çağrılara rağmen İsrail ile ilişkilerin hukuki temelini oluşturan Ortaklık Anlaşması kapsamında işbirliğini sürdürmeye devam ediyor.

Üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle gerekli olan oy birliği sağlanamıyor.

Çorum ve Kilis'te İl Sağlık Müdürlüğü de yapan 56 yaşındaki Turgay Happani'ye 35 yıl önce proteinüri (idrarda protein yüksekliği) teşhisi konuldu. Hastalığının ilerlemesi üzerine böbrek nakli yapılması kararlaştırılan Happani'ye uygun donör bulunamadı.

Kan uyuşmazlığı nedeniyle yakınlarının organ bağışlayamadığı Happani'ye hastası Mehmet Kın (52) böbreğini vermek istedi. İlk zamanlar bunu şaka olarak algılayan Happani'ye, Mehmet Kın ve eşinin ısrarı sonrasında yapılan tetkiklerin ardından uygun görülen böbrek Gaziantep Üniversitesi Kahraman Eruslu Böbrek Nakil Hastanesi'nde nakledildi.

Naklin ardından sağlığına kavuşan Happani, AA muhabirine, uzun yıllardır kronik böbrek hastalığıyla mücadele ettiğini, halk arasında 'protein kaçağı' olarak bilinen rahatsızlık nedeniyle yıllardır tedavi gördüğünü anlattı.

Ailesinde uygun donörün kan grubu uyumsuzluğu nedeniyle bulunamadığını, diyalizle yaşamını sürdürmeye başladığını belirten Happani, hastası olan ve uzun yıllardır tanıdığı Mehmet Kın'ın kendisine bağışçı olmak istediğini dile getirdi.

Happani, şöyle konuştu:

'Donör bulunamadığını öğrenince çok üzülmüş. Kan grubunun bana uyduğunu görünce hiçbir karşılık beklemeden böbreğini bağışlamak istediğini söyledi. İlk başta açıkçası bunu çok ciddiye alamadım. Çünkü hekim olarak, bu tür durumlarda aile bireylerinin bile bağış konusunda ne kadar zorlandıklarına defalarca şahit olmuştum. Mehmet bu konuda ısrarcı oldu. Tekrar geldi, durumu yineledi. Hatta ortak tanıdıklarımızı araya koyarak ne kadar ciddi olduğunu anlatmaya çalıştı. Sonrasında eşiyle birlikte yanıma geldi. Bu kararlılığı ve samimiyeti karşısında artık durumu ciddiye aldım ve organ nakli gerçekleştirildi. Çok teşekkür ediyorum.'

- 'İlk başta kabul etmedi'

Böbreğini bağışlayan Mehmet Kın da Happani ile uzun yıllara dayanan bir tanışıklıkları olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

'Kendisi aile hekimimizdi; çocuklarımıza ilaçlarımızı yazdı, her zaman yardımcı oldu. Gerçekten yardımsever ve iyi niyetli bir insandır. Hocamın rahatsızlandığını öğrendiğimde, ailesinden uygun donör bulunamadığını ve arayış içinde olduklarını duydum. Bir gün tesadüfen kimliğime ve ehliyetime bakarken kan gruplarımızın aynı olduğunu fark ettim. Buna gerçekten çok sevindim. Hemen hocamın yanına gidip durumu anlattım, böbreğimi veririm dedim. Hiçbir karşılık beklemeden, sorgusuz sualsiz bunu yapabileceğimi ifade ettim. Hocam bana teşekkür etti ancak ilk başta kabul etmedi. Aradan yaklaşık 10 gün geçti. Bu süreçte hocamın durumunu takip ediyordum ve iyiye gitmediğini hissediyordum. Daha sonra hemşirelerle birlikte tekrar yanına giderek niyetimin ne kadar ciddi olduğunu söyledim. Bunun bir şaka olmadığını, tamamen gönüllü olduğumu ifade ettim. Hocam da bir süre sonra bizi kırmadı ve bu isteğimi kabul etti. Ardından tahlil sürecimiz başladı ve sonuçlar olumlu çıktı.'

Gaziantep Üniversitesi Kahraman Eruslu Böbrek Nakil Hastanesi Müdürü Prof. Dr. Sacid Çoban ise başarılı geçen nakil operasyonunun ardından hastanın sağlık durumunun iyi olduğunu, takip sürecinin olumlu şekilde devam ettiğini belirtti.

Kentteki Kınalı Muhacirler topluluğuna özgü tekstil ürünlerinin kayıt altına alınması için Sakarya, Ege, Hacettepe, Trakya ve İstanbul Arel üniversiteleri ve İstanbul Şişli Meslek Yüksekokulundan 10 akademisyen tarafından 'Sakarya'daki Kınalı Muhacirlere Özgü Tekstil Ürünlerinin Tespiti ve Somut Olmayan Kültürel Miras Özelliklerinin Analizi' başlıklı proje hazırlandı.

TÜBİTAK tarafından desteklenmeye hak kazanan proje kapsamında Kınalı Muhacir topluluğuna ait geleneksel ürünlerin uzman akademisyenlerce kayıt altına alınarak kaybolmaması ve gelecekte üretilmesine katkı sunulması hedefleniyor.

Proje yürütücüsü ve Sakarya Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Geleneksel Türk Sanatları Bölümü Dr. Öğretim Üyesi İbrahim Erdek, AA muhabirine, topluluğun tekstil ürünlerinin teknik analizini yaparak geleceğe taşımayı hedeflediklerini belirtti.

Sakarya'da 20'ye yakın göçmen topluluğunun bulunduğu bilgisini veren Erdek, bilinirliği az olan Kınalı Muhacirlere ait yöresel giysileri ön plana çıkararak görünür kılmaya çalıştıklarını ifade etti.

Proje sürecinde 3 tez ile 3 makale yayımladıklarını anlatan Erdek, 'Bize tanıtılmak istenen bazı ürünler vardı, onlara baktık, düşüncemiz ilk başta farklıydı ama daha sonra bunu projeye dönüştürmeye karar verdik. Proje sürecimiz biraz uzun sürdü, yaklaşık 4 yıl kadar. Hatta proje onay almadan 3 tez tamamlanmıştı, 3 tane de makalemiz yayımlandı.' diye konuştu.

- Halk Eğitim Merkezleri'nde kurs olarak verilebilecek

Erdek, coğrafi işaret alma potansiyelli ürünlerin bulunduğu projede kitap, makale, tez ve foto-kitap gibi çıktıların yer alacağını aktararak, çeşitli alanlarda bir araya gelen akademik kadroyla araştırılacak çalışmanın alanında en büyük girişim olacağını kaydetti.

Ürünlerin kayıt altına alınmasıyla geleneksel tekstil ürünlerinin üretiminin Halk Eğitim Merkezleri'nde kurs olarak eklenebileceğini belirten Erdek, bilgilerin veri tabanına kaydedilmesiyle yeniden yaşatılabileceğine dikkati çekti.

Erdek, kültürel miras kapsamında bu çalışmayı yaptıklarına değinerek, şöyle devam etti:

'Çünkü artık özel günler harici kullanılmıyor. Türkiye'de genel olarak baktığımızda birçok geleneksel ürün hemen hemen yok oldu. Bu aslında geleneksel üretimin doğal süreci ama bunların bir yerlerde sürdürülebilir olması gerekiyor. Bunları en azından arşivleyip yeniden üretim olanağıyla geleceğe taşıma imkanı sağlıyoruz. Projede yaptığımız analizlerde ürünleri yeniden üretilebilir kılacağız. Daha sonra bunları üretmek isteyenler de teknik verilerden faydalanarak üretebilecek.'

Projenin Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine katkı sunacağını da söyleyen Erdek, 'Geleneksel kıyafetler artık günlük kullanımda olmuyor ama bunlar farklı alanlarda değerlendirilebilir. Özellikle Avrupa'da kültürel miras alanına çok fazla yatırım yapılıyor. Onlar için bunlara sahip çıkmak, gelecek kuşaklara aktarmak ve sürdürülebilir kılmak çok değerli.' dedi.

Erdek, projenin diğer toplulukların kültürel geçmişine ışık tutulmasında öncü olabileceğini sözlerine ekledi.

- Her evi tek tek gezip dokuma topladılar

Sakarya Üniversitesi Geleneksel Türk Sanatları Bölümü son sınıf öğrencisi Kınalı Muhacirlerinden Ümmühan Yılmaz, geleneklerine sahip çıkmak için üniversiteye başladığını dile getirdi.

Örf ve adetlerine sahip çıkmak için yaşı ilerleyen dokumacıların son temsilcilerinin evlerini gezerek teknikleri tek tek not aldıklarını anlatan Yılmaz, 'Biz her evde her büyüğümüzle geç kalmadan birebir görüşüp tekniklerini öğreniyoruz, unutulan olursa bile not alıyoruz ki yapboz parçaları gibi bütünleştirmeye çalışıyoruz. Bir renk tonunu yakalamak için Sakarya'yı gezeriz, bulamazsak İstanbul'a gideriz. Eğer o renk usulüne uygun değilse bulana kadar yarım bırakırız.' diye konuştu.

Yılmaz, proje kapsamında Kınalı Muhacirlerin geleneksel kıyafetleri ile dokuma ürünlerinin fotoğraflandığını belirterek, 'Kumaşları analiz edilecek, desenler tekrar orijinaline sadık kalınarak çizilecek. Belki bundan 100-200 yıl sonra torunlarımızın torunları da böyle bir topluluğun olduğunu bilecek.' ifadelerini kullandı.

Kınalılara ait gelin entarisinin giyim ritüeline de değinen Yılmaz, bir aile büyüğünün yönlendirmesiyle geline 2 kişi tarafından giydirildiğini, bunun gibi farklı giyim ritüel ve kurallarına sahip kıyafetlerin bulunduğunu kaydetti.

Yılmaz, dokumaları herkese öğretmek ve paylaşmak için Sakarya'da bir etnografya müzesi ve üretim tesisi açılmasını istediklerini sözlerine ekledi.

- 'Annemin marifetini meslek edindim'

Yugoslavya'dan 1960'larda göç eden Gülsüm Ortabağ, Kınalı dokuması yapan annesinin mirasını taşıdığını ve dokumacılığa devam ettiğini belirtti.

Kültürüne sahip çıktığı için mutlu olduğunu dile getiren Ortabağ, 'Annemin marifetini meslek edindim. Annem yaparken çok beğeniyordum, onun işlerine bakarak tekrar ettim, bu yüzden de mesleğe sahip çıktım.' dedi.

Ortabağ, dokumalarına modern dokunuşlar yaparak üniversiteli kızlarına geleneksel kıyafetleri sevdirdiğini anlatarak, 'Severek de giydiler, şimdi de torunlarım giymeye başladı, kültürümüz devam ediyor.' şeklinde konuştu.

Uzun süredir sessizliğe bürünen yaklaşık 10 bin 700 hektarlık alana sahip göl, özellikle ilkbahardaki yağışlarla su tuttu.

Bir kısmı nesli tükenme tehlikesi altında olan 187 kuş türüne ev sahipliği yapan Seyfe Gölü Kuş Cenneti'ne, son günlerde flamingo, turna, martı, kırlangıç, angut ve ördek gibi kuş türleri gelmeye başladı.

Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi (KAEÜ) Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sultan Kıymaz, AA muhabirine, farklı dönemlerde yaşanan ciddi kuraklıkların Seyfe Gölü'nü de olumsuz etkilediğini söyledi.

Kısa süreli ve aralıklarla düşen yağışların göle bir şey katmadığını, uzun süreli ve devamlı yağışlara ihtiyaç duyulduğunu dile getiren Kıymaz, son dönemdeki yağışlarla gölün kısmen toparlanarak su tuttuğunu kaydetti.

Göçmen kuşlar için gölün desteklenmesi ve yaşatılmasının elzem olduğunu vurgulayan Kıymaz, özellikle yer altı su kaynaklarının izlenmesi ve kontrolü, kaçak kuyuların önüne geçilmesi gerektiğini ifade etti.

- 'Son yağışlarla su seviyesinde artış oldu'

Kıymaz, Seyfe Gölü'nün insan kaynaklı müdahalelere bağlı olarak aşırı değişken ve hassas bir yapısı bulunduğunu belirterek, 2025 sonu ve 2026 yılı başında bölgedeki yağışların etkisiyle göldeki su seviyesinin belirginleştiğine dikkati çekti.

Kapalı havza olması nedeniyle yağışlar ve yüzey akışıyla gölün beslendiğini kaydeden Kıymaz, 'Mevcut durum itibarıyla son yağışlarla su seviyesinde artış oldu. Göl bu yılki yağışlarla kritik seviyeyi aştı, taban yüzeyinden 65 santimetre seviyesinde su yükselişi oldu. Bu durum göl yüzey alanının yaklaşık yüzde 75 oranında bir doluluğa ulaştığını bize göstermektedir. Gölü devamlı besleyen ve akış sağlayan bir akarsu bulunmamaktadır. Yaz aylarında sıcaklığın yükselmesi, buharlaşmanın artması ve çevresindeki tarımsal sulama faaliyetleriyle kuruma noktasına gelebilmektedir.' diye konuştu.

Kıymaz, bölgedeki suyun korunması ve yer altı suyunun bilinçsiz kullanımının da önüne geçilmesi gerektiğini belirtti.

- 'Kuşlar geldiğinde görsel bir şölen oluyor'

Seyfe köyü muhtarı Fuat Topçu da son yağışların adeta can suyu olduğunu ifade ederek, su seviyesinin yükselmesiyle gölde kuşların tekrar konaklamaya başladığını söyledi.

Son aylarda devam eden yağmur yağışlarının gölü canlandırdığını ve kuşları yeniden görmekten mutlu olduklarını dile getiren Topçu, 'Bu sene yağışların bol olmasıyla gölümüz yüzde 68 civarında dolma durumuna geldi. Göl, yağmur ve kar sularıyla dolsa da yazın buharlaşmayla su kaybı oluyor. Önemli olan gölün beslenmesidir. Bu noktada Kızılırmak veya Yamula'dan su getirilebilir.' dedi.

Şu anda flamingo, ördek ve turna olmak üzere çok sayıda kuşun gölde konakladığını, farklı zamanlarda fazlaca türün geldiğini anlatan Topçu, 'Kuşlar geldiğinde görsel bir şölen oluyor. Oraya gelen misafirlerimiz de var. Son 3-5 yıldır gölümüzde su yoktu, tabii kuşlarımız da. Bu sene gölün dolmasıyla flamingolar gelmeye başladı. İnşallah bu sene hepsi misafirimiz, devamını da bekliyoruz.' ifadesini kullandı.

Belgrad'daki Sırbistan Radyo ve Televizyon (RTS) binasının önünde toplanan grup, Sırbistan'ın Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmasının İsrail'in işlediği suçlara destek anlamına geldiğine dikkati çekti.

Sırbistan'a yarışmayı boykot etme çağrısında bulunan grup, ülkenin kamu yayıncısı RTS'nin de katılımını iptal etmesi gerektiğini belirtti.

Grup, gösteri sırasında ellerinde Filistin bayrakları taşıdı.

Gösterinin organizatörleri tarafından yapılan yazılı açıklamada, Eurovision Şarkı Yarışması yerine Filistin temalı yayın yapılması gerektiği vurgulandı.

Slovenya, İspanya, Hollanda, İrlanda ve İzlanda, İsrail'in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmasına izin verilmesinin ardından yarışmadan çekilme kararı almıştı.

Valilikten yapılan açıklamaya göre, Seben-Kıbrıscık yolu giriş kısmından başlayarak tabiat parkı içerisindeki giriş-çıkış yolları ile otopark bağlantı yolları bakım ve onarımdan geçiriliyor.

Bu kapsamda belirtilen yol güzergahında 3 gün sürecek asfalt döküm çalışması gerçekleştirilecek.

Çalışma süresince tabiat parkına giriş ve çıkışlar, mevcut giriş noktasının yaklaşık 150-200 metre gerisinde bulunan alternatif noktadan sağlanacak.

Vatandaşların, çalışma süresince yapılan yönlendirme ve uyarılara riayet etmeleri istendi.

Bilgen, İstanbul Finans Merkezinin katkısıyla hazırlanan Anadolu Ajansı (AA) Finans Masası'nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunarak soruları yanıtladı.

İstanbul Havalimanı'nın rakamsal ve bilanço büyüklüğü olarak Türkiye'deki en büyük ikinci reel sektör şirketi konumuna gelmiş durumda olduğuna işaret eden Bilgen, bu kadar yolcu sayısından, rekorlardan, cumhuriyet tarihinin en büyük altyapı yatırımı olduğundan bahsedilen İstanbul Havalimanı'nın finansal sonuçlarının da bu ölçekle paralel olduğunu söyledi.

Bilgen, bu kadar büyük yatırım yapıldığında çok ciddi öz kaynak katkısı sağlaması gerektiğini vurgulayarak, uzun vadeli proje finansmanlarıyla bunların finansmanlarının sağlandığını bildirdi.

Bütün sistemin içerisinde finansal sürdürülebilirliğin çok önemli bir başlık olduğuna dikkati çeken Bilgen, 'Burada da ciddi uzun vadeli stratejik planımızla uyumlu finansal projeksiyonlarımız ve onlarla da uyumlu kısa ve orta vadeli hedefler doğrultusunda şirketimizi yönetiyoruz. Bunların da ticari ve finansal sonuçlarının beklentilerimizle paralel olduğunu söyleyebilirim ancak bu tip projelerde belli aşamalar ve safalar geçildikçe bazı noktalar daha tercih edilebilir hale geliyor. Halka arz noktasında hem yatırımcıların ihtiyaçları hem de piyasadaki diğer yatırımcıların beklentileri ön plana çıkıyor ama İGA İstanbul Havalimanı olarak baktığımızda şu anda bütün yatırımlarını kendi yarattığı kaynaklarla devam ettirebilen bir yapısı var. Dolayısıyla da aslında biraz gelecek ne gösterir, ona göre de şekillenecektir ama kısa vadede bir halka arz planımız yok. Nakit akışı olarak da yatırımlarımızı kendimiz sağlayabiliyor olmamız da burada acele etmeden önümüze bakmamızı sağlıyor.' diye konuştu.

- 'Havacılık, ülkemizin küresel ölçekte rekabet avantajı olan alanlardan bir tanesi'

Selahattin Bilgen, İstanbul Havalimanı olarak insan kaynakları stratejilerine değinerek, dünyanın genelinde doğru ve kaliteli yeteneğe ulaşmanın ve onu elinde tutmanın en önemli zorluklardan bir tanesi olduğunu dile getirdi.

Geçmişte yetenekli ve eğitimli gençlerin hedeflerinin büyük şirketlere girip çalışmak olduğunu aktaran Bilgen, şimdi daha çok kendi girişimini oluşturmak gibi veya yurt dışına gidip orada şansını denemek gibi eğilimlerinin de zaman zaman ön plana çıktığını kaydetti.

Bilgen, kendilerinin bu anlamda da önemli bir misyonu olduğunun altını çizerek, 'Ülkemizdeki genç kaynağın yetiştirilmesi, doğru bir alana yönelmesi ve orada da bir değer üretebilir noktaya gelmesi hem bizim şirket olarak hem sektör olarak hem de ülkemiz açısından çok önemli. Keza havacılık sektörünün yarattığı ekonomik değerin büyüklüğünden ve öneminden ve Türkiye için de ne kadar stratejik bir alan olduğundan da bahsettik. Bugün havacılık sektörünün çok ciddi bir değer üreten, ülkemizin küresel ölçekte rekabet avantajı olan ve stratejik olarak da aslında küresel ölçekte yine liderlik yapabileceği alanlardan bir tanesi olduğunu net şekilde görüyoruz. Bu da aslında hem insan kaynağı ihtiyacını artırırken bir yandan da aslında kaliteli insan kaynağını bizim sektörümüze çekmek için de fırsat sunuyor.' ifadelerini kullandı.

İGA bünyesinde 5 yıl önce kurdukları İGA Akademi bünyesinde çok kıymetli çalışmalar yaptıklarını anlatan Bilgen, İGA Akademi'nin bölgedeki Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI) gibi uluslararası otoritelerin eğitim merkezi olarak hareket ettiğini belirtti.

Bilgen, 'Bu şu demek aslında, örneğin, havacılığın küresel dünyadaki standartlarını oluşturan ICAO, Kanada-Montreal merkezli bir yapı. Eskiden Kanada'ya gidip eğitim alması gereken havacılık profesyonellerinin önemli bir kısmı artık İstanbul'da bu eğitimi alabiliyorlar. Bunun birçok farklı örneği de var. Dolayısıyla İGA Akademi, özellikle bölge ülkelerdeki havacılık profesyonellerine de hizmet veren, ülkemizde de hizmet veren önemli bir yapıya dönüşmüş durumda.' dedi.

İGA Kampüs bünyesinde Havacılık Meslek Okulu ve Anadolu Lisesinin faaliyetlerini sürdürdüğünü aktaran Bilgen, yüzde 1'lik dilimden gelen öğrencilerin bu okulu tercih ettiğini büyük mutlulukla gördüklerini dile getirdi.

- 'Temel felsefemiz, en çok çalışılmak istenen iş yerlerinden bir tanesi olarak kendimizi konumlandırmak'

Bilgen, İGA bünyesinde çok önemli projeler yürüttüklerine dikkati çekerek, ICAO ve ACI gibi veya kardeş havalimanı anlaşması yaptıkları dünyanın farklı yerlerindeki diğer havalimanları gibi kuruluşlarla değişim programları çerçevesinde belli süreli programlar uyguladıklarını anlattı.

İGA çalışanlarının yurt dışına gidip oradaki ortamı deneyimlerken, oradaki çalışanların da İstanbul'a gelerek buradaki çalışmaları gözlemleme ve hatta katkı sağlama imkanı elde ettiğini kaydeden Bilgen, şu ifadeleri kullandı:

'Bütün bunlar tabii sektörümüzün ihtiyaç duyduğu insan kaynağını geliştirirken, bir yandan da buraya ilgiyi artırmak için yapılmış çalışmalar. Şu ana kadarki elde ettiğimiz sonuçlardan da memnunuz. Havacılıkta yetenek ihraç eden bir noktadayız bugün itibarıyla. İGA'da daha önceki yıllarda çalışmış bazı arkadaşlarımızın uluslararası farklı projelerde de görev aldığını görüyoruz ama bir yandan da ihraç ettiğimiz yeteneklerin yerine daha yeni genç arkadaşlarımızın dahil olduğunu görmek de bizi mutlu ediyor. Bütün bunlarla birlikte insan kaynağı politikalarımızı hep güncel tutmaya çalışıyoruz. Temel felsefemiz aslında en çok çalışılmak istenen iş yerlerinden bir tanesi olarak kendimizi konumlandırmak. Burada da bugüne kadar aldığımız sonuçlardan memnunuz.'

- 'Yılın ikinci yarısında Hilton Oteli ile geliştirdiğimiz 490 odalı otelimizin açılışını yapacağız'

Selahattin Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın artık bir havalimanı olmanın ötesine çıktığına işaret ederek, en iyi uygulamalar, genç yeteneklere sunduğu imkanlar ve ekonomiye yarattığı değerle birlikte Türkiye için stratejik bir alan olduğunu vurguladı.

İstanbul Havalimanı'nın kargo taşımacılığıyla, yolcu deneyimiyle ve hepsinin ötesinde bütün havacılık paydaşlarının merkezi konumuna geldiğini belirten Bilgen, sözlerini şöyle tamamladı:

'Gidecek daha çok yolumuz var. Bizde birçok alanda yatırımlar devam ediyor. Önümüzdeki ayın başında JETEX-İGA Genel Havacılık Terminali'ni açarak çok yeni bir segmentte önemli bir müşteri deneyimi sunmaya başlayacağız. Bu da yine küresel ölçekte ses getireceğini düşündüğümüz uygulamalardan bir tanesi olacak. 'Airport City' projemiz kapsamında havalimanı ekosisteminde ihtiyaç duyulacak alanların geliştirilmesini sağlıyoruz. Yine bu çerçevede yılın ikinci yarısında yaz aylarında Hilton Oteli ile birlikte geliştirdiğimiz 490 odalı otelimizin açılışını yapıyor olacağız.

Bir yandan kargo şirketlerinin dediğim gibi ilgisi devam ediyor. Geçtiğimiz dönemde açılışı yapılan tesislerin yanı sıra yine inşası devam eden, yatırım devam eden büyük tesisler var. THY'nin de ciddi bir yatırım hamlesi var İstanbul Havalimanı sınırları dahilinde. Bakım-onarım gibi destekleyici alanlarla birlikte de aslında burası tam anlamıyla bir küresel havacılık merkezi konumunda ama bunu daha da ileriye taşıyacak potansiyeli de beraberinde taşıyor.'

(Bitti)

Bilgen, İstanbul Finans Merkezinin katkısıyla hazırlanan Anadolu Ajansı (AA) Finans Masası'nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunarak soruları yanıtladı.

Hava kargo taşımacılığında gidecek yolları olduğunu ve burada da büyük potansiyel bulunduğunu aktaran Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın bugün gelinen noktada yolcu taşımacılığında küresel merkez olduğunu söyledi.

Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın şu anda dünyada en fazla noktaya uçuş yapılan, bağlantı gücü en yüksek havalimanı olduğunu vurgulayarak, bir yandan da yolcu uçaklarının hava kargo taşımacılığında da önemli bir işlevi olduğuna değindi.

Hava kargo taşımacılığının küreselde yaklaşık yüzde 60-65 oranındaki kısmının yolcu uçaklarının altında taşındığı bilgisini paylaşan Bilgen, şunları kaydetti:

'İstanbul Havalimanı olarak yolcu trafiğinde geldiğimiz bu kuvvetli konum kargo anlamında da önümüzü açabilecek bir avantaj sağlıyor. Kargo trafiğinde de genele baktığımızda büyük kargo şirketleri İstanbul Havalimanı'nda önemli lojistik merkezler oluşturdu. FedEx, DHL, UPS ve Trendyol gibi küresel oyuncular bugün İstanbul Havalimanı'nda önemli yatırımlarıyla yerlerini almış durumdalar. Bu da bizi kargoda da Avrupa'nın zirvesine taşıdı. Geçtiğimiz yıl itibarıyla 2 milyon tonu geçerek Avrupa'da en fazla kargo elleçleme hizmeti veren havalimanı konumuna geldik ancak ileriye baktığımızda ben çok daha büyük bir potansiyel görüyorum.'

- 'İstanbul, hava kargo taşımacılığında da dünya ölçeğinde liderliğe oynayabilir'

İGA İstanbul Havalimanı CEO'su Bilgen, hava kargo taşımacılığının yolcu kadar 'liberal' hareket edebilen bir yapısı olmadığına işaret ederek, belli gümrük sınırlamalarıyla veya lojistik altyapıyla sınırlandırılabildiğini ifade etti.

Bilgen, gereken çalışmalar yapıldığında ve atılması gereken adımlar atıldığında hava kargo taşımacılığında da İstanbul'un dünya ölçeğinde liderliğe oynayabileceğini vurguladı.

Hava kargo taşımacılığında 5 milyon tonu aşan bir hacimle Hong Kong'un zirveyi elinde bulundurduğunu aktaran Bilgen, şöyle devam etti:

'Bizim de havalimanımızda tüm fazlar tamamlandığında 5,5 milyon ton kargo elleçlemesi yapılabilecek altyapıyı destekleyen bir durum var. Biz gerekli çalışmaların yapılmasıyla ilgili zaten bütün paydaşlarımızla koordinasyon halinde devam ediyoruz. Kargo şirketleri, forwarderlar, gümrük birimlerimiz gibi yer hizmetleri şirketlerimiz gibi Türk Hava Yolları'nın kargo tarafı gibi çok paydaşlı bir yapı var. Burada da açıkçası ben çok iyimserim. Hürmüz Boğazı'nın ekonomik anlamdaki değerinin ötesinde ne kadar önemli olduğunu son zamanlarda görüyoruz. Bu tip lojistik merkezleri elinde bulundurmak, kontrolü elinde bulundurmak aslında stratejik olarak da çok büyük avantajları beraberinde getiriyor. Bu anlamda İGA İstanbul Havalimanı'nın bir küresel kargo merkezi olması da ciddi bir avantaj olacaktır. Bunun için de çalışmalar devam ediyor.'

- 'Önümüzdeki ajandada en kritik başlıklardan biri sürdürülebilir jet yakıtı tedarikinin kolaylaştırılması'

Selahattin Bilgen, sürdürülebilirliğin havacılığın önündeki en önemli konulardan bir tanesi olduğunu belirterek, kendilerinin de küresel en büyük oyunculardan biri olarak bu konuda dünyadan farklı bir noktada konumlanma şansı bulunmadığını söyledi.

Bilgen, dünyadaki en üst standartlar neyse İstanbul Havalimanı'nda da o standartları takip ettiklerini ama sürdürülebilirlik çalışmalarını sadece 'SAF' denilen Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı'nın ötesinde daha geniş çerçeveden ele almak gerektiğini bildirdi.

Karbon emisyonunun takibinin, suyun ve katı atığın geri dönüştürülmesinin, sosyal etkilerin, gürültünün kontrol edilmesinin bir bütün olduğunu vurgulayan Bilgen, şunları söyledi:

'Önümüzdeki ajandadaki en kritik başlıklardan bir tanesi sürdürülebilir jet yakıtı tedarikinin kolaylaştırılması, lojistiğinin sağlanması. Bu anlamda da yine bizim aslında çok önemli bir avantajımız var, o da yine projenin bir parçası olarak yapılmış bir deniz limanı işletiyoruz. Bu deniz limanı da havalimanının yakıt çiftliğine doğrudan yer altı borularıyla bağlı. Yakıt çiftliğinden de uçaklara doğrudan yine yer altından borularla yakıt tedariki sağlanıyor. Limanımız da dünyanın her yerinden gemileri kabul edebilecek büyüklükte ve ölçekte bir deniz limanı. Bu da tabii lojistik tedarik anlamında bizi çok esnek kılıyor. Dünyanın herhangi bir yerinde SAF üretildiğinde aslında bu İstanbul Havalimanı'na taşınabilir durumda ama Türkiye içerisinde de bunun üretimi önemli bir adım. Orada da yine çok paydaşlı bir yapıda planlamalar ve çalışmalar devam ediyor.'

- 'İGA İstanbul Havalimanı, 2050'deki Net Sıfır Karbon hedefinden yüzde 30 daha ileride hareket eden bir konumda'

Bilgen, sürdürülebilirliğin havacılık sektörü için kritik başlıklardan bir tanesi olduğunu, uzun vadede havacılığın talebiyle ilgili bir sıkıntı görmediğini aktardı.

Yolcu ve kargo tarafında herhangi bir sıkıntının olmadığını anlatan Bilgen, insanların daha çok seyahat etmek istediklerini ve daha entegre bir dünyada yaşandığını, bu yüzden artan ve devamlılığını öngördükleri talep olduğunu belirtti.

Havacılığın önündeki olası engellerin 'sürdürülebilirlikle ilgili' ve 'uçak üreticilerinden kaynaklı olabilecek gecikmeler veya kısıtlamalar' olabileceğine işaret eden Bilgen, sürdürülebilirlikle ilgili olan alanlardaki öncü konumlarının, burada rakiplerine göre önde olmalarının kendilerini bu anlamda da gelecek yıllarda ön plana taşıyacağını bildirdi.

Bilgen, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bugün itibarıyla İGA İstanbul Havalimanı katı atığının yüzde 35'inden fazlasını geri dönüştürebilen, suyun yüzde 40'ını yine geri dönüştüren, 2050'deki Net Sıfır Karbon hedefinden yüzde 30 daha ileride hareket eden bir konumda. Geçtiğimiz yıl 240 megavatlık güneş santralimizi devreye alarak bütün elektriğini yenilenebilir kaynaklardan üreten dünyadaki ilk büyük havalimanı oldu. Bu yıl yine başlattığımız önümüzdeki 1,5 yıl boyunca devam edecek Reverse Osmosis (ters osmoz) yatırımıyla da suyumuzun tamamını şehir şebekesi dışından tedarik eder bir yapıya dönüyor olacağız. Bu gibi büyük projelerle de aslında dünyaya yine örnek olacak bir noktadayız.'

- 'Erişilebilirlik ve yolcu deneyimi uygulamaları bizi ayrıştıran özelliklerden biri olarak ön plana çıkıyor'

Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın rakamsal büyüklüklerin gözetilerek çok büyük ölçekli olarak planlandığını dile getirdi.

En başta 'Bu kadar büyük bir havalimanı yapmaya gerek var mı?' tartışmalarını anımsatan Bilgen, 'Bu bizi aslında projenin ilk geliştirme aşamasında bütün yolcularımıza en üst hizmet seviyesinde hizmet verip veremeyeceğimiz sorusuna götürdü. Dolayısıyla daha tasarım aşamasında engelli yolcularımız dahil olmak üzere yaşlı veya küçük çocuğu olan aileler de olmak üzere farklı misafir profillerine en üst hizmet seviyesinde nasıl hizmet verebiliriz yaklaşımıyla tasarımlarımız yapıldı. 1,4 milyon metrekarelik dünyanın en büyük terminalini işletiyoruz ama bir yandan da geçtiğimiz yıl dünyanın en erişilebilir havalimanı ödülünü de kazandık.' ifadelerini kullandı.

Bilgen, sosyal sorumluluk vizyonu kapsamında havalimanı içerisinde yolcu deneyimini iyileştiren bina içi navigasyon sistemlerinin olduğunu kaydederek, görme engelli misafirlerin sesli destek uygulamalarıyla hiçbir ekstra destek almadan otoparktan uçağına kadar gidebildiğini vurguladı.

65 yaş üstü programlarının da olduğuna değinen Bilgen, 'Yaşlı misafirlerimizin hayatını kolaylaştıracak çözümler sunuyoruz. 'Aile Dostu Havalimanı' konseptimizle de küçük çocuklarıyla seyahat edenler bilir, bir yandan valizleri taşımak bir yandan çocuklarla birlikte hareket etmek çok kolay değildir. Orada da yine onlara özel oluşturduğumuz çözümlerle birlikte aslında bütüncül olarak buradaki bütün o erişilebilirlik ve yolcu deneyimi uygulamaları bizi yine ayrıştıran özelliklerden bir tanesi olarak ön plana çıkıyor.' diye konuştu.

(Sürecek)

Bilgen, İstanbul Finans Merkezinin katkısıyla hazırlanan Anadolu Ajansı (AA) Finans Masası'nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunarak soruları yanıtladı.

Geçen 3 aylık sürecin, sadece havacılık açısından değil, küresel anlamda da ciddi sarsıntılar ve değişikliklerin yaşandığı bir dönem olduğuna işaret eden Bilgen, ABD/İsrail ve İran savaşının ciddi etkileri olduğunu söyledi.

Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın küresel ölçekte havacılık merkezi olduğuna işaret ederek, bu nedenle savaşın küresel havacılığa etkisinin İstanbul Havalimanı'nda görüldüğünü dile getirdi.

İlk çeyrek açısından yıla başlarken yaklaşık yüzde 8'lik büyüme hedeflerinin olduğunu belirten Bilgen, şöyle konuştu:

'Geçtiğimiz yılı 84,5 milyon yolcuyla kapatmıştık. Bu yılın ilk çeyreğini yüzde 5,5'lik bir büyümeyle kapattık. Dolayısıyla aslında büyümeye devam ettiğimiz ancak hedeflerimizin bir miktar arkasında kaldığımız bir 3 aylık dönem oldu. Bunda savaşın etkileri yadsınamaz ancak bir yandan da baktığımızda İGA İstanbul Havalimanı ve Türkiye için bölgede 'güvenli liman' algısının öne çıktığı bir dönem olduğunu da görüyoruz. Özellikle kritik dönemlerde bizim havacılıkta 'divert' dediğimiz uçuşların farklı, daha güvenli yerlere yönlendirildiği anlarda İstanbul Havalimanı küresel havacılığın aslında güvendiği nokta oldu. Özellikle Körfez bölgesindeki taşıyıcıların uçaklarını havalimanımıza yönlendirdiğini ve uzun süreli parklandırdığını gördük.'

- 'Kısa süre önce ilk 10'da bile yer alamadığımız Avrupa'da şu anda zirvede yer alıyoruz'

Bilgen, özellikle doğu-batı aksındaki uçuşlarda Orta Doğu üzerinden geçmek yerine, Türkiye'nin üzerinden geçen uçuşların daha fazla tercih edildiğini söyledi.

Bilgen, bunun İstanbul Havalimanı'nın küresel ölçekte 'güvenli liman' algısını artırdığını vurgulayarak, 'Hem artı yönlü hem eksi yönlü etkilerin yaşandığı bir dönemden geçiyoruz. Artık küresel bir oyuncu olarak, küresel anlamdaki havacılıktaki daralmayı etkileyecek unsurlar bizi olumsuz etkilerken, bir yandan da bizim kendi payımızın arttığı, Türkiye'nin ve özellikle İstanbul'un küresel havacılıkta ön plana çıktığı, bir yandan da diğer rakiplerden pazar payı aldığımız bir dönemden geçiyoruz. Burada da kendimizi pozitif olarak ayrıştırmaya devam edeceğiz.' dedi.

İstanbul Havalimanı yatırımının, yaklaşık 200 milyon yolcuya kadar çıkabilecek bir kapasitenin planlanmasıyla başladığını belirten Bilgen, havacılığın ekonomik ve sosyal olarak çok önemli yansımaları olduğuna dikkati çekti.

Bilgen, havacılık bağlantı gücündeki yüzde 10'luk bir büyümenin, bir ülkenin gayri safi milli hasılasına doğrudan binde 5 nispetinde katma değer yarattığını anlatarak, İGA İstanbul Havalimanı'nın Türkiye ekonomisine doğrudan ve dolaylı katkısının 24,2 milyar dolar seviyesinde hesaplandığını bildirdi.

Bu etkinin üretim, gelir, istihdam ve bağlantı gücü üzerinden çok boyutlu bir ekonomik değer yarattığını dile getiren Bilgen, şöyle devam etti:

'Yaptırdığımız bağımsız araştırmalarda da İstanbul Havalimanı'nın doğrudan ve dolaylı olarak Türkiye ekonomisine yüzde 2,5'e yaklaşan bir katkı sağladığını görüyoruz. Dolayısıyla bu ekonomik anlamdaki önemli etkilerin yanı sıra bir yandan da ülkemizin ve İstanbul'un sunduğu coğrafi konum avantajı da var. Burada da yine özellikle Asya, Afrika ve Avrupa'nın merkezinde yer almamız, doğu-batı ve kuzey-güney akslı uçuşlarda orta noktada yer alarak aslında ideal bir aktarma merkezi konumunda yer alıyor olmamız, bizi rakiplerimizden ayrıştıran unsurlardan bir diğeri oldu ama bunların en önemli tamamlayıcısı da kapasiteyi doğru zamanda doğru şekilde hizmete sunmak ve en üst seviyede verimli bir şekilde bu hizmeti devam ettirebilmek.'

İstanbul Havalimanı'nda temel havacılık parametreleri olarak bakılan temel performans göstergelerinde Avrupa'nın zirvesinde yer aldığını belirten Bilgen, bunun da sonuçlara yansıdığını söyledi.

Bilgen, 'Bundan kısa bir süre önce ilk 10'da bile yer alamadığımız Avrupa'da şu anda zirvede yer alıyoruz. 5 yıldır üst üste uçuş sayısında zirvedeydik. Artık yolcu sayısında da zirvede yer alıyoruz. Dolayısıyla bu da günlük rekorlara da yansıyor. Bir günde en fazla yolcu ağırlama rekorunu, 280 bini aşan yolcu sayısıyla İstanbul Havalimanı elinde bulunduruyor. Yine sadece bir günde 1700'ü aşan uçuş sayısıyla da tüm zamanların uçuş sayısı rekoru da İstanbul Havalimanı'nda yer alıyor.' dedi.

- 'Bu yılın ikinci yarısında 4. ana pistimizi de devreye almayı planlıyoruz'

Selahattin Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın önemli artılarından birisinin, çok uzun vadeli bir perspektifle planlanması olduğunu belirtti.

Bilgen, master planlamayla yolcu sayısı ve uçuş sayılarıyla orantılı olacak şekilde gerekli altyapının planlanması çalışmasının projenin en başında yapıldığına işaret ederek, şunları kaydetti:

'Biz aslında yolcu sayımız ve uçuş sayılarımız hangi seviyeye geldiğinde, hangi yatırımları devreye almamız, kapasitemizi nereden nereye taşımamız ve ne zaman ne yapmamız gerektiğini ilk baştan bilerek operasyonumuza başladık. Bu da bize çok önemli bir avantaj sağlıyor. Bunu tabii teknolojiyle de birleştiriyoruz. Havalimanının Faz-1 yatırımları kapsamında 3 ana pist, 2 yedek pistle birlikte dünyanın en büyük terminalini hizmete açmıştık ancak 3 pistin aynı anda iniş ve kalkışlarda kullanılıyor olması Avrupa'da örneği olmayan bir uygulamaydı. Geçtiğimiz yıl bu operasyona da başlayarak hem kapasitenin daha verimli kullanılması hem taksi sürelerinin daha aşağıya indirilmesi hem de hava yolu şirketleri açısından yakıt tasarrufu anlamında önemli bir adım atıldı. Bunu daha genele yayacak uygulamalar aslında sektöre de yine ışık tutuyor.'

İstanbul Havalimanı'nın birinci fazının 90 milyon yolcu kapasitesine göre planlandığını ancak çok kısa sürede 85 milyon yolcuya geldiklerini anlatan Bilgen, bu yıl dışsal faktörlerin olmaması halinde 90 milyon yolcuya yaklaşmayı öngördüklerini bildirdi.

Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın kapasitesini 90 milyondan 120 milyona artıracak şekilde yatırımların sürdüğüne işaret ederek, '4. pist yatırımımız da bunların en önemli unsurlarından bir tanesi. Bu yılın ikinci yarısında 4. ana pistimizi de devreye almayı planlıyoruz. Bunun yanı sıra yine mevcut terminalimizde 90 milyon olan yolcu kapasitesini 120 milyona çıkaracak yatırımları da paralelde devam ettiriyoruz. Bunlarla birlikte ikinci faz yatırımları dediğimiz yatırımlarımız tamamlandığında İGA İstanbul Havalimanı, 120 milyon yolcu kapasiteli bir havalimanına dönüşmüş olacak.' ifadelerini kullandı.

- 'İstanbul Havalimanı, teknolojiyi kullanan değil, teknolojiyi geliştiren standartları da belirleyen konuma ulaştı'

Bilgen, bu kadar büyük bir operasyonu teknolojiyi kullanmadan yönetmenin mümkün olmadığını belirterek, teknolojiyi operasyonlarını yürütürken merkeze konumlandırdıklarını söyledi.

IST Bilişim AŞ şirketlerinin havacılık teknolojilerinin geliştirilmesi ve uygulanmasıyla ilgili önemli bir AR-GE merkezi gibi çalıştığını anlatan Bilgen, dijital servisler, yapay zeka uygulamaları ve robotik proses otomasyon gibi uygulamaların kendi gündelik operasyonlarında işlerini verimli şekilde yönetmelerinde yardımcı olduğunu dile getirdi.

Bilgen, her türlü karar süreçlerinde veriyi kullanarak ve işleyerek ilerlediklerini ancak bunun da ötesinde aslında şirketin merkezinde teknoloji olduğunu vurgulayarak, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Yapay zeka uygulamaları: Aslında en başından beri projemiz buna hazırlanarak konumlandırıldı. Öte taraftan, yolcu deneyimini en üst düzeye taşıyacak biyometrik çözümler ve yolcu deneyimini iyileştirici çözümler her adımda daha da artarak hayatımıza giriyor. Bunlarla birlikte de İstanbul Havalimanı, teknolojiyi kullanan değil, teknolojiyi de geliştiren, standartları da aslında zamanın öncesinde belirleyen bir konuma da ulaşmış durumda. Tabii bu tip altyapı yatırımları çok uzun sürelerde planlanıyor, yapılıyor ve hayata geçiriliyor, aradan geçen zamanda da bu teknolojiler eskiyebiliyor. Bizim bu anlamda da aslında yaşadığımız tecrübeler bizi bu tarafta da çok eğitti.'

Havacılık sistemleriyle, pistlerin kullanımlarıyla ilgili farklı kategoriler olduğuna değinen Bilgen, operasyonel olarak 'sıfır görüş' şartlarına en yakın standart olan Kategori 3B (Category IIIB) seviyesinde iniş-kalkış imkanının sunulması için bu vizyonun henüz havalimanı planlama aşamasındayken stratejiye dahil edilmesi gerektiğini vurguladı.

Bilgen, Kategori 3B standartlarını yakalamanın sadece bir altyapı meselesi değil, geliştiriciler, teknoloji şirketleri ve tedarikçilerle eş güdümlü bir ekosistem kurmayı zorunlu kıldığını belirterek, şunları kaydetti:

'Bu noktada İGA İstanbul Havalimanı, henüz gelişim aşamasındayken adeta bir laboratuvar işlevi gördü. Kendi teknoloji şirketimiz ve küresel çözüm ortaklarımızla birlikte sektöre öncülük eden bir yapı kurduk. Dijitalleşme vizyonumuzun bir parçası olarak, yolcu akışını optimize eden sistemlerden yoğunluk takip algoritmalarına kadar her alanda veriyi kullanıyoruz. Yolcumuzun evinden çıkıp uçağına bindiği ana kadar geçen tüm süreçteki deneyimini iyileştiren uçtan uca çözümlerimizi ve inovatif uygulamalarımızı bugün de geliştirmeye devam ediyoruz.'

(Sürecek)

Anadolu Ajansının (AA) Global İletişim Ortağı olduğu INSECSPACE'26, Türkiye Uzay Ajansı (TUA), TÜRKSAT, TÜBİTAK UZAY, Telekomünikasyon Uydu ve Yayıncılık İş İnsanları Derneği (TUYAD) ile MONIN işbirliğinde yapıldı. Bu yılki teması 'Uydu Sistemlerinde Yenilikçi Teknolojilerin Güvenli Kullanımı' olan etkinlik, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Konferans Salonu'nda gerçekleştirildi.

Atalay, burada yaptığı konuşmada, uzayın herkesin ilgi alanına girdiğini ve pek çok ülke için yeni bir egemenlik alanı haline geldiğini ifade etti.

Bu nedenle 'İstikbal göklerdedir.' sloganının 100 yıl önce olduğu gibi bugün de geçerli olduğunun altını çizen Atalay, 'TÜRKSAT olarak uzayın belli bir segmentini kullanıyoruz. Şu anda uzayda yaklaşık 14 bin 500 civarında faal uydu var. Bunların yüzde 90'ı alçak yörüngede faaliyet gösteriyor. Biz biliyoruz ki bir alçak yörünge uydu operatörünün 42 bin uydu atma hedefi var ve peyderpey atıyor. Ancak uzay boşluğunda ömrünü tamamlamış ve 'çöp' haline gelmiş yaklaşık 3-4 bin uydu var.' diye konuştu.

Atalay, uyduların özelliklerine ilişkin de çeşitli bilgiler paylaşarak, kendi uydularının 36 bin kilometrede bulunduğunu ve geleneksel uydu operatörlerinin hala önemli ölçüde burada faaliyet gösterdiğini söyledi.

- 'Çin'de iki uydu firmasıyla işbirliği imzaladık'

Türksat 6A'nın da milli bir gurur olduğunu dile getiren Atalay, şunları kaydetti:

'Türkiye'de bizim ayrıca üç gözlem uydumuz var. Yine ülkemizde çeşitli üniversite-şirketlerin ürettiği çok sayıda küp uydular var. Türksat 7A geliyor, kağıt çalışmaları son aşamada, inşallah üretimi için çalışmalar başlıyor olacak. Başka uydularımız da gelecek. Türkiye'de bir uydu sektörü oluşmuş vaziyette. Bu, gurur verici. Burada bizim son dönemdeki bu yerlileşme, millileşme, milli teknoloji hamlesinin de bir çıktısı diye bakmak lazım.'

Her şeyi dışa bağımlı olmadan yapmak gerektiğini dile getiren Atalay, 'Ekonomik olmak lazım ama güvenlik, performans ve diğer tüm ulaşılabilirlik, erişilebilirlik açısından risk yaratmayacak her şeyi kendimiz üretiyor olmamız lazım.' ifadesini kullandı.

Milli Teknoloji Hamlesi'nin bunun için başlatılmış bir vizyon olduğunu anlatan Atalay, 'Dolayısıyla o yolda ilerliyoruz çok şükür. Türkiye'de önemli bir endüstri oluştu, giderek daha da oluşacak. Bu, bölgemizin bize sağladığı jeopolitik avantaj. Çin hızla her alanda gelişiyor, uydu-uzay alanında da gelişiyor ama Batı ile teması yok. Batı onu dışlıyor, o Batı'ya soğuk bakıyor. Biz iki tarafla da arasını iyi tutan bir noktadayız. Biz şimdi Çin'deki iki uydu firmasıyla işbirliği anlaşmaları imzaladık. O aradaki zinciri biz tamamlıyoruz. Bu bizi uluslararası alanda daha etkin hale getirecek.' dedi.

- Gelecek yıl hedef 'Ay'

TUA Başkanı Yusuf Kıraç da dünyadaki uzay çalışmalarına dikkati çekerek, savaşlar ve çeşitli sıkıntılar nedeniyle ülkelerin bağımsız şekilde uzaya ulaşabilmelerinin giderek önem kazandığına işaret etti.

Bir ülkenin kendi uzay limanı ve roketi gibi uzaya erişim noktasında kabiliyeti yoksa ileride çok ciddi sıkıntılar çekebileceğini ifade eden Kıraç, bu anlamda Milli Uzay Programı hedeflerinin önemini vurguladı.

Kıraç, 'Ay Misyonu'na da değinerek, şu değerlendirmede bulundu:

'Önümüzdeki sene inşallah Ay'a erişen 7. ülke olmayı hedefliyoruz. Kendi mühendislerimizle, kendi kuruluşlarımızla, TÜBİTAK UZAY'ımızla, DeltaV'mizle ve onlara destek olan birçok kurumumuzla bunu yapmaya çalışıyoruz. Şu anda entegrasyon testleri son hızla devam ediyor. Bizi dünya yörüngesine çıkaracak SpaceX ile de anlaşmayı yaptılar, 2027'nin ilk yarısında, daha tam tarih netleşmedi ama haziranda inşallah göndermeyi düşünüyoruz. Bu bize ne kazandıracak? Aslında özellikle DeltaV'nin yaptığı hibrit itki sistemi o uydular arasındaki, orbitler arasındaki transfer özelliği kazandıracak. Türkiye şu anda kendi uzay limanını üçüncü bir ülkede, Somali'de inşa etmekte, inşaat devam ediyor. Allah'ın izniyle kısa sürede orada, hatta farklı ülkelerden şirketler de niyet mektupları veriyorlar. Çünkü talep de var. Biz daha resmi olarak duyurmadık, biz bunu size açıklıyorum ama biz biraz gizli yürütüyoruz ama herkes biliyor artık bunu. İnşallah orası Türkiye'ye kesinlikle sınıf atlatacak. Çünkü böyle bir altyapınızın olması demek sizi roket üretimine teşvik eder. Bugün ne yapabiliriz bu yeni teknolojilerle, özellikle roket teknolojileriyle bizim bu teknolojiyi yakalamamız lazım.'

- Makale sayısında rekor

Dünya uzay ekonomisinin 600 milyar doları aştığını ve 2035'te yaklaşık 2 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini vurgulayan Kıraç, devletin gerekli yatırımları yaptığını ve özel sektörün de sermayesini ve girişimcileri buraya yönlendirmesi gerektiğini söyledi.

Kıraç, Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC) de bu yıl ilk defa Türkiye'de yapılacağını belirterek, sektörün tüm oyuncularının, akademisyenlerin, enstitülerin, alanında çok iyi olan insanların Antalya'da buluşacağının altını çizdi.

Yazılan makalelere ilişkin de bilgi veren Kıraç, şu ifadeleri kullandı:

'Bugüne kadarki en yüksek makale sayısı iki sene önce Milano'da alınmıştı, yaklaşık 7 bin makaleyle rekor kırmışlardı. Bu sene Antalya'da biz, sağ olsun tüm kuruluşlarımız bizlere destekle, kampüs konuşmaları yaptık, üniversitelere gittik, enstitülerimize gittik, enstitülerimizin kendileri çalışanlarını teşvik etti. Yaklaşık 8 bin 300 makale aldık. Daha sevindirici olanı ne biliyor musunuz? 77 yıldan beri bir ülkeden ilk defa bu kadar çok makale geldi. Türkiye'den 1810 makale geldi. Bugüne kadar en fazla 60-70 makaleyle katılmıştık. Güzel haber, geçen hafta itibarıyla yaklaşık 700'e yakın makale de kabul edildi.'

- 'Amacımız stratejik işbirlikleri için temel oluşturmaktır'

INSECSPACE'26 Konferans Başkanı Ali Yazıcı da geleceği şekillendiren en stratejik alanlardan birini tartışmak üzere, uzay teknolojileri, uydu sistemleri ve siber güvenliğin kesişme noktası olan toplantıda buluştuklarını söyledi.

Uzayın artık sadece bilimsel keşiflerin veya teknolojik ilerlemelerin bir alanı değil, ekonomik rekabetin, teknolojik egemenliğin, ulusal güvenliğin ve stratejik bağımsızlığın temel taşı haline geldiğini vurgulayan Yazıcı, şunları kaydetti:

'Son küresel gelişmeler, bölgesel çatışmalar ve artan jeopolitik gerilimler, uydu sistemlerinin haberleşmeden savunmaya, lojistikten kritik altyapı yönetimine kadar hayatın her alanında vazgeçilmez hale geldiğini açıkça göstermektedir. Siber tehditler, tedarik zinciri zafiyetleri, uzay enkazı riskleri, elektronik harp faaliyetleri, sinyal karıştırma ve veri güvenliği riskleri, yalnızca uzay altyapılarının performansını değil, aynı zamanda onların güvenilirliğini, dayanıklılığını ve sürdürülebilirliğini de doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, INSECSPACE'26 sadece bir konferans değil kolektif zekanın, stratejik vizyonun ve sektörler arası işbirliğinin bir araya geldiği bir platformdur. Amacımız, uzay ekosistemi içerisinde güvenlik odaklı bir inovasyon kültürü geliştirmek, kamu kurumları, özel sektör, savunma sanayisi, akademi ve AR-GE topluluklarından paydaşları bir araya getirmek ve gelecekteki stratejik işbirlikleri için temel oluşturmaktır.'

Açılış konuşmalarının ardından sponsorlara ödüller takdim edilirken, Global İletişim Ortaklığı kapsamında Anadolu Ajansına verilen plaketi, Ekonomi-Finans Haberleri Direktörü Serhat Akkan aldı.

Bir grup esnaf, 09.30-11.00 saatleri arasında iş yerlerini açmayarak kararı protesto etti.

Daha sonra Çankaya Katlı Otoparkı önünde toplanan esnaf, 'Derdimiz çarşımız, otoparkımızı geri istiyoruz' pankartı ile 'Ekmeğimize dokunma' ve 'Belediye şaşırma esnafa dokunma' yazılı dövizler taşıdı.

Daha sonra İzmir Büyükşehir Belediyesinin Kemeraltı Çarşısı'ndaki hizmet binasına yürüyen esnaf, otoparkın yeniden hizmete alınmasını talep etti.

Grup adına açıklama yapan Kemeraltı Çarşı Esnaf Koruma Derneği Başkanı Zafer Bilici, müşterilerin araç park edecek alan bulamaması nedeniyle esnafın mağdur olduğunu belirterek, soruna kalıcı çözüm beklediklerini söyledi.

İki bölüm halinde sunulan konserde, eserler arasında yapılan kısa anlatımlar dinleyicilere bestecilerin halk müziğiyle kurdukları ilişkiyi daha yakından anlama imkânı sundu. Özellikle Ahmed Adnan Saygun ve Béla Bartók’un Anadolu’daki derleme çalışmaları, programın kültürel arka planını derinleştiren önemli bir unsur olarak öne çıktı.

23 Nisan’da gerçekleşen bu özel konser, Türkiye’de Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanan bu özel gün kapsamında, kültür, miras ve geleceğe dair ortak bir duyarlılığı müzik aracılığıyla yansıttı. Bu yönüyle etkinlik, yalnızca bir konser olmanın ötesine geçerek, kültürel hafıza ve paylaşım açısından da anlamlı bir buluşma niteliği taşıdı.

Sanatçılar

Pınar Çelik Warsi (piyano)
İstanbul doğumlu olan Pınar Çelik Warsi, müzik eğitimine İstanbul Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi’nde başladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda Prof. Meral Yapalı ile çalışmalarını sürdürmüştür. Eğitimine Royal Northern College of Music ve Londra’daki Royal Academy of Music’te devam eden sanatçı, Avrupa genelinde önemli salonlarda sahne almakta ve uluslararası kariyerini solist ve oda müziği sanatçısı olarak sürdürmektedir.

Ben Tarlton (çello)
Londra merkezli çello sanatçısı Ben Tarlton, Wigmore Hall, Cadogan Hall ve Barbican gibi prestijli sahnelerde konserler vermiştir. Yehudi Menuhin School ve Guildhall School of Music and Drama mezunu olan sanatçı; icracı, eğitmen ve festival direktörü olarak çok yönlü bir kariyere sahiptir. 2026 yılı itibarıyla Mithras Trio’ya katılan Tarlton, performanslarını Royal Society of Musicians tarafından tahsis edilen bir William Forster viyolonsel ile sürdürmektedir.

Açıklamada, küresel ölçekte çok kutuplu, parçalanmış uluslararası düzene doğru geçişin hızlanmasının Türkiye ve İngiltere'yi artan riskler dönemine soktuğu belirtilerek "Güvenliğimizin ve kolektif savunmanın temel taşı olan NATO'nun siyasi ve askeri önemi artmıştır. NATO'nun Stratejik Konsepti'nin yanı sıra temel görevlerinden caydırıcılık ve savunma, Avrupa-Atlantik güvenliğini sağlamada işbirliğimizin temelini oluşturmaya devam edecektir. Güçlü transatlantik ilişkiler Avrupa'da barış ve istikrar için vazgeçilmezdir." ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada, Çerçeve Belgesi'nin, küresel güvenlik ve refahı teşvik etmek için birlikte daha yakın çalışarak, Avrupa sütununu güçlendirmek dahil NATO’daki eş güdümü artırarak, savunma yetenekleri ve savunma sanayii ile terörizmle ve organize suçlarla mücadele konusunda işbirliğini güçlendirerek, insani ve kalkınma işbirliğini ilerleterek, Türkiye ve İngiltere'nin müşterek sınamalara karşı işbirliğini güçlendirmesini sağlayacağı vurgulandı.

Öte yandan belgenin, iki ülke arasında iklim değişikliğiyle mücadele ve enerji güvenliği konusunda işbirliğini artırma ile bilim, teknoloji ve inovasyon alanlarında ortaklığı geliştirmeyi kapsayacağı aktarıldı.
Açıklamada, Türkiye ve İngiltere'nin sağlam ekonomik bağlarını teslim eden bu Çerçeve Belgesi'nin müzakereleri halihazırda devam eden, ortak ekonomik büyümeyi de destekleyecek Serbest Ticaret Anlaşması'nın güncellenmesi dahil, ikili ticaret ve yatırımları artırma niyetini teyit ettiği belirtildi.
Ayrıca açıklamada, Londra'da bugün gerçekleştirilen görüşmelerin, Türkiye ile İngiltere arasındaki ilişkilerin, güçlü ekonomik ve ticari bağlara, Avrupa-Atlantik güvenliği ve savunmasına yönelik müşterek bir taahhüde ve karşılıklı anlayış ile iyi niyeti güçlendirmeyi sürdürecek halklar arası kalıcı bağlara dayandığını vurguladığı kaydedildi.

Kabulde, Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ hazır bulundu.

Filistin Dayanışma Kampanyası'nın (PSC) çağrısıyla, Hyde Park yakınlarındaki Exhibition Road’da bir araya gelen göstericiler, Filistin ve İran’a yönelik saldırıları protesto etti. Göstericiler, Filistin bayrakları taşıyarak ateşkes çağrısında bulunurken, bölgede sivillerin korunması gerektiğini vurguladı. Filistin’e destek yürüyüşünde yer alan göstericiler, daha sonra “Together Alliance” adlı ve yüzlerce sivil toplum kuruluşundan oluşan ittifakın düzenlediği aşırı sağ karşıtı yürüyüşe dahil oldu. İttifak tarafından yapılan açıklamada, artan aşırı sağa karşı “Yeter Artık” mesajı verilmesi amacıyla ülke genelinde mobilizasyon başlatıldığı belirtilerek, korku yerine umut mesajı verilmesinin hedeflendiği ifade edildi.

Meydanda kurulan sahneden katılımcılara seslenen Londra Belediye Başkanı Khan, inançsızların ve farklı dinlere inananların meydanda buluştuğunu kaydederek, "Müttefiklik işte budur." dedi.

Khan, müttefiklik kavramına değinerek, sözlerine şöyle devam etti:

"2026'da Müslüman olmak çok zor. Londra'da ya da İngiltere'nin farklı yerlerinde olmanız, Avrupa'da ya da dünyanın farklı yerlerinde olmanız önemli değil. İran'da, Orta Doğu'da, Sudan'da, Gazze'de, Ukrayna'da olanları görüyoruz. Ayrıştırıcı güçler toplumları birbirine düşman ediyor. Bizi daha az Müslüman olmamız, daha az İslami olmamız için korkutuyor ve tehdit ediyorlar."

Khan, ramazanda Müslüman olmak ve Britanyalı olmanın mutluluğunu yaşadıklarını belirterek, Trafalgar iftarının tüm Avrupa ve Batı dünyasının en büyük iftarı olduğunun altını çizdi.

Londra'da tüm dinlerin kutsal günlerinin kutlandığını hatırlatan Khan, Kur'an-ı Kerim'den İnşirah Suresinin beşinci ayeti olan "Her zorlukla beraber kolaylık da vardır." ayetini hatırlatarak, "Umutlu olmamız lazım çünkü her zorlukla beraber kolaylık da vardır.” diye konuştu.

Khan, ramazanda İran, Gazze ve Sudan'daki Müslümanların hatırlanması gerektiğini belirterek, aynı zamanda sadaka ve yardımların önemini de anlattı.

Konuşmasının ardından Khan, meydanda toplananlarla özçekim yaptı. Fotoğrafa katılanların "Hayırlı ramazanlar" diye bağırmasını isteyen Khan, sesin Beyaz Saraydan duyulması gerektiğini söyledi.

Konuşmaların ardından Londra'daki en büyük Türk camisi olan Aziziye Camisi imamı Muhittin Aydın akşam ezanını okudu.

Meydandaki iftara katılanlara ünlü bir Lübnan lokantası tarafından vejetaryen Orta Doğu ürünlerinden oluşan iftar paketi dağıtıldı.

Etkinliğe Türkiye'nin Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş, Türkiye'nin Londra Başkonsolosu Büyükelçi Hasan Ulusoy, Anadolu Türk Deniz Görev Kuvveti Komutanı Tümamiral Mevlüt Savaş Bilican, KKTC'nin Londra Temsilcisi Büyükelçi Aysan Mullahasan Atılgan, İngiltere'deki Türk sivil toplum kuruluşlarnın temsilcileri, yabancı devlet temsilcileri ve yabancı ordu temsilcileri katıldı.

Ziyaretçilerin, TCG Anadolu'yu gezebildiği ve tanıtılan ürünleri yakından inceleyebildiği etkinlikte konuşan Büyükelçi Ertaş, Türk Deniz Kuvvetleri unsurlarının, NATO’nun Steadfast Dart 26 tatbikatına başarıyla katıldığını, görevlerini tamamlayan personelin Avrupa’nın farklı bölgelerinde düzenlenecek yeni tatbikatlara iştirak ettikten sonra yaklaşık 4 aylık deniz görevini tamamlayarak yurda döneceğini belirtti.

Türkiye’nin güçlü deniz kapasitesinin ve savunma sanayisi kabiliyetlerinin önemine işaret eden Ertaş, NATO tarihinde ilk kez bir deniz platformundan havalanan Bayraktar TB3 SİHA’nın milli mühimmatla hareketli hedeflere atış gerçekleştirdiğini ifade etti.

Büyükelçi Ertaş, mevcut jeopolitik ortamda Ukrayna’daki savaşın, Filistin’deki insani dramın, İran ve Orta Doğu’daki savaşın herkesi sınadığını belirterek, müttefikler arasındaki dayanışmanın önemine dikkati çekti.

Türkiye ile İngiltere arasındaki stratejik ortaklığın Avrupa’nın güvenliği açısından önem taşıdığını vurgulayan Ertaş, son dönemde imzalanan Eurofighter Typhoon tedarik anlaşmasının iki ülkenin savunma işbirliğini daha da güçlendireceğini kaydetti.

Büyükelçi Ertaş, askeri personele çalışmaları için teşekkür ederek, “Şehit ve gazilerimizin hatıralarını yad ediyoruz. Bizler, onların fedakarlıkları sayesinde huzur içinde yaşıyoruz.” dedi.

Tümamiral Bilican da "Bugün Türk savunma sanayisinin güçlü uzmanlık, inovasyon ve kararlılığını en iyi şekilde görme fırsatı bulduk. Türkiye, sadece NATO'nun değil dünyanın da önemli teknoloji partnerlerinden biri haline geldi. Bugün deniz kuvvetleri ve insansız hava araçları sistemlerimizin yüzde 80'inden fazlası ülkemizde üretiliyor. Bu durum, NATO'ya da büyük katkı sunmamızı sağlıyor." diye konuştu.

Ertaş, İngiltere'nin başkenti Londra'da düzenlenen Wimbledon Tenis Turnuvası'nda mücadele eden Türk sporcuların yanı sıra teknik heyet ve TFF yetkilileriyle büyükelçilik konutunda bir araya geldi.

Wimbledon'da tarih yazan milli sporcu Zeynep Sönmez, Büyükelçi Ertaş ve eşi Sevcan Ertaş'a imzalı formasını hediye etti. Buluşmaya, TTF Başkanı Şafak Müderrisgil de katıldı.

Samimi bir ortamda gerçekleşen buluşma vesilesiyle sporcuları ve teknik kadroyu tebrik eden Ertaş, sporcuların Türkiye’yi Wimbledon gibi önemli mecrada başarıyla temsil etmelerinin Türkiye'nin tanıtımı için çok değerli olduğunu belirtti.

Müsabakalar için uzun süredir yurt dışında bulunan ekibe Türk yemekleri ve Türk çayı ikram edildi.

- Zeynep Sönmez, Wimbledon'da 3. tura yükselerek tarihe geçti

Milli sporcu Zeynep Sönmez, “Wimbledon'da 3. tura yükselen ilk Türk tenisçi” ünvanını elde etmişti.

TTF Başkanı Müderrisgil, bu başarıya ilişkin, Türk tenisi adına tarihi anlar yaşadıklarını belirterek, Türk tenisinin dünya arenasında Zeynep Sönmez'in başarısıyla yükselmesinin gurur verici olduğunu dile getirmişti.

İngiltere'de kraliyet ailesi üyeleri, Paskalya töreni için bir araya geldi. Windsor Kalesi'ndeki St. George Şapelinde düzenlenen törene Edinburgh Dükü Prens Edward, Wessex Kontu James, Edinburgh Düşesi Sophie, York Prensesi Eegenie ve eşi Jack Brooksbank ile Prenses Beatrice ve eşi Edoardo Mapelli Mozzi de katıldı.