HANTI-MANSİYSK (AA) - DMİTRİ CHİRCİU - Rusya'da Sibirya bölgesinin kadim halkları Hantı ve Mansiler, yüzlerce yıla dayanan kültür ve geleneklerini korumasıyla dikkat çekiyor.
Ülkede yaşayan Fin-Ugor grubundan Hantı ve Mansiler, Batı Sibirya kısmında bulunan Hantı-Mansiysk Özerk Bölgesi'nde Obi ve İrtiş nehirleri kıyısında varlığını sürdürüyor.
Geleneksel inançları Animizm ve Şamanizm olan yerli halklar, doğanın üstünlüğüne ve Sibirya'nın sahibi olarak gördüğü ayının kutsal olduğuna inanıyor. İslam'dan da etkilenen bu iki halk, Rus Çarlığı döneminde 16. yüzyılda Hristiyanlaşmaya başladı.
Eskiden Ostyaklar ve Vogullar olarak adlandırılan Hantı ve Mansiler, ren geyiği yetiştiriciliği ile avcılık ve balıkçılıkla uğraşıyor.
Hantı ve Mansilerin geleneksel mutfak kültüründeki yemek türleri, ağırlıklı olarak balık ve geyik etinden yapılıyor.
Balık çorbası 'Kevremtem Kul' ve geyik çorbası 'Tul Lop' ile geyik veya balık yağında unla pişirilen lapa tarzı 'Salomat', geyik etinden sucuk 'Kann' isimli lezzetler sofraları süslüyor. Tatlı türleri ise bölgede yetişen kekreyemiş, kızılcık, çam fıstığıyla mutfaklarda pişiriliyor.
Ağırlıklı olarak Rus dilinin kullanıldığı bölgede, Ugor grubunda yer alan Hantı ve Mansicenin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
Sibirya'nın kadim halkları Hantı ve Mansiler, asırlara dayanan kültürü ve geleneklerini koruyarak nesilden nesle aktarmaya çalışıyor.
- Hantı ve Mansilerin yaşadığı bölge Yugra
Hantı ve Mansilerin 1930'da kurdukları Hantı-Mansiysk Özerk Bölgesi, yaklaşık 535 bin kilometrekare yüzölçümüne ve 1 milyon 780 bine yakın nüfusa sahip.
'Yugra' olarak da isimlendirilen bölgede, Obi ve İrtiş nehirleri geçiyor, 'Tayga' olarak adlandırılan ormanlar ve bataklıklar yer alıyor.
Ural Dağları'na yakın konumlanan Yugra'da kış mevsimi uzun sürüyor ve sert geçiyor. Soğuk havanın etkili olduğu dönemde hava sıcaklığı, sıfırın altında 30 ila 40 dereceye kadar düşebiliyor. Yaklaşık iki ay süren yaz mevsiminde hava sıcaklığı 10 ila 20 dereceye yükselebiliyor.
Rusya'nın tarihi ve kültürel çeşitliliğinin bir parçası olan bölgede, nüfusun büyük çoğunluğu Ruslardan oluşuyor. Tatar, Başkurt ve Azerbaycan Türklerinin de varlığını sürdürdüğü Yugra'da, Hantı ve Mansilerin sayısı yaklaşık 30 bin olarak değerlendiriliyor.
- Yugra'nın merkezi Hantı-Mansiysk
Yugra bölgesinin idari merkezi olan Hantı-Mansiysk kenti, İrtiş nehrinin doğu kıyısında yer alıyor.
Eski Sovyetler döneminde 1930'larda Ostyako-Vogulsk adıyla kurulan ve 1940'ta bugünkü adını alan Hantı-Mansiysk, kısa sürede yerli halkların kültür merkezi haline dönüşüyor.
Burada 1932'de kurulan Doğa ve İnsan Müzesi, bölgenin yüzlerce yıla dayanan kültür ve geleneklerine ışık tutuyor, doğal zenginliklerini yansıtıyor.
Kutsal topraklar anlamına gelen 'Torum Maa' Açık Hava Etnografya Müzesi de Ugor halklarının eskiden doğayla iç içe sürdürdüğü gündelik hayatını canlandırıyor.
Eski ve nadir eserlerin yer aldığı ve çeşitli sergilerin yapıldığı Devlet Sanat Müzesi ise ziyaretçileri adeta tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Burada, Rusya'nın önde gelen ressamlarından Gennadiy Rayşev'in galeri ve atölyesi de bulunuyor.
'Kuzeyin Yetenekli Çocukları' isimli sanat merkezinde, bölgenin çeşitli yerlerinden gelen çocuklar, müzik, dans ve resim gibi alanlarda yetiştiriliyor.
Çeşitli uluslararası ve ulusal spor organizasyonlarına ev sahipliği yapan Hantı-Mansiysk'te, bölgenin eski valisi Aleksandr Filipenko adını taşıyan Kış Sporları Merkezi ve Yugra Satranç Akademisi faaliyet gösteriyor. 'Yugra' isimli hokey kulübü de Rusya Hokey Ligi'nde bölgeyi temsil ediyor.
Hantı-Mansiysk'te açılan Rusya Ulusal Merkezi'nde Rus ürünleri sergileniyor ve çeşitli etkinlikler düzenleniyor.
- Yeraltı kaynakları üzerine çalışmalar
Batı Sibirya bölgesinde Rusya'nın en büyük petrol ve doğal gaz havzasının Azerbaycanlı Jeolog Farman Salmanov tarafından keşfedildiği Yugra'da, yeraltı kaynaklarıyla ilgili çalışmalar yapılıyor.
Söz konusu alanda, Rus bilim adamı Vladimir Şpilman'ın adını taşıyan Yeraltı Kaynakları Kullanımı Bilim ve Analiz Merkezi faaliyetlerini sürdürüyor.
Yer altı kaynakları üzerine incelemeler yapan bu merkez, petrol ve doğal gaz endüstrileri için oluşturulan veri tabanını güncel tutuyor.
Devlet kurumları için bilgi kaynağı olan bu merkezde, doğal kaynakların rasyonel kullanım süreci denetleniyor.
Hantı-Mansiysk'te ayrıca, faaliyet gösteren Yugra Yüksek Teknoloji Teknoparkı genç girişimcilerin gözdesi olarak öne çıkıyor.
Buraya gelen gençler ve çocuklar, çeşitli modern teknolojilerle tanışma ve yeni ürünler geliştirme fırsatı buluyor.
Hantı-Mansiysk'teki Yugra Devlet Üniversitesi de petrol ve doğal gaz alanı için uzmanların yetiştirilmesi konusunda öne çıkıyor.