Afroamerikalıların ayrımcılıkla mücadelesi

ABD’deki protestolar, Afroamerikalıların hem George Floyd’un ölümüne duyduğu öfke, aynı zamanda maruz kaldıkları ayrımcılığa karşı da bir isyan. ABD’deki kurumsal ırkçılık ve kanunlar eşitsizliği derinleştiriyor.

DÜNYA 06.06.2020, 13:53 06.06.2020, 14:02 Mehmet Taisi Guzel
21
Afroamerikalıların ayrımcılıkla mücadelesi

ABD'de George Floyd'un polis şiddeti sonucu hayatını kaybetmesiyle başlayan kitlesel protestolarda, güvenlik güçleri ile gösteriler arasında tansiyon tırmandığı sırada ABD’nin eski başkanı Barack Obama’dan dikkat çeken bir açıklama geldi.

Obama, geçen Çarşamba akşamı canlı yayımlanan video konuşmasında, Afroamerikalılara şu sözlerle seslendi:

"Önemli olduğunu bilmeni istiyorum… Hayatının ve hayallerinin önemli olduğunu bilmeni istiyorum."

Ancak ABD’deki pek çok Afroamerikalı, kendilerine önem verildiğine, hayallerini gerçekleştirmelerine fırsat verileceğine inanmıyor. Bu nedenle ülke geneline yayılan kitlesel gösterilerde ırkçılığın ve bunun yol açtığı sosyal adaletsizliğin giderilmesi beklentisi dile getiriliyor.

Yurttaş Hakları Kanunu’nun 1964 yılında kabul edilmesinden bu yana ABD’de ırk ayrımı yasak. Buna rağmen günümüzde, çoğunluk toplumunu oluşturan beyazların refah ve eğitim düzeyi siyahilere kıyasla daha yüksek, sağlık durumları da daha iyi.

Gelir adaletsizliği

Afroamerikalı halkın, son 10 yıldaki ortalama geliri, beyazların gelirinden yüzde 20 ve yüzde 25 oranında daha az. Bunun nedeni Bill Gates ya da Jeff Bezos gibi multi milyarderler değil. Çünkü bu hesaplamalar, kaç hanenin ortalama gelirin altında olduğuna bakılarak yapılıyor.

Üstelik yoksul ailelerden gelen siyahilerin çok az bir bölümü daha yüksek bir gelir grubuna geçiş yapabiliyor. Brookings Enstitüsü'nün verilerine göre, en düşük gelir grubundan daha iyi bir gelir grubuna çıkabilen beyazların oranı siyahilerden iki kat fazla.

Peki ırk ayrımının yasak olduğu bir ülkede, bu adaletsizlik nasıl açıklanabilir? Bu soruyu, Berlin Hür Üniversitesi John F. Kennedy Enstitüsü siyaset bilimcilerinden Christian Lammert yanıtladı.  

Kurumsal ırkçılık

ABD’de kurumsal ırkçılığın uzun bir geçmişe sahip olduğuna dikkat çeken Lammert, yargı süreçleri, eğitim fırsatları ve sağlık hizmetleri gibi konularda Afroamerikalıların daha dezavantajlı konumda bulunduğunu kaydetti.

Bazı yasa ve hukuki uygulamaların, siyahilerin yaşam koşulları  üzerinde olumsuz etki yarattığına işaret eden Lammert, 1935 yılında sosyal güvence uygulaması yürürlüğe sokulurken tarım işçileri, ev hizmetlileri ve geçici işçiler gibi düşük gelir grubundaki çalışanların bu kapsam dışında tutulduğunu, siyasilerin büyük bir bölümünün de bu grupta yer aldığını hatırlattı.

Christian Lammert, ayrımcılığın uyuşturucu politikalarında da gözlemlenebildiğine dikkat çekti.

"Siyahiler, kullandıkları uyuşturucular nedeniyle Wall Street’te kullanılan sentetik modifiye olanları kullananlardan daha ağır cezalandırılıyor" bilgisini paylaşan Lammert, bunun siyahilerin hapse girme ihtimalini beyazlara kıyasla üç kat artırdığını söyledi.

Sosyoekonomik kısır döngü

Sağlık politikaları da Afroamerikalıları dezavantajlı konuma iten nedenler arasında. ABD’de ancak iyi gelire sahip olan, işvereni olan ya da kendi imkanlarıyla ödeyebilenler, sağlık güvencesine sahip.

Kaiser Aile Vakfı’nın bir araştırmasına göre 2018 yılında siyahilerin yüzde 11,5 ‘i sağlık güvencesine sahip değildi. Beyazlar arasında bu oran yüzde 7,5. Üstelik ABD'deki sağlık sistemi, dünyanın en pahalıları arasında yer alıyor. Amerika’daki iflasların yaklaşık üçte ikisi sağlık harcamalarından kaynaklanıyor ve bunda siyahilerin oranı da daha yüksek.

ABD'de ırk ayrımı hukuken yasak olsa da fiilen var ve Afroamerikalılar ile beyaz Amerikalılar genelde ayrı mahallelerde yaşıyor. Sağlık hizmetlerinden yararlanmakta güçlük çeken siyahiler beyazlarla eşit eğitim fırsatlarından da yararlanamıyor.

ABD uzmanı Lammert, "genelde, siyahilerin mahallerindeki okulların kalitesi, beyazların mahallerindeki okulların kalitesine kıyasla daha kötü. Bunun sonucunda siyahilerin iş piyasasındaki şansları da azalıyor" diye konuştu.

ABD’deki etnik grupların sahip olduğu imkan ve fırsatlar arasındaki bu farklar, gelir adaletsizliğinin hem nedeni hem de sonucu oluyor ve eşitsizlik bir kısır döngüyü yansıtıyor.

Ortalama yaşam süresi daha düşük

Berlin Hür Ünversitesi'nden Lammert, siyahilerin yaşam koşullarının, ortalama yaşam sürelerini de etkilediğine dikkat çekiyor.

Afroamerikalıların daha sık kronik hastalıklarla mücadele etmek zorunda kaldıklarını anlatan Lammert, yetişkin siyahiler arasındaki diabet oranının beyazlardan iki kat fazla olduğunu söyledi.

Lammert, bunun nedenlerine şu sözlerle ışık tuttu: "Siyahiler genelde hava kirliliğin yoğun olduğu mahallelerde yaşıyor, daha az sağlıklı gıda tüketebiliyor, dondurulmuş yemek ile beslenmek zorunda kalıyorlar."

Siyahilerin ortalama yaşam süresi beklentisi de beyazlardan daha az. Ulusal Sağlık Merkezi’nin istatistiklerine göre siyahilerin yaşam süresi beyazların 4 yıl gerisinde.

ABD’de COVID-19 nedeniyle hayatını kaybedenler arasında Afroamerikalıların sayısı daha yüksek. Bunun gerisinde hem çok sağlıklı olma koşullarına sahip olmamaları, hem sağlık hizmetlerinden yararlanamamaları hem de para kazanmak için çalışmak zorunda kalmaları yatıyor. Bu da zaten sosyal adaletsizliğin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Kaynak:  Deutsche Welle Türkçe

Yorumlar (0)
31°
açık
Günün Anketi Tümü
Yeni Haber Sitemiz hakkında puanlama yaparmısınız?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 07 Ağustos 2020
İmsak 04:18
Güneş 05:59
Öğle 13:15
İkindi 17:07
Akşam 20:21
Yatsı 21:55