Antarktika'da yapılacak sondaj, iklimin 1,5 milyon yıllık geçmişine ışık tutabilir

Bilim insanları, Antarktika'da, Dünya ikliminin 1,5 milyon yıllık geçmişine ışık tutması umulan bir sondaj çalışmasına hazırlanıyor.

DÜNYA 03.12.2021, 08:20 Tugs Enkh
4
Antarktika'da yapılacak sondaj, iklimin 1,5 milyon yıllık geçmişine ışık tutabilir

Dört yıllık sondaj çalışması için gereken ekipman, Beyaz Kıtanın en yüksek noktalarından birine kurulacak.

Yapılacak sondajla, silindir şeklinde 3 kilometre uzunluğunda bir buz kütlesi çıkarılacak.

Bilim insanları, bu çalışmanın Dünya'nın geçmişte yaşadığı buzul çağlarının neden sık sık tersine döndüğünü anlamaya yardımcı olacağını umuyor.

EPICA olarak anılan 'Avrupa'nın Antarktika'da Buz Sondajı Projesi'ne atıfla, çalışmalara "EPICA Ötesi" adı verildi.

Isının yaz aylarında bile -35 derecenin üzerine pek çıkmadığı doğu Antarktika platosundaki sondajı yapacak olan ekibin bölgede kalacağı kamp, iki yıl önce kuruldu.

Önümüzdeki çalışma sezonunun büyük bir kısmı gerekli sondaj altyapısının kurulmasıyla geçecek olsa da ekip en azından ilk 100 metrede sondaj çalışmalarını başlatmayı umuyorlar.

Böylece sondaj kuyusu buzkar olarak adlandırılan sıkışık kar tabakalarını aşarak, bilim insanlarının asıl ilgilendiği, buz tabakalarının derinliğine inmiş olacak.

Bilim insanları buzdan iklimi nasıl okuyacak?

Antarktika'nın derin buz tabakasında ufak hava kabarcıkları bulunuyor. Kabarcıklara hapsolan hava, atmosferin tarihte izlediği seyri adeta bir fotoğraf gibi gözler önüne seriyor.

Bilim adamları buna bakarak karbondioksit ve metan gibi ısı tutma özelliğine sahip gazların düzeyini okuyabiliyorlar.

Gazların etrafındaki su-buz moleküllerinin incelenmesi, buz oluşmasına neden olan kar yağışı sırasındaki hava sıcaklıkları hakkında da fikir veriyor.

Araştırmacılar ilk EPICA projesinde yaptıkları sondajla 800 bin yıl öncesine kadar geçmiş iklim ısılarını ve atmosferdeki karbondioksit oranlarını ortaya çıkarmışlardı.

Bulguları, iklim konusunda son yılların en önemli araştırma sonuçlarından biri oldu.

Buna göre, karbondioksit ile ısı değişimi aynı yönde ilerliyor, Dünya buzul çağına girip ısılar düştükçe atmosferdeki sera gazları da azalıyor, iklim tekrar ısınınca buna paralel olarak karbondioksit gazı da artıyordu.

EPICA ice core

İlk EPICA projesinden bir örnek

Bu döngüler kabaca her 100 bin yılda bir, büyük olasılıkla dünyanın yörüngesindeki ufak oynamalara bağlı olarak değişiyordu.

Okyanus dibinden alınan örnekler ise daha da gerilere gidildiğinde buzul çağı döngüsünün 41 bin yılda bir olduğunu göstermişti. Bu muhtemelen dünyanın kendi ekseni üzerindeki hareketlerinden kaynaklanıyordu.

41 bin yıllık döngü nasıl olup da 100 bin yıllık döngüye evrildi, kimse emin değil.

Yeni EPICA Ötesi Projesi'nde çalışan bilim insanları işte tam da bu gizemi aydınlatmayı umuyor.

Sondajla çıkarılacak buz silindiri, iklim tarihi hakkında bilinenleri 1,5 milyon yıl gerisine kadar götürecek ipuçları bulundurabilir.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 30 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı