Birleşik Krallık'ta referandum sonrası 5 yılda neler değişti

DÜNYA 23.06.2021, 13:58 23.06.2021, 14:12 Tugs Enkh
31
Birleşik Krallık'ta referandum sonrası 5 yılda neler değişti

24 Haziran 2016'ın ilk saatlerinde Muhafazakar Parti'nin önde gelen siyasetçilerinden biri, Brexit referandumunun sonucunu "Birleşik Krallık siyasetinde bir devrim anı" olarak nitelendirdi. 

Bunun nedenini anlamak kolay. Referandum öncesi İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'dan oluşan Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği (AB) üyeliği siyasette 40 yıldan uzun süredir tartışılıyordu. Ancak AB üyeliği, ülkenin en büyük siyasi hareketleri olan Muhafazakar Parti ve İşçi Partisi tarafından kabul edilmişti, tartışma konusu değildi. AB üyeliği ülkenin gerek iç gerekse de dış politikasının köşe taşıydı. 

Bugünlerde ülkede iktidardaki Muhafazakar Parti adeta tamamen bir Brexit Partisi'ne dönüşmüş durumda. Ana muhalefetteki İşçi Parties ise AB üyeliği konusunda daha az istekli, kesinlikle AB'ye yeniden katılmaktan yana ise değil.

Elbette tüm devrimler gibi, başarı ya da başarısızlık için hüküm vermek, tarihçilerin ve devrime karar veren sıradan insanların görevi.

Peki Brexit referandumunun üzerinden 5 yıl geçtikten sonra bu konuda neler söyleyebiliriz?

Kamuoyu

Brexit, İngiltere'de halkı, 17. yüzyıldaki iç savaştan bu yana görülmedik şekilde böldü. Esasında buna pek şaşırmamak gerek. Zira referandum ve sonrasındaki tartışma, insanların kimlikleri, ülkelerinin dünyadaki rolü, daha küreselleşmiş bir dünyada daha büyük sıkıntılar çekip çekmedikleri, çok fazla etnik yapıdan ve ırktan insanların yaşadığı bir ülkede kendilerini rahat hissedip hissetmediklerine yönelik çok temel soruları da beraberinde getirdi. 

Brexit referandumunun üzerinden tam 5 yıl geçti ve yapılan kamuoyu araştırmaları ülkede kamuoyunun Brexit konusunda her zamankinden fazla bölündüğünü gösteriyor. Yapılan tartışmalarda sesler eskisi kadar yüksek çıkmasa da, ülkenin ticaret anlaşmasıyla 2020'de nihayet AB'den ayrılmasının ardından durum bu.

Saygın kamuoyu araştırma şirketi National Centre for Public Research (Ulusal Kamuoyu Araştırma Merkezi) tarafından yapılan bir araştırma, halkın yüzde 82'sinin, bugün Brexit referandumu yapılsa aynı şekilde oy vereceklerini gösteriyor. Araştırmaya göre ülkede halk Brexit konusunda yine neredeyse ortadan ikiye bölünmüş durumda. AB'ye yeniden katılma konusunda bir referandum yapılsa, sonuç yine 2016'daki kadar yakın olacak. 

Bundan sonra kamuoyunun görüşünün ne olacağı elbette yaşanacaklara ve İşçi Partisi'nin kampanyasında Brexit'in yarattığı sorunlara mı değineceği, yoksa işçi sınıfından seçmenleri partiden uzaklaştırma kaygısıyla bu konuda sessiz mi kalacağına bağlı.

Yeni siyasi tercihler

İşte bu tartışma bizi, Brexit'in ülke siyasetinde yol açtığı devrime geri götürüyor. 

İnsanlar artık oy kullanırken sadece ekonomiye bakmıyor, kimlik ve kültür hatları üzerinden tercih yapıyor. 

Bu çok basit bir yaklaşım olsa da, bir zamanlar daha yoksul ve daha az eğitimliyseniz, sola ve İşçi Partisi'ne oy verme olasılığınız yüksekti. Bu şimdi büyük oranda tersine döndü.

Seçmenler İngiltere'nin kuzeyinde, sanayileşmemiş daha yoksul bölgelerde on yıllardır ilk kez Muhafazakar Parti'ye oy verdi. 

Ülkenin daha zengin güney kesiminde, büyük oranda Brexit'e karşı çıkan seçmenler ve üniversite mezunları, bu bölgelerde seçilen Muhafazakar Parti milletvekillerini biraz kaygılandırıyor. 

Siyasi tercihlerdeki bu değişimin kalıcı olup olmadığı, bundan sonra olacaklara bağlı. Bu da beni, yaşananlar hakkında geleceğin tarihçilerinin hüküm vermesi gerektiği konusundaki görüşüme geri getiriyor. Bu gazetecilerin işi değil. 

Birleşik Krallık'a ne olacak?

Muhtemelen Brexit'in en ciddi sonucu Birleşik Krallık'ın hayatta kalıp kalmayacağına yönelik potansiyel etkisi.

İskoçya'da Brexit referandumunda seçmenlerin yüzde 62'si, Birleşik Krallık'ın AB'de kalmasından yana oy kullandı. 

Bağımsızlık ve AB yanlısı İskoçya Ulusal Partisi (SNP), Brexit'i, İskoçya'nın Birleşik Krallık'tan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmesinin oylanacağı yeni bir referandum için gerekçe olarak gördü. 

İskoçya'da yapılan kamuoyu araştırmaları, yapılması halinde, böylesi bir referandumun yakın geçeceğini gösterse de, Brexit'in İskoçya'nın bağımsızlığı meselesini yeniden canlandırdığı kesin. 

Kuzey İrlanda'da ise Brexit, zaten kırılgan olan siyaseti istikrarsızlaştırdı. Kabaca ifade edersek, Birleşik Krallık'ta, Başbakan Boris Johnson'ın AB'nin tek pazarından ve gümrük birliğinden ayrılma kararı - ki bu sert Brexit olarak ifade ediliyor- ülkesi ve AB arasında bir yerde düzenleyici bir sınır oluşturulması anlamına geliyordu.

Bölgedeki şiddetin tarihine bakıldığında, böyle bir sınır Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti arasında olamazdı. Bu nedenle İrlanda Denizi, sınır bölgesi olarak seçildi. Kuzey İrlanda ile Birleşik Krallık'ın geri kalanı arasında ticaret zorlaşmış oldu. 

2016'da Katoliklere kıyasla Protestanların Brexit lehine oy kullanması çok daha yüksek bir ihtimaldi. Şimdi ise bazılarının büyük bir ironi olarak görebileceği şekilde, Birleşik Krallık'ın kalanıyla birlik yanlısı Protestanlar öfkeli. 

Bazılarının büyük ironi olarak görebileceği şekilde, Protestanlar, ticaret düzenlemelerinin esasında kendilerini daha az Britanyalı hissetmelerine yol açtığını düşünüyorlar. 

Halen bu düzenlemeler sadece Kuzey İrlanda'da değil, Birleşik Krallık ile AB arasında da büyük ve endişe verici bir gerilim kaynağı. Bu gerilim, Brexit sonrası, Londra-Brüksel ilişkilerini daha da kötüleştirebilir. 

Brexit'in ekonomisi

Referandum kampanyası sırasında ve sonrasındaki tartışmaların çoğu, doğal olarak AB'den, özellikle de tek pazar ve gümrük birliğinden ayrılmanın ekonomik açıdan ne kadar akıllı bir karar olduğu üzerindeydi. 

Birleşik Krallık, 2020'de AB'den sınırlı bir serbest ticaret anlaşmasıyla ayrıldı. Ancak bu anlaşma sadece malları kapsıyor, hizmetleri değil. O nedenle de ekonomiye etkisi hakkında hüküm vermek zor. 

Ülkede hükümetin açıkladığı resmi veriler, 2021'in ilk üç ayında AB ile ticaretin keskin bir şekilde azaldığını gösteriyor. Taraflar arasında 2021'in ilk üç ayındaki ticaret düzeyi, 2018'in aynı dönemine kıyasla yüzde 23,1 azaldı. 

Elbette bu düşüşün ne kadar kalıcı olacağını ve ne kadar pandemiyle bağlantılı olduğunu söylemek zor. Ancak ülkede Ulusal İstatistik Ofisi'nin işletmelerle ilgili son araştırması, Brexit'in Avrupa'yla ticaret yapan şirketler için Covid-19'dan fazla kaygı yarattığını gösteriyor. 

AB'yle imzalanan ticaret anlaşması, Birleşik Krallık'ın ünlü finans sektörünü kapsamıyor. Danışmanlık firması Ernst & Young'ın analizine göre Birleşik Krallık'ın finans sektörünü hala Avrupa'nın en büyüğü. Ancak 2019'da ülkede her dört sterlinin biri küresel mali hizmetler için harcanmıştı ve bu rakam şimdi, keskin bir düşüşe işaret eder şekilde beşte bire indi. 

Bundan sonra ne olacak?

Artık Brexit'in bir olaydan ziyade bir süreç olacağı açık. Hem AB'den ayrılmak hem de AB'de kalmak için yürütülen kampanyalarda bu durum gözardı edilmişti. 

Sürecin bu noktadan nereye evrileceğine Londra'da ve AB çapında liderlerin karar vermesi gerekiyor.

Son bir düşüncemi de aktarayım: Brexit'le ilgili yoğun bölünmeler, doğal olarak Birleşik Krallık'ta içe dönük bir yaklaşım sergilememize yol açtı. Brexit yanlıları ve karşıtlarının, son beş yılda ülkenin dünyadaki konumunun gelişmelerden nasıl etkilendiği konusunda pek bir fikri yok. 

Adil bir yorum olsun ya da olmasın, Brexit, Birleşik Krallık'ın dünyadaki müttefikleri ve düşmanları tarafından stratejik bir hata olarak görülüyor. Bu algının tahmin edilmesi zor sonuçları olacak. 

İster hata olsun, ister fırsat ya da başka bir şey...Brexit hakkında böylesi bir hükmü sadece tarihçiler verebilecek. Muhtemelen de aynı fikirde olmayacaklar.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 25 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı