"Türkiye'de toplum doğru bilgiye erişmek için direniyor"

Dijital Haber Raporu'na göre Türkiye'de insanlar haber için daha çok sosyal medya ve diğer çevrimiçi kaynaklara başvuruyor. Uzmanlara göre bu sonuç, Türkiye'de toplumun doğru bilgiye erişmek için direndiğini gösteriyor.

DÜNYA 25.06.2021, 11:40 Tugs Enkh
25
"Türkiye'de toplum doğru bilgiye erişmek için direniyor"

İngiltere merkezli araştırma merkezi Reuters Gazetecilik Çalışmaları Enstitüsü, Türkiye dahil 46 ülkeden katılımcılardan elde ettiği verilere dayandırdığı 2021 Dijital Haber Raporu'nu yayınladı. Rapora göre pandemiyle birlikte dünya genelinde güvenilir habere olan açlık arttı. Benzer bir yükselişin olduğu Türkiye özelinde ise haber için sosyal medyaya başvurma eğiliminin yükseldiği görülüyor.

Rapor, haberlere duyulan güvenin dünya genelinde Covid-19 salgınının ardından yüzde 6 oranında artarak yüzde 44'e yükseldiğini gösteriyor. Türkiye'de ise insanların genel anlamıyla haberlere güvenme oranı yüzde 41. Katılımcıların en çok güvendiği medya kuruluşları ise sırasıyla Fox TV, Cumhuriyet, NTV ve 

NewsLabTurkey Research Hub Koordinatörü Dr. Sarphan Uzunoğlu'nun dikkat çektiği bir diğer istatistik ise Türkiye'deki katılımcıların yüzde 47'sinin kendi takip ettiği mecralardaki haberlere güvenmesi. "Şöyle düşünebiliriz aslında, her sabah ekmek yiyen 10 kişiden yalnızca beşi o ekmeğin içinde zehir olmadığına inanıyor" diyen Uzunoğlu'na göre bu durum Türkiye'deki medya ortamındaki sıkışmışlığı işaret ediyor.

NewsLabTurkey Research Hub Koordinatörü Dr. Sarphan Uzunoğlu

NewsLabTurkey Research Hub Koordinatörü Dr. Sarphan Uzunoğlu

Haber çevrimiçi platformlarda aranıyor

Raporun Türkiye açısından en dikkat çekici sonuçlarından biri Türkiye'de insanların haberleri sosyal medyadan takip etme alışkanlığının artması. Buna göre katılımcıların yüzde 81'i sosyal medya da dahil olmak üzere çevrimiçi platformlar, yüzde 60'ı televizyon, yüzde 30'u ise yazılı basın aracılığıyla habere erişiyor.

Reuters Enstitüsü, Türkiye'de hükümetin ve hâkim medya ortamının bağımsız ve farklı bakış açılarına alan tanımadığınıve bu arayıştaki vatandaşların çevrimiçi haber kaynaklarına, sosyal medyaya ve özel mesajlaşma uygulamalarına yöneldiği değerlendirmesinde bulunuyor. Haber almak için en çok kullanılan sosyal medya platformu yüzde 40 ile Youtube, onu yüzde 34 ile Twitter, yüzde 34 ile Instagram, yüzde 30 ile Facebook, yüzde 30 ile WhatsApp ve yüzde 13 ile Telegram izliyor.

"Toplum doğru bilgiye erişmek için direniyor"

DW Türkçe'nin sorularını yanıtlayan İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden Prof. Dr. Aslı Tunç'a göre de geleneksel medyanın daha güçlü olduğu Almanya ya da Japonya gibi ülkelere kıyasla Türkiye'de haber almak için sosyal medya kullanımı çok daha yüksek seviyelerde. "Bizim alternatif mecralara, haber alma kaynaklarına daha fazla ihtiyaç duyduğumuz bir gerçek" diyen Tunç, sözlerini "Bu durum Türkiye'deki genel toplumsal ve politik atmosferden bağımsız düşünülemez" diye sürdürüyor.

Uzunoğlu ise "Hükümet temelli enformasyon üzerinden yayın politikalarını belirleyen kanallara rağmen sosyal medya üzerinden haber tüketimine olan ilginin artması bir anlamda burada toplumun doğru bilgiye ulaşmak için bir direniş içerisinde olduğunu gösteriyor" görüşünü paylaşıyor.

Rapor ayrıca uluslararası basın kuruluşlarının Türkiye'de yükselişte olduğunu da gösteriyor. Uzunoğlu bu durumu, "İnsanlar hâlâ tükettikleri haberlerin ardında bir kurumsal yapının, etik değerler sözleşmesinin olduğunu bilmek istiyor" sözleriyle yorumluyor. Bu sebeple de uluslararası basın kuruluşlarına olan talep artıyor.

Rapora "yüzeysellik" eleştirisi

Ancak Uzunoğlu, bu tür raporların genelde Türkiye'deki kentli nüfusun tercihlerine ağırlık verdiğini de hatırlatıyor. Bu noktada "Türkiye'nin enformasyon krizinde belirleyici olan kişiler uluslararası basın kuruluşlarını takip eden insanlar mı?" notunu düşen Uzunoğlu, "Bu tarz araştırmalar kimin neyi izlediğine dair yer yer bazı veriler sunuyor ancak kimin neyi izlemediği, neye hiçbir şekilde erişiminin olmadığı bana kalırsa çok daha önemli" diyor.

Rapora dair bir diğer eleştiri de Prof. Dr. Aslı Tunç'dan geliyor. Raporun metodolojik sorunları olduğunu ve yüzeysel bir Türkiye perspektifi sunduğunu savunan Tunç, "Yine de halihazırda bildiklerimizin bir anlamda sağlamasını yapmış oluyoruz" ifadelerini kullanıyor.

İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden Prof. Dr. Aslı Tunç

İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden Prof. Dr. Aslı Tunç

Türkiye'de medyanın son 10-15 yıldır büyük bir sıkışmışlık yaşadığını dile getiren Prof. Dr. Aslı Tunç'a göre sosyal medyaya olan yönelim ilerdeki dönemlerde daha da artacak. Gerçek gazetecilik refleksleriyle yapılan haberlerin internette bulunacağına dair inancın giderek yaygınlaştığını belirten Tunç, Türkiye'de dijital medyanın artık yavaş yavaş geleneksel diye tanımlanan medyaya doğru kaydığını ve bütünleştiğini söylüyor.

Her iki uzmana göre Türkiye'deki medya ve haber alma alışkanlıklarının daha net görülebilmesi için çok daha ayrıntılı raporlara ihtiyaç var. Ancak uzmanlar şu an için Türkiye'de özellikle genç neslin televizyondan kopmaya başladığını ve güvenebileceği habere erişmek için sosyal medyayı tercih ettiğini söylüyor. Türkiye'de haberin değerinin ve habere olan güveninin yeniden inşa edilebilmesi için ise ekonomik bağımsızlığı ve sürdürülebilirliği olan medya kuruluşlarına ihtiyaç var.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 26 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı