"Türkiye'de toplum doğru bilgiye erişmek için direniyor"

Dijital Haber Raporu'na göre Türkiye'de insanlar haber için daha çok sosyal medya ve diğer çevrimiçi kaynaklara başvuruyor. Uzmanlara göre bu sonuç, Türkiye'de toplumun doğru bilgiye erişmek için direndiğini gösteriyor.

DÜNYA 25.06.2021, 11:40 Tugs Enkh
19
"Türkiye'de toplum doğru bilgiye erişmek için direniyor"

İngiltere merkezli araştırma merkezi Reuters Gazetecilik Çalışmaları Enstitüsü, Türkiye dahil 46 ülkeden katılımcılardan elde ettiği verilere dayandırdığı 2021 Dijital Haber Raporu'nu yayınladı. Rapora göre pandemiyle birlikte dünya genelinde güvenilir habere olan açlık arttı. Benzer bir yükselişin olduğu Türkiye özelinde ise haber için sosyal medyaya başvurma eğiliminin yükseldiği görülüyor.

Rapor, haberlere duyulan güvenin dünya genelinde Covid-19 salgınının ardından yüzde 6 oranında artarak yüzde 44'e yükseldiğini gösteriyor. Türkiye'de ise insanların genel anlamıyla haberlere güvenme oranı yüzde 41. Katılımcıların en çok güvendiği medya kuruluşları ise sırasıyla Fox TV, Cumhuriyet, NTV ve 

NewsLabTurkey Research Hub Koordinatörü Dr. Sarphan Uzunoğlu'nun dikkat çektiği bir diğer istatistik ise Türkiye'deki katılımcıların yüzde 47'sinin kendi takip ettiği mecralardaki haberlere güvenmesi. "Şöyle düşünebiliriz aslında, her sabah ekmek yiyen 10 kişiden yalnızca beşi o ekmeğin içinde zehir olmadığına inanıyor" diyen Uzunoğlu'na göre bu durum Türkiye'deki medya ortamındaki sıkışmışlığı işaret ediyor.

NewsLabTurkey Research Hub Koordinatörü Dr. Sarphan Uzunoğlu

NewsLabTurkey Research Hub Koordinatörü Dr. Sarphan Uzunoğlu

Haber çevrimiçi platformlarda aranıyor

Raporun Türkiye açısından en dikkat çekici sonuçlarından biri Türkiye'de insanların haberleri sosyal medyadan takip etme alışkanlığının artması. Buna göre katılımcıların yüzde 81'i sosyal medya da dahil olmak üzere çevrimiçi platformlar, yüzde 60'ı televizyon, yüzde 30'u ise yazılı basın aracılığıyla habere erişiyor.

Reuters Enstitüsü, Türkiye'de hükümetin ve hâkim medya ortamının bağımsız ve farklı bakış açılarına alan tanımadığınıve bu arayıştaki vatandaşların çevrimiçi haber kaynaklarına, sosyal medyaya ve özel mesajlaşma uygulamalarına yöneldiği değerlendirmesinde bulunuyor. Haber almak için en çok kullanılan sosyal medya platformu yüzde 40 ile Youtube, onu yüzde 34 ile Twitter, yüzde 34 ile Instagram, yüzde 30 ile Facebook, yüzde 30 ile WhatsApp ve yüzde 13 ile Telegram izliyor.

"Toplum doğru bilgiye erişmek için direniyor"

DW Türkçe'nin sorularını yanıtlayan İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden Prof. Dr. Aslı Tunç'a göre de geleneksel medyanın daha güçlü olduğu Almanya ya da Japonya gibi ülkelere kıyasla Türkiye'de haber almak için sosyal medya kullanımı çok daha yüksek seviyelerde. "Bizim alternatif mecralara, haber alma kaynaklarına daha fazla ihtiyaç duyduğumuz bir gerçek" diyen Tunç, sözlerini "Bu durum Türkiye'deki genel toplumsal ve politik atmosferden bağımsız düşünülemez" diye sürdürüyor.

Uzunoğlu ise "Hükümet temelli enformasyon üzerinden yayın politikalarını belirleyen kanallara rağmen sosyal medya üzerinden haber tüketimine olan ilginin artması bir anlamda burada toplumun doğru bilgiye ulaşmak için bir direniş içerisinde olduğunu gösteriyor" görüşünü paylaşıyor.

Rapor ayrıca uluslararası basın kuruluşlarının Türkiye'de yükselişte olduğunu da gösteriyor. Uzunoğlu bu durumu, "İnsanlar hâlâ tükettikleri haberlerin ardında bir kurumsal yapının, etik değerler sözleşmesinin olduğunu bilmek istiyor" sözleriyle yorumluyor. Bu sebeple de uluslararası basın kuruluşlarına olan talep artıyor.

Rapora "yüzeysellik" eleştirisi

Ancak Uzunoğlu, bu tür raporların genelde Türkiye'deki kentli nüfusun tercihlerine ağırlık verdiğini de hatırlatıyor. Bu noktada "Türkiye'nin enformasyon krizinde belirleyici olan kişiler uluslararası basın kuruluşlarını takip eden insanlar mı?" notunu düşen Uzunoğlu, "Bu tarz araştırmalar kimin neyi izlediğine dair yer yer bazı veriler sunuyor ancak kimin neyi izlemediği, neye hiçbir şekilde erişiminin olmadığı bana kalırsa çok daha önemli" diyor.

Rapora dair bir diğer eleştiri de Prof. Dr. Aslı Tunç'dan geliyor. Raporun metodolojik sorunları olduğunu ve yüzeysel bir Türkiye perspektifi sunduğunu savunan Tunç, "Yine de halihazırda bildiklerimizin bir anlamda sağlamasını yapmış oluyoruz" ifadelerini kullanıyor.

İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden Prof. Dr. Aslı Tunç

İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden Prof. Dr. Aslı Tunç

Türkiye'de medyanın son 10-15 yıldır büyük bir sıkışmışlık yaşadığını dile getiren Prof. Dr. Aslı Tunç'a göre sosyal medyaya olan yönelim ilerdeki dönemlerde daha da artacak. Gerçek gazetecilik refleksleriyle yapılan haberlerin internette bulunacağına dair inancın giderek yaygınlaştığını belirten Tunç, Türkiye'de dijital medyanın artık yavaş yavaş geleneksel diye tanımlanan medyaya doğru kaydığını ve bütünleştiğini söylüyor.

Her iki uzmana göre Türkiye'deki medya ve haber alma alışkanlıklarının daha net görülebilmesi için çok daha ayrıntılı raporlara ihtiyaç var. Ancak uzmanlar şu an için Türkiye'de özellikle genç neslin televizyondan kopmaya başladığını ve güvenebileceği habere erişmek için sosyal medyayı tercih ettiğini söylüyor. Türkiye'de haberin değerinin ve habere olan güveninin yeniden inşa edilebilmesi için ise ekonomik bağımsızlığı ve sürdürülebilirliği olan medya kuruluşlarına ihtiyaç var.

Yorumlar (0)
30°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 28 Temmuz 2021
İmsak 04:02
Güneş 05:49
Öğle 13:16
İkindi 17:11
Akşam 20:32
Yatsı 22:11