BBC’nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı

BBC, yaptıklarıyla ilham kaynağı olan ve etki yaratan kadınlara dikkat çekmek amacıyla hazırladığı '100 Kadın Projesi' çerçevesinde, bu yıl için seçtiği kadınların isimlerini açıkladı.

GÜNCEL 08.12.2021, 17:18 08.12.2021, 17:24 Tugs Enkh
7
BBC’nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı

Afgan kadınların ağırlıkta olduğu bu yılın listesinde Türkiye'den paralimpik sporcu Sevda Altunoluk ve Fransa'dan Fransa doğumlu yazar Elif Şafak da var.

En genç Nobel Barış Ödülü sahibi Malala Yousafzai, Samoa'nın ilk kadın başbakanı Fiamē Naomi Mata'afa ve aşı güvenirliği için kampanya yürüten Profesör Heidi J. Larson, göze çarpan isimler arasında.

Bu yılki listeye giren kadınlar, Covid-19'un yarattığı deprem ardından toplumlarını, kültürlerini ve dünyayı nasıl değiştirmek istediklerini dile getirdi, nasıl bir dünya görmek istediklerini anlattı. 

Afgan kadınlar çoğunlukta

Bu yılki listenin bir özelliği de neredeyse yarısının Afgan kadınlardan oluşması. Bu kadınlardan bazıları, kendi güvenlikleri için takma isimle ve fotoğrafsız olarak temsil ediliyor. 

Afganistan'da 2021'in Ağustos ayında Taliban'ın iktidara gelmesi, milyonlarca Afgan vatandaşının hayatını değiştirdi. Kızların ortaöğretime devam etmesi yasaklandı, Kadın Bakanlığı ortadan kaldırılıyor, çalışan kadınlardan çoğuna, artık işe gelmemeleri söylendi.

Taliban yönetimi, 3 Aralık'ta ülkede kadın haklarına yönelik bir kararname yayımladı. Kararnamede, kadınların mülk olarak görülmemesi ve evlilikte rızalarının olması gerektiği belirtildi. Ancak insan hakları kuruluşları ve gözlemciler, kararnamede, kız çocuklarının ortaöğretime erişiminden ve evleri dışında çalışmasından bahsedilmemesini eleştirdi.

Bu yılki 100 Kadın yelpazesi, yeni bir hayat kurmak zorunda kalan Afgan kadınların cesaretini ve başarılarını yansıtmayı amaçlıyor. 

BBC'nin 100 Kadın listesi - 2021

100 kadın

  • Lima Aafshid

    Profil resmi

    AfganistanŞair

    Şiirleri ve yazılarıyla Afgan kültüründeki ataerkil normlara meydan okuyan ödüllü şair ve yazar.

  • Halima Aden

    Profil resmi

    Kenyaİnsani yardım görevlisi ve eski manken

    Başörtülü ilk süper model Halima Aden, Somalili, ancak Kenya'da bir mülteci kampında doğdu. 2017'de dünyanın en büyük mankenlik ajanslarından IMG Models ile yaptığı sözleşmeye, mankenlik yaparken başını açmasının istenemeyeceğine dair bir koşul ekletti. 

  • Oluyemi Adetiba-Orija

    Profil resmi

    NijeryaHeadfort Vakfı'nın kurucusu

    Ceza avukatı. Ücretsiz hizmet veren ve kadınlardan oluşan hukuk firması Headfort Vakfı'nın da kurucusu.

  • Muqadasa Ahmedzay

    Profil resmi

    AfganistanSosyal ve siyasi aktivist

    Afganistan'ın doğusundaki Nangarhar vilayetinde 400'den fazla genç kadını örgütledi. Ev içi şiddet kurbanlarına yardımcı oldu, onların yakınlardaki bölgelere gitmelerini sağladı.

  • Rada Akbar

    Profil resmi

    AfganistanSanatçı

    Kadın düşmanlığı ve kadınlara yapılan baskılar, sanatçı Rada Akbar'ın eserlerinin merkezinde yer alıyor. Akbar, sanatı hep, eleştirilerini dile getirecek ve kadınlara toplumda hak ettikleri görünürlüğü sağlayacak bir ortam olarak gördü. 

  • Abia Akram

    Profil resmi

    PakistanEngelli hakları savunucusu 

    Kendi deneyiminden yola çıkarak 1997 yılında öğrenciyken Özel Yetenek Değişim Programı adında bir program başlatan Abia Akram, o zamandan bu yana engelliler için mücadele eden bir aktivist. 

  • Leena Alam

    Profil resmi

    AfganistanOyuncu

    Ödüllü TV, film ve tiyatro oyuncusu ve insan hakları aktivisti Leena Alam, Afganistan'da Shereen ve haksız yere Kur'an'ı yakmakla suçlanarak linç edilen bir Afgan kadının öyküsünü anlatan Killing of Farkhunda (Ferhunde'yi Öldürmek) adlı feminist televizyon programlarındaki rolleriyle tanınıyor.

  • Dr Alema

    Profil resmi

    Düşünür ve kadın hakları savunucusu

    Felsefe ve sosyal bilimlerde önde gelen bir bilim insanı olan Dr Alema, Afganistan'da barıştan sorumlu devlet bakanlığında insan hakları ve sivil toplumdan sorumlu bakan yardımcısıydı. Aynı zamanda kadınların siyasete katılımını amaçlayan bağımsız bir komitenin kurucusu ve tanınmış bir kadın hakları savunucusu.

  • Sevda Altunoluk

    Profil resmi

    TürkiyeProfesyonel golbol oyuncusu

    Doğuştan görme engelli olan Sevda Altunoluk, profesyonel bir golbol oyuncusu. Golbol, görme engelli ya da gözleri bağlı üç kişilik takımların içinde zil bulunan bir topu rakibinin filesine göndermeye çalıştığı bir spor.

  • Wahida Amiri

    Profil resmi

    AfganistanKütüphaneci ve protestocu

    Kütüphaneci ve kitapsever olan Wahida Amiri, hukuk mezunu ve protestocu. Taliban, Afganistan'da yönetime gelince kütüphanede çalışamaz oldu ve Kabil'de sokaklara çıktı. Uluslarası toplumun Afgan kadınlarının çalışma ve eğitim hakkını desteklemesi çağrısıyla yapılan toplu yürüyüşte çok sayıda kadın Amiri'ye katıldı.

  • Mónica Araya

    Profil resmi

    Kosta RikaEmisyonsuz ulaşım savunucusu

    Emisyonsuz ulaşıma geçişi hızlandırmayı amaçlayan iklim uzmanı Mónica Araya, Amerika ve Avrupa'da sürdürülebilirlik kampanyaları için çalıştı ve ülkesi Kosta Rika'nın yenilenebilir enerji alanındaki lider konumunu güçlendiren "Costa Rica Limpia" adındaki yurttaş girişimine öncülük etti. 

  • Natasha Ashgar

    Profil resmi

    İngiltereGaller Parlamentosu Üyesi

    Natasha Asghar, 1999'da kurulan Senedd ya da Galler Parlamentosu'na seçilen beyaz olmayan ilk kadın oldu ve tarihe geçti.

  • Zuhal Atmar

    Profil resmi

    AfganistanGirişimci, Gul-e-Mursal Geri Dönüşüm Fabrikası

    İş kadını Zuhal Atmar, Afganistan'ın ilk kağıt geri dönüşüm fabrikası Gul-e-Mursal'ı 2016 yılında kurdu. Ekonomi ve iş dünyasını iyi bilen Atmar'ın kurduğu fabrikada kadınlar öncü rol oynadı. Fabrika, 30'u kadın 100 kişiye istihdam sağladı. Kadınlar, pazarlama dahil birçok alanda göçrev yapıyor. 

  • Marcelina Bautista

    Profil resmi

    MeksikaSendika lideri

    Kendisi de eskiden ev hizmetlerinde çalışan Marcelina Bautista 21 yıl önce kurduğu Meksika Ev Hizmetlileri Destek ve Eğitim Merkezi'nin (CACEH) müdürü. Ev hizmetlilerinin de adil ücret ve hastalık izni gibi diğer işçilerin yararlandığı haklara sahip olmaları ve sosyal statülerinin yükselmesi için kampanya yürütüyor.

  • Crystal Bayat

    Profil resmi

    AfganistanAktivist

    Aktivist ve insan hakları savunucusu Crystal Bayat, 2021'de Taliban'ın yönetime gelmesinin protesto edildiği gösterilerle tanınıyor.

  • Razia Barakzai

    Profil resmi

    AfganistanProtestocu

    Daha önceleri Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda ve farklı işlerde çalışan Razia Barakzai, Taliban'ın yönetime gelmesiyle işsiz kaldı. 

  • Nilofar Bayat

    Profil resmi

    AfganistanTekerlekli sandalye basketbol oyuncusu

    Afganistan Tekerlekli Sandalye Basketbol Milli Takımı'nın kaptanı ve engelli kadınların haklarının savunucusu Nilofar Bayat, Taliban'dan kaçmak için ülkesini terk etti. Kendisi gibi tekerlekli sandalye oyuncusu olan eşi Ramish de Uluslararası Kızılhaç Komitesi için çalışıyor. 

  • Jos Boys

    Profil resmi

    İngiltereMimar

    Mimari tasarımlarda erişim kolaylığına getirilecek yenilikler için engelli sanatçıları bir araya getiren ve tasarıma katılmalarını sağlayan "DisOrdinary" mimarlık projesinin yöneticilerinden.

  • Catherine Corless

    Profil resmi

    İrlandaYerel tarihçi

    Catherine Corless, Galway'deki Bon Secours Anne ve Bebek Sığınağı'nda 796 çocuğun ölümünü araştırdı. Amatör bir tarihçi olarak yıllarca süren araştırmalarıyla, eskiden evlilik dışı çocuk dünyaya getiren annelerin kaldığı bir kurumun bulunduğu yerde bir toplu mezarın ortaya çıkarılmasına yardımcı oldu. Söz konusu kurumda 1920'lerden 1950'lere kadar yüzlerce çocuk ortadan kaybolmuştu. Gömüldüklerine dair hiçbir kanıt yoktu.

  • Faiza Darkhani

    Profil resmi

    AfganistanÇevreci

    Afganistan'da iklim değişikliği konusunda çalışan az sayıda kişiden Faiza Darkhani, yardımcı doçent ve Bedahşan vilayetindeki Ulusal Çevre Koruma Kurumu'nin eski müdürü. Aynı zamanda bir kadın hakları savunucusu.

  • Azmina Dhrodia

    Profil resmi

    KanadaBumble Güvenlik Politikası Sorumlusu 

    Cinsiyet, teknoloji ve insan hakları konusunda önde gelen bir uzman olan Azmina Dhrodia, halen çöpçatanlık uygulaması Bumble'ın Güvenlik Politikası Sorumlusu olarak çalışıyor. Sosyal medyada tacize karşı somut önlemler alınmasını sağlamak amacıyla 2021'in Temmuz ayında 200'den fazla üst düzey kadının imzaladığı bir açık mektup yayımladı. 

  • Pashtana Durrani

    Profil resmi

    AfganistanÖğretmen, LEARN Afghanistan

    LEARN Afghanistan'ın kurucusu ve yöneticisi olan Pashtana Durrani, kız çocukların haklarına odaklanarak eğitime yenilikler getirmeye çalışan bir öğretmen. LEARN Kandahar'da okullar kurdu, öğretmenlere eğitim verdi, öğrencilere de danışmanlık yaptı.

  • Necla El-Menguş

    Profil resmi

    İngiltereLibya Dışişleri Bakanı

    Libya'nın ilk kadın dışişleri bakanı. Bu yıl bakanlığa atanan Necla el-Menguş aynı zamanda diplomat ve avukat. 2011'de Libya'daki değişim sırasında Ulusal Geçiş Konseyi'nin üyesiydi ve sivil toplum kuruluşlarıyla ilişki kurmak için çaba gösterdi.

  • Shila Ensandost

    Profil resmi

    AfganistanÖğretmen

    Kadınların ve kız çocukların eğitim hakları konusunda farkındalık yaratmak, öğretmen Shila Ensandost'un en büyük arzusu. İlahiyat mezunu Ensandost, okullarda ders verdi. 

  • Saeeda Etebari

    Profil resmi

    AfganistanTakı tasarımcısı

    Değerli taşlarla Afganistan'ın geleneksel motiflerinden esinlenen takılar üreten Etebari, eserlerini Washington'un ünlü Smithsonian Enstitüsü'nde sergiledi.

  • Sahar Fetrat

    Profil resmi

    AfganistanFeminist aktivist

    Cinsiyetlere belirli roller atfedilmesini protesto için düzenlenen birçok gösterinin ardındaki isim olan feminist aktivist Sahar Fetrat, Taliban rejiminin yönetime geldiği ilk dönemde İran ve Pakistan'da genç bir mülteciydi. 2016'da Kabil'e döndü ve daha ergenlik yıllarında feminist bir aktivist oldu. 

  • Melinda French Gates

    Profil resmi

    ABDHayırsever ve iş kadını

    Hayırsever, iş kadını ve dünya çapında kadınlar ve kız çocukları haklarının savunucusu. Melinda French Gates, Bill ve Melinda Gates Vakfı'nın eş başkanı olarak, dünyanın en büyük hayır kurumlarından birinin yönünü ve önceliklerini belirliyor. 

  • Fatima Gailani

    Profil resmi

    AfganistanMüzakereci

    Adil bir siyasi çözüm için 2020'de Taliban'la masaya oturan dört kadın müzakereciden biriydi. Fatima Gailani son 43 yıldır insani yardım çalışmalarında bulunan tanınmış bir siyasi lider ve aktivist.

  • Carolina García

    Profil resmi

    ArjantinNetflix Direktörü 

    Çevrimiçi film ve dizi izleme platformu Netflix'in orijinal dizilerden sorumlu birimini yöneten Carolina García, Arjantin'de doğdu, ABD'nin California eyaletinde büyüdü. Dans ve şarkıcılık eğitimi alan García, Twentieth Century Fox şirketinde stajyer olarak işe başladığı eğlence sektöründe giderek yükseldi.

  • Saghi Ghahraman

    Profil resmi

    İranŞair

    İran asıllı Kanadalı yazar, eşcinsellerin haklarını koruyan Iran Queer Organization'ın kurucu ortağı ve başkanı.

  • Ghawgha 

    Profil resmi

    AfganistanMüzisyen

    Yetenekli bir ses sanatçısı, söz yazarı ve besteci olan Ghawgha beş yıldan uzun süredir müzik sektöründe çalışıyor. Şarkılarında genellikle Afganistan'daki kadınları ve kız çocuklarını konu alan Ghawgha'nın sadık bir hayran kitlesi var. Şarkı sözleri de Afganistan'daki durumu protesto niteliğinde.

  • Angela Ghayour

    Profil resmi

    AfganistanÖğretmen ve internet üzerinden eğitim veren bir okulun kurucusu

    Angela Ghayour'un Herat'ta kurduğu ve internet üzerinden eğitim veren okulun yaklaşık 1000 öğrencisi ve gönüllü olarak çalışan 400'den fazla öğretmeni var. Taliban'ın Afganistan'da kız çocuklarının ve genç kadınların evde kalması talimatı vermesi üzerine harekete geçen Ghayour'un okulu, Telegram ya da Skype üzerinden matematikten müziğe, yemek yapmaktan resime kadar 170'den fazla konuda ders veriyor.

  • Jamila Gordon

    Profil resmi

    SomaliLumachain CEO'su

    Jamila Gordon, yapay zeka dünyasının liderlerinden. Gordon, dünyada ilk kez küresel gıda zincirinin kopan tedarik halkalarını birleştirmek için yapay zekadan yararlanan Lumachain adlı platformun kurucusu.

  • Najlla Habibyar

    Profil resmi

    AfganistanGirişimci

    Najlla Habibyar Afgan kadınların dokumacılık işleri kurması ve mallarını aracılara başvurmadan yurt dışına satmasına yardımcı olmak için Blue Treasure ve Ark Group şirketlerini kurdu. ABD'nin Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) ve Dünya Bankası'nın kadınların güçlendirilmesi ve iklim değişikliği ile ilgili projelerine öncülük etti.

  • Laila Haidari

    Profil resmi

    PakistanMother Camp kurucusu

    Uyuşturucu kullananlarla ilgili tabulara rağmen Laila Haidari, Kabil'in tek uyuşturucu rehabilitasyon merkezi Mother Camp'i yönetti ve 2010'dan bu yana yaklaşık 6 bin 400 Afgan'a yardım etti. Kendi biriktirdiği parayı merkezin kuruluşunda kullanan Haidari, iyileşen uyuşturucu bağımlılarının çalıştığı bir restoran açarak gereken mali kaynağı sağladı. Ancak Kabil düştükten sonra bu restoran kapandı. 

  • Zarlasht Halaimzay

    Profil resmi

    AfganistanMülteci Travma İnisiyatifi CEO'su

    Eski bir Afgan mülteci olan Zarlasht Halaimzay, mültecilere duygusal destek sağlayan ve onların şiddete uğrayıp evlerinden olmanın etkileriyle başa çıkmalarına yardımcı olan Refugee Trauma Initiative (RTI - Mülteci Travma Girişimi) adlı kuruluşun CEO'su.

  • Shamsia Hassami

    Profil resmi

    İranSokak sanatçısı

    Çatışmalardan harap olan bir kente renk katan Shamsia Hassani, Afganistan'ın ilk kadın grafiti ve sokak sanatçısı. Kabil'in terk edilmiş ve hasar görmüş binalarına; kadınları kendine güvenli, güçlü ve iddialı gösteren duvar resimleri çiziyor.

  • Nasrin Husseini

    Profil resmi

    AfganistanVeteriner

    Nasrin Husseini, Kabil Üniversitesi'nde veterinerlik okurken, 75 kişilik sınıftaki iki kadından biriydi. Mülteci olarak İran'da büyüdü ancak eğitimi için Afganistan'a döndü. Daha sonra da Guelp Üniversitesi'nde hayvan sağlığı okumak için burs aldığı Kanada'ya yerleşti.

  • Momena İbrahimi

    Profil resmi

    AfganistanPolis memuru

    "Momena Karbalayee" adıyla bilinen Momena İbrahimi, emniyet güçlerine katıldıktan üç yıl sonra amirinin cinsel tacizine uğradı. Başına gelenleri ve Afgan polisindeki diğer suistimal suçlamalarını yüksek sesle dile getirmeye karar verdi.

  • Mugdha Kalra

    Profil resmi

    HindistanNot That Different kurucu ortağı

    Otistik spektruma giren 12 yaşında bir çocuk annesi olan Mugdha Kalra, otizmlilerin haklarını savunuyor. Kalra, nörolojik farklılıkların anlaşılması ve dışlanmanın önlenmesine odaklanan 'Not That Different' (O Kadar Farklı Değil) adındaki çocuklar öncülüğündeki hareketin kurucularından. 

  • Freshta Karim

    Profil resmi

    AfganistanCharmaghz Gezici Kütüphanesi'nin kurucusu

    Otobüsleri gezici kütüphanelere çeviren Charmaghz adlı sivil toplum kuruluşu, Afganistan'ın başkenti Kabil'de sokakları dolaşarak yüzlerce çocuğa kitap ve sanat faaliyetleri götürüyor.

  • Amena Karimyan

    Profil resmi

    AfganistanGök bilimci

    İnşaat mühendisi ve Herat Teknik Enstitüsü'nde eğitmen olan Amena Karimyan, Afganistan'da gök biliminin gelişmesine odaklanan ilk kadınlardan biriydi.

  • Aliya Kazimy

    Profil resmi

    AfganistanEğitimci

    Taliban Kabil'i ele geçirmeden önce hayatını insan hakları ve eğitime adamıştı. Üç yıl Kızılhaç'ta gönüllü çalışan Aliya Kazimy, kadınlar için bir pastane ve fırın kurdu. 2020'de işletme dalında yüksek lisans yaptı. Üniversitede ders verdi. Öğretim üyesi olmak istiyordu. 

  • Barones Helena Kennedy, Avukat 

    Profil resmi

    İngiltereUluslararası Barolar Birliği İnsan Hakları Enstitüsü Direktörü 

    Kadınların ve azınlıkların haklarını savunan İskoçyalı bir avukat olan Barones Helena Kennedy, 40 yıldır ceza hukuku dalında çalışıyor. Son zamanlarda Afganistan'da tehlike altında olan kadınlara yardım eden Uluslararası Barolar Birliği İnsan Hakları Enstitüsü'nün direktörü.

  • Hoda Khamosh

    Profil resmi

    İranKadın hakları aktivisti

    "Adet görmek tabu değildir", kadın hakları aktivisti Hoda Khamosh'un Afgan okullarında reglin açıkça konuşulması için yürüttüğü farkındalık programının adıydı. 

  • Mia Krisna Pratiwi

    Profil resmi

    EndonezyaÇevreci 

    Kâr amacı gütmeyen Griya Luhu adlı kuruluşla Bali adasının plastik atık sorununu çözmek için çalışan çevre aktivisti. Griya Luhu'yu, yerel halkla birlikte atıkların daha iyi toplanması ve işlenmesi için "dijital atık bankası" adlı bir elektronik uygulama geliştirdi. Bu uygulama aynı zamanda atık yönetiminde değişiklik yapılması için veri topluyor.

  • Heidi J. Larson

    Profil resmi

    ABDBaşkan - Aşı Güvenilirliği Projesi

    Antropolog ve Londra Üniversitesi Hijyen ve Tropik Tıp Okulu'nda Aşı Güvenilirliği Projesi'nin direktörü. Profesör Heidi J. Larson, sağlık politikalarını etkileyen siyasi ve sosyal unsurlar üzerindeki araştırmaya öncülük ediyor. Risk ve asılsız söylentilerin yönetimi ile kamuoyunun aşılara güvenmesi için neler yapılabileceği de, akademik ilgi alanları arasında. 

  • Iman Le Caire

    Profil resmi

    MısırTrans Asylias kurucusu

    Kahire Operası'nda dansçı ve koreograf olan Iman Le Claire, LGBTQ+ bir birey olarak polisin baskısına maruz kaldığı için ülkesinden kaçmak zorunda kaldı. 2008'de ABD'ye yerleşti. Sığınma hakkı verilen Le Claire artık New York'ta sanatçı, dansçı, oyuncu ve LGBTQ+ aktivisti olarak yaşıyor.

  • Sevidzem Ernestine Leikeki

    Profil resmi

    Kamerunİklim aktivisti

    Sevidzem Ernestine Leikeki'nin temelini attığı kuruluş, orman yangınlarını önlemek için arıcılıktan yararlanma stratejisi güderek 2000'den fazlı arıcıyı bal üretimi, kalite kontrolü ve balmumu çıkarma konusunda eğitti ve ormansızlaşma ile mücadele için 86 binden fazla "arı dostu" ağaç dikti. 

  • Elisa Loncón Antileo

    Profil resmi

    ŞiliAnayasa Kurulu Başkanı

    2021'de, Şili'nin yeni anayasasını yazmak için seçilen Kurul'daki 17 yerliden biri olan Elisa Loncón Antileo; bir dil uzmanı, öğretmen ve akademisyen. Anayasa Kurulu'na başkanlık ediyor. Şili'de ilk kez yerli halklar kendi uluslarının temsilcileri olarak kamu görevi yapıyor.

  • Chloé Lopes Gomes

    Profil resmi

    FransaBalerin

    Chloé Lopes Gomes, 2018'de prestijli Berlin Devlet Balesi'ne (Staatsballett) alınan ilk siyah balerin oldu. Moskova'daki Bolşoy Akademisi"nin eski öğrencilerindendi. Ancak ırk ayrımcılığına uğradı. "Kapalı ve elitist" diye nitelediği bale dünyasındaki ayrımcı uygulamaları kınadı. 

  • Mahera 

    Profil resmi

    AfganistanDoktor

    Doktor Mahera, Afganistan'da çalıştığı jinekoloji hastanesinde hastalara bakmaya devam ediyor. 

  • Maral 

    Profil resmi

    AfganistanAktivist

    Maral'ın ailesi onun kadın hakları için eylem yapmasını ya da sivil toplum kuruluşlarına katılmasını istemedi. Bir kadın olarak işe gitmesini onaylamadılar, o ise ailesini dinlemedi.

  • Masouma 

    Profil resmi

    AfganistanSavcı

    Masouma*, Afganistan'da bir kadın savcı olarak kanıt topluyor ve davalara hazırlanıyor. Hukuk mezunu olan Masouma, son 20 yılda eğitim imkanından yararlanan pek çok kadından biri. Beş yıldan uzun süredir başsavcılıkta halkına hizmet etmekten gurur duyuyor. 

  • Fiamē Naomi Mata’afa

    Profil resmi

    SamoaBaşbakan

    Samoa'nın ilk kadın başbakanı ve Faʻatuatua i le Atua Samoa ua Tasi (FAST) Partisi'nin lideri. 27 yaşında siyasete giren Mata’afa; Başbakan Yardımcısı, Kadın, Toplum ve Sosyal Kalkınma Bakanı ve Adalet Bakanı olarak görev yaptı. 

  • Salima Mazari

    Profil resmi

    İranPolitikacı ve eski kaymakam

    Afganistan'daki üç kadın kaymakamdan biri olan Salima Mazari, Taliban ile ön cephede çarpışan hükümet yanlısı milislerin lideri olarak bu yıl gazete manşetlerindeydi. 

  • Depelsha Thomas McGruder

    Profil resmi

    ABDBlack Boys United Anneleri'nin kurucusu

    ABD'nin her yanından siyah erkek çocuklara yapılan muameleden endişe duyan anneleri bir araya getirdi. Depelsha Thomas McGruder, ülke çapında faaliyet gösteren Siyah Erkek Çocuk Anneleri Birliği ile siyah erkek ve çocukların gördükleri muameleyi etkileyen politika ve görüşlerin değiştirilmesine çalışan Sosyal Değişim İçin Siyah Erkek Çocuk Anneleri Birliği'nin kurucusu ve başkanı. 

  • Mulu Mefsin

    Profil resmi

    EtiyopyaHemşire

    10 yılı aşkın süredir hemşirelik yapan Mulu Mefsin, halen Etiyopya'nın iç çatışmalara sahne olan Tigray bölgesinin başkenti Mekelle'deki bir merkezde çalışıyor. Bu merkezde cinsel taciz ve şiddet kurbanlarına; tıbbi, psikolojik ve hukuki destek veriliyor.

  • Mohadese Mirzae

    Profil resmi

    AfganistanPilot

    Mohadese Mirzaee, Afganistan'ın ilk kadın ticari hava yolu pilotu. Mürettebatı sadece kadınlardan oluşan ilk uçuşta Kam Air Hava Yolları'nın Boeing 747 uçağının pilotu Mirzaee'ydi. Mirzaee, mesleğe 2020'nin Eylül ayında başladı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Hindistan seferlerinde pilotluk yaptı. 

  • Fahima Mirzaie

    Profil resmi

    AfganistanMevlevi semazen

    Afganistan'ın ilk ve tek kadın semazeni. Fahima Mirzaie, kadınlarla erkeklerin beraber dans edebildikleri bir Sufi dans ve gösteri sanatları merkezi kurdu. Bu merkezin adı, mistiklerin yani mutasavvıfların sezgileri anlamına gelen Shohood. 

  • Tlaleng Mofokeng

    Profil resmi

    Güney AfrikaBM Fiziksel ve Zihinsel Sağlık Özel Raportörü 

    Doktor T diye anılan Tlaleng Mofokeng tıp doktoru. Kadınların cinsel ve üreme sağlığını savunan bir aktivist. Sağlık hizmetlerine evrensel erişim, HIV virüsüne yakalananların bakımı ve nüfus planlama hizmetlerine odaklanıyor. 

  • Tanya Muzinda

    Profil resmi

    ZimbabweMotokrosçu

    Motokros, ya da arazide motosiklet yarışı gibi erkeklerin ağırlıkta olduğu bir sporu yapan Tanya Muzinda, Zimbabwe şampiyonu oldu. Yarışmaların başladığı 1957'den bu yana motokros şampiyonu olan ilk Zimbabweli kadın. 

  • Chimamanda Ngozi Adichie

    Profil resmi

    NijeryaYazar

    Tanınmış Nijeryalı yazar ve feminist. Eserleri 30'dan fazla dile çevrildi. Chimamanda Ngozi Adichie, İletişim ve Siyaset Bilimi okumak için 19 yaşında ABD'ye taşındı. 

  • Lynn Ngugi

    Profil resmi

    KenyaGazeteci

    TUKO dijital haber platformunda insani konularda yazdığı ilham verici haberlerle tanınan Lynn Ngugi, ödüllü bir gazeteci ve içerik yaratıcısı.

  • Amanda Nguyễn

    Profil resmi

    ABDSosyal girişimci

    Cinsel saldırıya ve tecavüze uğrayanların haklarını koruyan Rise adlı kuruluşun CEO'su.

  • Basira Paigham

    Profil resmi

    AfganistanCinsiyet azınlıkları aktivisti

    Afganistan'da LGBTQ+ haklarını korumanın güçlüğüne karşın, Basira Paigham sekiz yıldır bu alandaki çalışmalarını sürdürüyor. 

  • Natalia Pasternak Taschner

    Profil resmi

    BrezilyaMikrobiyolog ve bilim iletişimcisi

    Covid-19 pandemisi sırasında basında yer alan yazıları, radyo ve televizyon programlarındaki açıklamalarıyla Brezilya'da yaşayan milyonlarca kişiye hayati önem taşıyan bilgiler verdi.

  • Monica Paulus

    Profil resmi

    Papua Yeni Gineİnsan hakları savunucusu

    İnsan hakları aktivisti Monica Paulus, büyücülük suçlamaları ve buna bağlı şiddet (SARV) mağdurlarına yardım etmeyi amaçlayan Highlands Women Human Rights Defenders Network'ün (Highlands Kadın İnsan Hakları Savunucuları Ağı) kurucularından. Cadılıkla suçlanan kadınlara barınak ve yasal tavsiye sunan bu kuruluş, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası örgütleri bu vakalar hakkında bilgilendiriyor. 

  • Rehana Popal

    Profil resmi

    AfganistanAvukat

    Göç ve medeni hukuk uzmanı Rehana Popal, Afgan çevirmenlere destek veriyor. 

  • Manjula Pradeep

    Profil resmi

    Hindistanİnsan hakları aktivisti

    Avukat ve Hindistan'ın sosyal haklardan en yoksun halkının hakları için mücadele eden bir aktivist. Gujarat'tan, Hindistan kast sistemindeki en düşük sınıf olan Dalit bir aileden gelen Manjula Pradeep, kast sistemine ve cinsiyet ayrımına karşı çalışmalarıyla tanınıyor. Hindistan'da eskiden "Dokunulmazlar" olarak bilinen Dalitlerin haklarını koruyan en büyük kuruluşun, Navsarjan Vakfı'nın yöneticisi olarak görev yaptı. 

  • Razma 

    Profil resmi

    AfganistanMüzisyen

    Başarılı bir müzisyen olan "Razma" genellikle erkeklerin kullandığı bir enstrümanı çalıyor. Müzisyen bir aileden gelen, müzik ve sanat eğitimi alan Razma, Afganistan'da ve yurt dışında bazı önde gelen sanatçılarla birlikte konserler verdi. 

  • Rohila 

    Profil resmi

    AfganistanÖğrenci

    Rohila, Taliban'ın Afganistan'da kız çocuklarının ortaokula alınmaması kararından etkilenen bir öğrenci. En sevdiği dersler Fen Bilimleri ve İngilizce. Her sabah okula giden erkek kardeşlerine katılabileceği günleri iple çekiyor.

  • Alba Rueda

    Profil resmi

    ArjantinTrans hakları aktivisti

    Alba Rueda; Arjantin Kadın, Cinsiyet ve Farklılık Bakanlığında müsteşar. Rueda; ülkesinde hükmette üst düzey bir göreve gelen ilk trans birey. 

  • Ruksana 

    Profil resmi

    AfganistanCerrah

    Doktor Ruksana, cerrah ve yardımcı doçent. Çatışmalar yüzünden diğer Afgan vilayetlerinde evlerinden olan hastalara temel sağlık hizmetleri veren bir kuruluşun kurucusu. 

  • Halima Sadaf Karimi

    Profil resmi

    AfganistanPolitikacı ve eski milletvekili

    Bir zamanlar Afganistan Meclisi'nde Jowzjan Milletvekili olan Halima Sadaf Karimi, deneyimli bir politikacı. 

  • Roya Sadat

    Profil resmi

    AfganistanFilm yönetmeni

    Taliban döneminde ortaya çıkan ilk kadın film yönetmeni ve filmlerinde Afgan kadınların yaşamlarını, uğradıkları baskıları anlatıyor. 

  • Shogufa Safi

    Profil resmi

    AfganistanOrkestra şefi

    Shogufa Safi, Afganistan'ın tüm üyeleri kadın ilk orkestrası Zohra'nın şeflerinden. Yönettiği orkestradaki genç müzisyenlerin yaşları 13 ile 20 arasında değişiyor; bazıları yoksul, bazıları kimsesiz.

  • Sahar 

    Profil resmi

    AfganistanFutbolcu

    Afganistan'da futbol oynamak isteyen birçok genç kadından biri ancak Taliban yönetiminde bu artık mümkün değil. Sahar son yıllarda yerel bir takımda oynadı, spor sayesinde çok sayıda arkadaş edindi. 

  • Soma Sara

    Profil resmi

    İngiltereEveryone's Invited kurucusu

    Soma Sara, Instagram'da viral olan Everyone's Invited (Herkes Davetli) hesabı ve aynı adı taşıyan web sitesinin kurucusu. Bu site, cinsel taciz kurbanlarının, isimlerini vermeden deneyimlerini paylaşmalarına imkan sağlıyor. Site ayrıca cinsiyet ayrımcılığına dikkat çekmeyi, İngiltere'de eğitim kurumlarındaki "tecavüz kültürünü" yok etmeyi amaçlıyor. 

  • Mahbouba Seraj

    Profil resmi

    AfganistanKadın hakları aktivisti

    ABD'de 26 yıl sürgünde yaşayan Mahbouba Seraj, 2003'te ülkesi Afganistan'a döndü. O zamandan beri kadınların ve çocukların hakları için mücadele eden birçok örgütün kurucuları arasında yer aldı ve başkanlığını yaptı. Bu örgütler arasında ülkede yeni filizlenmeye başlayan kadın hareketi için bir dönüm noktası olan Afghan Women's Network (Afgan Kadın Ağı) adlı kuruluş da bulunuyor. 

  • Elif Şafak

    Profil resmi

    FransaYazar

    Türkiye ve İngiltere vatandaşı ödüllü yazar ve kadın hakları ile LBGTQ+ hakları savunucusu.

  • Anisa Shaheed

    Profil resmi

    AfganistanGazeteci

    Afganistan'ın en ünlü gazetecilerinden Anisa Shaheed 10 yılı aşkın süre insan hakları ihlalleri, politika ve yolsuzluk konulu haberler yaptı. Ülkedeki en etkili yayın kuruluşlarından TOLO News'ta görev yapan Shaheed, olay yerinden son dakika haberlere imza attı. 

  • Mina Smallman

    Profil resmi

    İngilterePapaz ve eğitimci

    2013'te Anglikan Kilisesi'nde başdiyakozluğa getirilen ilk siyah ya da etnik azınlık kökenli kadın oldu. Kilisede bu makamdakiler genellikle piskoposa bağlı olarak çalışıyor. Şu anda emekli bir papaz ve öğretmen olan Mina Smallman, İngiltere'de polis reformu yapılması ve sokakların daha güvenli hale getirilmesi için kampanya yürütüyor. 

  • Barbara Smolińska

    Profil resmi

    PolonyaGirişimci, Reborn bebekleri tasarımcısı

    Yeni doğmuş bebek görünümünde son derece gerçekçi olarak üretilen "reborn bebekleri"; düşük yapan veya çocuğunu kaybeden kadınlarla, anksiyete ya da depresyon sıkıntısı yaşayan, doğurganlıkla ilgili sorunları olan kadınlara yardımcı olabiliyor. Polonyalı sanatçı Barbara Smolińska, terapide kullanılabilen bu bebekleri tasarlıyor ve üretiyor.

  • Ein Soe May

    Profil resmi

    MyanmarDemokrasi aktivisti

    Myanmar'da askeri cunta tarafından tutuklanan Ein Soe May (güvenliği için gerçek adını kullanmıyoruz) yakın zamanda çıkarılan afla tahliye edilene kadar altı ay hapiste kaldı. Ülkenin kötü şöhrete sahip sorgu merkezlerinden Insein hapishanesinde çok ağır koşullarda tutulduğunu, fiziksel ve zihinsel işkence uygulamalarına hedef olduğunu öne sürüyor. 

  • Piper Stege Nelson

    Profil resmi

    ABDSAFE Alliance - Kamu stratejilerinden sorumlu yönetici

    Texas eyaletinin başkenti Austin'de bulunan SAFE Alliance adındaki kuruluşun üst düzey yöneticileri arasında bulunan Piper Stege Nelson; çocuk tacizini, cinsel saldırılari ve ev içi şiddeti durdurmak için toplumu bilinçlendirmeye çalışıyor. 

  • Fatima Sultani

    Profil resmi

    AfganistanDağcı

    2019'da hobi olarak dağlara tırmanmaya başlayan Fatima Sultani, Afgan kızların dağcılığa ilgi duymasını sağlamak için kolları sıvadı.

  • Adelaide Lala Tam

    Profil resmi

    ÇinGıda tasarımcısı

    Sanatçı, çalışmalarıyla özellikle gıdaya yönerik yaşam tarzı tercihlerimizi irdeliyor. 

  • Rahibe Ann Rose Nu Tawng

    Profil resmi

    MyanmarKatolik rahibe

    Askeri darbe sırasında kiliseye sığınan göstericileri korumak için polisin önünde diz çökerek Myanmar'daki gösterilerin sembolü olan Katolik rahibe.

  • Emma Theofelus

    Profil resmi

    NamibyaPolitikacı

    Emma Inamutila Theofelus, Afrika'nın en genç hükümet yetkililerinden biri oldu. Covid-19 ile ilgili çalışmaları sürdüren Bilgi ve İletişim Bakan Yardımcısı. Aynı zamanda milletvekili olan Theofelus, geçen yıl göreve atandığında 23 yaşındaydı. 

  • Sara Wahedi

    Profil resmi

    AfganistanEhtesab girişiminin CEO'su

    Sara Wahedi, teknoloji odaklı Afgan Ehtesab girişiminin kurucusu. Firmanın ilk ürünü Kabil sakinlerine gerçek zamanlı güvenlik ve trafik uyarıları gönderen bir uygulamaydı. Bu uygulama, patlayıcı maddelerle düzenlenen saldırılar, meydan dayakları ve ev baskınları hakkında güvenilir bilgiler verdi, Afganların etraflarındaki tehlikelerin niteliğini ve çapını öğrenmesinde etkili oldu. 

  • Vera Wang

    Profil resmi

    ABDModa tasarımcısı

    1970'lerden bu yana moda dünyasının önde gelen tasarımcılarından biri olan Vera Ellen Wang, başlangıçta gelinlik tasarlarken işini genişleterek parfüm, yayıncılık, ev ürünleri gibi alanlara da el attı.

  • Nanfu Wang

    Profil resmi

    ÇinFilm yapımcısı

    Aslen Çin'in ücra köşesindeki bir köyden gelen ödüllü film yapımcısı Nanfu Wang, ABD'de yaşıyor ve çalışıyor. 

  • Roshanak Wardak

    Profil resmi

    AfganistanJinekolog

    Eski bir milletvekili ve jinekolog olan Dr Roshanak Wardak 25 yıldan uzun süre kadınlara hizmet etti. Taliban'ın ilk iktidar döneminde bile memleketi Maidan Wardak kentindeki tek kadın doktordu.

  • Ming-Na Wen

    Profil resmi

    MacauOyuncu

    1998'de Mulan, 2004'te de Mulan II çizgi filmlerinde Fa Mulan'ı seslendiren Ming-Na Wen, popüler Amerikan tıp dizisi ER ve başrolünde Asya kökenli bir Amerikalı aktörün oynadığı sayılı Amerikan televizyon dizilerinden Inconceivable'da rol aldı.

  • Rebel Wilson

    Profil resmi

    AvustralyaOyuncu, yazar ve yapımcı

    Hollywood yıldızı: Oyuncu, yazar, yapımcı, yönetmen ve hukuk fakültesi mezunu. Oyunculuk yaşamına Sydney sahnelerinde genellikle kendi yazdığı metinlerle başladı. 2010 yılında ABD'ye taşınmadan önce Avustralya komedisinde önemli bir yer edindi. 

  • Benafsha Yakubi

    Profil resmi

    AfganistanEngelli aktivisti

    Her ikisi de görme engelli olan Yakubi ve eşi, Afganistan'daki görme engellilere eğitim vermeyi ve onların rehabilitasyonunu amaçlayan Rahyab adlı kuruluşu kurdu. İnsan hakları aktivisti Benafsha Yakubi ülkenin bağımsız insan hakları komisyonunda da görev yaptı ve görme engelli çocukların eğitimi için çalıştı.

  • Malala Yusufzay

    Profil resmi

    PakistanMalala Fonu kurucu ortağı

    Nobel Barış Ödülü'nü kazanan en genç kişi olan Malala Yusufzay, eğitim aktivisti ve Birleşmiş Milletler Barış Elçisi. 11 yaşından beri kız çocuklarının eğitim hakkını savunuyor. 

  • Yuma 

    Profil resmi

    TürkmenistanPsikoterapist

    Ağustos ayında, ailesini eşcinsellerin onur gününü kutlarken gösteren bir süpermarket reklamında yer aldığı için aldığı eleştirilerden sonra Rusya'yı terk etmek zorunda kaldı. Psikoterapist ve LGBTQ+ aktivisti Yuma, halen İspanya'da yaşıyor. 

  • Zala Zazai

    Profil resmi

    AfganistanPolis memuru

    Türkiye'deki polis akademisinde profesyonel eğitim alan Zala Zazai, Afganistan'ın, isyancıların faaliyetleri yüzünden giderek istikrarsız hale gelen Host ilinde Cezai Soruşturma Dairesi'nin ilk kadın emniyet müdür yardımcısı ve ülkedeki yaklaşık 4000 kadın polisten biriydi.

100 kadın nasıl seçildi?

BBC'nin 100 Kadın ekibi, Dünya Servisi'nin çeşitli dillerde yayın yapan bölümlerinin de önerileriyle bir liste hazırladı. Listede, ilham verici öyküleri olanların yanı sıra, başarılarıyla ya da yarattıkları etkiyle 12 ay içinde ön plana çıkan kadınlara yer verilmesi amaçlandı. 

Daha sonra bu isimler arasından, pandemi sonrasında yeni bir dünya kurulmasına katkıda bulunanlar seçildi. 

Bu yıl, daha önce hiç görülmeyen bir uygulamayla listenin yarısının tek bir ülkeye, Afganistan'a ayrılması kararlaştırıldı.

İnsan hakları kuruluşları, Taliban'ın yönetime geldiği ülkede daha uzunca bir süre kadın haklarının gerileyeceği endişesini dile getirirken, listenin yarısını Afgan kadınlarına ayırarak, seslerini duyurmak istedik. 

Bazı Afgan kadınları, listede kendilerini ve ailelerini korumak amacıyla takma isimle, fotoğrafsız olarak verildi.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 30 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı