Yeni hükümet için kilit roldeki Arap partisi Raam, Netanyahu ile koalisyona katılacak mı?

İsrail'de iki yıl içinde dördüncü kez, seçimlerin ardından hükümet belirsizliği yaşanıyor. Sürpriz çıkış yapan Arap partisi Raam ise, hükümetin kurulması için kilit rol oynayabilecek pozisyona gelmeyi başardı.

GÜNCEL 27.03.2021, 18:00 Tugs Enkh
11
Yeni hükümet için kilit roldeki Arap partisi Raam, Netanyahu ile koalisyona katılacak mı?

İsrail'de iki yıl içinde dördüncü kez, seçimlerin ardından hükümet belirsizliği yaşanıyor. Sürpriz çıkış yapan Arap partisi Raam ise, hükümetin kurulması için kilit rol oynayabilecek pozisyona gelmeyi başardı.

Hükümeti kurabilmek için 120 üyeli parlamentoda 61 milletvekili çıkarmak gerekiyordu. Ancak Başbakan Binyamin Netanyahu da muhalefet de hükümeti kuracak çoğunluğu sağlayamadı.

İslamcı bir parti olarak bilinen Raam, kazandığı beş sandalyeyle yeni hükümet yapısını baştan aşağı değiştirebilecek bir role yerleşti:

Raam, eğer işbirliği yapmaya yanaşırsa Netanyahu'yu istediği zafere taşıyabilir. Tersinden, Netanyahu iktidarını bitirmek isteyen muhalefetle birlikte davranarak ülke siyasetinde yeni bir dönemin başlamasına da imza atabilir.

Raam'ın çıkışı ve yükselişi

Muhafazakar bir Müslüman lider olarak bilinen Mansur Abbas'ın liderlik ettiği Raam, Gazze'yi yöneten Hamas ile benzer bir İslami çizgiye sahip.

1996'da kurulan Raam, İsrail parlamentosu Knesset'te istikrarlı şekilde sandalye kazanmayı başarıyor. Ancak 2009 yılında Merkezi Seçim Kurulu Raam'ın seçimlere girmesini yasakladı.

Yüksek Mahkeme bu kararı daha sonra geri çevirdi.

2020'de parti, İsrail'deki Arap siyasi partilerinin ittifakı olan Birleşik Arap Listesi'nin parçası olarak seçime girdi. Koalisyon eşi benzeri görülmemiş bir çıkış yaparak 15 sandalye kazanmayı başardı.

Raam, 28 Ocak 2021'de tek başına seçime girmek için ittifaktan ayrıldı.

Partinin kararı Arap toplumunda tartışma yaratsa da Raam'ın seçimlerde belirleyici pozisyona ulaşmasını sağladı.

Partinin rotasını belirleyen lider

Mansur Abbas 2019'dan bu yana İslami Raam partisinin lideri.

Mansur Abbas 2019'dan bu yana İslami Raam partisinin lideri.

Mansur Abbas, Raam'ın 46 yaşındaki İslamcı lideri. Son seçim başarısıyla İsrail'in son dönem siyasi yaşamında önemli bir dönemecin merkezinde yer alıyor.

Abbas, genç yaşlardan beri siyasetin içerisinde.

Kudüs İbrani Üniversitesi'nde diş hekimliği bölümünü bitiren Abbas, Hayfa Üniversitesi'nde siyaset bilimi alanında yüksek lisans yapıyor.

2019'da Birleşik Arap Listesi'nin lideri seçilen Abbas, ittifak adına parlamentoya girdi.

LGBTİ bireyler için "terapi" önermesi başta olmak üzere bazı tartışmalı ifadeleri, Arap ittifakından diğer siyasetçilerin tepkisini çekti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun liderlik ettiği sağcı Likud partisiyle ilişkileri geliştirmeye dönük girişimleri de İsrail'deki Arap siyasetinde ayrışmalara neden oldu. Ancak Mansur Abbas tartışma yaratan çıkışlarından geri adım atmadı.

İsrail'deki Arap siyaseti

İsrail'de Araplar nüfusun yüzde 20'sini oluşturuyor.

İsrail'de Araplar nüfusun yüzde 20'sini oluşturuyor.

9 milyon nüfuslu İsrail'de yaklaşık 1,9 milyon Arap yaşıyor. Bu sayı, nüfusun yüzde 21'ine tekabül ediyor.

Bu nüfus, 1948'de İsrail devletinin belirlenen sınırlarının içerisinde kalan Araplardan oluşuyor. Yaklaşık 750 bin Filistinli ise bu topraklarda yaşamalarına rağmen ilerleyen yıllardaki savaş ortamında göç etti.

İsrail'in Arap nüfusunda kendilerini Filistinli ya da 'İsrailli Filistinliler' olarak tanımlayanlar olduğu gibi, kendisini İsrailli Arap olarak tanımlayanlar da mevcut. İsrail devletinin politikalarıyla taban tabana zıt bir çizgiyi benimseyenler, "İsrailli Arap" ifadesini kabul etmeyerek Filistinli kimliğini öne çıkarıyor.

İsrail'deki Arapların büyük kısmı Sünni Müslümanlardan oluşuyor. İkinci en kalabalık grup ise Hristiyanlar.

Müslüman Arapların yaklaşık yüzde 10'u, İsrail'in güneyindeki çöllerde hayvancılıkla uğraşan Arap göçebeleri olan Bedeviler.

25 Ocak 1949'da İsrail'deki ilk seçimlerden bu yana Araplar demokratik süreçlerin içerisinde yer alıyor.

İsrail'deki Arap siyasi partileri, Arap nüfusunun eşit haklara sahip olmasını talep ediyor. Öte yandan Filistinlilerin taleplerini ve ulusal yaklaşımlarını da destekliyorlar.

Arap siyasetçiler, İsrail hükümetinin Gazze ve Batı Şeria'daki politikalarını ve askeri eylemlerini de sert şekilde eleştiriyor.

Bunun yanı sıra, Bedeviler gibi toplulukların resmen tanınması, Arap yerleşimlerindeki organize suçlarla mücadele edilmesi, Arap topluluklar için yerleşim izinlerinin sağlanması, eğitim ve diğer kamu hizmetleri için bütçe ayrılması gibi hedefler, Arap siyasi partiler tarafından gündeme getiriliyor.

Şimdiye kadar Yahudi partileriyle ittifak yapmayı reddetseler de, Raam partisi bu politikayı esnetecek gibi görünüyor.

Raam koalisyon kuracak mı?

JERUSALEM, ISRAEL - MARCH 24: Israeli Prime Minster Benjamin Netanyahu greets supporters as he speaks in the Likud party after vote event on March 24, 2021 in Jerusalem, Israel. In this election, the fourth in a two-year period, Yair Lapid emerged as the principal anti-Netanyahu figure. One potential outcome of today's vote is that neither Lapid nor Netanyahu can form a government, leading to yet another election. (Photo by Amir Levy/Getty Images)

KAYNAK,GETTY IMAGES

Geçtiğimiz yıl Netanyahu'nun rakibi Benny Gantz Arap partileriyle hükümet kurmayı reddetti.

Netanyahu da şimdiye kadar Raam ile koalisyon kurmaktan uzak dursa da Arap siyasetine karşı söylemini hafifletti.

Bir koalisyon oluşturmaları durumunda hem Netanyahu'nun hem de Abbas'ın kazançlı çıkabileceği noktalar var. Ancak bazı analistler İslami bir partinin Netanyahu'nun diğer ortaklarıyla nasıl birlikte hareket edebileceği konusunda soru işaretleri olduğunu belirtiyor.

Netanyahu'nun muhtemel ortakları arasında, milliyetçi ve ultra ortodoks Yahudi partileri de var. Netanyahu blokunun bünyesinde açıktan Arap karşıtlığı yapan bir siyasetçi bile mevcut.

Raam'ın koalisyona dahil olması Siyonist partiler arasında bir ayrıma neden olabilir ve tarihi bir Yahudi-Arap ittifakını yaratabilir. Bu durumda hem Netanyahu hem de Abbas seçim öncesi kullandıkları söylemi bir nebze geri almak durumunda kalabilirler.

Eski BBC Kudüs muhabiri Nawal Assad, bir yolun daha olduğunu kaydediyor. Buna göre, Raam koalisyonda yer almadan Netanyahu'yu destekleyeceği bir formülü önerebilir.

Formüller nasıl belirlenirse belirlensin, Mansur Abbas Arap toplumunun kendisini seçerek masada yer alma iradesini gösterdiğini söylüyor ve buna dayanarak müzakerelere başlıyor.

Ancak kimileri, Arapların çıkarlarının temsil edilmesi konusunda Abbas'la aynı fikirde değil.

Filistinli savaş karşıtı ve kadın hakları aktivisti Itaf Awad, sağcı Likud partisiyle İslami Raam partisi arasında kurulacak koalisyonun "Filistinlilerin yararına olmayacağını" düşünüyor.

Awad, "İsrail'de barış için bu iyi olmayacak. Netanyahu son seferinde Filistinlilerin mahallelerindeki suç ve şiddeti durduracağını vadetmişti ancak hiçbir adım atmadı. Ben hiçbir Arap partisinin sağcı bir partiyi desteklememesi gerektiğini düşünüyorum" diyor.

İsrail siyasetinin zıt kutuplarının bir koalisyonda nasıl yan yana gelebileceği sorusunun, önümüzdeki günlerde yanıtlanması bekleniyor.

Yorumlar (0)
22°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 23 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:11
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:38