Yeni hükümet için kilit roldeki Arap partisi Raam, Netanyahu ile koalisyona katılacak mı?

İsrail'de iki yıl içinde dördüncü kez, seçimlerin ardından hükümet belirsizliği yaşanıyor. Sürpriz çıkış yapan Arap partisi Raam ise, hükümetin kurulması için kilit rol oynayabilecek pozisyona gelmeyi başardı.

GÜNCEL 27.03.2021, 18:00 Tugs Enkh
11
Yeni hükümet için kilit roldeki Arap partisi Raam, Netanyahu ile koalisyona katılacak mı?

İsrail'de iki yıl içinde dördüncü kez, seçimlerin ardından hükümet belirsizliği yaşanıyor. Sürpriz çıkış yapan Arap partisi Raam ise, hükümetin kurulması için kilit rol oynayabilecek pozisyona gelmeyi başardı.

Hükümeti kurabilmek için 120 üyeli parlamentoda 61 milletvekili çıkarmak gerekiyordu. Ancak Başbakan Binyamin Netanyahu da muhalefet de hükümeti kuracak çoğunluğu sağlayamadı.

İslamcı bir parti olarak bilinen Raam, kazandığı beş sandalyeyle yeni hükümet yapısını baştan aşağı değiştirebilecek bir role yerleşti:

Raam, eğer işbirliği yapmaya yanaşırsa Netanyahu'yu istediği zafere taşıyabilir. Tersinden, Netanyahu iktidarını bitirmek isteyen muhalefetle birlikte davranarak ülke siyasetinde yeni bir dönemin başlamasına da imza atabilir.

Raam'ın çıkışı ve yükselişi

Muhafazakar bir Müslüman lider olarak bilinen Mansur Abbas'ın liderlik ettiği Raam, Gazze'yi yöneten Hamas ile benzer bir İslami çizgiye sahip.

1996'da kurulan Raam, İsrail parlamentosu Knesset'te istikrarlı şekilde sandalye kazanmayı başarıyor. Ancak 2009 yılında Merkezi Seçim Kurulu Raam'ın seçimlere girmesini yasakladı.

Yüksek Mahkeme bu kararı daha sonra geri çevirdi.

2020'de parti, İsrail'deki Arap siyasi partilerinin ittifakı olan Birleşik Arap Listesi'nin parçası olarak seçime girdi. Koalisyon eşi benzeri görülmemiş bir çıkış yaparak 15 sandalye kazanmayı başardı.

Raam, 28 Ocak 2021'de tek başına seçime girmek için ittifaktan ayrıldı.

Partinin kararı Arap toplumunda tartışma yaratsa da Raam'ın seçimlerde belirleyici pozisyona ulaşmasını sağladı.

Partinin rotasını belirleyen lider

Mansur Abbas 2019'dan bu yana İslami Raam partisinin lideri.

Mansur Abbas 2019'dan bu yana İslami Raam partisinin lideri.

Mansur Abbas, Raam'ın 46 yaşındaki İslamcı lideri. Son seçim başarısıyla İsrail'in son dönem siyasi yaşamında önemli bir dönemecin merkezinde yer alıyor.

Abbas, genç yaşlardan beri siyasetin içerisinde.

Kudüs İbrani Üniversitesi'nde diş hekimliği bölümünü bitiren Abbas, Hayfa Üniversitesi'nde siyaset bilimi alanında yüksek lisans yapıyor.

2019'da Birleşik Arap Listesi'nin lideri seçilen Abbas, ittifak adına parlamentoya girdi.

LGBTİ bireyler için "terapi" önermesi başta olmak üzere bazı tartışmalı ifadeleri, Arap ittifakından diğer siyasetçilerin tepkisini çekti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun liderlik ettiği sağcı Likud partisiyle ilişkileri geliştirmeye dönük girişimleri de İsrail'deki Arap siyasetinde ayrışmalara neden oldu. Ancak Mansur Abbas tartışma yaratan çıkışlarından geri adım atmadı.

İsrail'deki Arap siyaseti

İsrail'de Araplar nüfusun yüzde 20'sini oluşturuyor.

İsrail'de Araplar nüfusun yüzde 20'sini oluşturuyor.

9 milyon nüfuslu İsrail'de yaklaşık 1,9 milyon Arap yaşıyor. Bu sayı, nüfusun yüzde 21'ine tekabül ediyor.

Bu nüfus, 1948'de İsrail devletinin belirlenen sınırlarının içerisinde kalan Araplardan oluşuyor. Yaklaşık 750 bin Filistinli ise bu topraklarda yaşamalarına rağmen ilerleyen yıllardaki savaş ortamında göç etti.

İsrail'in Arap nüfusunda kendilerini Filistinli ya da 'İsrailli Filistinliler' olarak tanımlayanlar olduğu gibi, kendisini İsrailli Arap olarak tanımlayanlar da mevcut. İsrail devletinin politikalarıyla taban tabana zıt bir çizgiyi benimseyenler, "İsrailli Arap" ifadesini kabul etmeyerek Filistinli kimliğini öne çıkarıyor.

İsrail'deki Arapların büyük kısmı Sünni Müslümanlardan oluşuyor. İkinci en kalabalık grup ise Hristiyanlar.

Müslüman Arapların yaklaşık yüzde 10'u, İsrail'in güneyindeki çöllerde hayvancılıkla uğraşan Arap göçebeleri olan Bedeviler.

25 Ocak 1949'da İsrail'deki ilk seçimlerden bu yana Araplar demokratik süreçlerin içerisinde yer alıyor.

İsrail'deki Arap siyasi partileri, Arap nüfusunun eşit haklara sahip olmasını talep ediyor. Öte yandan Filistinlilerin taleplerini ve ulusal yaklaşımlarını da destekliyorlar.

Arap siyasetçiler, İsrail hükümetinin Gazze ve Batı Şeria'daki politikalarını ve askeri eylemlerini de sert şekilde eleştiriyor.

Bunun yanı sıra, Bedeviler gibi toplulukların resmen tanınması, Arap yerleşimlerindeki organize suçlarla mücadele edilmesi, Arap topluluklar için yerleşim izinlerinin sağlanması, eğitim ve diğer kamu hizmetleri için bütçe ayrılması gibi hedefler, Arap siyasi partiler tarafından gündeme getiriliyor.

Şimdiye kadar Yahudi partileriyle ittifak yapmayı reddetseler de, Raam partisi bu politikayı esnetecek gibi görünüyor.

Raam koalisyon kuracak mı?

JERUSALEM, ISRAEL - MARCH 24: Israeli Prime Minster Benjamin Netanyahu greets supporters as he speaks in the Likud party after vote event on March 24, 2021 in Jerusalem, Israel. In this election, the fourth in a two-year period, Yair Lapid emerged as the principal anti-Netanyahu figure. One potential outcome of today's vote is that neither Lapid nor Netanyahu can form a government, leading to yet another election. (Photo by Amir Levy/Getty Images)

KAYNAK,GETTY IMAGES

Geçtiğimiz yıl Netanyahu'nun rakibi Benny Gantz Arap partileriyle hükümet kurmayı reddetti.

Netanyahu da şimdiye kadar Raam ile koalisyon kurmaktan uzak dursa da Arap siyasetine karşı söylemini hafifletti.

Bir koalisyon oluşturmaları durumunda hem Netanyahu'nun hem de Abbas'ın kazançlı çıkabileceği noktalar var. Ancak bazı analistler İslami bir partinin Netanyahu'nun diğer ortaklarıyla nasıl birlikte hareket edebileceği konusunda soru işaretleri olduğunu belirtiyor.

Netanyahu'nun muhtemel ortakları arasında, milliyetçi ve ultra ortodoks Yahudi partileri de var. Netanyahu blokunun bünyesinde açıktan Arap karşıtlığı yapan bir siyasetçi bile mevcut.

Raam'ın koalisyona dahil olması Siyonist partiler arasında bir ayrıma neden olabilir ve tarihi bir Yahudi-Arap ittifakını yaratabilir. Bu durumda hem Netanyahu hem de Abbas seçim öncesi kullandıkları söylemi bir nebze geri almak durumunda kalabilirler.

Eski BBC Kudüs muhabiri Nawal Assad, bir yolun daha olduğunu kaydediyor. Buna göre, Raam koalisyonda yer almadan Netanyahu'yu destekleyeceği bir formülü önerebilir.

Formüller nasıl belirlenirse belirlensin, Mansur Abbas Arap toplumunun kendisini seçerek masada yer alma iradesini gösterdiğini söylüyor ve buna dayanarak müzakerelere başlıyor.

Ancak kimileri, Arapların çıkarlarının temsil edilmesi konusunda Abbas'la aynı fikirde değil.

Filistinli savaş karşıtı ve kadın hakları aktivisti Itaf Awad, sağcı Likud partisiyle İslami Raam partisi arasında kurulacak koalisyonun "Filistinlilerin yararına olmayacağını" düşünüyor.

Awad, "İsrail'de barış için bu iyi olmayacak. Netanyahu son seferinde Filistinlilerin mahallelerindeki suç ve şiddeti durduracağını vadetmişti ancak hiçbir adım atmadı. Ben hiçbir Arap partisinin sağcı bir partiyi desteklememesi gerektiğini düşünüyorum" diyor.

İsrail siyasetinin zıt kutuplarının bir koalisyonda nasıl yan yana gelebileceği sorusunun, önümüzdeki günlerde yanıtlanması bekleniyor.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 18 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı