Diş fırçası gelecekte kanser teşhisinde kullanılabilir mi?

Sürdüğümüz parfümler ve deodorantlardan, kamusal alanlara kadar koku, hayatımızda yapay zekanın devrim yaratacağı son alanlardan biri.

SAĞLIK 19.10.2021, 17:10 Tugs Enkh
29
Diş fırçası gelecekte kanser teşhisinde kullanılabilir mi?

Ancak yeni koku trendlerini belirlemek ve ürünleri her zamankinden daha hızlı hazırlamak için artık büyük veriler ve çok hızlı bilgisayarlar kullanılıyor.

Yapay zeka koku devriminin diğer ucunda ise bir gün erken evrelerinde hastalıkların kokusunu alabilecek, daha sağlıklı kalmamıza ve daha uzun yaşamamıza yardımcı olacak bir teknoloji geliştiriliyor.

Yapay zeka teknolojilerin sürdüğümüz kokulardan, hastalıkların teşhis edilme şekline kadar her şeyi etkileyebilir. Nasıl mı?

Problemleri koklayarak bulmak

Kalabalık istasyon

KAYNAK, GETTY IMAGES

Yapay zeka koku sensörleri, hoş bir ortam sağlamak üzere kalabalık yerleri izleyebilir.

Aryballe isimli teknoloji girişimi, kokuların bizi nasıl etkileyebileceğini bulmak ve sağlığımız hakkında bize neler söyleyebileceği üzerine analizler yapıyor.

Ancak kokuları algılamak da zor: Işık veya ses belirli bir dalga boyuna sahip olsa da kokuları ölçmenin ve miktarını belirlemenin kolay bir yolu yok.

Fransız şirket bunun yerine molekülleri algılamak için silikon çiplere monte edilmiş protein parçalarını kullanıyor. 

Şirketin CEO'su Sam Guilaumé, "Bir kokuyu [bilimsel olarak] tarif edemediğiniz için yapay zekaya ihtiyacınız var. Yapabileceğiniz tek şey, makineye 'bu peynir, bu çilek, bu ahududu' diye öğretmek" diyor.

Teknoloji vakit geçirdiğimiz alanları izlemek konusunda da önemli bir rol oynayabilir. Özellikle de pandemiyle beraber, hoş bir ortam sağlamak üzere gün içinde bulunduğumuz kalabalık yerleri.

Koku algılamanın daha çok evlerle ilgili bir rolü de olabilir. Bazı hastalıkların koku ile tespit edilebildiği uzun yıllardır biliniyordu. Helsinki Havalimanı'nda geçen yıl, yolcular arasındaki Covid vakalarını belirlemek için köpeklerle bir deneme yapıldı.

Yapay zeka, herhangi bir hastalığın erken belirtilerini takip etmek adına sağlığımızı günlük olarak izleyen bazı ürünlerin de önünü açabilir.

Guilaumé bunu, "Belki dişlerimi fırçaladığımda diş fırçamda bir koku alma sensörü. Sensör, sağlık durumumu analiz edecek" sözleriyle açıklıyor.

Sensör, "Bu diyabetin belirtisi, bu kanserin belirtisi" diyebilir.

Hastalığın erken teşhisi, tedavide başarılı olma şansını büyük ölçüde artırabilir.

Guilaumé, hastalık teşhis edebilecek diş fırçası gibi akıllı yapay zeka teknolojilerinin ufukta olduğuna inanıyor.

Koku bilimi

A person sprays a fragrance on scent cards

KAYNAK, GETTY IMAGES

Parfüm üreticileri, koku tasarımını hızlandırmak için yapay zeka kullanıyor

Yapay zeka ayrıca yeni kokular geliştirmek için de kullanılıyor.

4 yaşından beri parfüm bağımlısı olduğunu dile getiren Mariya Nurislamova, "Bağımlı olmak için ne yazık ki çok erken bir zaman. Annemin kokularını çalardım. O da bunu her seferinde bilirdi" diyor.

Parfüme olan bu erken aşkı Nurislamova'yı, Scentbird girişiminin kurucularından biri olmasını sağladı. Şirket abonelerine her ay farklı bir üst düzey koku gönderiyor.

Nurislamova şöyle devam ediyor: 

"Ama teknoloji de ikinci tutkum."

Şirket, kendi uniseks kokularını piyasaya sürmeye karar verdiğinde, 300 bin abonesinin bıraktığı yorumları analiz etmek için yapay zekayı kullandı.

Nurislamova'ya göre çözmeleri gereken sorun, bu kategorideki kokuların çoğunun bir cinsiyet tarafından sevilmesi ve diğer cinsiyet tarafından da sadece tolere edilebilmesiydi.

Ancak yaptıkları araştırmalar her cinsiyet tarafından eşit derecede sevilen 12 koku notası belirledi. Bu notalar da, en çok satan kokuları arasında olan "Confessions of a Rebel" serisini geliştirmek için kullanıldı.

Bunu bir "zafer" olarak nitelendiren Nurislamova şunları söylüyor:

"Çünkü 'Confessions of a Rebel' Gucci veya Versace gibi tanınmış bir marka değil ama müthiş bir başarı elde etti. Bu başarıyı ise onu yaratmak için edindiğimiz verilere bağlıyorum."

Scentbird şirketi, araştırmasını daha fazla koku geliştirmek için kullanmaya devam ediyor. Nitekim bu yıl iki yeni seri daha eklendi.

Ancak koku alma şeklimizi değiştirmek için yapay zekayı kullanan tek iş bu değil.

Duygusal etki

A woman smells a bunch of flowers

KAYNAK, GETTY IMAGES

International Flavors & Fragrances (IFF, Uluslararası Tatlar ve Kokular) da parfüm geliştirmek için yapay zeka kullanıyor. Ama kokuların bizi nasıl etkilediği noktasında yaptıkları araştırmalar daha derin.

Çok uluslu bu şirketin adını yine de mağazalarda göremeyeceksiniz. Çünkü IFF, Armani, Calvin Klein ve Givenchy gibi büyük isimlerle kokular geliştirmek için perde arkasında çalışıyor.

IFF'in bir asırdan fazla zamandır parfüm üretiminde uzmanlığı var. Ancak yapay zeka, 2 bin farklı çeşit koku içerisinde 60 ila 80 farklı bileşeni kullanarak üretim sürecine yardımcı oluyor.

Şirketin koku bölümünde Küresel İnovasyon Müdürü Valery Claude, "Yapay zeka bir araçtır. Tıpkı Google Haritalar gibi. Parfümcüye karmaşa içinde gezinmede yardımcı olur. Böylece parfümcü zanaatına, yani gerçekten yaratmaya ve duygusuna odaklanabilir" diyor.

IFF'in çamaşır deterjanları, yumuşatıcılar, şampuanlar gibi daha günlük kokulara kadar uzanan geniş bir çalışma alanına sahip. 

İnsanların istekleri de pandemiyle birlikte değişti. Claude bu durumu şöyle açıklıyor:

"Sadece 'Temiz ve canlı' olmaktan çıktı artık. İnsanlar daha fazla koruyucu unsur ve daha fazla bakım istiyor. Daha rahat hissetmek ve ilgilenilmek istiyorlar."

Kokuların insanların ruh halleri ve algıları üzerindeki etkisi, şirketin yoğun olarak odaklandığı bir konu.

Şirketin 'Zindelik Bilimi' programı, mutluluk, rahatlama, farkındalık ve özsaygı uyandırabilecek kokular yaratmak için yapay zeka teknolojisini kullanmayı amaçlıyor.

IFF'in bazı çalışmalarında ise ayrıca nörolojik rahatsızlıkları olan insanlara yardım etmenin mümkün olup olamayacağı araştırılıyor. 

Bunun "yaşam kalitesini artırmak açısından" yapıldığını dile getiren Valery, "Alzheimer'ı düşünürseniz, koku alma gibi, görseller gibi dürtülerin olumlu bir rol oynayabileceğini biliyoruz" diyor ve ekliyor: 

"Elbette tedavi açısından değil ama beyni uyararak etkiyi yavaşlatması için."

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı