Diş fırçası gelecekte kanser teşhisinde kullanılabilir mi?

Sürdüğümüz parfümler ve deodorantlardan, kamusal alanlara kadar koku, hayatımızda yapay zekanın devrim yaratacağı son alanlardan biri.

SAĞLIK 19.10.2021, 17:10 Tugs Enkh
14
Diş fırçası gelecekte kanser teşhisinde kullanılabilir mi?

Ancak yeni koku trendlerini belirlemek ve ürünleri her zamankinden daha hızlı hazırlamak için artık büyük veriler ve çok hızlı bilgisayarlar kullanılıyor.

Yapay zeka koku devriminin diğer ucunda ise bir gün erken evrelerinde hastalıkların kokusunu alabilecek, daha sağlıklı kalmamıza ve daha uzun yaşamamıza yardımcı olacak bir teknoloji geliştiriliyor.

Yapay zeka teknolojilerin sürdüğümüz kokulardan, hastalıkların teşhis edilme şekline kadar her şeyi etkileyebilir. Nasıl mı?

Problemleri koklayarak bulmak

Kalabalık istasyon

KAYNAK, GETTY IMAGES

Yapay zeka koku sensörleri, hoş bir ortam sağlamak üzere kalabalık yerleri izleyebilir.

Aryballe isimli teknoloji girişimi, kokuların bizi nasıl etkileyebileceğini bulmak ve sağlığımız hakkında bize neler söyleyebileceği üzerine analizler yapıyor.

Ancak kokuları algılamak da zor: Işık veya ses belirli bir dalga boyuna sahip olsa da kokuları ölçmenin ve miktarını belirlemenin kolay bir yolu yok.

Fransız şirket bunun yerine molekülleri algılamak için silikon çiplere monte edilmiş protein parçalarını kullanıyor. 

Şirketin CEO'su Sam Guilaumé, "Bir kokuyu [bilimsel olarak] tarif edemediğiniz için yapay zekaya ihtiyacınız var. Yapabileceğiniz tek şey, makineye 'bu peynir, bu çilek, bu ahududu' diye öğretmek" diyor.

Teknoloji vakit geçirdiğimiz alanları izlemek konusunda da önemli bir rol oynayabilir. Özellikle de pandemiyle beraber, hoş bir ortam sağlamak üzere gün içinde bulunduğumuz kalabalık yerleri.

Koku algılamanın daha çok evlerle ilgili bir rolü de olabilir. Bazı hastalıkların koku ile tespit edilebildiği uzun yıllardır biliniyordu. Helsinki Havalimanı'nda geçen yıl, yolcular arasındaki Covid vakalarını belirlemek için köpeklerle bir deneme yapıldı.

Yapay zeka, herhangi bir hastalığın erken belirtilerini takip etmek adına sağlığımızı günlük olarak izleyen bazı ürünlerin de önünü açabilir.

Guilaumé bunu, "Belki dişlerimi fırçaladığımda diş fırçamda bir koku alma sensörü. Sensör, sağlık durumumu analiz edecek" sözleriyle açıklıyor.

Sensör, "Bu diyabetin belirtisi, bu kanserin belirtisi" diyebilir.

Hastalığın erken teşhisi, tedavide başarılı olma şansını büyük ölçüde artırabilir.

Guilaumé, hastalık teşhis edebilecek diş fırçası gibi akıllı yapay zeka teknolojilerinin ufukta olduğuna inanıyor.

Koku bilimi

A person sprays a fragrance on scent cards

KAYNAK, GETTY IMAGES

Parfüm üreticileri, koku tasarımını hızlandırmak için yapay zeka kullanıyor

Yapay zeka ayrıca yeni kokular geliştirmek için de kullanılıyor.

4 yaşından beri parfüm bağımlısı olduğunu dile getiren Mariya Nurislamova, "Bağımlı olmak için ne yazık ki çok erken bir zaman. Annemin kokularını çalardım. O da bunu her seferinde bilirdi" diyor.

Parfüme olan bu erken aşkı Nurislamova'yı, Scentbird girişiminin kurucularından biri olmasını sağladı. Şirket abonelerine her ay farklı bir üst düzey koku gönderiyor.

Nurislamova şöyle devam ediyor: 

"Ama teknoloji de ikinci tutkum."

Şirket, kendi uniseks kokularını piyasaya sürmeye karar verdiğinde, 300 bin abonesinin bıraktığı yorumları analiz etmek için yapay zekayı kullandı.

Nurislamova'ya göre çözmeleri gereken sorun, bu kategorideki kokuların çoğunun bir cinsiyet tarafından sevilmesi ve diğer cinsiyet tarafından da sadece tolere edilebilmesiydi.

Ancak yaptıkları araştırmalar her cinsiyet tarafından eşit derecede sevilen 12 koku notası belirledi. Bu notalar da, en çok satan kokuları arasında olan "Confessions of a Rebel" serisini geliştirmek için kullanıldı.

Bunu bir "zafer" olarak nitelendiren Nurislamova şunları söylüyor:

"Çünkü 'Confessions of a Rebel' Gucci veya Versace gibi tanınmış bir marka değil ama müthiş bir başarı elde etti. Bu başarıyı ise onu yaratmak için edindiğimiz verilere bağlıyorum."

Scentbird şirketi, araştırmasını daha fazla koku geliştirmek için kullanmaya devam ediyor. Nitekim bu yıl iki yeni seri daha eklendi.

Ancak koku alma şeklimizi değiştirmek için yapay zekayı kullanan tek iş bu değil.

Duygusal etki

A woman smells a bunch of flowers

KAYNAK, GETTY IMAGES

International Flavors & Fragrances (IFF, Uluslararası Tatlar ve Kokular) da parfüm geliştirmek için yapay zeka kullanıyor. Ama kokuların bizi nasıl etkilediği noktasında yaptıkları araştırmalar daha derin.

Çok uluslu bu şirketin adını yine de mağazalarda göremeyeceksiniz. Çünkü IFF, Armani, Calvin Klein ve Givenchy gibi büyük isimlerle kokular geliştirmek için perde arkasında çalışıyor.

IFF'in bir asırdan fazla zamandır parfüm üretiminde uzmanlığı var. Ancak yapay zeka, 2 bin farklı çeşit koku içerisinde 60 ila 80 farklı bileşeni kullanarak üretim sürecine yardımcı oluyor.

Şirketin koku bölümünde Küresel İnovasyon Müdürü Valery Claude, "Yapay zeka bir araçtır. Tıpkı Google Haritalar gibi. Parfümcüye karmaşa içinde gezinmede yardımcı olur. Böylece parfümcü zanaatına, yani gerçekten yaratmaya ve duygusuna odaklanabilir" diyor.

IFF'in çamaşır deterjanları, yumuşatıcılar, şampuanlar gibi daha günlük kokulara kadar uzanan geniş bir çalışma alanına sahip. 

İnsanların istekleri de pandemiyle birlikte değişti. Claude bu durumu şöyle açıklıyor:

"Sadece 'Temiz ve canlı' olmaktan çıktı artık. İnsanlar daha fazla koruyucu unsur ve daha fazla bakım istiyor. Daha rahat hissetmek ve ilgilenilmek istiyorlar."

Kokuların insanların ruh halleri ve algıları üzerindeki etkisi, şirketin yoğun olarak odaklandığı bir konu.

Şirketin 'Zindelik Bilimi' programı, mutluluk, rahatlama, farkındalık ve özsaygı uyandırabilecek kokular yaratmak için yapay zeka teknolojisini kullanmayı amaçlıyor.

IFF'in bazı çalışmalarında ise ayrıca nörolojik rahatsızlıkları olan insanlara yardım etmenin mümkün olup olamayacağı araştırılıyor. 

Bunun "yaşam kalitesini artırmak açısından" yapıldığını dile getiren Valery, "Alzheimer'ı düşünürseniz, koku alma gibi, görseller gibi dürtülerin olumlu bir rol oynayabileceğini biliyoruz" diyor ve ekliyor: 

"Elbette tedavi açısından değil ama beyni uyararak etkiyi yavaşlatması için."

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 13 14
17. Watford 13 13
18. Norwich City 14 10
19. Burnley 12 9
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 14 33
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 01 Aralık 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı