Türk aşısı TURKOVAC hakkında merak edilenler

Türkiye’nin koronavirüse karşı çalışmalarını yürüttüğü TURKOVAC aşısında sona gelindi. Acil kullanım onayı başvurusu yapılabilecek aşamaya gelinen aşı hakkında merak edilenleri derledik.

SAĞLIK 14.09.2021, 10:42 Tugs Enkh
14
Türk aşısı TURKOVAC hakkında merak edilenler

Türkiye'nin koronavirüse karşı çalışmalarının yürüttüğü TURKOVAC aşısında son dönemece girildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay yerli aşı TURKOVAC'ın Faz 3 çalışmaları için birçok ülke ile görüşüldüğünü söyledi. Peki yerli aşı hakkında neler biliniyor? Beş soruda derledik:

TURKOVAC'ı hangi kurumlar geliştiriyor? 

2019 yılı sonunda Çin'in Vuhan kentinde başladığı belirtilen Coronavirüs pandemisi sonrası birçok ülke SARS-CoV-2 virüsüne karşı tedavi yöntemleri aramaya başladı. Büyük şirketlerin yanı sıra bazı ülkeler ve üniversiteler de çalışmalar yürütüyor. Bunlardan biri de Türkiye…

Türkiye'de şu ana kadar Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ve TÜBİTAK tarafından da desteklenen 10’dan fazla aşı çalışması devam ediyor.

Bu projeler Erciyes Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi ve Nanografi Nano Teknoloji A.Ş. kurum/kuruluşlarında yürütülüyor.

Erciyes Üniversitesi'nde Prof. Dr. Aykut Özdarendeli öncülüğündeki TURKOVAC aşı projesi acil kullanım onayına yaklaştı. Türkiye, Covid ve İngilizce aşı anlamına gelen "vaccine" kelimelerinin birleşiminden oluşan "TURKOVAC" adını ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan duyurdu.

Geçtiğimiz günlerde açıklama yapan Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yerli aşı TURKOVAC’ın acil kullanım onayına müracaat edebilecek aşamaya geldiğini duyurdu. Bir tesiste üretimine başlandığını da duyuran Koca, "TURKOVAC aşımız ikinci bir tesiste daha seri üretilecek altyapıya ulaştı. Onay alması halinde ekim ayı içinde seri üretime geçeceğiz" ifadelerini kullandı.

TURKOVAC hangi yöntemle üretiliyor?

Covid-19 aşıları, vücudun bağışıklık sistemine Covid-19’a neden olan virüsü güvenli bir şekilde tanıtmayı ve yok etmeyi öğretecek şekilde tasarlanıyor.

Dünyada yaygın olarak kullanılan Covid-19 aşıları; inaktif, Viral Vektör ve mRNA yöntemleriyle üretiliyor.

Türkiye'de şu an için inaktif Covid-19 aşısı (Sinovac) ve mRNA COVID-19 aşısı (Biontech) uygulanıyor. Acil kullanım onayı alan Sputnik V aşısının kullanımına henüz başlanmadı.

TURKOVAC aşısı da Sinovac ile aynı şekilde inaktif yöntemiyle üretiliyor.

Geleneksel yöntem olarak bilinen inaktif yönteminde virüs parçalanıp etkisiz hale getirilerek insan vücuduna zarar verilmeden bağışıklık uyarılıyor. Bu tür aşılarda üretimi diğerlerine göre daha zor ve yavaş oluyor.

TURKOVAC aşısında çalışmalar hangi aşamada?

Aşı çalışmaları temel olarak Ar-Ge, Preklinik ve Klinik araştırma fazları olmak üzere 3 başlık altında yürütülüyor. Klinik aşamaya gelen çalışmalarda yürütülen faz çalışmalarıyla aşının etkinliği ve oluşabilecek yan etkiler saptanıyor. Faz çalışmaları tamamlandığında kaliteli, etkin ve güvenilir aşılar ruhsat aşamasına getirilmiş oluyor.

TURKOVAC aşısında şu an faz 3 çalışmaları yürütülüyor. Ancak şu ana kadar toplamda kaç kişinin bu çalışmalara katıldığı ve tıbbi sonuçlarının ne olduğu henüz bilinmiyor.

Erciyes Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Çalış, 13 Ağustos’ta yaptığı bir açıklamada "Birkaç ay önceye kadar İngiltere varyantı çok ön plandaydı. Bununla ilgili hızlı bir çalışma başlattık. Preklinik ve transjenik fare çalışmalarında yüzde yüz etkili olduğunu gördük" dedi. Prof. Çalış ayrıca, Delta varyantı ile ilgili çalışmalara da başlandığını belirti.

TURKOVAC’ın koruyuculuğu nedir?

TURKOVAC aşısıyla ilgili yapılan son faz çalışmalarının sonuçları henüz net olarak açıklanmadı.

DW Türkçe'ye değerlendirmelerde bulunan Türk Tabipleri Birliği (TTB) 2’nci Başkanı Doç. Dr. Ali İhsan Ökten, TURKOVAC'ın koruyuculuğuyla ilgili, "Bu konuda bilgimiz yok. Sadece basına verilen demeçlerden biliyoruz. Ama bu sadece basına verilen demeçlerle olabilecek bir şey değil. Çünkü son derece ciddi bir durum. Bırakın TTB’ye haber vermeyi Bilim Kurulu’nun ne kadar bundan haberi var açıkçası ondan da şüphelerimiz var" diye konuştu.

Aşının üretime geçmesi için "gerçekten birçok bilimsel çalışmanın yayınlanmış olması lazım" diyen Ökten, şeffaflık vurgusu yaptı. "Faz-3 çalışmasının en azından şimdiye kadarki sonuçlarının" açıklanması gerektiğinin altını çizederek, "Yani herhangi bir şeffaflık yok. Toplumla paylaşma yok. Kamuoyu ile paylaşma yok. Basınla paylaşma yok" dedi.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 9 Eylül'de yaptığı açıklamada, "İnaktif aşı olan Sinovac ile birlikte TURKOVAC için bir üçüncü doz çalışması yapıyoruz" dedi ve "Önümüzdeki dönemde bu

iki kıyaslamayla ilgili sonuçlar çıkacak. Faz-3 çalışması da devam ediyor bildiğiniz gibi. Dolayısıyla biz acil kullanım onayını bu üçüncü doz çalışmasının sonuçlarına göre değerlendirebileceğiz" bilgisini verdi. Sonuçların ise önümüzdeki haftalarda açıklanması bekleniyor.

TURKOVAC varyantlara karşı etkili olabilecek mi?

Dünyaya yayılan Covid-19 zamanla mutasyonlara uğradı ve çeşitli varyantları ortaya çıktı. Türkiye'de pozitif çıkan hastaların neredeyse tamamına yakınının Delta varyantı olduğu biliniyor. Bunun yanında Sağlık Bakanı Koca, yeni bir varyant olan MU varyantının da 2 kişide tespit edildiğini açıklamıştı.

Varyantlar sonrası gözler aşılara çevrildi. Mevcut aşıların birçoğunun etkinlikleri düşse de varyantlara karşı etkin olduğu belirtiliyor.

TURKOVAC’ın proje yürütücülüğünü yapan Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, yapılan çalışmalar neticesinde TURKOVAC’ın "İngiltere varyantına karşı yüzde yüz etkili" olduğunu saptadıklarını belirtti:

"Transgenik farelerde yaptığımız çalışmalarda yüzde yüz etkin olduğunu bulduk. Delta varyantı ile ilgili çalışmalarımızda sürüyor. Onunla ilgili elimizde tam veri olmadığı için söyleyemiyorum ama İngiltere varyantı ile ilgili etkili olduğunu söyleyebilirim."

NOT: TURKOVAC çalışmasıyla ilgili bilimsel veriler net olarak açıklanmadığı için bu haber 13 Eylül 2021 tarihinde açık kaynaklar ve basına yansıyan açıklamalar ışığında derlenmiştir.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Keçiörengücü 35 48
12. Gençlerbirliği 35 48
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 20 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı